ĐẶT VẤN ĐỀ Cấp cứu là một trong những hoạt động quan trọng và được quan tâm nhất của các cơ sở khám chữa bệnh. Hàng ngày khoa cấp cứu tiếp nhận hơn một trăm ca cấp cứu, chủ yếu là tai nạn giao thông, tai nạn lao động, cấp cứu nội khoa, tim mạch, thần kinh, nhi khoa… và đôi khi có cấp cứu về ngộ độc thực phẩm. Việc giải quyết các bệnh lý cấp cứu nói chung và các bệnh cấp cứu tai nạn thương tích nói riêng luôn là vấn đề được ưu tiên giải quyết trong công tác khám chữa bệnh hàng ngày tại các tuyến, nhất là tuyến cơ sở [21], [33]. Trước thực trạng công tác cấp cứu, hồi sức và chống độc tại các cơ sở khám chữa bệnh của ngành y tế còn nhiều vấn đề bất cập; Nhằm thực hiện Quyết định 01/2008/QĐ-BYT của Bộ Y tế về quy chế cấp cứu, hồi sức và chống độc, các đơn vị khám chữa bệnh cần tiếp tục triển khai thực hiện kiện toàn về tổ chức, bố trí nhân lực ổn định để đào tạo chuyên sâu về cấp cứu, đầu tư cơ sở hạ tầng và trang thiết bị, tổ chức hiệu quả hoạt động cấp cứu, hồi sức và chống độc [21].
Tuy nhiên, tại nhiều bệnh viện tỉnh, máy móc trang thiết bị tại khoa cấp cứu và khoa hồi sức tích cực vẫn còn thiếu, không đồng bộ, chưa đáp ứng nhu cầu phục vụ công tác chẩn đoán, cấp cứu tại khoa [33], [53]. Bên cạnh đó, nhiều bệnh viện đa khoa tỉnh chưa có Trung tâm cấp cứu ngoài bệnh viện (115), công tác cấp cứu ngoài bệnh viện này cũng chỉ do khoa cấp cứu đảm nhiệm [33], [53]. Đây là một trong những áp lực đối với khoa cấp cứu khi mà số ca cấp cứu ngày một tăng, tính chất bệnh cấp cứu ngày một nặng và phức tạp. Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Ninh là Bệnh viện đa khoa hạng I, đang tiếp tục được nâng cấp với quy mô 1500 giường bệnh.
Bệnh viện là tuyến điều trị cuối cùng của tỉnh và các khu vực lân cận với dịch vụ kỹ thuật chuyên khoa cao, là cơ sở đào tạo nâng cao tay nghề, cập nhật kỹ thuật mới, là đơn vị thực tập lâm sàng, cấp cứu và tiếp nhận bệnh nhân từ tuyến dưới chuyển lên [6]. Với vai trò là tuyến cuối cùng trong tỉnh về khám chữa bệnh, bệnh viện cần phải đẩy mạnh công tác thu dung, khám chữa và phục vụ người dân có chất lượng, đặc biệt chú trọng công tác cấp cứu bệnh nhân. 2 Trung tâm cấp cứu 115 - Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Ninh là tuyến đầu trong bệnh viện, là nơi tiếp nhận tất cả các ca chấn thương nhập viện, trên 70% các ca sốc nhiễm khuẩn, đại đa số các ca nhồi máu cơ tim, đột quỵ cấp và đa số các ca chảy máu tiêu hóa. Có hơn 25% các bệnh nhân nhập viện từ Trung tâm cấp cứu cần phải hồi sức ngay tại thời điểm nhập viện và rất nhiều bệnh nhân phải được hồi sức và ổn định chức năng sống tại Trung tâm cấp cứu [53].
Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Ninh còn có Khoa Hồi sức tích cực có nhiệm vụ điều trị và chăm sóc tích cực những người bệnh từ Trung tâm cấp cứu 115, các khoa lâm sàng khác trong bệnh viện, các bệnh nhân nặng cần điều trị hồi sức tích cực từ các bệnh viện khác chuyển đến và phối hợp với Trung tâm cấp cứu 115 trong một số tình huống đặc biệt. Để nâng cao hiệu quả công tác cấp cứu và hồi sức tích cực của các bác sĩ và điều dưỡng lâm sàng công tác tại Trung tâm cấp cứu và Khoa Hồi sức tích cực, việc đánh giá thực trạng năng lực của các bác sĩ, điều dưỡng đối với các yêu cầu kỹ thuật theo phân tuyến của Bộ Y tế và xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ, qua đó có thể đề xuất các giải pháp phù hợp là rất cần thiết. Câu hỏi nghiên cứu chúng tôi đặt ra là: thực trạng thực hiện nhiệm vụ của bác sĩ, điều dưỡng khoa Hồi sức tích cực và Trung tâm cấp cứu 115 ra sao? Yếu tố nào ảnh hưởng đến kết quả thực hiện nhiệm vụ? Vì vậy chúng tôi tiến hành nghiên cứu: “Thực trạng thực hiện nhiệm vụ của cán bộ y tế tại Trung tâm Cấp cứu 115, khoa Hồi sức tích cực – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Ninh và đề xuất giải pháp” nhằm mục tiêu: 1. Đánh giá thực trạng thực hiện nhiệm vụ của cán bộ y tế tại Trung tâm Cấp cứu 115 và Khoa Hồi sức tích cực – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Ninh năm 2021.
Phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến kết quả thực hiện nhiệm vụ của cán bộ y tế tại địa điểm nghiên cứu và đề xuất giải pháp. 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Đặc điểm chung về Trung tâm cấp cứu 115 1. Khái niệm về Trung tâm cấp cứu 115 [6], [41] Cấp cứu (emergency): bệnh nhân có bệnh lý, tổn thương, rối loạn có thể tiến triển nặng lên nếu không được can thiệp điều trị nhanh chóng.
Công tác thực hành cấp cứu có nhiệm vụ đánh giá, xử trí và điều trị cho các bệnh nhân có bệnh lý/tổn thương/rối loạn cấp cứu [8]. Trung tâm cấp cứu 115 là Trung tâm chuyên khoa, được giao nhiệm vụ cấp cứu người bệnh, người bị tai nạn tại cộng đồng (cấp cứu trước bệnh viện), sau đó vận chuyển người bệnh cấp cứu, người bị tai nạn tới các khoa cấp cứu của các bệnh viện trên địa bàn để tiếp tục điều trị. Theo quy định của Bộ Y Tế, tại tuyến tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, thành lập Trung tâm cấp cứu ngoài bệnh viện (gọi là Trung tâm Cấp cứu 115). Trung tâm này là đơn vị sự nghiệp có thu, trực thuộc Sở Y tế.
Đối với các địa phương chưa có điều kiện thành lập trung tâm Cấp cứu 115, trước mắt thành lập tổ Cấp cứu 115 thuộc Bệnh viện đa khoa tỉnh. Ngoài ra, bệnh viện tuyến quận, huyện, thị xã, phải thành lập tổ Cấp cứu ngoài bệnh viện (tổ cấp cứu 115). Chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm cấp cứu 115 [6] Trung tâm cấp cứu 115 có các nhiệm vụ sau: 1. Cấp cứu người bệnh tại cộng đồng và vận chuyển người bệnh cấp cứu đến bệnh viện để tiếp tục điều trị.
Thực hiện nghiêm chỉnh quy chế chuyên môn theo quy định của Bộ Y tế và các quy định khác của pháp luật. Tổ chức đào tạo và tham gia đào tạo, nghiên cứu khoa học và tập huấn 4 chuyên môn kỹ thuật về cấp cứu ngoài bệnh viện cho cán bộ y tế (CBYT). Trung tâm cấp cứu 115 tham mưu cho Bộ Y tế, Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng và phát triển hệ thống cấp cứu ngoài bệnh viện đáp ứng nhu cầu của nhân dân. Cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực của Trung tâm cấp cứu 115 [6] Trung tâm Cấp cứu 115 phải có đầy đủ các điều kiện sau: 1.
Cơ sở vật chất, trang thiết bị: Có đủ trang thiết bị, thuốc, phương tiện thông tin liên lạc, phương tiện vận chuyển cấp cứu phục vụ công tác cấp cứu. Nhân lực: Có đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng được đào tạo về nghiệp vụ chuyên môn cấp cứu ngoài bệnh viện. Sổ, sách chuyên môn: - Có sổ chuyên môn, hồ sơ bệnh án để ghi chép diễn biến của người bệnh trong quá trình cấp cứu và vận chuyển; - Có tài liệu hướng dẫn chẩn đoán và xử trí cấp cứu; - Có bản đồ hành chính khu vực, bản đồ giao thông khu vực (hệ thống định vị toàn cầu GPS nếu có). Tổ chức hoạt động cấp cứu 115 [6] 1.
Bộ phận điều hành cấp cứu có nhiệm vụ: a) Tiếp nhận yêu cầu cấp cứu người bệnh qua số điện thoại cấp cứu 115; b) Người nhận thông tin phải ghi vào sổ đầy đủ các thông tin: thời gian, địa điểm yêu cầu cấp cứu, số lượng, tình trạng người bệnh, số điện thoại của người gọi cấp cứu; c) Điều động kíp cấp cứu đi làm nhiệm vụ, phối hợp chặt chẽ với tổ cấp cứu ngoài bệnh viện của các bệnh viện khác trong khu vực khi cần thiết; 5 d) Hướng dẫn, tư vấn cho gia đình người bệnh cách sơ cứu, chăm sóc cho người bệnh trong thời gian chờ xe cấp cứu đến. Kíp cấp cứu: Mỗi kíp gồm 01 bác sĩ (hoặc 01 y sĩ), 01 - 02 điều dưỡng, 01 người điều khiển phương tiện vận chuyển cấp cứu. Vận chuyển người bệnh tới bệnh viện: Kíp cấp cứu 115 có trách nhiệm: a) Lựa chọn CSYT gần nhất phù hợp với tình trạng của người bệnh để vận chuyển tới và liên hệ trước với CSYT đó để chuẩn bị tiếp nhận cấp cứu. b) Tiếp tục các biện pháp cấp cứu và điều trị người bệnh trong suốt thời gian vận chuyển; 4.
Bàn giao người bệnh tại bệnh viện: a) Việc bàn giao người bệnh được thực hiện giữa các bác sỹ bên giao và bên nhận; b) Nội dung bàn giao: - Tình trạng người bệnh trước, sau khi được cấp cứu ban đầu và hiện trạng bệnh lúc bàn giao; - Các thuốc đã dùng (tên thuốc, hàm lượng, số lượng, cách dùng) và các biện pháp khác để cấp cứu người bệnh; c) Các cơ sở khám chữa bệnh tuyệt đối không được từ chối, đùn đẩy người bệnh khi cấp cứu 115 chuyển đến, phải khẩn trương tiếp nhận người bệnh. Đặc điểm chung về Khoa Hồi sức tích cực 1. Khái niệm về Khoa Hồi sức tích cực [6] Khoa Hồi sức tích cực là khoa lâm sàng có nhiệm vụ điều trị và chăm sóc tích cực những người bệnh từ khoa Cấp cứu, các khoa lâm sàng khác trong bệnh viện và các bệnh nhân nặng cần điều trị hồi sức tích cực từ các bệnh viện khác chuyển đến. 6 Khoa Hồi sức tích cực cũng phối hợp với khoa Cấp cứu tham gia cấp cứu tại bệnh viện và ngoài bệnh viện trong tình huống xảy ra cấp cứu hàng loạt, cấp cứu thảm hoạ, phòng, chống dịch bệnh và hỗ trợ chuyên môn cho hệ thống cấp cứu tại các khoa khác trong bệnh viện.
Chức năng, nhiệm vụ của khoa Hồi sức tích cực [6] 1. Khoa Hồi sức tích cực là khoa lâm sàng có nhiệm vụ tiếp tục điều trị và chăm sóc tích cực những người bệnh của khoa Cấp cứu và của các khoa lâm sàng trong bệnh viện chuyển đến. Phối hợp với khoa Cấp cứu tham gia cấp cứu ngoài bệnh viện và tại bệnh viện trong tình huống xảy ra cấp cứu hàng loạt, cấp cứu thảm hoạ. Phối hợp cùng với khoa Cấp cứu hỗ trợ chuyên môn cho hệ thống cấp cứu tại các khoa khác trong bệnh viện.