phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Luận án gồm có 3 Chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở khoa học quản lý nhà nƣớc về tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn. Luan van 9 Chƣơng 2: Thực trạng quản lý nhà nƣớc về tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện QLNN về tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Luan van 10 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ TÌM KIẾM CỨU HỘ, CỨU NẠN 1.
Một số vấn đề chung về tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn 1. Các khái niệm Tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn Tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn là việc sử dụng lực lƣợng, phƣơng tiện, trang thiết bị để xác định vị trí của ngƣời, phƣơng tiện bị nạn nhằm cung cấp sự trợ giúp cho những ngƣời bị tai nạn có nguy hiểm sắp xảy ra. Khi xảy ra sự cố, thông thƣờng công tác tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn cần đƣợc triển khai nhanh chóng, kịp thời, khẩn trƣơng. Huy động tổng hợp các nguồn lực để triển khai công tác ứng cứu.
Lúc này, làm thế nào để tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn đƣợc diễn ra một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất, hạn chế thấp nhất thiệt hại về ngƣời và tài sản khi xảy ra sự cố, thiên tai, thảm họa. Cứu nạn Cứu nạn là hoạt động cứu ngƣời bị nạn khỏi nơi nguy hiểm đe dọa đến sức khỏe, tính mạng của họ do sự cố, tai nạn, bao gồm: Phát hiện, định vị, mở lối tiếp cận ngƣời bị nạn, bố trí phƣơng tiện, dụng cụ, lực lƣợng cứu nạn, cứu hộ; xác định, ngăn chặn, loại bỏ các yếu tố đe dọa tính mạng, sức khỏe ngƣời bị nạn và lực lƣợng cứu nạn, cứu hộ; tƣ vấn biện pháp y tế ban đầu, sơ cứu; đƣa ngƣời bị nạn khỏi vị trí nguy hiểm và các biện pháp khác đƣa ngƣời bị nạn đến vị trí an toàn. Cứu hộ Cứu hộ là hoạt động cứu phƣơng tiện, tài sản khỏi nguy hiểm do sự cố, tai nạn, bao gồm: Phát hiện, định vị, mở lối tiếp cận phƣơng tiện, tài sản bị nạn, bố trí phƣơng tiện, dụng cụ, lực lƣợng cứu nạn, cứu hộ; xác định, ngăn chặn, Luan van 11 loại bỏ các yếu tố nguy hiểm đe dọa an toàn phƣơng tiện, tài sản và sức khỏe, tính mạng lực lƣợng cứu nạn, cứu hộ; đƣa phƣơng tiện, tài sản khỏi vị trí nguy hiểm và các biện pháp khác đƣa nhằm phƣơng tiện, tài sản đến vị trí an toàn. Sự cố, tai nạn Sự cố, tai nạn là sự việc do thiên nhiên, con ngƣời, động vật gây ra, xâm phạm hoặc đe dọa tính mạng, sức khỏe con ngƣời, làm hủy hoại, hƣ hỏng hoặc đe dọa an toàn phƣơng tiện, tài sản.
Phòng ngừa sự cố, tai nạn Phòng ngừa sự cố, tai nạn là các hoạt động nhằm loại trừ nguyên nhân, điều kiện gây ra sự cố, tai nạn, bao gồm: Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, kỹ năng phòng tránh, thoát nạn; thẩm định, thẩm duyệt, kiểm định về các điều kiện bảo đảm an toàn cho ngƣời, phƣơng tiện, thiết bị, tài sản đối với nhà, công trình, phƣơng tiện, thiết bị; theo dõi, giám sát, kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm về bảo đảm điều kiện an toàn, phòng, chống sự cố, tai nạn; xây dựng phƣơng án, kế hoạch và tổ chức thực tập, diễn tập phƣơng án cứu nạn, cứu hộ; tập huấn, huấn luyện, bồi dƣỡng nghiệp vụ về cứu nạn, cứu hộ. Sự cố thiên tai Theo quy định tại Khoản 1, Điều 3 Nghị định 30/2017/NĐ - CP quy định hoạt động tổ chức, hoạt động ứng phó sự cố thiên tai và tìm kiếm cứu nạn thì: Tình huống sự cố thiên tai cơ bản là các tình huống thiên tai hoặc do con ngƣời gây ra dẫn đến sự cố, tai nạn có nguy cơ bị đe dọa hoặc gây tổn thất về ngƣời, phƣơng tiện, tài sản, vật chất và gây ô nhiễm, hủy hoại môi trƣờng cần thiết phải có các biện pháp kịp thời, thích hợp ứng phó nhằm giảm thiểu thiệt hại tới mức thấp nhất. Bao gồm: a) Tai nạn tàu, thuyền trên biển; b) Sự cố tràn dầu; c) Sự cố cháy nổ giàn khoan, đƣờng ống dẫn dầu, khí; Luan van 12 d) Sự cố cháy lớn nhà cao tầng, khu đô thị, khu công nghiệp, khu dân cƣ; e) Sự cố đổ sập công trình, nhà cao tầng, hầm lò khai thác khoáng sản; f) Sự cố rò rỉ phóng xạ, bức xạ hạt nhân, tán phát hóa chất độc và môi trƣờng; g) Sự cố động đất, sóng thần; h) Tai nạn giao thông đƣờng bộ, đƣờng sắt và đƣờng thủy nội địa đặc biệt nghiêm trọng; i) Tai nạn máy bay xảy ra trên lãnh thổ Việt Nam; j) Sự cố vỡ đê, hồ đập và xả lũ; k) Sự cố cháy rừng; l) Bão, áp thấp nhiệt đới, lũ, ngập lụt; lũ quét, lũ ống, sạt lỡ đất đá và các sự cố khác do thiên tai gây ra. Quản lý nhà nƣớc Để hiểu đƣợc khái niệm “Quản lý nhà nƣớc”, trƣớc hết ta làm rõ khái niệm “quản lý”.
Từ khi xã hội loài ngƣời đƣợc hình thành, hoạt động tổ chức, quản lý đã đƣợc quan tâm. Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công lao động nhằm đạt hiệu quả cao hơn. Đó là hoạt động giúp ngƣời đứng đầu tổ chức phối hợp sự nỗ lực của các thành viên trong nhóm, trong cộng đồng nhằm đạt đƣợc mục tiêu đề ra (Phan Huy Đƣờng (2017)). Quản lý nhà nƣớc xuất hiện cùng với sự xuất hiện của Nhà nƣớc.
Quản lý nhà nƣớc thay đổi phụ thuộc vào chế độ chính trị, trình độ phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia qua các giai đoạn lịch sử. Có thể hiểu quản lý nhà nƣớc là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nƣớc và sử dụng pháp luật nhà nƣớc để điều chỉnh các hành vi của con ngƣời trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy thực hiện nhằm thoã mãn nhu cầu hợp pháp của con ngƣời, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội. Luan van 13 Quản lý nhà nƣớc về tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn QLNN về tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn là hoạt động có tổ chức của nhà nƣớc thông qua các văn bản pháp luật, các công cụ, các chính sách, các quy định để điều hành, điều chỉnh hành vi của các đơn vị và cá nhân về tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn nhằm định hƣớng, dẫn dắt các chủ thể này thực hiện tốt các vấn đề về tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn, tiến tới mục tiêu bảo đảm xã hội đƣợc tiếp cận, sử dụng các biện pháp tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn chất lƣợng, góp phần duy trì sự ổn định và phát triển của toàn xã hội. Vai trò của quản lý nhà nước về tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn Quản lý nhà nƣớc đóng vai trò là chủ thể chính trong công tác tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn.
Trên cơ sở xây dựng, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật nhƣ: Luật Phòng chống thiên tai số: 33/2013/QH13; Nghị định số: 30/2017/NĐ - CP quy định tổ chức hoạt động ứng phó sự cố thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; Nghị định số: 83/2017/NĐ - CP về công tác cứu nạn, cứu hộ của lực lƣợng phòng cháy và chữa cháy; Nghị định số: 02/2019/NĐ - CP về Phòng thủ dân sự là cơ sở quan trọng để thống nhất thực hiện trên phạm vi toàn quốc. Thực hiện chức năng tham mƣu, điều phối công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai. Đảm bảo công tác cứu hộ, cứu nạn kịp thời, hiệu quả. Đáp ứng yêu cầu của nhân dân về cứu nạn, cứu hộ và thực hiện các quy định của pháp luật về công tác cứu nạn, cứu hộ.
Trƣớc những diễn biến bất thƣờng, phức tạp của thời tiết, quản lý nhà nƣớc là cơ quan chủ thể chính trong công tác nghiên cứu, dự báo chính xác các yếu tố tác động, cảnh báo về thiên tai, tìm ra nguyên nhân dẫn đến thiên tai, thảm họa. Làm cơ sở để hoạch định chính sách, chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội kết hợp với xây dựng công trình, phƣơng án ứng phó, xử lý các tình huống. Luan van 14 Là cơ quan trực tiếp chỉ đạo, xây dựng ban hành quy chế hoạt động, phân công trách nhiệm của từng thành viên, hoàn chỉnh các cơ chế chính sách, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, quy định quản lý, nâng cao năng lực chỉ huy, điều hành của đội ngũ cán bộ các cấp, bảo đảm tính hiệu lực, hiệu quả. Điều chỉnh, bổ sung, kiện toàn hệ thống kế hoạch phòng chống thiên tai, thảm họa và xây dựng các phƣơng án kịp thời, hiệu quả.
Tăng cƣờng nguồn lực đầu tƣ, hiện đại hóa đồng bộ hệ thống, trang bị, phƣơng tiện tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đề ra. Nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, giữ vững sự ổn định chính trị - xã hội, góp phần xây dựng “nhà nƣớc của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân”. Duy trì niềm tin, mục tiêu mà Đảng, Nhà nƣớc, nhân dân đã lựa chọn. Tăng cƣờng các biện pháp tìm kiếm, cứu hộ cứu nạn khẩn cấp.
Tạo mọi điều kiện, quyết định các quyết sách cần thiết, phù hợp với tình hình, yêu cầu đặt ra trong mọi tình huống. Thông tin, tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong công tác tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn. Định hƣớng dƣ luận xã hội, kịp thời trấn an, có những giải pháp, chính sách phù hợp, kịp thời trong đời sống vật chất, tinh thần ngƣời dân sau thiên tai, thảm họa. Quan hệ hợp tác quốc tế, ngoại giao, hỗ trợ, giúp đỡ các nƣớc bạn trong công tác tìm kiếm, cứu hộ cứu nạn trong khu vực và quốc tế.
Điều 43, Luật Phòng, chống thiên tai năm 2013 cũng quy định rõ trách nhiệm của Uỷ ban nhân dân các cấp. Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện có trách nhiệm sau đây: a) Tổ chức phổ biến, tuyên truyền và triển khai thực hiện pháp luật về phòng, chống thiên tai; b) Xây dựng, phê duyệt và tổ chức thực hiện kế hoạch phòng chống thiên tai thuộc phạm vi quản lý; Luan van 15 c) Tổ chức thực hiện việc lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế của địa phƣơng.