Chương 1: Tổng quan về nghiệp vụ và công tác khai thác bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khâu vận chuyên bằng đường biển Chương 2: Thực trạng công tác khai thác bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường bién tại công ty bảo hiểm hiểm PVI Hà Nội Chương 3: Giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả khai thác bảo hiểm hang hóa hoa XNK bang đường biển tại PVI Hà Nội Do giới hạn về thời gian, kiên thức và kinh nghiệm của bản thân còn hạn chế nên bai luận văn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Em rat mong nhận được 4 sự đóng góp ý kiến, chỉnh sửa từ thầy cô giáo và cán bộ nhân viên của Công ty bảo hiểm PVI Hà Nội đề bài luận văn của em hoan thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn GVHD TS. Nguyễn Thị Chính và các cán bộ nhân viên của Công ty bảo hiểm PVI Hà Nội đã hướng dẫn, giúp đỡ em dé hoàn thành luận văn tốt nghiệp này.
TONG QUAN VE NGHIỆP VU VA CÔNG TÁC KHAI THAC BAO HIEM HANG HOA XUAT NHAP KHAU VAN CHUYEN BANG DUONG BIEN 1. Khái quát về bảo hiểm hang hóa XNK vận chuyển bang đường bién 1. Lịch sử ra đời của bảo hiểm hàng hóa XNK vận chuyển bằng đường biển s* Trên thé giới Lịch sử ngành bảo hiểm hàng hải đã bắt đầu từ rất lâu, nó ra đời và phát triển cùng với sự thăng tiến của hàng hóa và thương mại quốc tế. Người ta phát hiện ra rằng, vào khoảng thé kỉ thứ 5 TCN, vận chuyên hàng hóa bằng đường biển đã xuất hiện và ho đã tìm ra cách tránh tôn thất toàn bộ lượng hàng hóa băng việc chia nhỏ và phân tán chuyên chở trên nhiều thuyền khác nhau.
Đây mới chỉ là hình thức sơ khai nhất của bảo hiểm hàng hóa. Thế ki thứ XII, thương mai và giao lưu hàng hóa bằng đường biên giữa các quốc gia phát triển. Tuy nhiên, nhiều rủi ro và tôn thất lớn đã xảy ra trên biển do giá trị và khối lượng hàng hóa ngày càng tăng: bao gồm thiên tai và tai nạn bất ngờ, cũng như sự xuất hiện của cướp biển làm cho giới thương nhân lo lắng nhằm đối phó với các tổn thất nặng nề có khả năng dan tới phá sản họ đã đi vay vốn dé buôn bán kinh doanh. Nếu hành trình gặp phải rủi ro gây ra tôn thất toàn bộ thì các thương nhân được xoá nợ, nếu hành trình may mắn thành công thì ngoài vốn vay họ còn phải trả chủ nợ một khoản tiền lãi với lãi suất rất cao.
Lãi suất cao và nặng nề này có thể coi là hình thức ban đầu của phí bảo hiểm. Năm 1182 ở Lomborde - Bắc Ý, hợp đồng bảo hiểm hàng hoá đã ra đời, trong đó người bán đơn cam kết với khách hàng sẽ thực hiện các điều khoản được ghi trong don. Kê từ đó, ngành bao hiểm đã trở thành một nghề độc lập, và hop đồng bảo hiểm đã ra đời. Năm 1468, tại Venise, Ý ban hành đạo luật đầu tiên liên quan đến bảo hiểm hàng hải.
Sự phát triển của thương mại hàng hải dẫn đến sự gia tăng của bảo hiểm hàng hải và các thé lệ, công ước, hiệp ước quốc tế liên quan đến thương mại và hàng hải, bao gồm Mẫu hợp đồng bảo hiểm của Lloyd's năm 1776, Luật bảo hiểm hàng hai của Anh năm 1906 (MiA - Marine insurance Act 1906), công ước Brucxen năm 1924, Hague Visby năm 1986, Hămbua năm 1978, Incoterms năm 1953, 1980, 1990, 2000. Các điều khoản liên quan đến bảo hiểm hàng hải được phát triển và ngày càng hoàn thiện. Khi nhắc đến bảo hiểm hàng hải, không thé không đề cập đến nước Anh và Hiệp hội bảo hiểm Lloyd's. Nước Anh được biết đến là một trong những quốc gia có ngành hàng hải và thương mại phát triển nhất trên thế giới.
Lich sử phát triển của ngành hàng hải và thương mại thế gidi CÓ mối liên hệ chặt chẽ với sự phát triển của nước Anh, từ thế kỷ XVII với nền ngoại thương mạnh nhất thé giới và trở thành trung tâm thương mại và hàng hải của thế giới. Vì vậy, nước Anh cũng là quốc gia sớm áp dụng những nguyên tắc, thé lệ về hàng hải và bảo hiểm hang hải. Năm 1779, các thành viên của Hiệp hội Lloyd's đã tong hợp tat cả các nguyên tắc bảo hiểm hàng hải và đưa vào một hợp đồng chung gọi là hợp đồng Lloyd's. Hop đồng này đã được Quốc hội Anh thông qua và được sử dụng ở nhiều quốc gia trên thế giới cho đến năm 1982.
Kê từ ngày 1/1/1982, mẫu đơn bảo hiểm hàng hải mới đã được Hiệp hội bảo hiểm London thông qua và được sử dụng ở hầu hết các quốc gia trên thế giới hiện nay. Cùng với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế toàn cau, các loại hình bảo hiểm đã ngày càng phát triển mạnh mẽ dé đáp ứng nhu cầu da dang của mọi mặt của đời sông xã hội, văn hoá va giao lưu quốc tế. Bên cạnh bảo hiểm hàng hải, các loại hình bảo hiểm khác như bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm tai nạn, bảo hiểm ô tô, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm nhà cửa cũng đã phát triển và ngày càng được sử dụng rộng rãi trên toàn thé giới. Việc phát triển các loại hình bảo hiểm này đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển và ôn định của nền kinh tế thế giới.
+ Ở Việt Nam Trong giai đoạn đầu tiên, nhà nước đã ủy thác một công ty chuyên môn thuộc Bộ Tài chính quản lý các hoạt động kinh doanh bảo hiểm, công ty này sau đó được đổi tên thành Tổng công ty Bảo hiểm Việt Nam ( gọi tắt là Bảo Việt). Bảo Việt được thành lập ngày 17/12/1964 theo Quyết định số 179/CP và chính thức bắt đầu hoạt động từ ngày 15/1/1965. Trước năm 1964, Bảo Việt chỉ hoạt động như một đại lý bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu cho công ty Bảo hiểm nhân dân Trung Quốc. Cu thé, Bảo Việt giám sát quá trình mua hàng với giá FOB hoặc CF, sau đó bán lại với giá CIF.
Mục đích chính của việc này là dé học hỏi kinh nghiệm. Từ năm 1965-1975, Tổng công ty Bảo hiểm Việt Nam đã triển khai ba nghiệp vụ bảo hiểm đối ngoại, bao gồm bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khâu. Sau đó, từ năm 1970, Bảo Việt đã phát triển quan hệ tái bảo hiểm với các quốc gia như Liên Xô (cũ), Ba Lan và Triều Tiên, trong khi trước đó, Bảo Việt chỉ tái bảo hiểm với Trung Quốc. Trong giai đoạn từ 1975 đến 1992, Bảo Việt đã mở rộng hoạt động và triển khai thêm nhiều nghiệp vụ mới.
Sau khi chỉ có quan hệ tái bảo hiểm với một số nước xã hội chủ nghĩa, Bảo Việt đã thiết lập quan hệ đại lý, giám định và tái bảo hiểm với hơn 40 nước trên thế giới. Năm 1965, khi Bảo Việt bắt đầu hoạt động, Bộ Tài chính đã ban hành Quy tắc chung về Bảo hiểm hang hoá vận chuyên bang đường biển. Gần đây, dé phù hợp với sự phát triển của thương mại và ngành hàng hải của Việt Nam, Bộ Tài chính đã ban hành Quy tắc chung mới là Quy tắc chung 1990 (QTC-1990) kèm theo Luật Hàng hải Việt Nam. Quy tắc chung này là cơ sở pháp lý chủ yếu dé điều chỉnh các van đề liên quan đến bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu vận chuyên bằng đường biên.
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đa dạng hóa các loại hình kinh doanh bảo hiểm là một yêu cầu thiết thực dé bảo đảm sự 6n định và thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Nhằm đáp ứng yêu cầu này, Nghị định 100/CP của Chính phủ về hoạt động kinh doanh bảo hiểm được ban hành vào ngày 18/12/1993, đã tạo điều kiện cho sự xuất hiện và phát triển của nhiều công ty bảo hiểm. Hiện nay, với sự tham gia của 31 doanh nghiệp bảo hiểm lớn trong cả nước, thị trường bảo hiểm Việt Nam đã bắt đầu phát triển với sự cạnh tranh khốc liệt giữa các công ty. Tuy nhiên, nghiệp vụ bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu vẫn là một lĩnh vực truyền thống được các nhà bảo hiểm Việt Nam tiếp tục duy trì và phát triển bằng các chiến lược và biện pháp cạnh tranh giúp đạt được sự thành công.
Những rủi ro và tổn thất trong quá trình vận chuyển hàng hóa bằng đường biển s* Rúi ro trong bảo hiểm hàng hóa XNK vận chuyển bằng đường biển Những rủi ro đối với hàng hóa thường được chia thành nhiều loại. Tuy nhiên, chủ yếu được chia theo nguồn gốc phát sinh và theo nghiệp vụ bảo hiểm như sau: Theo nguồn gốc phát sinh: - Do thiên tai: bao gồm những hiện tượng tự nhiên mà con người không thé nao chi phối được như bão, gió lóc, song than, bién động. - Do tai họa của biển: những tai họa có thé xảy ra với các con tàu vận chuyển ngoài biên như mắc cạn, dam chìm, cháy nô, mat tích,. - Do các tai nạn bất ngờ khác: các tác động ngẫu nhiên bên ngoài không thuộc những rủi ro đã đề cập ở trên.
Các rủi ro này có thê xảy ra trong quá trình xếp đỡ hàng hóa, lưu kho,. trong vận chuyên bộ và vận chuyền thủy (đường biển). Theo nghiệp vụ bảo hiểm: - Rui ro thông thường: gồm những rủi ro mang tính chất bất ngờ và ngẫu nhiên xảy ra ngoai mong muôn như thiên tai, tai họa từ biên, tai nạn bat bat ngờ,. - Rủi ro được bảo hiểm riêng: trường hợp này sẽ được quy định cụ thê khi hai bên thỏa thuận hợp đồng, chứ không được bồi thường theo các điều kiện gốc.
Các rủi ro trong trường hợp này có thé là chiến tranh, đình công, khủng bé,. - Rủi ro không được bảo hiém: đôi với các rủi ro đương nhiên xảy ra do bản chất của hàng hóa hay do lỗi từ phía người được bảo hiểm. s* Tổn that trong bảo hiểm hàng hóa XNK vận chuyển bằng đường biển Tổn thất trong bảo hiểm hàng hoá XNK bằng đường biên là những hư hỏng, thiệt hai của hàng hoá được bảo hiểm do rủi ro gây ra. Tén thất trong bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khâu bằng đường biển được phân loại theo: Theo qui mô, mức độ ton thất: - _ Tổn thất bộ phận: là tôn thất về số lượng, trọng lượng, thê tích hay giá trị.
- Tén thất toàn bộ: áp dụng trong các trường hợp đối tượng bảo hiểm bị mất mát, hư hỏng, biến chất hay biến dạng không còn như lúc đầu khi được bảo hiểm. Theo tính chất tốn thất: - Tổn thất chung: những chi phí hay hy sinh phát sinh khi tiến hành mục đích cứu tài cũng như hàng hóa thoát khỏi một sự nguy hiểm chung.