MỞ ĐẦU chủ trương xã hội Sau hơn 5 năm chính thức triển khai thực hiện thao, thành phố hoá các hoạt động y tế, văn hoá, giáo dục và thể dục thể và việc tìm kiếm Hỗ Chí Minh đã đạt được những thành tựu nhất định nguồn lực xã giải pháp trên cơ sở thực tiễn để có thể huy động được mọi lượng hệ hội đẩy mạnh công cuộc xây dựng, phát triển, nâng cao chất thực hiện. thống cơ sở hạ tầng xã hội của thành phố vẫn tiếp tục được lực Tiểm năng, thế mạnh của người Hoa là một trong những nguồn hiện trên nhiều nội tại của thành phố Hồ Chí Minh. Thế mạnh của họ thể dân rất lớn và khá khía cạnh mà cơ bản là nguồn vốn tiểm tang trong cử hiệu quả vào dịch vụ hạ đa dạng; đã có quá trình hoạt động manh mẽ và khách rrú tầng xã hội trong cơ chế kinh tế thị trường. Từ khi còn là những và trở thành bộ trên vùng đất mới, người Hoa đã sớm khẳng định mình hoạt động khá hiệu quả phận cư dân có tiểm lực mạnh mà sự ra đời và giải trí, thể thao là của hàng loạt bệnh viện, trường học, cơ sở vui chơi ra đời và phục những bằng chứng cụ thể.
Dù hệ thống cơ sở xã hội này mực nào đó, nó vụ cho chính nhu cầu của người Hoa, nhưng trong chừng đoạn lịch góp phần vào sự phát triển chung của thành phố trong một giai sử nhất định. Gon - Có thể nói, lịch sử định cư của người Hoa trên vùng dat Sai của họ vào Gia Định — thành phố Hê Chí Minh là quá trình hội nhập hội. Mặt cộng đông cư dân ở đây trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã nhận thức trong khác, quá trình đó đã từng bước làm chuyển đổi tâm lý, đất nước độc họ — từ thân phận là khách trú đến vị trí công dân của một là ưu thế về lập, có chủ quyển. Hiện nay, với những thế mạnh mà nhất tiếp tục có tiểm lực kinh tế cùng với tỉnh thần cộng đồng, người Hoa cho xã hội, những hoạt động thiết thực góp phần vào sự phát triển chung dù còn nhiều trong đó có hoạt động đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng xã hội hoạt động xây hạn chế.
Do vậy, việc nghiên cứu tiểm năng, thực tiễn cứ khoa dựng cơ sở hạ tầng xã hội của người Hoa sẽ cung cấp những căn huy động nguồn học quan trọng cho việc hoạch định chính sách để có thể lực đổi dào còn tiểm ẩn trong bộ phận cư dân này vào hoạt động xây dựng và phát triển hệ thống cơ sở hạ tâng xã hội thành phố. Từ thực tế đó, một để tài thuộc chương trình khoa học xã hội cấp thành phố với tên gọi “Tiềm năng xây dựng cơ sở hạ tâng xã hội của người Hoa thành phố Hồ Chí Minh. Thực trạng và triển vọng” được triển khai thực hiện trong thời gian hai năm — từ năm 2001 đến 2003, với các mục tiêu và nhiệm vụ chính sau: 1. Qua nghiên cứu thực tiễn hoạt động của người Hoa trước đây và hiện nay trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, làm rõ những đặc điểm, tiểm năng, thế mạnh của họ.
Khảo sát thực tiễn hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng xã hội của người Hoa và thực trạng hệ thống cơ sở hạ tầng xã hội chung hiện có trên địa bàn thành phố. Qua đó tìm hiểu về những khó khăn, vướng mắc, những điểm yếu kém hoặc còn thiếu để làm cơ sở cho để xuất giải pháp. Để xuất những giải pháp để nhằm tạo môi trường thông thoáng, thu hút các nhà đầu tư người Hoa vào hoạt động xây dựng cơ sở hạ tâng xã hội: y tế, giáo dục, văn hoá và thể dục thể thao. Do yêu câu của để tài đặt ra là từ thực tiễn, nên phương pháp điều tra khảo sát kết hợp phân tích, so sánh các dữ liệu, trao đổi, thảo luận được sử dụng chủ yếu trong quá trình nghiên cứu.
Để tài do Ths. Nguyễn Đệ làm chủ nhiệm, dưới sự chủ trì của Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Tp.Hé Chi Minh và được sự hợp tác của các chuyên gia thuộc Viện Khoa học Xã hội tại thành phố Hề Chí Minh, Ban Công tác Người Hoa và các ban ngành chức năng (Sở Giáo dục Đào tạo, Sở TDTT, Sở Văn hoá Thông tin, Sở Y tế và các Ban Tuyên giáo, Ban Kinh tế quận 5, 6, 11). Đặc biệt để tài được sự cố vấn của PGS-TS. Phan Xuân Biên và PGS-TS.
CHUONG I TONG QUAN VE NGUGI HOA Ở THÀNH PHỐ HO CHi MINH Ở Việt Nam hiện có khoảng một triệu người Hoa. Phần lớn người Hoa Hoa hiện nay tập trung sinh sống tại thành phố Hồ Chí Minh. Người là những ở Việt Nam, trong các văn kiện của Nhà nước Việt Nam, đó người gốc Hán và những người thuộc dân tộc ít người ở Trung Quốc đã lớn lên tại Hán hóa di cư sang Việt Nam và con cháu của họ đã sinh ra, đặc trưng Việt Nam, đã nhập quốc tịch Việt Nam, nhưng vẫn còn giữ những và tự văn hóa, chả yếu là ngôn ngữ, phong tục tập quán của dân tộc Hán kiểu, là nhận mình là người Hoa | “Trong văn kiện này cũng lưu ý về Hoa nhập những người có cùng nguồn gốc dân tộc với người Hoa, nhưng không quốc tịch Việt Nam. Ở thành phố Hồ Chí Minh, người Hoa là một bộ phận hiện tại, cư dân của thành phố, là công dân Việt Nam.
Trong lịch sử và dựng và người Hoa đã có những đóng góp tích cực trong công cuộc xây Hồ phát triển thành phố Sài Gòn - Chợ Lớn trước đây cũng như thành phố Chí Minh hiện nay. L TỔNG QUAN VỀ NGƯỜI HOA Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 1. Vài nét về sự hình thành cộng đồng người Hoa ở thành phố Hồ Chí Minh Những người Trung Hoa từ miễn duyên hải phía Nam Trung Hoa di đầu thế kỷ cư đến miễn Nam Việt Nam từ khá sớm, it nhất là vào khoảng Cộng hòa thứ XVI và kéo đài nhiều thế kỷ sau đó, cho đến khi nước cố Nhân dân Trung Hoa được thành lập vào năm 1949. Tùy những biến mà kinh tế, xã hội, chính trị ở Trung Quốc vào những thời điểm khác nhau nhắc đến những đợt đi cư lúc thì ô ạt hoặc lẻ tẻ.
Một số tác giả thường và Dương cuộc di cư của bai viên quan nhà Minh là Trần Thượng Xuyên ngày 8-11-1995 của Ban Bí thư BCH Đảng Cộng sản Việt ! Chỉ thị số 62-CT/TW Nam Ngạn Địch đến xứ Đồng Nai vào năm 1679, được xem như là một cái mốc khởi đầu cho sự hình thành cộng đồng người Hoa ở thành phố Hồ Chí đã Minh cũng như khu vực Nam Bộ. Hai viên quan họ Trần và họ Dương rời bổ đất nước Trung Hoa sau khi triểu đại nhà Minh sụp đổ và nhà Thanh đã làm bá chủ Trung Hoa. Họ không muốn phục tùng nhà Thanh và ra đi với ý nguyện phản Thanh phục Minh. Hai vị tướng ra đi cùng với một nhóm binh si, thân nhân khoảng 3.000 người trên 50 chiến thuyền khởi hành từ Quảng Đông.
Đến Việt Nam, những người di dân được chúa Nguyễn, người đứng đầu Xứ Đàng Trong đón tiếp chu đáo. Vị chúa này đã cho phép họ được đến định cư ở miễn đất Nam Bộ. Nhóm của Trần Thượng Xuyên đến định cư ở đất Biên Hòa thuộc tỉnh Đồng Nai ngày nay, còn nhóm kia được lưu lại ở Mỹ Tho. Năm 177§, những di dân Trung Hoa từ Biên Hòa đã chuyển cư về vùng Chợ Lớn của Sài Gòn do những xung đột giữa nghĩa quân Tây Sơn với chúa Nguyễn.
6 đây, họ đã lập nên làng Minh Hương, được xem như tiển thân của cộng đồng người Hoa ở Sài Gòn. Những đợt đi cư của người Hoa kéo đài trong suốt ba thế kỷ tiếp theo. Lý do rời bổ đất nước Trung Hoa để đến miễn Nam Việt Nam nói chung cũng như Sài Gòn, Chợ Lớn có nhiều lẽ. Phân nhiều những di dân Trung Hoa là những nông dân, thợ thủ công nghèo đói vì chiến tranh giữa các tập đoàn phong kiến; vì đất đai cần cỗi, chật hẹp; vì các nạn địch và thiên tai.
Họ phải ra đi tìm miền đất sống và miễn Nam Việt Nam là điểm đâu dừng chân trong chặng phiêu lưu của họ. Thành phân những di dân người Hoa khá đa dạng. Đa số họ là nông dân, thợ thủ công, còn lại là những thương nhân buôn bán đường đài từ Trung Quốc đến Việt Nam và các nước khác. Trong số di dân còn có một số binh lính và quan lại, họ vốn là những người từng phục vụ dưới triểu Minh và không chịu tiếp tục cộng tác với nhà Thanh đương quyển.
Những người này ra đi với một ý chí phần Thanh phục Minh, họ chờ thời cơ để trổ lại cố quốc vực đậy triều Minh. Lẫn trong số những di dân người Hoa đến Việt Nam cồn có cả một số trốn tránh sự truy nã của triều đình Trung Hoa đương thời. Vào đầu thế ký XX, chính quyển thuộc địa của thực dân Pháp ở lớn Đông Dương mở rộng việc khai thác thuộc địa và cần một số lượng quyển nhân công. Người bản xứ không đáp ứng đủ nhu cầu, vì vậy chính Pháp đã thỏa thuận với chính phủ Trung Hoa Dân quốc để tuyển mộ người Trung Hoa cho các đồn điển cao su, các công trường làm đường giao thông.
Vì vậy, miễn Nam Việt Nam mà trực tiếp là cảng Sài Gòn đón nhận nhiễu đợt nhập cư đông đảo người Hoa. Số lượng người Hoa ở miễn Nam tiếp tục tăng nhanh sau chiến tranh thế giới lần thứ bai, bởi cuộc nội chiến ở Trung Quốc giữa lực lượng cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản với lực lượng Quốc Dân đẳng. Trong số những đi dân người Hoa đến miễn Nam, có một số ít tiếp tục cuộc hành trình đến nước khác, phần nhiều là đến Campuchia và Lao. Làng Minh Hương ở khu vực Chợ Lớn được thành lập vào cuối những năm 70 của thế kỷ XVIHT”, là một trong những cộng đồng dân cư người Hoa đầu tiên ở Sài Gòn.
Làng Minh Hương nằm trong cơ cấu hành chính chung của nhà nước phong kiến Việt Nam xứ Dang Trong va nhà Nguyễn về sau. Dấu vết của làng Minh Hương xưa, nay là đình Minh Hương Gia Thạnh nằm trên đường Trần Hưng Đạo thuộc quận 5. Trong đình hiện còn lưu giữ bức hoành phi có chữ Thiện tực khả phong là sự khen thưởng của vua Tự Đức về nếp sống rất đẹp của làng Minh Hương. Làng Minh Hương là một dẫn liệu về sự hội nhập của người Hoa vào cộng đồng các đân tộc Việt Nam.