Thực trạng bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại tại trung tâm giống gia súc gia cầm tỉnh Nam Định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua thực trạng bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại nuôi tại trung tâm giống gia súc gia cầm tỉnh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Bùi Thị Lơ
• Người hướng dẫn: PGS. Chu Đức Thắng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực trạng bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại nuôi tại trung tâm giống gia súc, gia cầm tỉnh Nam Định và thử nghiệm điều trị
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• THESIS ABSTRACT
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 4. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 5. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 5.1. CẤU TẠO CƠ QUAN SINH SẢN CỦA LỢN CÁI
• 5.1.1. Buồng trứng (Ovarium)

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại tại Nam Định

Bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam, đặc biệt là tại tỉnh Nam Định. Tình hình bệnh lý này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn nái mà còn tác động trực tiếp đến năng suất sinh sản và hiệu quả kinh tế của người chăn nuôi. Theo nghiên cứu, tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại tại trung tâm giống gia súc, gia cầm tỉnh Nam Định trong giai đoạn 2013-2017 dao động từ 14,82% đến 35,59%. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có những biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

1.1. Nguyên nhân gây bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại

Nguyên nhân chính gây ra bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại bao gồm sự xâm nhập của các loại vi khuẩn như E. coli, Staphylococcus aureus, và Streptococcus. Những vi khuẩn này thường xuất hiện trong quá trình sinh đẻ và có thể gây ra các bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Ngoài ra, điều kiện chăm sóc và vệ sinh kém cũng là một yếu tố quan trọng dẫn đến sự phát triển của bệnh.

1.2. Triệu chứng của bệnh viêm tử cung ở lợn nái

Triệu chứng của bệnh viêm tử cung ở lợn nái thường bao gồm sốt cao, tần số hô hấp tăng, và dịch tiết từ âm đạo có màu sắc bất thường. Lợn nái bị viêm tử cung có thể có thân nhiệt tăng lên đến 1,98°C so với lợn bình thường. Việc nhận diện sớm các triệu chứng này là rất quan trọng để có thể can thiệp kịp thời.

II. Thách thức trong việc điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại

Việc điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại gặp nhiều thách thức do sự đa dạng của các loại vi khuẩn gây bệnh và khả năng kháng thuốc của chúng. Nhiều trường hợp lợn nái không đáp ứng tốt với các phác đồ điều trị thông thường, dẫn đến tỷ lệ khỏi bệnh thấp. Hơn nữa, việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm cũng là một thách thức lớn, do triệu chứng có thể không rõ ràng.

2.1. Khó khăn trong việc chẩn đoán bệnh

Chẩn đoán bệnh viêm tử cung ở lợn nái thường gặp khó khăn do triệu chứng không điển hình. Nhiều khi, bệnh chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn nặng, dẫn đến việc điều trị không hiệu quả. Việc thiếu kiến thức và kinh nghiệm của người chăn nuôi cũng góp phần làm tăng tỷ lệ mắc bệnh.

2.2. Tác động của bệnh đến năng suất sinh sản

Bệnh viêm tử cung không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn nái mà còn làm giảm năng suất sinh sản. Lợn nái bị viêm tử cung có thể gặp phải các vấn đề như vô sinh, chậm sinh, và giảm chất lượng con giống. Điều này gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi và ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi cung ứng thịt lợn.

III. Phương pháp điều trị bệnh viêm tử cung hiệu quả cho lợn nái ngoại

Để điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại, các phương pháp điều trị hiện nay bao gồm sử dụng kháng sinh và các liệu pháp hỗ trợ. Nghiên cứu cho thấy, các kháng sinh như Gentamycin, Amoxycillin, và Ceftiofur có hiệu quả cao trong việc điều trị bệnh. Việc áp dụng đúng phác đồ điều trị sẽ giúp nâng cao tỷ lệ khỏi bệnh và cải thiện sức khỏe cho lợn nái.

3.1. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung

Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung thường bao gồm việc tiêm Lutalyze và Ceftiofur kết hợp với việc thụt rửa bằng Rivanol. Nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ khỏi bệnh đạt 100% khi áp dụng phác đồ này, với thời gian điều trị trung bình là 3,46 ngày.

3.2. Biện pháp phòng ngừa bệnh viêm tử cung

Để phòng ngừa bệnh viêm tử cung, việc chăm sóc lợn nái cần được thực hiện nghiêm ngặt. Các biện pháp như vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng định kỳ, và theo dõi sức khỏe thường xuyên là rất cần thiết. Ngoài ra, việc cung cấp dinh dưỡng hợp lý cũng giúp tăng cường sức đề kháng cho lợn nái.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bệnh viêm tử cung

Kết quả nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại tại Nam Định đã chỉ ra rằng, việc áp dụng các biện pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả có thể giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh. Nghiên cứu cũng đã xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh, từ đó đưa ra các khuyến nghị cho người chăn nuôi.

4.1. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung

Kết quả điều trị cho thấy, khi áp dụng phác đồ điều trị đúng cách, tỷ lệ khỏi bệnh đạt 100%. Thời gian hồi phục nhanh chóng và lợn nái có thể trở lại trạng thái sinh sản trong thời gian ngắn. Điều này cho thấy hiệu quả của các phương pháp điều trị hiện tại.

4.2. Khuyến nghị cho người chăn nuôi

Người chăn nuôi cần chú ý đến việc chăm sóc và theo dõi sức khỏe của lợn nái thường xuyên. Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời sẽ giúp giảm thiểu tác động của bệnh viêm tử cung, từ đó nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại

Bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại là một vấn đề nghiêm trọng trong ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể giúp nâng cao tỷ lệ khỏi bệnh và cải thiện năng suất sinh sản. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để tìm ra các phương pháp điều trị hiệu quả hơn và nâng cao chất lượng con giống.

5.1. Tương lai của nghiên cứu bệnh viêm tử cung

Nghiên cứu về bệnh viêm tử cung cần được mở rộng để tìm hiểu sâu hơn về các yếu tố gây bệnh và phát triển các phương pháp điều trị mới. Việc áp dụng công nghệ sinh học trong chăn nuôi cũng có thể là một hướng đi tiềm năng trong việc cải thiện sức khỏe đàn lợn.

5.2. Tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức

Nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi về bệnh viêm tử cung và các biện pháp phòng ngừa là rất cần thiết. Việc tổ chức các khóa đào tạo và hội thảo sẽ giúp người chăn nuôi có thêm kiến thức và kỹ năng trong việc chăm sóc lợn nái, từ đó giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong chăn nuôi lợn công nghiệp hiện đại, đàn lợn nái ngoại giữ vai trò hạt nhân quyết định năng suất và chất lượng con giống. Tuy nhiên, các giống nhập ngoại cao sản như Landrace, Yorkshire và Duroc thường có mức độ thích ứng khí hậu chưa cao, dẫn đến tỷ lệ mắc các bệnh đường sinh sản ở mức báo động. Điển hình tại Trung tâm giống gia súc, gia cầm tỉnh Nam Định, số liệu điều trị giai đoạn 2013 - 2017 ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung dao động từ 14,82% đến 35,59%. Bệnh lý này không chỉ gây tổn thương niêm mạc đường sinh dục mà còn làm giảm từ 20% đến 30% năng suất sinh sản toàn đàn, kéo dài chu kỳ động dục trở lại và gây ra hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ với tỷ lệ bình quân lên đến 68,01%.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là sự thiếu hụt quy trình chẩn đoán lâm sàng sớm và các phác đồ can thiệp đặc hiệu dựa trên kháng sinh đồ thực tế tại địa phương. Nhằm giải quyết triệt để thách thức này, nghiên cứu được triển khai với mục tiêu xác định thực trạng dịch tễ, phân tích các yếu tố nguy cơ (lứa đẻ, mùa vụ), nhận diện biến đổi chỉ tiêu lâm sàng, phân lập thành phần vi khuẩn gây bệnh và thử nghiệm phác đồ điều trị tối ưu.

Đề tài được thực hiện trên đàn lợn nái ngoại sinh sản độ tuổi 8 - 36 tháng tại Trung tâm giống gia súc, gia cầm tỉnh Nam Định và Bộ môn Nội - Chẩn - Dược - Độc chất thuộc Học viện Nông nghiệp Việt Nam trong thời gian từ tháng 8/2016 đến tháng 8/2017. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc chuẩn hóa giải pháp can thiệp, giúp rút ngắn thời gian điều trị xuống còn 3,46 ngày và nâng tỷ lệ thụ thai lần đầu sau hồi phục lên 86,67%, mang lại giá trị kinh tế trực tiếp cho các cơ sở giống.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết sinh lý nội tiết sinh sản gia súc cái để phân tích chu kỳ động dục, quá trình mang thai 114 ngày (biến động 110 - 118 ngày) và cơ chế co bóp tử cung dưới tác động của trục hormone dưới đồi - tuyến yên - buồng trứng. Trong đó, hormone Estrogen, Progesterone và Prostaglandin F2α (PGF2α) đóng vai trò điều hòa phản xạ sinh dục và sự phục hồi biểu mô sừng tử cung dài 50 - 100 cm cùng cổ tử cung dài 10 - 18 cm.

Đồng thời, đề tài áp dụng lý thuyết sinh bệnh học nhiễm trùng đường sinh dục gia súc nhằm làm sáng tỏ cơ chế xâm nhập của vi sinh vật cơ hội qua cổ tử cung mở trong quá trình chuyển dạ. Khi niêm mạc tử cung bị tổn thương cơ học, vi khuẩn phát triển mạnh tiết ra nội độc tố làm thoái hóa thể vàng sớm, giảm tiết Prolactin gây mất sữa và kích thích phản ứng viêm cục bộ.

Mô hình nghiên cứu tập trung vào 4 khái niệm chính:

1. Viêm nội mạc tử cung (Endometritis): Hiện tượng viêm nhiễm giới hạn ở lớp biểu mô niêm mạc, phân thành thể cata cấp tính có mủ và thể màng giả hoại tử.
2. Viêm cơ tử cung (Myometritis): Quá trình viêm lan sâu xuống các sợi cơ trơn, làm suy giảm trương lực đàn hồi của tử cung.
3. Viêm tương mạc tử cung (Perimetritis): Tình trạng viêm lớp thanh mạc ngoài cùng, dễ dẫn đến dính mô xoang chậu và viêm phúc mạc.
4. Hội chứng viêm vú - viêm tử cung - mất sữa (MMA): Phức hợp bệnh lý sản khoa nghiêm trọng gây suy nhược nái mẹ và tiêu chảy hàng loạt ở lợn con.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu khai thác nguồn dữ liệu thứ cấp thông qua điều tra hồi cứu sổ theo dõi kỹ thuật trên 2.111 lượt nái giai đoạn 2013 - 2017 kết hợp phỏng vấn cán bộ quản lý trang trại. Dữ liệu sơ cấp được thu thập trên cỡ mẫu 452 lợn nái ngoại thuần đang trong chu kỳ khai thác sinh sản năm 2017. Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo lứa đẻ (từ lứa 1 đến lứa 6) và theo 4 mùa trong năm được lựa chọn nhằm bảo đảm tính đại diện sinh học và phản ánh đầy đủ tác động của tiểu khí hậu chuồng nuôi.

Chỉ tiêu lâm sàng được theo dõi trên nhóm 28 lợn khỏe và 16 lợn viêm thông qua đo thân nhiệt trực tràng bằng nhiệt kế chuyên dụng và đếm tần số hô hấp 1 phút (lặp lại 3 lần lấy số bình quân) vào 2 khung giờ cố định (7 - 9 giờ và 16 - 18 giờ). Xét nghiệm vi sinh được tiến hành trên 24 mẫu dịch tử cung (12 mẫu bình thường và 12 mẫu bệnh lý) bằng phương pháp phân lập vi khuẩn hiếu khí theo tiêu chuẩn ISO-17025 tại phòng thí nghiệm chỉ định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Tính mẫn cảm kháng sinh được đánh giá qua kỹ thuật đo đường kính vòng vô khuẩn theo tiêu chuẩn lâm sàng NCCLS.

Thử nghiệm so sánh hiệu quả điều trị được tiến hành trên 3 phác đồ sử dụng Lutalyze (PGF2α liều 25mg) kết hợp Gentamycin, Amoxycillin hoặc Ceftiofur, thụt rửa dung dịch Rivanol 0,1% liều 2.000 ml/con/ngày và tiêm trợ sức B-complex. Toàn bộ số liệu được chuyển đổi logarit tự nhiên và kiểm định so sánh giá trị trung bình bằng phép kiểm t-test trên phần mềm SPSS 22 với ngưỡng ý nghĩa thống kê p < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát dịch tễ qua 5 năm (2013 - 2017) cho thấy tỷ lệ viêm tử cung trên đàn nái ngoại biến động lớn, đạt đỉnh vào năm 2014 với 35,59% (147/413 con) và giảm thấp nhất vào năm 2017 ở mức 14,82% (67/452 con). Sự sụt giảm 20,77% này phản ánh rõ nét hiệu quả khi trang trại bắt đầu siết chặt quy trình an toàn sinh học.

Phân tích theo lứa đẻ ghi nhận quy luật phân bố hình chữ U rõ rệt. Lợn nái đẻ lứa 1 có tỷ lệ mắc bệnh rất cao, chiếm 27,78% (15/54 con). Tỷ lệ này giảm dần ở lứa 2 (14,13%), lứa 3 (7,79%) và chạm mức thấp nhất ở lứa 4 chỉ 6,17% (5/81 con). Tuy nhiên, bệnh tăng mạnh trở lại ở lứa 5 (10,34%) và đạt đỉnh cao nhất ở lứa 6 lên tới 31,15% (19/61 con), chênh lệch 24,98% so với lứa 4 (p < 0,05).

Về yếu tố mùa vụ, tỷ lệ mắc bệnh tập trung cao nhất vào mùa Hè đạt 31,24% (139/445 con) và mùa Xuân đạt 28,74% (169/588 con). Mức độ nhiễm bệnh trong mùa Hè cao hơn 12,54% so với mùa Thu (18,70% - 101/540 con) và cao hơn 8,61% so với mùa Đông (22,63% - 122/539 con).

Về lâm sàng và vi sinh vật, lợn bị viêm tử cung có thân nhiệt trung bình đạt 40,22 ± 0,11°C, tăng 1,98°C so với lợn khỏe (38,24 ± 0,08°C). Tần số hô hấp ở lợn viêm tăng vọt lên 43,06 ± 1,33 lần/phút, cao hơn 28,52 lần/phút so với mức sinh lý bình thường (14,54 ± 0,41 lần/phút). Phân lập vi sinh từ 12 mẫu dịch viêm cho thấy 100% mẫu dương tính đồng thời với Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Streptococcus và Salmonella. Đáng chú ý, 16,67% số mẫu xuất hiện trực khuẩn mủ xanh Pseudomonas – chủng vi khuẩn hoàn toàn không hiện diện ở nái khỏe.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ mắc bệnh cao ở lứa 1 bắt nguồn từ việc xương chậu hẹp, khớp bán động háng chưa mở rộng và phản xạ rặn đẻ chưa hoàn thiện, đòi hỏi kỹ thuật viên can thiệp móc thai nhiều gây trầy xước niêm mạc. Ngược lại, nái ở lứa 6 có cơ tử cung bị xơ hóa, giảm trương lực co bóp cơ học khiến sản dịch ứ đọng kéo dài và cổ tử cung đóng chậm, tạo cơ hội cho vi sinh vật xâm nhập.

Sự bùng phát trong mùa Xuân và mùa Hè giải thích bởi nền nhiệt ẩm cao tại miền Bắc tạo điều kiện tối ưu cho mầm bệnh phát tán, đồng thời gây stress nhiệt làm suy giảm hệ miễn dịch của đàn nái ngoại nhập nội. Kết quả này tương đồng với các công bố tại vùng đồng bằng sông Hồng khi ghi nhận tỷ lệ viêm từ 23,65% đến 39,54%, và nằm trong biên độ cảnh báo quốc tế tại Anh (11% - 37,2%) cũng như Belarus (33,6% - 55,0%).

Trong công tác phân tích, dữ liệu biến động bệnh lý theo lứa đẻ có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ cột hình lòng chảo, làm nổi bật hai đỉnh rủi ro tại lứa 1 và lứa 6. Sự biến thiên thân nhiệt (tăng 1,98°C) và hô hấp (tăng 28,52 lần/phút) nên được tổng hợp trên bảng so sánh chỉ tiêu sinh lý đối chiếu nhằm hỗ trợ kỹ thuật viên nhận diện nhanh triệu chứng tại chuồng. Ngoài ra, cơ cấu 5 chủng vi khuẩn hiếu khí được mô tả hiệu quả qua biểu đồ thanh ngang so sánh tần suất bắt gặp giữa dịch tử cung bình thường và dịch bệnh lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa quy trình trợ sản và can thiệp sản khoa: Áp dụng kỹ thuật đỡ đẻ vô trùng tuyệt đối, sử dụng găng tay chuyên dụng và gel bôi trơn y tế, nghiêm cấm can thiệp móc thai thô bạo. Chủ động tiêm 1 liều Lutalyze 25mg (2 ml) ngay sau khi sổ thai xong nhằm kích thích co bóp tử cung tống sạch nhau thai và sản dịch trong vòng 24 giờ. Đặt mục tiêu giảm tỷ lệ viêm ở nái lứa 1 từ 27,78% xuống dưới 12% trong vòng 6 tháng. Đơn vị thực hiện: Đội ngũ kỹ thuật viên chăn nuôi và hộ lý trại đẻ.

2. Ứng dụng phác đồ điều trị kháng sinh thế hệ mới kết hợp thụt rửa: Triển khai phác đồ sử dụng Ceftiofur tiêm bắp liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày trong 3 - 5 ngày liên tục, kết hợp tiêm dưới da 1 mũi Lutalyze 25mg và thụt rửa lòng tử cung bằng 2.000 ml dung dịch Rivanol 0,1%/con/ngày, bổ sung B-complex liều 1 ml/10 kg thể trọng để nâng cao thể trạng. Mục tiêu rút ngắn thời gian điều trị bệnh xuống dưới 3,5 ngày, bảo đảm tỷ lệ khỏi bệnh 100% và tỷ lệ thụ thai lần phối đầu đạt trên 85% trong lộ trình 3 tháng. Đơn vị thực hiện: Bác sĩ thú y phụ trách điều trị.

3. Kiểm soát tiểu khí hậu chuồng nuôi và vệ sinh an toàn sinh học: Lắp đặt hệ thống giàn mát duy trì nhiệt độ chuồng 24 - 27°C, độ ẩm không khí dưới 75% vào mùa Xuân và Hè. Thực hiện tiêu độc khử trùng chuồng đẻ định kỳ 2 lần/tuần bằng thuốc sát trùng phổ rộng, vệ sinh rửa sạch bầu vú và âm hộ nái bằng nước ấm pha sát trùng trước khi chuyển chuồng đẻ 3 ngày. Mục tiêu hạ tỷ lệ viêm tử cung mùa Hè từ 31,24% xuống dưới 15% trong vòng 1 năm. Đơn vị thực hiện: Ban quản lý trang trại và tổ sát trùng.

4. Tối ưu hóa cơ cấu đàn và loại thải sinh học: Thiết lập chính sách loại thải nghiêm ngặt đối với đàn nái già trên lứa 6 có tiền sử viêm nhiễm mạn tính (nhóm có tỷ lệ mắc lên tới 31,15%). Định kỳ thay thế đàn nái với tỷ lệ 30% - 35%/năm bằng đàn hậu bị đạt chuẩn thể vóc (trọng lượng trên 130 kg, tuổi phối giống trên 8 tháng). Mục tiêu kiểm soát tỷ lệ viêm tử cung toàn trại ổn định dưới mức 10% trong lộ trình 18 tháng. Đơn vị thực hiện: Ban Giám đốc trung tâm và phòng kỹ thuật giống.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giám đốc và quản lý trang trại lợn công nghiệp: Tiếp cận hệ thống số liệu dịch tễ thực tế (tỷ lệ mắc bệnh 14,82% - 35,59%), từ đó xây dựng kế hoạch dự phòng ngân sách thú y, cắt giảm chi phí phát sinh do lợn nái chậm lên giống và giảm hao hụt đàn lợn con do tiêu chảy.
2. Bác sĩ thú y thực địa và kỹ thuật viên chuồng đẻ: Ứng dụng trực tiếp bảng tiêu chí chẩn đoán lâm sàng nhanh dựa trên mức chênh lệch thân nhiệt (1,98°C) và phác đồ Ceftiofur kết hợp Rivanol 0,1% để đạt hiệu quả khỏi bệnh 100% cùng tỷ lệ đậu thai 86,67%.
3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Thú y: Sử dụng công trình làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp phân lập vi khuẩn hiếu khí theo tiêu chuẩn ISO-17025 và quy trình thiết kế kháng sinh đồ định lượng theo tiêu chuẩn quốc tế NCCLS.
4. Cán bộ khuyến nông và cơ quan quản lý chăn nuôi địa phương: Sử dụng các phát hiện dịch tễ theo mùa vụ và lứa đẻ làm luận cứ khoa học để ban hành cẩm nang hướng dẫn an toàn sinh học vùng nhiệt đới gió mùa cho hệ thống trang trại vệ tinh.

Câu hỏi thường gặp

Dấu hiệu lâm sàng đặc trưng nhất để nhận diện nhanh lợn nái ngoại bị viêm tử cung là gì? Dấu hiệu điển hình là thân nhiệt tăng trung bình 1,98°C (đạt ngưỡng sốt 40,22°C) và tần số hô hấp tăng 28,52 lần/phút so với nái khỏe. Âm hộ liên tục chảy dịch rỉ viêm màu trắng xám hoặc phớt hồng có mùi tanh thối, con vật cong lưng rặn do đau đớn và sản lượng sữa suy giảm rõ rệt.

Tại sao tỷ lệ mắc bệnh lại tập trung cao nhất ở lứa đẻ 1 và lứa đẻ 6? Lứa 1 ghi nhận tỷ lệ mắc 27,78% do khung chậu hẹp, nái chưa thuần thục thể vóc dẫn đến đẻ khó và tổn thương niêm mạc khi can thiệp cơ học. Lứa 6 có tỷ lệ mắc 31,15% do cơ tử cung bị thoái hóa, giảm trương lực co bóp làm ứ đọng sản dịch và cổ tử cung đóng muộn.

Những chủng vi sinh vật nào chiếm ưu thế tuyệt đối trong dịch viêm tử cung? Xét nghiệm vi sinh xác nhận 100% mẫu dịch viêm đều nhiễm đồng thời 4 loại vi khuẩn gồm Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Streptococcus và Salmonella. Ngoài ra, 16,67% mẫu bệnh lý xuất hiện trực khuẩn mủ xanh Pseudomonas có độc lực cao, làm trầm trọng thêm mức độ hoại tử mô.

Phác đồ điều trị nào đem lại hiệu quả lâm sàng và khả năng phục hồi sinh sản cao nhất? Phác đồ sử dụng 1 mũi Lutalyze 25mg tiêm dưới da kết hợp tiêm bắp Ceftiofur (1 ml/10 kg thể trọng/ngày), thụt rửa 2.000 ml Rivanol 0,1%/ngày và tiêm trợ sức B-complex cho kết quả tối ưu. Thời gian điều trị rút ngắn còn 3,46 ngày, thời gian động dục lại sau 5,38 ngày và tỷ lệ đậu thai lần đầu đạt 86,67%.

Giải pháp then chốt nào giúp kiểm soát tình trạng viêm tử cung tăng cao trong mùa Hè? Do tỷ lệ nhiễm bệnh mùa Hè lên tới 31,24%, trang trại cần vận hành quạt hút và giàn mát duy trì nhiệt độ dưới 27°C, khử trùng chuồng trại 2 lần/tuần, vệ sinh sát trùng âm hộ trước khi sinh và chủ động tiêm PGF2α tống sạch sản dịch ngay sau khi đẻ.

Kết luận

• Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn nái ngoại tại trung tâm biến động từ 14,82% đến 35,59%, đe dọa trực tiếp đến hiệu quả khai thác đàn giống.
• Cơ cấu mắc bệnh tập trung cao ở hai nhóm nguy cơ là lứa đẻ 1 (27,78%) và lứa đẻ 6 (31,15%), đồng thời chịu ảnh hưởng rõ rệt bởi mùa Hè (31,24%) và mùa Xuân (28,74%).
• Chẩn đoán lâm sàng xác định thể viêm nội mạc qua mức tăng thân nhiệt 1,98°C, hô hấp tăng 28,52 lần/phút và sự xuất hiện của dịch rỉ viêm màu trắng xám.
• Phân lập vi sinh định danh 100% sự hiện diện của E. coli, Staphylococcus aureus, Streptococcus, Salmonella và 16,67% trực khuẩn Pseudomonas.
• Phác đồ Ceftiofur kết hợp Lutalyze và Rivanol 0,1% chứng minh hiệu quả vượt trội với thời gian khỏi bệnh 3,46 ngày và tỷ lệ thụ thai đạt 86,67%.

Đóng góp quan trọng nhất của luận văn là hoàn thiện cơ sở dữ liệu dịch tễ học đường sinh sản trên đàn lợn nái ngoại tại Nam Định, đồng thời chuyển giao phác đồ điều trị có cơ sở vi sinh học vững chắc. Kế hoạch tiếp theo trong 12 tháng tới cần mở rộng đánh giá hiệu quả của các chế phẩm sinh học phòng ngừa viêm tử cung trong giai đoạn hậu sản. Các nhà quản lý trang trại và kỹ thuật viên thú y hãy áp dụng ngay phác đồ điều trị chuẩn hóa và quy trình an toàn sinh học này để bảo vệ đàn nái sinh sản và tối ưu hóa lợi nhuận chăn nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI THỊ LƠ THỰC TRẠNG BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở ĐÀN LỢN NÁI NGOẠI NUÔI TẠI TRUNG TÂM GIỐNG GIA SÚC, GIA CẦM TỈNH NAM ĐỊNH VÀ THỬ NGHIỆM ĐIỀU TRỊ Chuyê n nghà nh: Thú y Mã chuyên ngành: 60 64 01 01 Người hướng dan khoa học: PGS. Chu Đức Thắng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả trình bày luận văn này là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày….

năm 2017 Tác giả luận văn Bùi Thị Lơ i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài, cùng với sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ của tập thể và cá nhân trong và ngoài trường. Tôi xin chân thành cảm ơn Học viện Nông nghiệp Việt Nam, khoa Thú Y, Bộ môn Nội- Chẩn- Dược- Độc chất, cùng các thầy, cô giáo đặc biệt là PGS. Chu Đức Thắng đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn giám đốc trung tâm gia súc gia cầm tỉnh Nam Định, cùng các anh, chị, em công nhân công tác tại trung tâm đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi học tập và thực hiện đề tài.

Nhân dịp này, xin được bày tỏ lòng biết ơn đối với gia đình và người thân, cùng bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện về vật chất và tinh thần, giúp tôi vượt qua mọi khó khăn trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu đề tài. Một lần nữa xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới tập thể, cá nhân đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành chương trình học tập. Hà Nội, ngày…. năm 2017 Tác giả luận văn Bùi Thị Lơ ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lơi cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh muc chữ viết tắt .vi Danh muc bảng. vii Danh muc hình. viii Trích yếu luận văn .ix Thesis abstract.1 Tính cấp thiết của đề tài.

Mục đích nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Tổng quan tài liệu.

Cấu tạo cơ quan sinh sản của lợn cái. Ống dẫn trứng (Oviductus). Đặc điểm sinh lý của gia súc cái. Sự thành thục về tính.

Sinh lý quá trình thụ tinh. Sinh lý quá trình mang thai. Sinh lý quá trình đẻ. Bệnh viêm tử cung ở lợn nái (Mestritis).

Nguyên nhân của bệnh viêm tử cung. Hậu quả của bệnh viêm tử cung. 13 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các thể viêm tử cung.

Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái sau đẻ. Biện pháp phòng bệnh viêm tử cung ở lợn nái. Tình hình nghiên cứu bệnh viêm tử cung trên thế giới và tại việt nam. Trên thế giới.

Tại Việt Nam. Vật liệu và phương pháp nghiên cưu. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Xác định tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại. Phương pháp kiểm tra các chỉ tiêu lâm sàng của lợn nái khỏe và bị viêm tử cung. Xác định thành phần vi khuẩn trong dịch tử cung, âm đạo. Phương pháp thử kháng sinh đồ.

Phương pháp thử nghiệm phác đồ điều trị. Phương pháp xư ly số liệu. Kết quả và thảo luận. Ty lê măc bênh viêm tư cung ơ đan lơn nai ngoai nuôi tai trung tâm giông gia suc gia câm tỉnh nam định.

Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại nuôi tại trung tâm giống gia súc gia cầm qua các năm 2013-2017. Tình hình lợn nái mắc bệnh viêm tử cung ở các lứa đẻ khác nhau. Một số chỉ tiêu và biểu hiện lâm sàng của lợn bình thường và lợn bị viêm tử cung. Xác định thành phần các loại vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung lợn nái ngoại.

Xác định số lượng vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung ở lợn nái ngoại. 39 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Xác định tính mẫn cảm của các loại vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung của lợn nái với thuốc kháng sinh. Kết quả xác định mức độ mẫn cảm với kháng sinh thông qua thử kháng sinh đồ và đo đường kính vòng tròn vô khuẩn của các loại vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung.

Kết quả thử nghiệm điều trị bệnh viêm nội mạc tử cung ơ đàn lợn nái ngoại. Kết luận và kiến nghị. 47 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt E. Coli Escherichia coli FSH Luteinizing Hormone MMA Mastitis - metritis - agalactia LH Luteinzing Hormone P Thể trọng PGF2 a ProstaglandinF2a VTC Viêm tử cung vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4.

Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại nuôi tại Trung tâm giống gia súc gia cầm tỉnh Nam Định qua các năm từ 2013-2017. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại theo từng lứa đẻ. Tỷ lệ mắc bệnh Viêm tử cung theo mùa qua các năm ở đàn lợn nái ngoại nuôi tại trung tâm. Một số chỉ tiêu lâm sàng của lợn bình thường và lợn viêm tử cung.

Thành phần vi khuẩn có trong dịch tử cung bình thường và bị viêm của lợn nái sau đẻ. Số lượng các vi khuẩn phân lập được trong dịch tử cung bình thường và bị viêm ở lợn nái sau đẻ. Kết quả xác định tính mẫn cảm của các loại vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung lợn với các loại kháng sinh…………………. Kết quả xác định tính mẫn cảm của tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm đường sinh dục của lợn nái với một số thuốc kháng sinh thông dụng………………….

Kết quả thử nghiệm điều trị bệnh viêm nội mạc tử cung và một số chỉ tiêu sinh sản của lợn nái ngoại khỏi bệnh.44 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung của đàn nái qua các năm. Tỷ lệ mắc viêm tử cung qua các lứa đẻ. Tỷ lệ mắc viêm tử cung theo mùa ở lợn nái ngoại.

Tỷ lệ thành phần vi khuẩn có trong dịch âm đạo, tử cung lợn nái bình thường và bệnh lý………………………………………………. Kết quả thử nghiệm điều trị bệnh viêm nội mạc tử cung lợn nái ngoại của 3 phác đồ. Kết quả thử nghiệm điều trị bệnh viêm nội mạc tử cung lợn nái ngoại của 3 phác đồ. 47 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Bùi Thị Lơ Tên luận văn: “Thực trạng bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại nuôi tại trung tâm giống gia súc, gia cầm tỉnh Nam Định và thử nghiệm điều trị” Chuyên ngành: Thú y Mã số: 60 64 01 01 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Xác định được thực trạng bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại và một số yếu tố ảnh hưởng.

- Xác định được một số chỉ tiêu lâm sàng của bệnh viêm tử cung nhằm góp phần chẩn đoán nhanh bệnh. - Xác định được thành phần, số lượng vi khuẩn và thử kháng sinh đồ từ đó đưa ra các phác đồ điều trị hiệu quả bệnh viêm tử cung lợn. Phương pháp nghiên cứu Đề tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu: Xác định tỷ lệ lợn nái bị viêm tử cung bằng phương pháp điều tra, phỏng vấn trực tiếp người chăn nuôi kết hợp với việc theo dõi, thăm khám trực tiếp; xác định sự biến đổi một số chỉ tiêu lâm sàng của lợn nái mắc bệnh viêm tử cung bằng phương pháp thường quy đếm nhiều lần hoặc quan sát vào một thời điểm quy định và lấy số bình quân; phương pháp phân lập xác định vi khuẩn hiếu khí; phương pháp kháng sinh đồ; phương pháp phân lô so sánh; phương pháp xử lý số liệu. Kết quả chính và kết luận - Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trung tâm giống gia súc gia cầm tỉnh Nam Định theo quy mô đàn qua các năm (2013-2017) là ở mức cao, biến động từ 14,82% tới 35,59%.

- Tỷ lệ mắc viêm tử cung ở lứa đẻ 1 cao nhất (27,78%) sau đó giảm dần ở lứa 2, 3, đến lứa đẻ thứ 4 giảm ở mức 6,17% và có xu hướng tăng mạnh ở lứa thứ 6 (31,15%). - Tỷ lệ lợn nái mắc bệnh VTC ở mùa hè chiếm tỷ lệ cao nhất (31,24%), sau đó đến mùa xuân 28,74%; mùa đông 22,63% và thấp nhất ở mùa thu (chỉ chiếm 18,7%). - Có sự khác biệt rố ràng về một số chỉ tiêu lâm sàng giữa lợn khỏe và lợn bị viêm tử cung. Lợn nái bị viêm tử cung có thân nhiệt tăng lên l,98°C so với lợn nái bình thường, tần số hô hấp của lợn bị viêm tử cung tăng 28,52 lần so với lợn nái bình thường.

Dựa vào sự khác biệt chỉ tiêu lâm sàng và màu sắc dịch viêm có thể kết luận lợn nái ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ngoại viêm tử cung ở thể nào. - Khi tử cung, âm đạo bị viêm, 100% các mẫu bệnh phẩm đều xuất hiện các vi khuẩn E.coli, Staphylococcus aureus, Streptococcus và Salmonella. Đặc biệt trong dịch viêm xuất hiện thêm loại vi khuẩn Pseudomonas với tỷ lệ 16,67%. - Các kháng sinh Gentamycin, Amoxycillin, Ceftiofur mẫn cảm cao với tập đoàn vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung, số ca khỏi bệnh đạt tỷ lệ cao 100%.

- Khi lợn nái bị viêm tử cung, dùng Lutalyze tiêm dưới da 2ml (25mg), tiêm 1 lần; Ceftiofur:1ml/10kg thể trọng, tiêm bắp, Rivanol thụt rửa với liều 2000ml/con/ngày, kết hợp với B.complex cho số ngày điều trị ngắn nhất 3,46 ± 0,12 (ngày), thời gian động dục trở lại sau khi lành bệnh sớm nhất 5,38 ± 0,17 (ngày) và tỷ lệ có thai lần phối đầu cao nhất đạt tỷ lệ 86,67%. x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Master candidate: Bui Thi Lo Thesis title: The reality of the Mestritis on imported sows at the cattle, poultry breeding center in Nam Dinh province and experimental some treatment measures”.