Luận văn thạc sĩ về tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP.HCM

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các chi nhánh ngân hàng nông nghiệp và phát, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trần Trọng Huy
• Người hướng dẫn: PGS ;TS. Đỗ Linh Hiệp
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tín dụng ngân hàng
• Đề tài: Tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.1. Khái niệm về doanh nghiệp và các loại hình doanh nghiệp
• 1.1.2. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.3. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.4. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.5. Vốn và nhu cầu vốn tín dụng của DNNVV
• 1.2. Tổng quan về tín dụng ngân hàng
• 1.2.1. Khái niệm và bản chất của tín dụng
• 1.2.2. Khái niệm và đặc điểm của tín dụng ngân hàng
• 1.2.3. Hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.2.3.1. Hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại
• 1.2.3.2. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.2.4. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với nền kinh tế và sự phát triển của DNNVV
• 1.2.4.1. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với nền kinh tế
• 1.2.4.2. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với sự phát triển của DNNVV
• 1.3. Khái quát về mở rộng quy mô và chất lượng tín dụng ngân hàng đối với DNNVV
• 1.3.1. Khái quát về mở rộng quy mô tín dụng ngân hàng đối với DNNVV
• 1.3.1.1. Khái niệm về mở rộng quy mô tín dụng
• 1.3.1.2. Sự cần thiết mở rộng quy mô tín dụng ngân hàng đối với DNNVV
• 1.3.1.3. Các chỉ tiêu đánh giá mở rộng quy mô tín dụng đối với DNNVV
• 1.3.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến quy mô tín dụng ngân hàng đối với DNNVV
• 1.3.2. Khái quát về chất lượng tín dụng ngân hàng đối với DNNVV
• 1.3.2.1. Khái niệm về chất lượng tín dụng
• 1.3.2.2. Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng
• 1.3.2.3. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng đối với DNNVV
• 1.3.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng ngân hàng đối với DNNVV
• 1.3.3. Mối quan hệ giữa mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng đối với DNNVV
• 1.4. Bài học kinh nghiệm từ một số quốc gia trên thế giới về mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng đối với DNNVV
• 2. CHƯƠNG 2: QUY MÔ VÀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DNNVV TẠI CÁC CHI NHÁNH NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM
• 2.1. Sơ lược tình hình kinh tế xã hội thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2. Khái quát về hoạt động của DNNVV trên địa bàn TP.HCM
• 2.2.1. Số lượng và cơ cấu ngành nghề của DNNVV
• 2.2.2. Vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh
• 2.2.3. Công nghệ và thiết bị
• 2.2.4. Thị trường và sản phẩm
• 2.2.5. Nguồn nhân lực
• 2.2.6. Khả năng DNNVV tiếp cận vốn tín dụng và mức độ đáp ứng của ngân hàng
• 2.3. Giới thiệu Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam và các chi nhánh trên địa bàn TP.HCM
• 2.3.1. Hệ thống NHNo&PTNT Việt Nam
• 2.3.2. Hệ thống NHNo&PTNT Việt Nam trên địa bàn TP.HCM
• 2.4. Kết quả hoạt động kinh doanh tín dụng tại các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn TP.HCM
• 2.4.1. Kết quả hoạt động kinh doanh tín dụng
• 2.4.2. Đánh giá tình hình hoạt động kinh doanh tín dụng
• 2.4.3. So sánh thị phần hoạt động kinh doanh giữa Agribank và các NHTM khác trên địa bàn TP.HCM
• 2.5. Thực trạng hoạt động tín dụng đối với DNNVV tại các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn TP.HCM
• 2.5.1. Hoạt động huy động vốn
• 2.5.2. Hoạt động cho vay DNNVV tại các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn TP.HCM
• 2.5.2.1. Quy trình cho vay đối với DNNVV
• 2.5.2.2. Bảo đảm tiền vay
• 2.5.2.3. Thực trạng hoạt động cho vay đối với DNNVV tại các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn TP.HCM
• 2.6. Thực trạng quy mô và chất lượng tín dụng đối với DNNVV tại các chi nhánh NHNo&PTNT Việt Nam trên địa bàn TP.HCM
• 2.6.1. Quy mô tín dụng đối với DNNVV
• 2.6.1.1. Quy mô tín dụng đối với DNNVV qua các chỉ tiêu đánh giá
• 2.6.1.2. Quy mô tín dụng đối với DNNVV trong mối tương quan trong hệ thống Agribank
• 2.6.1.3. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến quy mô tín dụng đối với DNNVV tại các chi nhánh NHNo&PTNT Việt Nam trên địa bàn TP.HCM
• 2.6.2. Chất lượng tín dụng đối với DNNVV
• 2.6.2.1. Chất lượng tín dụng đối với DNNVV qua các chỉ tiêu tài chính
• 2.6.2.2. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng đối với DNNVV tại các chi nhánh NHNo&PTNT Việt Nam trên địa bàn TP.HCM
• 2.7. Đánh giá quy mô và chất lượng tín dụng đối với DNNVV tại các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn TP.HCM qua mô hình SWOT
• 2.7.1. Thách thức
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG QUY MÔ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DNNVV TẠI CÁC CHI NHÁNH NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM
• 3.1. Định hướng và mục tiêu phát triển kinh doanh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn đô thị loại 1 giai đoạn 2013 – 2015 và tầm nhìn chiến lược đến năm 2020
• 3.1.1. Tư tưởng chỉ đạo
• 3.1.2. Định hướng phát triển kinh doanh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn đô thị loại 1
• 3.1.3. Mục tiêu thị phần
• 3.2. Giải pháp mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng tín dụng đối với DNNVV tại các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn TP.HCM
• 3.2.1. Giải pháp về phía ngân hàng
• 3.2.1.1. Giải pháp mở rộng quy mô tín dụng đối với DNNVV tại các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn TP.HCM
• 3.2.1.1.1. Giải pháp gia tăng nguồn vốn
• 3.2.1.1.2. Sắp xếp lại mạng lưới hoạt động của các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.2.1.1.3. Xây dựng mô hình tổ chức chuyên nghiệp, chuyên môn sâu phục vụ DNNVV
• 3.2.1.1.4. Hoàn thiện công nghệ và hệ thống hỗ trợ quản lý
• 3.2.1.1.5. Tăng cường các mối quan hệ giữa Ngân hàng với các tổ chức có liên quan
• 3.2.1.1.6. Tăng cường sự phối hợp với quỹ bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp
• 3.2.1.2. Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với DNNVV tại các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn TP.HCM
• 3.2.1.2.1. Bố trí hợp lý hơn quy trình thẩm định và cho vay tập trung hiện đang áp dụng
• 3.2.1.2.2. Xây dựng mô hình quản lý rủi ro tín dụng có hiệu quả phù hợp với thông lệ quốc tế
• 3.2.1.2.3. Hoàn thiện hệ thống chấm điểm tín dụng và xếp hạng khách hàng doanh nghiệp
• 3.2.1.2.4. Xúc tiến việc nghiên cứu để từng bước vận dụng một số nghiệp vụ phái sinh tín dụng
• 3.2.1.3. Giải pháp chung
• 3.2.1.3.1. Xây dựng và triển khai thực hiện quy trình tín dụng ngân hàng hiện đại dành cho DNNVV
• 3.2.1.3.2. Hoàn thiện nội dung phân tích doanh nghiệp, đánh giá phương án kinh doanh và tình hình tài chính doanh nghiệp chặt chẽ hơn
• 3.2.1.3.3. Nâng cao chất lượng cán bộ tín dụng về đạo đức nghề nghiệp, trình độ nghiệp vụ, năng lực chuyên môn
• 3.2.1.3.4. Hoàn thiện cơ chế bảo đảm tiền vay
• 3.2.2. Giải pháp đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.2.2.1. Tăng cường các kênh tiếp nhận thông tin kinh doanh
• 3.2.2.2. Nắm bắt nhu cầu thị trường, quản lý rủi ro trong kinh doanh
• 3.2.2.3. Phát huy tính linh hoạt và đa dạng của DNNVV
• 3.2.2.4. Đổi mới và cơ cấu lại hoạt động doanh nghiệp. Đổi mới mô hình quản lý và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh, đảm bảo sự chuyên nghiệp trong quản lý và hoạt động của doanh nghiệp
• 3.2.2.5. Đổi mới kinh doanh bằng nhiều hình thức khác nhau
• 3.2.2.6. Ổn định tình hình tài chính doanh nghiệp
• 3.2.2.7. Tổ chức hoạt động của doanh nghiệp và công tác phát triển nguồn nhân lực
• 3.2.2.8. DNNVV cần tận dụng các chính sách hỗ trợ dành cho DNNVV
• 3.3. Khuyến nghị đối với Chính phủ
• 3.4. Khuyến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• PHỤ LỤC SỐ 1
• PHỤ LỤC SỐ 2

Tóm tắt

I. Tổng quan về tín dụng ngân hàng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại TP.HCM. Tín dụng ngân hàng không chỉ cung cấp nguồn vốn cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh mà còn giúp DNNVV nâng cao khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, việc tiếp cận vay vốn ngân hàng vẫn gặp nhiều khó khăn. Theo thống kê, tỷ lệ DNNVV tiếp cận được tín dụng ngân hàng chỉ đạt khoảng 30%. Nguyên nhân chủ yếu là do các ngân hàng thương mại thường e ngại rủi ro khi cho DNNVV vay. Điều này dẫn đến việc DNNVV không thể phát huy hết tiềm năng của mình trong nền kinh tế. Để cải thiện tình hình, cần có những chính sách hỗ trợ từ phía ngân hàng và chính phủ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV tiếp cận tín dụng ngân hàng.

1.1. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa

DNNVV tại TP.HCM có những đặc điểm riêng biệt. Chúng thường có quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế và phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng để duy trì hoạt động. Đặc biệt, DNNVV thường gặp khó khăn trong việc huy động vốn từ các nguồn khác ngoài tín dụng ngân hàng. Theo nghiên cứu, DNNVV chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp tại TP.HCM, đóng góp lớn vào GDP và tạo ra nhiều việc làm. Tuy nhiên, sự phát triển của DNNVV vẫn bị cản trở bởi những rào cản trong việc tiếp cận vay vốn ngân hàng. Các ngân hàng thương mại cần có những chương trình hỗ trợ tài chính phù hợp để giúp DNNVV vượt qua những khó khăn này.

1.2. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với DNNVV

Tín dụng ngân hàng có vai trò thiết yếu trong việc phát triển DNNVV. Nó không chỉ cung cấp nguồn vốn cho hoạt động sản xuất mà còn giúp DNNVV mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng sản phẩm. Tín dụng ngân hàng cũng giúp DNNVV cải thiện khả năng cạnh tranh trên thị trường. Theo một nghiên cứu, DNNVV có khả năng tăng trưởng doanh thu lên đến 20% khi được tiếp cận tín dụng ngân hàng. Tuy nhiên, để đạt được điều này, các ngân hàng cần cải thiện quy trình cho vay và giảm thiểu các rào cản trong việc tiếp cận vốn. Việc xây dựng các chương trình hỗ trợ tài chính và tư vấn cho DNNVV cũng là một giải pháp hiệu quả.

II. Thực trạng tín dụng ngân hàng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP

Thực trạng tín dụng ngân hàng cho DNNVV tại TP.HCM hiện nay cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Mặc dù có nhiều ngân hàng thương mại hoạt động trên địa bàn, nhưng tỷ lệ DNNVV tiếp cận vay vốn ngân hàng vẫn còn thấp. Các ngân hàng thường yêu cầu nhiều thủ tục phức tạp và điều kiện khắt khe, khiến DNNVV khó khăn trong việc đáp ứng. Theo số liệu thống kê, chỉ khoảng 40% DNNVV có thể tiếp cận được tín dụng ngân hàng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của DNNVV mà còn tác động tiêu cực đến nền kinh tế địa phương. Cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này, bao gồm việc đơn giản hóa quy trình cho vay và tăng cường hỗ trợ từ phía ngân hàng.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng

DNNVV tại TP.HCM gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng. Một trong những nguyên nhân chính là do thiếu thông tin và hiểu biết về quy trình vay vốn. Nhiều DNNVV không nắm rõ các yêu cầu và thủ tục cần thiết để được phê duyệt khoản vay. Bên cạnh đó, các ngân hàng thường yêu cầu tài sản đảm bảo lớn, điều này gây khó khăn cho DNNVV vốn đã có nguồn lực hạn chế. Theo khảo sát, khoảng 60% DNNVV cho biết họ không đủ khả năng cung cấp tài sản đảm bảo để vay vốn. Điều này dẫn đến việc nhiều DNNVV phải từ bỏ cơ hội phát triển do không thể tiếp cận được nguồn vốn cần thiết.

2.2. Tình hình cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa

Tình hình cho vay đối với DNNVV tại TP.HCM cho thấy sự chênh lệch lớn giữa các ngân hàng. Một số ngân hàng thương mại lớn như Agribank đã có những chương trình hỗ trợ riêng cho DNNVV, nhưng vẫn còn nhiều ngân hàng chưa chú trọng đến phân khúc này. Theo thống kê, Agribank chiếm khoảng 25% tổng dư nợ cho vay đối với DNNVV tại TP.HCM. Tuy nhiên, nhiều ngân hàng khác vẫn chưa có chính sách rõ ràng để hỗ trợ DNNVV. Điều này dẫn đến việc DNNVV không thể tiếp cận được nguồn vốn cần thiết để phát triển. Cần có sự đồng bộ trong chính sách cho vay giữa các ngân hàng để đảm bảo DNNVV có thể tiếp cận được tín dụng ngân hàng một cách công bằng.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Để nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng cho DNNVV tại TP.HCM, cần có những giải pháp đồng bộ từ cả ngân hàng và chính phủ. Trước hết, các ngân hàng cần cải thiện quy trình cho vay, giảm thiểu thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV tiếp cận vay vốn ngân hàng. Bên cạnh đó, cần có các chương trình đào tạo và tư vấn cho DNNVV về quản lý tài chính và lập kế hoạch kinh doanh. Chính phủ cũng cần có những chính sách hỗ trợ, như giảm lãi suất cho vay hoặc cung cấp bảo lãnh tín dụng cho DNNVV. Những giải pháp này không chỉ giúp DNNVV tiếp cận được nguồn vốn mà còn nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng.

3.1. Cải thiện quy trình cho vay

Cải thiện quy trình cho vay là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng cho DNNVV. Các ngân hàng cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn, giảm thiểu các yêu cầu không cần thiết và tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình cho vay cũng sẽ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho cả ngân hàng và DNNVV. Theo một nghiên cứu, việc cải thiện quy trình cho vay có thể giúp tăng tỷ lệ DNNVV tiếp cận vay vốn ngân hàng lên đến 30%. Điều này không chỉ giúp DNNVV phát triển mà còn tạo ra lợi ích cho ngân hàng thông qua việc mở rộng thị phần cho vay.

3.2. Tăng cường hỗ trợ từ phía ngân hàng

Tăng cường hỗ trợ từ phía ngân hàng là yếu tố quyết định trong việc nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng cho DNNVV. Các ngân hàng cần xây dựng các chương trình hỗ trợ tài chính và tư vấn cho DNNVV, giúp họ hiểu rõ hơn về quy trình vay vốn và các yêu cầu cần thiết. Bên cạnh đó, ngân hàng cũng cần có các sản phẩm tín dụng linh hoạt, phù hợp với nhu cầu và khả năng của DNNVV. Việc này không chỉ giúp DNNVV tiếp cận được nguồn vốn mà còn tạo ra mối quan hệ bền vững giữa ngân hàng và DNNVV, từ đó thúc đẩy sự phát triển của cả hai bên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Khái niệm doanh nghiệp và các loại hình doanh nghiệp 1. Khái niệm doanh nghiệp Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế được thành lập theo quy chế của pháp luật, nhằm thực hiện mục tiêu sản xuất, kinh doanh, hoặc cung ứng dịch vụ cho nền kinh tế - xã hội.

Ở Việt Nam, thuật ngữ doanh nghiệp có thể được tìm hiểu thông qua luật doanh nghiệp. Tại k hoản 1 điều 4 của l uật này, doanh nghiệp được hiểu theo khái niệm như sau: "Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện ổn định các hoạt động kinh doanh ". Tùy theo đặc thù về lĩnh vực hoạt động, hình thức tổ chức trong các lĩnh vực khác nhau, doanh nghiệp có thể hiểu dưới các thuật ngữ khác nhau: nhà máy, xí nghiệp, công ty, cửa hàng,. Các loại hình doanh nghiệp Căn cứ vào những tiêu chí khác nhau, doanh nghiệp có thể được phân loại như sau: - Căn cứ vào hình thức pháp lý doanh nghiệp Căn cứ vào hình thức pháp lý, doanh nghiệp được phân chia thành các loại hình chủ yếu sau đây: Công ty trách nhiệm hữu hạn (bao gồm công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên và công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên) là doanh nghiệp mà các thành viên trong công ty chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty.

Công ty cổ phần là doanh nghiệp mà vốn điều lệ của công ty được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. Cá nhân hay tổ chức sở hữu cổ phần của do anh nghiệp được gọi là cổ đông và chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp. Công ty hợp danh là doanh nghiệp trong đó có ít nhất hai thành viên là chủ sở hữu của công ty, cùng kinh doanh dưới một cái tên chung (gọi là thành viên hợp danh). z 2 Thành viên hợp danh phải là cá nhân và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về các nghĩa vụ của công ty.

Ngoài ra trong công ty hợp danh còn có các thành viên góp vốn. Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt độn g của doanh nghiệp. Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được thành lập theo quy định của pháp luật bằng nguồn vốn chủ sở hữu của người nước ngoài.

- Căn cứ vào chế độ trách nhiệm Căn cứ vào chế độ trách nhiệm có thể phân loại các doanh nghiệp thành 02 loại + Doanh nghiệp có chế độ trách nhiệm vô hạn Doanh nghiệp có chế độ trách nhiệm vô hạn là loại hình doanh nghiệp mà ở đó chủ sở hữu doanh nghiệp có nghĩa vụ phải trả nợ thay cho doanh ng hiệp bằng tất cả tài sản của mình, khi doanh nghiệp không đủ tài sản để thực hiện các nghĩa vụ tài chính của nó. Theo pháp luật, có hai loại doanh nghiệp có chế độ trách nhiệm vô hạn là doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh. + Doanh nghiệp có chế độ trách nhiệm hữu hạn Theo quy định của pháp luật, các doanh nghiệp có chế độ trách nhiệm hữu hạn cụ thể gồm: công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, doanh nghiệp liên doanh và doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài. Những doanh nghiệp có chế độ trách nhiệm hữu hạn là những doanh nghiệp mà ở đó chủ sở hữu chỉ phải chịu trách nhiệm về mọi kho ản nợ và nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp.

Điều đó có nghĩa là khi số tài sản của doanh nghiệp không đủ để trả nợ thì chủ sở hữu không có nghĩa vụ phải trả nợ thay cho doanh nghiệp. Chế độ trách nhiệm hữu hạ n của các loại doanh nghiệp trên thực chất là chế độ trách nhiệm hữu hạn của các nhà đầu tư - thành viên / chủ sở hữu công ty. - Căn cứ quy mô của doanh nghiệp, doanh nghiệp được phân chia thành các loại, như sau: Doanh nghiệp lớn; Doanh nghiệp vừa; Doanh nghiệp nhỏ; Doanh nghiệp siêu nhỏ. Để phân biệt từng loại doanh nghiệp theo tiêu chí quy mô doanh nghiệp, ta có thể dựa vào quy định cụ thể ở mỗi quốc gia khác nhau.

Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa của một số quốc gia trên thế giới Thường khi nói đến doanh nghiệp nhỏ và vừa phải nói đến đặc điểm đầu tiên để phân biệt với doanh nghiệp lớn, đó là quy mô về vốn, lao động hay doanh thu hoặc phạm vi hoạt động của nó. Tùy theo điều kiện của từng quốc g ia, trình độ phát triển kinh tế, định hướng phát triển trong từng thời kỳ mà khái niệm này có thể thay đổi. Tham khảo tiêu chí xếp loại DNNVV ở một số nước cho thấy, những tiêu chí thường được các nước sử dụng để xác định DNNVV là vốn, lao động, doa nh thu.

Có nước chỉ dùng một, hai hoặc cả ba yếu tố đó, có nước còn tùy thuộc vào từng lĩnh vực sản xuất kinh doanh mà quy định các tiêu chí khác nhau. Bên cạnh đó có nước phân loại doanh nghiệp thành các nhóm theo quy mô như doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa để hoạch định các chính sách cụ thể cho các đối tượng DNNVV theo quy mô (xem bảng 1.1: Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa ở một số quốc gia trên thế giới Quốc gia Lao Vốn hoặc tài sản Doanh Thu Ngành kinh tế động Nguyên Quy đổi Nguyên Quy đổi (người) bản tệ VND bản tệ VND Công nghiệp, < 300 < 100 triệu < 21,4 tỷ sản xuất Nhật Bản - Bán buôn < 100 < 30 triệu < 6,42 tỷ (Yên) Bán lẻ & Dịch < 50 < 10 triệu < 2,14 tỷ vụ Sản xuất, xây < 200 dựng Đài Loan Nông lâm, < 50 ngư, dịch vụ. Sản xuất, dịch < 200 < 200 triệu < 134,8 tỷ Thái Lan vụ (Bath) Bán buôn < 50 < 100 triệu < 67,4 tỷ Bán lẻ < 30 < 60 triệu < 40,44 tỷ Canada < 20 < 406,26 < 500 (CAD) triệu tỷ Indonexia < 100 < 0,6 tỷ < 1,23 tỷ < 2 tỷ < 4,1 tỷ (Rubi) Công nghiệp, < 500 < 3,5 triệu < 74 tỷ Mỹ sản xuất (USD) Thương mại, < 100 < 3,5 triệu < 74 tỷ dịch vụ Nguồn : Tài liệu hội nghị thường niên các tổ chức tài chính khối APEC [48] z 4 1. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam Hiện nay, quan niệm chính thức về doanh nghiệp nhỏ và vừa được quy định cụ thể trong Nghị định 56/2009/NĐ -CP ngày 30/06/2009 Về trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình qu ân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên), cụ thể như sau (xem bảng 1.2: Tiêu chí xác định DNNVV ở Việt Nam Quy mô Doanh nghiệp Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa siêu nhỏ Tổng Số lao Số lao Tổng Số lao nguồn động động nguồn vốn động Khu vực vốn I. Nông, lâm 10 người 20 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 nghiệp và thủy trở xuống trở xuống người đến đồng đến người đến sản 200 người 100 tỷ đồng 300 người II. Công nghiệp 10 người 20 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 và xây dựng trở xuống trở xuống người đến đồng đến người đến 200 người 100 tỷ đồng 300 người III. Thương mại 10 người 10 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 10 tỷ từ trên 50 và dịch vụ trở xuống trở xuống người đến đồng đến 50 người đến 50 người tỷ đồng 100 người Nguồn : Nghị định 56/2009/NĐ -CP ngày 30/06/2009 Về trợ giúp phát triển DNNVV [26] Theo nghị định 56 việc phân loại DNNVV theo tiêu chí “quy mô tổng nguồn vốn” sẽ có khó khăn trong xác định loại hình doanh nghiệp do quy mô tổng nguồn vốn của doanh nghiệp thường xuyên thay đổi.

Tổng nguồn vốn của doanh nghiệp bao gồm: vốn nợ (vốn vay, phải trả người bán, nợ nhà nước và người lao động, phải trả khác…) và vốn chủ sở hữu. Trong khi vốn chủ sở hữu tương đối ổn định thì vốn nợ thường xuyên biến động , dẫn đến tổn g nguồn vốn cũng biết động theo. Vì tổng nguồn vốn của doanh nghiệp thường xuyên biến động, do đó một doanh nghiệp được xếp vào loại doanh nghiệp nhỏ hoặc vừa nhưng ngay sau đó tổng nguồn vốn biến động thì có thể được xếp vào loại ngược lại, hoặc không còn là DNNVV. Tuy nhiên, quan điểm của tác giả thống nhất với tiêu chí xác định DNNVV của Việt Nam theo nghị định 56 nêu trên vì phù hợp với điều kiện và trình độ phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam, đồng thời cũng khắc phục được những hạn chế trước đây z 5 về tiêu chí xác định DNNVV theo nghị định 90/2001/NĐ -CP ngày 23/11/2001 “về trợ giúp phát triển DNNVV”.

Để hạn chế được việc biến động thường xuyên của nguồn vốn nêu trên, tác giả đề nghị xét trên tổng nguồn vốn bình quân trong năm trước và thời điểm liền kề với thời điểm xác định quy mô của doanh nghiệp. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa Một là, DNNVV có tính năng động, nhạy bén và dễ thích nghi với sự thay đổi của thị trường Đây là một ưu thế nổi trội của DNNVV, với quy mô nhỏ và vừa, bộ máy quả n lý gọn nhẹ, DNNVV dễ dàng tìm kiếm và đáp ứng những yêu cầu có hạn trong thị trường chuyên môn hóa. Mặt khác, DNNVV có mối liên hệ trực tiếp với thị trường và người tiêu thụ nên có phản ứng nhanh nhạy với sự biến động của thị trường. Với cơ sở vật chất không lớn, DNNVV đổi mới linh hoạt hơn, dễ dàng chuyển đổi sản xuất hoặc thu hẹp quy mô mà không gây ra hậu quả nặng nề cho xã hội.