ĐẶT VẤN ĐỀ Trong những năm gần đây, ngành Y tế Việt Nam nói chung cũng như Ngành Dược nói riêng có nhiều sự phát triển vượt bậc, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao trong điều trị và chăm sóc sức khỏe của người dân.Trong đó, thuốc là một sản phẩm đặc biệt có nguồn gốc đa dạng liên quan đến sức khoẻ con người và là một trong những mắt xích quan trọng giữa người bệnh và dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Để hoàn thiện chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược Việt Nam giai đoạn năm 2020 tầm nhìn đến 2030 là quản lý chặt chẽ, hiệu quả từ khâu sản xuất, nhập khẩu, phân phối, bảo quản, cấp phát đến sử dụng thuốc.Vì thế, việc đảm bảo tồn trữ thuốc đầy đủ với chất lượng tốt là nhiệm vụ hàng đầu của cơ sở khám chữa bệnh. Quản lý tồn trữ thuốc là một phần trong công tác quản lý của Khoa Dược tại bệnh viện. Chất lượng thuốc không chỉ phụ thuộc vào công nghệ sản xuất mà còn phụ thuộc rất lớn vào quá trình phân phối, trong đó việc tồn trữ và bảo quản có ý nghĩa hết sức quan trọng.
Công tác bảo quản không chỉ có ý nghĩa về mặt chuyên môn, đảm bảo chất lượng thuốc mà còn có ý nghĩa về mặt kinh tế. Giúp sử dụng thuốc có hiệu quả, kinh tế nhằm giảm chi phí khám chữa bệnh từ ngân sách cũng như của bệnh nhân. Việc tồn trữ quá nhiều loại thuốc với số lượng lớn, có thể làm tăng chi phí bảo quản, tồn trữ thuốc. Để giảm chi phí tồn trữ, bệnh viện phải duy trì mức tồn trữ thấp, tuy nhiên khi đó khả năng thiếu thuốc cho bệnh nhân có thể xảy ra và trong một số trường hợp sẽ gây ra những vấn đề nghiêm trọng nếu không có thuốc kịp thời.
Do đó quản lý tồn trữ thuốc hiệu quả là cân bằng được chi phí và nhu cầu về thuốc điều trị. Bệnh viện Phong Chí Linh, tỉnh Hải Dương là Bệnh viện chuyên khoa tuyến tỉnh hạng III. Là tuyến khám, chữa bệnh, chăm sóc, nuôi dưỡng và phục hồi cho bệnh nhân phong tại tỉnh Hải Dương. Trong những năm gần đây, bệnh viện đã quản lý và chăm sóc, điều trị cho 90 bệnh nhân phong tại bệnh viện.
Với đặc thù là Bệnh viện chuyên khoa về phong, bệnh viện đã không ngừng hoàn 1 thiện, phát triển, nâng cao về chất lượng khám chữa bệnh và điều trị phục hồi cho bệnh nhân phong đang điều trị nội trú tại bệnh viện. Để đảm bảo cung ứng đầy đủ các loại thuốc với số lượng và chất lượng phù hợp thì việc quản lý tốt với hoạt động bảo quản, tồn trữ thuốc tại đơn vị đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, từ trước đến nay chưa có nghiên cứu nào phân tích về thực trạng tồn trữ thuốc của bệnh viện để từ đó đưa ra các khuyến cáo về bảo quản tồn trữ và sử dụng thuốc hợp lý nhất. Chính vì vậy, đề tài: “Phân tích thực trạng tồn trữ thuốc tại Bệnh viện Phong Chí Linh, tỉnh Hải Dương năm 2023” được thực hiện với mục tiêu sau: 1.
Phân tích thực trạng duy trì điều kiện bảo quản thuốc theo Thông tư 36/2018/TT-BYT tại Khoa Dược Bệnh viện Phong Chí Linh, tỉnh Hải Dương năm 2023. Phân tích thực trạng dự trữ thuốc tại Khoa Dược Bệnh viện Phong Chí Linh, tỉnh Hải Dương năm 2023. Từ đó cung cấp thông tin cho nhà quản lý và đưa ra những đề xuất và kiến nghị nhằm góp phần nâng cao hiệu quả hơn nữa trong công tác dự trữ và bảo quản thuốc tại Bệnh viện Phong Chí Linh, tỉnh Hải Dương cho những năm tiếp theo.Tổng quan về bảo quản thuốc Các quy định về bảo quản thuốc được nêu trong Thông tư số 36/2018/TT- BYT ngày 22/11/2018 và Văn bản hợp nhất 9/VBHN-BYT năm 2021 do Bộ Y tế ban hành hợp nhất Thông tư quy định về thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc. Bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc là việc cất giữ bảo đảm an toàn, chất lượng của thuốc, nguyên liệu làm thuốc, bao gồm cả việc đưa vào sử dụng và duy trì đầy đủ hệ thống hồ sơ tài liệu phục vụ bảo quản, xuất, nhập thuốc, nguyên liệu làm thuốc tại nơi bảo quản.[6] Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc là bộ nguyên tắc, tiêu chuẩn về bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc nhằm bảo đảm và duy trì một cách tốt nhất sự an toàn và chất lượng của thuốc, nguyên liệu làm thuốc thông qua việc kiểm soát đầy đủ trong suốt quá trình bảo quản.
Do đó, bệnh viện phải đáp ứng được các yêu cầu về nhân sự, cơ sở vật chất, trang thiết bị cũng như các tài liệu về thực hiện GSP tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nhằm mục tiêu cung ứng đủ thuốc, hiệu quả, an toàn và kinh tế đáp ứng nhu cầu điều trị. Nhân sự Trình độ, kinh nghiệm. Cơ sở bảo quản phải có đủ nhân viên với trình độ phù hợp để thực hiện các hoạt động liên quan đến xuất nhập, bảo quản, cấp phát thuốc và các hoạt động khác nhằm đảm bảo chất lượng thuốc. Trong đó: 3 - Đối với thuốc không phải kiểm soát đặc biệt, thủ kho phải đáp ứng các quy định sau: + Phải có trình độ, hiểu biết cần thiết về dược, về nghiệp vụ bảo quản (phương pháp bảo quản, quản lý sổ sách, theo dõi xuất nhập, chất lượng thuốc…).
+ Phải có trình độ tối thiểu là dược sĩ trung học. - Đối với thuốc phải kiểm soát đặc biệt: Nhân sự phải đáp ứng quy định tại Thông tư 20/2017/TT-BYT ngày 10/05/2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định chi tiết một số điều của Luật dược và Nghị định số 54/2017/NĐ-CP ngày 08/05/2017 của Chính phủ về thuốc và nguyên liệu làm thuốc phải kiểm soát đặc biệt và các quy định khác có liên quan. Phải có bản mô tả công việc xác định rõ nhiệm vụ và trách nhiệm có liên quan cho từng cá nhân, được người đứng đầu cơ sở phê duyệt. Cá nhân phải hiểu, nắm rõ nhiệm vụ và trách nhiệm được giao.
Đào tạo Tất cả nhân viên phải được đào tạo, cập nhật về thực hành tốt bảo quản thuốc, các quy định luật pháp, các quy trình thao tác, các quy định về vệ sinh, an toàn phù hợp với vị trí công việc. Nhân viên tham gia vào các hoạt động tiếp nhận, bảo quản, đóng gói, đóng gói lại thuốc kiểm soát đặc biệt; thuốc, nguyên liệu có hoạt lực mạnh (hormon sinh dục, hóa chất độc tế bào…); thuốc có tính nhạy cảm cao (kháng sinh nhóm betalactam…), các sản phẩm có nguy cơ gây cháy nổ (như các chất lỏng và chất rắn dễ bắt lửa, dễ cháy và các loại khí nén) phải được đào tạo cụ thể cho hoạt động này. Yêu cầu khác Nhân viên và cán bộ làm việc trong kho phải được kiểm tra sức khỏe định kỳ theo quy định của pháp luật. Người mắc các bệnh về đường hô hấp, hoặc có vết thương hở không được làm việc trong khu vực bảo quản có trực tiếp xử lý thuốc có bao bì hở.
4 Nhân viên làm việc trong khu vực bảo quản phải được trang bị và mặc trang phục bảo hộ phù hợp với hoạt động tại kho. Nhà xưởng, trang thiết bị Kho phải được xây dựng ở nơi cao ráo, an toàn, phải có hệ thống cống rãnh thoát nước, để đảm bảo thuốc tránh được ảnh hưởng của nước ngầm, mưa lớn và lũ lụt. Nhà kho phải được thiết kế, xây dựng, trang bị, sửa chữa và bảo trì một cách hệ thống sao cho có thể bảo vệ thuốc tránh được các ảnh hưởng bất lợi có thể có, như: sự thay đổi nhiệt độ và độ ẩm, chất thải và mùi, các động vật, sâu bọ, côn trùng và không ảnh hưởng tới chất lượng thuốc Trần, tường, mái nhà kho phải được thiết kế, xây dựng sao cho đảm bảo sự thông thoáng, luân chuyển của không khí, vững bền chống lại các ảnh hưởng của thời tiết như nắng, mưa, bão lụt. Nền kho phải đủ cao, phẳng, nhẵn, đủ chắc, cứng và không được có các khe, vết nứt gãy.
là nơi tích luỹ bụi, trú ẩn của sâu bọ, côn trùng. Kho bảo quản phải có diện tích đủ rộng để bố trí các khu vực cho các hoạt động sau: - Tiếp nhận, kiểm nhập thuốc; - Bảo quản thuốc - Bảo quản thuốc yêu cầu các điều kiện bảo quản đặc biệt; - Bảo quản thuốc phải kiểm soát đặc biệt hoặc phải bảo quản riêng biệt; - Biệt trữ hàng chờ xử lý (hàng trả về, hàng thu hồi, hàng bị nghi ngờ là hàng giả, hàng nghi ngờ về chất lượng, …) - Chuẩn bị, đóng gói và cấp phát thuốc; Các khu vực của kho phải có biển hiệu chỉ rõ công năng của từng khu vực, phải có diện tích và thể tích phù hợp, đủ không gian để cho phép việc phân loại, sắp xếp hàng hóa theo các chủng loại thuốc khác nhau; phân cách theo từng loại và từng lô thuốc, đảm bảo không khí được lưu thông đều. Phải trang bị các phương tiện, thiết bị phù hợp để đảm bảo các điều kiện bảo quản (ví dụ: quạt thông gió, điều hòa không khí, nhiệt kế, xe nâng, ẩm kế, 5 phòng lạnh, tủ lạnh, chỉ thị nhiệt độ vaccin, chỉ thị đông băng điện tử (Freeze Tag). Các thiết bị phải được kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo hoạt động ổn định, chính xác.
Các thiết bị đo phải được hiệu chuẩn định kỳ theo quy định của pháp luật về kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị đo. Phải có các phương tiện phát hiện và cảnh báo tự động (như chuông, đèn…) kịp thời về các sự cố, sai lệch về điều kiện bảo quản đối với các thuốc có yêu cầu đặc biệt về điều kiện bảo quản (nhiệt độ). Kho phải được chiếu đủ sáng, cho phép tiến hành một cách chính xác và an toàn tất cả các hoạt động trong khu vực kho. Không được để ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào thuốc.
Có đủ các trang bị, giá, kệ để xếp hàng. Khoảng cách giữa các giá kệ, giá kệ với nền kho phải đủ rộng đảm bảo cho việc vệ sinh kho, kiểm tra đối chiếu và xếp, dỡ hàng hóa. Phải có đủ các trang thiết bị phòng chữa cháy, bản hướng dẫn cần thiết cho công tác phòng chống cháy nổ như: hệ thống phòng chữa cháy tự động, hoặc các bình khí chữa cháy, thùng cát, hệ thống nước và vòi nước chữa cháy. Có đủ các trang bị, giá, kệ để xếp hàng.
Khoảng cách giữa các giá kệ, giá kệ với nền kho phải đủ rộng đảm bảo cho việc vệ sinh kho, kiểm tra đối chiếu và xếp, dỡ hàng hóa.
