CHƯƠNG 1.1 Giới thiệu đề tài Hiện nay, ô nhiễm môi trường ngày càng trở nên nghiêm trọng bởi sự phát triển của các ngành kinh tế và công nghiệp. Nó trở thành mối đe dọa đối với đời sống con người và môi trường sinh thái. Do đó bảo vệ môi trường đang là vấn đề cấp bách của thời đại, là thách thức gay gắt đối với tương lai phát triển của tất cả các Quốc gia trên hành tinh, trong đó có Việt Nam. Giải quyết vấn đề vô cùng rộng lớn và phức tạp này là trách nhiệm của mọi người, mọi tổ chức, mọi quốc gia và của toàn nhân loại trong sự phối hợp đồng bộ các nỗ lực trên quy mô toàn cầu.
Sự phát triển mạnh mẽ của các doanh nghiệp và nhận thức về quản lý môi trường ngày càng có ý nghĩa lớn và là động lực thúc đẩy việc áp dụng các HTQLMT trong các doanh nghiệp. Các hệ thống môi trường được áp dụng một cách tự giác và có hiệu quả trong phạm vi một doanh nghiệp vì quản lý môi trường tạo ra các phương thức tiếp cận hệ thống nhằm giải quyết các khía cạnh có liên quan tới môi trường trong các hoạt động sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp. Mọi doanh nghiệp đều có khả năng đảm bảo phát triển mà vẫn duy trì được khả năng kiểm soát môi trường của mình. Để chứng minh khả năng đáp ứng các điều kiện môi trường thì cách tốt nhất đối với doanh nghiệp là xây dựng, triển khai và duy trì một HTQLMT, mà một trong các tiêu chuẩn quốc tế về HTQLMT mang tính toàn cầu hiện nay chính là tiêu chuẩn ISO 14001 quy định các yêu cầu đối với một HTQLMT.
Hiện nay, việc áp dụng hệ thống tiêu chuẩn này ở Việt Nam còn rất mới mẻ và còn nhiều khó khăn về mặt pháp luật, chính sách, tài chính và công nghệ. Trong xu thế hội nhập quốc tế thì việc xây dựng và áp dụng HTQLMT theo tiêu chuẩn ISO 14001 là một mô hình thực sự hữu ích thúc đẩy các doanh nghiệp tham gia bảo vệ môi trường và hội nhập thương mại quốc tế, tuy nhiên trong điều kiện kinh tế còn gặp nhiều khó khăn thì việc xây dựng và áp dụng sao cho phù hợp với điều kiện Việt Nam là rất quan trọng. Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Quốc tế Thắng Lợi với quy mô lớn, không ngừng phát triển trong nhiều năm qua đã đóng góp không nhỏ cho nền kinh tế công nghiệp của đất nước, công ty đang hướng tới hình ảnh của một công ty thân thiện với môi trường. Do vậy, trong xu hướng cạnh tranh và hội nhập ngày nay việc áp dụng HTQLMT theo ISO 14001 nhằm phòng tránh và giảm thiểu các ảnh hưởng môi trường phát sinh từ hoạt động, sản phẩm và dịch vụ của công ty là rất cần thiết.
Nguyễn Thị Minh - MSSV:072254B 1 Luận văn tốt nghiệp GVHD : Th.S Dương Thị Bích Huệ Với nhận thức như vậy, em đã chọn đề tài luận văn tốt nghiệp là: “Xây dựng hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001 cho Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Quốc tế Thắng Lợi”nhằm góp phần nhỏ bé đẩy nhanh việc xây dựng và áp dụng hệ thống tiêu chuẩn ISO ở Việt Nam.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài − Tìm hiểu hiện trạng và năng lực quản lý môi trường tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Quốc tế Thắng Lợi và qua đó xem xét đánh giá khả năng áp dụng HTQLMT cho công ty. − Tiến hành triển khai áp dụng HTQLMT theo tiêu chuẩn ISO 14001 cho công ty và đánh giá kết quả của việc áp dụng HTQLMT.3 Nội dung nghiên cứu − Nghiên cứu về nội dung và yêu cầu của bộ tiêu chuẩn ISO 14000 và ISO 14001. Tình hình áp dụng HTQLMT theo tiêu chuẩn ISO 14001 trong và ngoài nước đồng thời xem xét tính hiệu quả khi áp dụng. − Tìm hiểu về tình hình hoạt động, công tác môi trường – an toàn lao động của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Quốc tế Thắng Lợi.
− Xem xét đánh giá hiện trạng việc quản lý môi trư ờng và khả năng áp dụng HTQLMT theo tiêu chuẩn ISO 14001. − Nghiên cứu đề xuất chính sách môi trường và lập kế hoạch xây dựng HTQLMT theo tiêu chuẩn ISO 14001 cho công ty.4 Đối tượng nghiên cứu − Hệ thống quản lí môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001 − Hoạt động của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Quốc tế Thắng Lợi và xây dựng kế hoạch áp dụng ISO 14001 cho công ty.5 Phương pháp nghiên cứu − Phương pháp lý luận phân tích khoa học dựa trên cơ sở lí thuyết sẵn có: tìm hiểu HTQLMT, tiêu chuẩn ISO 14001 qua tài liệu sách vở, phân tích so sánh các kết quả khảo sát điều tra với yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 14001 : 2004, từ đó đưa ra những hướng dẫn trong việc xây dựng và áp dụng HTQLMT cho công ty. − Phương pháp điều tra thực tế: khảo sát thực tế công ty để tìm hiểu về công nghệ, qui trình sản xuất, khảo sát điều tra hiện trạng quản lý môi trường và xác định khía cạnh môi trường. Nguyễn Thị Minh - MSSV:072254B 2 Luận văn tốt nghiệp GVHD : Th.S Dương Thị Bích Huệ − Phương pháp thu thập, tổng hợp số liệu: thu thập các số liệu, tài liệu liên quan đến hoạt động của công ty và ngành dệt may.
− Phương pháp phỏng vấn : phỏng vấn lấy ý kiến của cán bộ nhân viên công ty và người tiêu dùng sản phẩm khi công ty áp dụng HTQLMT theo tiêu chuẩn ISO 14001. Phỏng vấn trực tiếp và thông qua phiếu câu hỏi.6 Giới hạn đề tài Do thời gian thực hiện đề tài hạn chế nên không thể nghiên cứu thực hiện việc áp dụng HTQLMT theo ISO 14001:2004 cho toàn Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Quốc tế Thắng Lợi mà chỉ tập trung áp dụng cho nhà máy 1 của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Quốc tế Thắng Lợi. Phạm vi áp dụng là các công đoạn sản xuất cũng như các hoạt động của công ty có liên quan tới môi trường. Nguyễn Thị Minh - MSSV:072254B 3 Luận văn tốt nghiệp GVHD : Th.S Dương Thị Bích Huệ CHƯƠNG 2.
TỔNG QUAN VỀ ISO 14001 VÀ CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN QUỐC TẾ THẮNG LỢI 2.1 Giới thiệu về tiêu chuẩn ISO 14000 2.1 Sự ra đời của bộ tiêu chuẩn ISO 14000 ISO (The International Organization for Standardization) là một tổ chức quốc tế lớn nhất về lĩnh vực tiêu chuẩn hóa. ISO là tổ chức phi chính phủ, ra đời và hoạt động từ 23/02/1947. Đầu tiên ISO chỉ chuyên nghiệp về các tiêu chuẩn về hệ thống quản lý chất lượng và hiện nay là tiêu chuẩn về HTQLMT. Tính đến cuối năm 2005, ISO đã có 156 qu ốc gia thành viên, trong đó có 100 thành viên đầy đủ, 46 thành viên liên lạc và 10 thành viên đăng ký.
Nhiệm vụ của ISO là thúc đẩy sự phát triển của vấn đề tiêu chuẩn hóa và những hoạt động có liên quan nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi hàng hóa, dịch vụ quốc tế và sự hợp tác phát triển trong các lĩnh vực trí tuệ, khoa học, kỹ thuật và mọi hoạt động kinh tế khác. Thành viên của ISO là các cơ quan của là các cơ quan tiêu chuẩn hóa quốc gia từ các nước trên thế giới. Trụ sở chính của ISO đặt tại Genève – Thụy Sĩ, ngôn ng ữ sử dụng là tiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha. Hàng năm chi phí về hoạt động của ISO là 25 triệu France Thụy Sĩ, trong đó 80% là đóng góp trực tiếp của các thành viên chính, 20% do việc bán ấn phẩm đem lại.
Số tiền đóng góp cho chi phí của ISO được tính tùy theo trị giá tổng sản phẩm xã hội và giá trị xuất nhập khẩu của các nước thành viên. Cho đến nay, các ban kỹ thuật đã ban hành hơn tiêu chu ẩn bao gồm các tiêu chuẩn kỹ thuật và các tiêu chuẩn về quản lý. ISO có khoảng 192 Ủy ban kỹ thuật chuyên dự thảo chuyên dự thảo các tiêu chuẩn trong từng lĩnh vực, lập ra tiêu chuẩn trong mọi ngành, trừ ngành chế tạo điện – điện tử. Hiện nay có hơn 160 nước tham gia vào tổ chức quốc tế này.
ISO là một tổ chức phi chính phủ, khả năng của tổ chức này trong việc thiết lập các tiêu chuẩn – thông thường trở thành luật định thông qua các hiệp định hay các tiêu chuẩn quốc gia – làm cho nó có nhiều sức mạnh hơn phần lớn các tổ chức phi chính phủ khác, và trên thực tế tổ chức này hoạt động như một côngxoocxiom Nguyễn Thị Minh - MSSV:072254B 4 Luận văn tốt nghiệp GVHD : Th.S Dương Thị Bích Huệ với sự liên kết chặt chẽ với các chính phủ. Những người tham dự bao gồm một tổ chức tiêu chuẩn từ mỗi quốc gia thành viên và các tập đoàn lớn. Việt Nam là thành viên thứ 72 của ISO, gia nhập vào năm 1977 và được bầu vào ban chấp hành của ISO năm 1996. Tại Việt Nam tổ chức tiêu chuẩn hóa là Tổng cục Tiêu chuẩn – Đo lường – Chất lượng, thuộc Bộ Khoa học – Công nghệ và Môi trường.
Sau hội nghị thượng đỉnh về trái đất tại Rio De Janeiro – Braziltháng 06/1992 thì vấn đề môi trường đã nổi lên như một lĩnh vực kinh tế, được đề cập đến trong mọi hoạt động của xã hội, trong phạm vi quốc gia, khu vực và quốc tế. Với mục đích xây dựng và đưa vào áp dụng một phương thức tiếp cận chung về quản lý môi trường, tăng cường khả năng đo được các kết quả hoạt động của môi trường, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại quốc tế, năm 1993, Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) đã triển khai xây dựng bộ tiêu chuẩn về quản lý môi trư ờng có mã hiệu ISO 14000 nhằm mục đích tiến tới thống nhất áp dụng HTQLMT(EMS) đảm bảo sự phát triển bền vững trong từng quốc gia, trong từng khu vực và quốc tế. Tháng giêng năm 1993, ISO đã l ập ra Ủy ban Kỹ thuật (TC) 207 để xây dựng các tiêu chuẩn quốc tế về quản lý môi trư ờng. Mục đích của việc khởi xướng mới này là: − Cung cấp cơ sở cho việc hòa nhập các tiêu chuẩn hiện có cũng như các nỗ lực trong tương lai trong lĩnh vực này, nhằm tạo điều kiện cho thương mại quốc tế.
− Hỗ trợ việc “bảo vệ môi trường cân đối với những nhu cầu kinh tế xã hội” bằng cách đảm bảo cho các tổ chức có được công cụ để đạt được và cải thiện về biện pháp trong hoạt động môi trường.