mở đầu của mọi quá trình sản xuất và tái sản xuất nhằm tạo ra năng lực sản xuất cho nền kinh tế. Đầu tư XDCB chính là một phần tiết kiệm những tiêu dùng của xã hội thay vì những tiêu dùng lớn hơn trong tương lai. Thứ hai, đầu tư XDCB là hoạt động đòi hỏi lượng vốn lớn và nằm đọng lại trong suốt quá trình thực hiện đầu tư. Vì vậy, trong quá trình đầu tư chúng ta phải thiết lập các biện pháp nhằm đảm bảo tiền vốn được sử dụng đúng mục đích, tránh ứ đọng và thất thoát VĐT, đồng thời có kế hoạch phân bổ nguồn lao động, vật tư thiết bị phù hợp đảm bảo cho quá trình đầu tư xây dựng các công trình được thực hiện đúng theo kế hoạch và tiến độ đã xác định chống lãng phí nguồn lực.
Đầu tư XDCB có tính chất lâu dài, thời gian để tiến hành một công cuộc đầu tư cho đến khi thành quả của nó phát huy tác dụng thường đòi hỏi nhiều năm tháng với nhiều biến động xảy ra. Thứ ba, rủi ro trong đầu tư XDCB là do thời gian của quá trình đầu tư kéo dài. Trong thời gian này các yếu tố kinh tế, chính trị và cả tự nhiên ảnh hưởng sẽ gây nên những tổn thất mà các nhà đầu tư không lường định hết khi lập dự án. Các yếu tố bão lụt, động đất, chiến tranh có thể tàn phá các công trình được đầu tư.
Sự thay đổi chính sách thuế, lãi suất, thay đổi thị trường, thay đổi nhu cầu đầu tư cũng có thể gây nên thiệt hại cho nhà đầu tư. Vì vậy, muốn khuyến khích đầu tư cần phải quan tâm đến lợi ích của các nhà đầu tư, đó là hoàn đủ vốn đầu tư cho họ và lợi nhuận tối đa thu được nhờ hạn chế và tránh được rủi ro. Thứ tư, sản phẩm đầu tư XDCB là các công trình xây dựng gắn liền với đất xây dựng công trình. Vì vậy, mỗi công trình xây dựng có một địa điểm xây dựng và chịu sự chi phối bởi điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, môi trường, khí hậu, thời tiết.
của nơi đầu tư xây dựng công trình, cũng chính là nơi đưa công trình vào khai thác, sử dụng. Sản phẩm XDCB chủ yếu được sản xuất theo đơn đặt hàng. Chính vì vậy, để đạt được hiệu quả sử dụng vốn phải dựa vào dự toán chi phí đầu tư xây dựng công trình được xác định và phê duyệt trước khi thực hiện đầu tư xây dựng công trình.25", Border: Top: (No border) SVTH: Nguyễn Thị Hà Uyên 5 Đầu tư XDCB được tiến hành trong tất cả ngành kinh tế quốc dân, các lĩnh vực kinh tế xã hội như công nghiệp, nông nghiệp, giao thông, xây dựng, y tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh. nên sản phẩm XDCB có nhiều loại hình công trình và mỗi loại hình công trình có những đặc điểm kinh tế kỹ thuật riêng.
Vì vậy khi tiến hành hoạt động này, cần phải có sự liên kết chặt chẽ giữa các ngành, các cấp trong quản lý quá trình đầu tư, bên cạnh đó phải quy định rõ phạm vi, trách nhiệm của các chủ thể tham gia đầu tư, tuy nhiên vẫn đảm bảo được tính tập trung dân chủ trong quá trình thực hiện đầu tư. Vai trò của đầu tư xây dựng cơ bản Trước hết cần phải xác định rõ rằng đầu tư nói chung đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế, là động lực để phát triển kinh tế, là chìa khóa của sự tăng trưởng. Nếu không có đầu tư thì không có phát triển. Thứ nhất, đầu tư XDCB đảm bảo tính tương ứng giữa cơ sở vật chất kỹ thuật và phương thức sản xuất.
Mỗi phương thức sản xuất từ đặc điểm sản phẩm, yếu tố nhân lực, vốn và điều kiện về địa điểm,. lại có đòi hỏi khác biệt về máy móc thiết bị, nhà xưởng. Đầu tư XDCB đã giải quyết vấn đề này. Thứ hai, đầu tư XDCB là điều kiện phát triển các ngành kinh tế và thay đổi tỷ lệ cân đối giữa chúng.
Đầu tư XDCB tác động đến tăng trưởng và phát triển kinh tế, tạo ra cơ sở vật chất, năng lực sản xuất được nâng cao. Khi đầu tư XDCB được tăng cường, cơ sở vật chất kỹ thuật của các ngành tăng sẽ làm tăng sức sản xuất vật chất và dich vụ của ngành. Phát triển và hình thành những ngành mới để phục vụ nền kinh tế quốc dân. Như vậy đầu tư XDCB đã làm thay đổi cơ cấu và quy mô phát triển của ngành kinh tế, từ đó nâng cao năng lực sản xuất của toàn bộ nền kinh tế.
Đây là điều kiện tăng nhanh giá trị sản xuất và tổng giá trị sản phẩm trong nước, tăng tích lũy đồng thời nâng cao đời sống vật chất tinh thần của nhân dân lao động, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cơ bản về chính trị, KT - XH. Thứ ba, đầu tư XDCB có vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế bởi vì nó tạo ra các TSCĐ. Đầu tư XDCB là hoạt động đầu tư để sản xuất ra của cải vật chất, đặc biệt là tạo cơ sở vật chất và kỹ thuật ban đầu cho xã hội. Tất cả các ngành kinh tế chỉ tăng nhanh khi có đầu tư XDCB, đổi mới công nghệ, xây dựng mới để tăng năng Formatted: Right: 0.25", Border: Top: (No border) SVTH: Nguyễn Thị Hà Uyên 6 suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất.
Đầu tư XDCB nhằm xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế, tạo điều kiện cho các tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước đầu tư mở rộng sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy sự tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa (CNH - HĐH). Đầu tư XDCB sẽ tạo điều kiện phát triển mới, đầu tư chiều sâu, mở rộng sản xuất ở các doanh nghiệp. Đầu tư XDCB sẽ góp phần phát triển nguồn nhân lực, cải thiện cơ sở vật chất của giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, phát triển y tế, văn hóa và các mặt xã hội khác. Đầu tư XDCB góp phần thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo, tạo việc làm, phát triển cơ sở hạ tầng, cải thiện điều kiện sống ở các địa phương nghèo, vùng sâu và vùng xa, phát triển nguồn nhân lực, xây dựng các cơ sở sản xuất và dịch vụ, tạo ra những tác động tích cực cho vùng nghèo, người nghèo, hộ nghèo khai thác các tiềm năng của vùng để vươn lên phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo.
Từ đó đảm bảo tỷ lệ cân đối vùng miền, ngành nghề, khu vực và phân bổ hợp lý sức sản xuất, tận dụng lợi thế so sánh. Thứ tư, đầu tư XDCB tác động đến sự ổn định kinh tế tạo công ăn việc làm cho người lao động. Trong giai đoạn thực hiện đầu tư, số lao động cần rất nhiều cho dự án. Đối với những dự án sản xuất kinh doanh thì sau khi đầu tư dự án đưa vào vận hành cần rất nhiều cán bộ, công nhân cho vận hành, lúc đó tay nghề của người lao động sẽ được nâng cao, các cán bộ sẽ học hỏi được thêm kinh nghiệm quản lý, đặc biệt khi có các dự án nước ngoài.
Khi đó, người lao động sẽ có thu nhập và đời sống của họ sẽ được nâng cao hơn. Như vậy, đầu tư XDCB là hoạt động rất quan trọng. Là một khâu trong quá trình thực hiện đầu tư phát triển, nó có quyết định trực tiếp đến sự hình thành chiến lược phát triển kinh tế từng thời kỳ, góp phần làm thay đổi cơ chế quản lý kinh tế, chính sách kinh tế của nhà nước. Các giai đoạn đầu tư xây dựng cơ bản Do đặc điểm của sản phẩm xây dựng và đặc điểm của sản xuất xây dựng chi phối nên hoạt động đầu tư và xây dựng đòi hỏi phải tuân thủ trình tự các bước theo từng giai đoạn.
Vi phạm trình tự đầu tư và xây dựng sẽ gây ra lãng phí, thất thoát và tạo sơ hở cho phát sinh các tiêu cực trong hoạt động đầu tư và xây dựng. Trên cơ sở quy hoạch đã phê duyệt trình tự thực hiện dự án đầu tư bao gồm ba giai đoạn và thực hiện theo từng bước như sau: Formatted: Right: 0.25", Border: Top: (No border) SVTH: Nguyễn Thị Hà Uyên 7 Formatted: Font color: Black Giai đoạn I: Chuẩn bị đầu tư Formatted: Font color: Black Formatted: Font color: Black Nghiên cứu cơ Nghiên cứu Nghiên cứu Thẩm định và hội đầu tư tiền khả thi khả thi phê duyệt dự án Formatted: Font color: Black Formatted: Font color: Black Formatted: Font color: Black Giai đoạn II: Thực hiện đầu tư Formatted: Font color: Black Formatted: Font color: Black Hoàn tất các thủ Thiết kế và lập dự Thi công xây lắp Vận hành thử tục để triển khai toán thi công xây công trình và nghiệm thu thực hiện đầu tư lắp công trình Formatted: Font color: Black Formatted: Font color: Black Formatted: Font color: Black Kết thúc đầu tư- Formatted: Centered vận hành kết quả Formatted: Font: 6 pt, Font color: Black Sơ đồ 1: Trình tự trong hoạt động đầu tư Formatted: Font color: Black Nguồn: Giáo trình lập dự án đầu tư[1] Qua sơ đồ trên ta thấy: Bước trước là cơ sở để thực hiện bước sau, giai đoạn trước là cơ sở để thực hiện giai đoạn sau. Tuy nhiên, tùy tính chất và quy mô của dự án mà các bước trên có thể rút ngắn lại như: ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư, đối với những dự án vừa và nhỏ thì có thể không cần bước nghiên cứu cơ hội đầu tư và bước nghiên cứu tiền khả thi mà xây dựng luôn dự án khả thi, thậm chí chỉ cần lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật đối với những dự án có thiết kế mẫu. Khi bước trước đã thực hiện xong, trước khi kiểm tra thực hiện bước tiếp theo phải kiểm tra để đánh giá đầy đủ các khía cạnh về kinh tế, tài chính, kỹ thuật của bước đó, nếu đạt yêu cầu về các tiêu chuẩn, quy phạm đã quy định (nếu có) cho bước đó và Formatted: Right: 0.25", Border: Top: (No border) SVTH: Nguyễn Thị Hà Uyên 8 được cấp có thẩm quyền chấp nhận mới thực hiện bước tiếp theo; đáng lưu ý nhất là thực hiện trình tự theo giai đoạn (chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và kết thúc đầu tư) phải được cấp có thẩm quyền, cơ quan có thẩm quyền thẩm tra, phê duyệt nghiêm túc.