Luận Văn Thạc Sĩ: Thực Thi Chính Sách Tiết Kiệm Điện Trên Địa Bàn Quận Nam Từ Liêm, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích thực thi chính sách tiết kiệm điện tại quận Nam Từ Liêm, Hà Nội, đề xuất giải pháp hiệu quả cho quản lý năng lượng.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Nam
• Người hướng dẫn: PGS.TS Võ Kim Sơn
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH TIẾT KIỆM ĐIỆN
• 1.1. Năng lượng điện và chính sách tiết kiệm điện
• 1.2. Năng lượng điện
• 1.3. Chính sách tiết kiệm điện
• 1.4. Thực thi chính sách tiết kiệm điện
• 1.4.1. Khái niệm thực thi chính sách tiết kiệm điện
• 1.4.2. Các chủ thể tham gia thực thi chính sách tiết kiệm điện
• 1.4.3. Quy trình triển khai thực thi chính sách tiết kiệm điện
• 1.4.4. Những nhân tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách tiết kiệm điện
• 1.4.5. Nguồn lực cho việc thực thi chính sách tiết kiệm điện
• 1.5. Chính sách tiết kiệm điện và thực thi chính sách tiết kiệm điện ở một số quốc gia và giá trị tham khảo cho Việt Nam
• 1.5.1. Chính sách tiết kiệm điện và thực thi chính sách tiết kiệm điện ở một số quốc gia
• 1.5.2. Giá trị tham khảo cho Việt Nam nói chung và quận Nam Từ Liêm nói riêng
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC THI CHÍNH SÁCH TIẾT KIỆM ĐIỆN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NAM TỪ LIÊM THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội và hiện trạng sử dụng điện trên địa bàn quận
• 2.1.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• 2.1.2. Hiện trạng sử dụng điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• 2.2. Khái quát thực trạng thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• 2.3. Tình hình triển khai quy trình thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• 2.4. Thực trạng chủ thể tham gia thực hiện chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• 2.5. Đánh giá chung. Kết quả đạt được và nguyên nhân
• 2.6. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TIẾT KIỆM ĐIỆN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NAM TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Sự cần thiết và những định hướng cơ bản về thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• 3.1.1. Sự cần thiết thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• 3.1.2. Những định hướng cơ bản về thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• 3.2. Các giải pháp tăng cường thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• 3.2.1. Giải pháp chung
• 3.2.2. Giải pháp cụ thể với địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở khoa học về thực thi chính sách tiết kiệm điện

Chương này tập trung vào việc phân tích các khái niệm cơ bản liên quan đến tiết kiệm điện và chính sách tiết kiệm điện. Năng lượng điện không chỉ là nguồn lực thiết yếu cho sự phát triển kinh tế mà còn là yếu tố quyết định trong việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Chính sách tiết kiệm điện được xây dựng nhằm mục đích tối ưu hóa việc sử dụng nguồn năng lượng này, giảm thiểu lãng phí và bảo vệ môi trường. Việc thực thi chính sách này đòi hỏi sự tham gia của nhiều chủ thể, từ chính quyền địa phương đến các hộ gia đình và doanh nghiệp. Quy trình triển khai thực thi chính sách tiết kiệm điện cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả, với sự hỗ trợ từ các nguồn lực tài chính và kỹ thuật.

1.1. Năng lượng điện và chính sách tiết kiệm điện

Năng lượng điện là một trong những nguồn năng lượng quan trọng nhất trong nền kinh tế hiện đại. Chính sách tiết kiệm điện không chỉ giúp giảm chi phí cho người tiêu dùng mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Theo các nghiên cứu, việc tiết kiệm điện có thể giảm thiểu đáng kể lượng khí thải carbon, từ đó góp phần vào việc phát triển bền vững. Các quốc gia trên thế giới đã áp dụng nhiều biện pháp khác nhau để thực thi chính sách này, từ việc khuyến khích sử dụng thiết bị tiết kiệm điện đến việc áp dụng các quy định nghiêm ngặt về tiêu thụ năng lượng. Tại quận Nam Từ Liêm, việc thực thi chính sách tiết kiệm điện cần được chú trọng hơn nữa để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân và doanh nghiệp.

1.2. Thực thi chính sách tiết kiệm điện

Thực thi chính sách tiết kiệm điện là quá trình triển khai các biện pháp nhằm giảm thiểu tiêu thụ điện năng. Điều này bao gồm việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc tiết kiệm điện, cũng như việc áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất và tiêu dùng điện. Các chủ thể tham gia thực thi chính sách này bao gồm chính quyền địa phương, các doanh nghiệp cung cấp điện, và người tiêu dùng. Quy trình thực thi cần được thực hiện một cách đồng bộ, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. Nguồn lực cho việc thực thi chính sách tiết kiệm điện cũng cần được đảm bảo, bao gồm cả tài chính và nhân lực.

II. Thực trạng thực thi chính sách tiết kiệm điện tại quận Nam Từ Liêm

Chương này phân tích thực trạng thực thi chính sách tiết kiệm điện tại quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Tình hình sử dụng điện tại đây đang có xu hướng gia tăng, điều này đặt ra thách thức lớn cho việc thực thi chính sách tiết kiệm điện. Các số liệu cho thấy, mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc tuyên truyền và khuyến khích người dân tiết kiệm điện, nhưng kết quả đạt được vẫn chưa như mong đợi. Một số nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này bao gồm nhận thức của người dân về tiết kiệm điện còn hạn chế, cũng như việc thiếu các biện pháp khuyến khích cụ thể từ chính quyền. Đánh giá chung cho thấy, cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn để nâng cao hiệu quả thực thi chính sách tiết kiệm điện tại quận Nam Từ Liêm.

2.1. Khái quát điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội quận Nam Từ Liêm

Quận Nam Từ Liêm có điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội đa dạng, với sự phát triển nhanh chóng trong những năm gần đây. Tuy nhiên, sự gia tăng dân số và nhu cầu sử dụng điện ngày càng cao đã tạo áp lực lớn lên hệ thống điện. Việc thực thi chính sách tiết kiệm điện tại đây cần phải được xem xét trong bối cảnh này. Các yếu tố như cơ sở hạ tầng, mức độ phát triển kinh tế và nhận thức của người dân về tiết kiệm điện đều ảnh hưởng đến hiệu quả của chính sách. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về thực trạng và đề xuất các giải pháp phù hợp.

2.2. Hiện trạng sử dụng điện trên địa bàn quận

Hiện trạng sử dụng điện tại quận Nam Từ Liêm cho thấy một bức tranh phức tạp. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc tiết kiệm điện, nhưng mức tiêu thụ điện vẫn tăng cao. Các hộ gia đình và doanh nghiệp vẫn chưa thực sự chú trọng đến việc tiết kiệm điện, dẫn đến tình trạng lãng phí. Việc áp dụng các thiết bị tiết kiệm điện còn hạn chế, và nhiều người dân vẫn chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc tiết kiệm điện. Để cải thiện tình hình này, cần có các chương trình tuyên truyền và giáo dục cộng đồng về lợi ích của việc tiết kiệm điện.

III. Định hướng và giải pháp đảm bảo việc thực hiện chính sách tiết kiệm điện

Chương này đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm tăng cường thực thi chính sách tiết kiệm điện tại quận Nam Từ Liêm. Sự cần thiết của việc thực thi chính sách tiết kiệm điện ngày càng trở nên rõ ràng trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ, từ việc nâng cao nhận thức của người dân đến việc áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất và tiêu dùng điện. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để đảm bảo hiệu quả của chính sách. Các giải pháp cụ thể có thể bao gồm việc khuyến khích sử dụng thiết bị tiết kiệm điện, tổ chức các chương trình tuyên truyền và giáo dục cộng đồng về tiết kiệm điện.

3.1. Sự cần thiết và những định hướng cơ bản

Việc thực thi chính sách tiết kiệm điện tại quận Nam Từ Liêm là cần thiết để đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững. Các định hướng cơ bản cần được xác định rõ ràng, bao gồm việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc tiết kiệm điện, cũng như việc áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất và tiêu dùng điện. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương để triển khai các chương trình tiết kiệm điện hiệu quả.

3.2. Các giải pháp tăng cường thực thi chính sách tiết kiệm điện

Các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường thực thi chính sách tiết kiệm điện bao gồm việc khuyến khích sử dụng thiết bị tiết kiệm điện, tổ chức các chương trình tuyên truyền và giáo dục cộng đồng về tiết kiệm điện. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để đảm bảo hiệu quả của chính sách. Việc áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất và tiêu dùng điện cũng cần được chú trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng điện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năng lượng điện đóng vai trò thiết yếu trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tại Việt Nam, nhu cầu sử dụng điện tăng trung bình khoảng 8,2% mỗi năm trong 20 năm tới, trong khi nguồn cung không phát triển kịp, dẫn đến nguy cơ thiếu điện nghiêm trọng. Quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội, với sự phát triển kinh tế nhanh chóng và dân số đông, là một trong những địa bàn tiêu thụ điện năng lớn, đặt ra thách thức trong việc thực thi chính sách tiết kiệm điện. Luận văn tập trung nghiên cứu thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm từ năm 2011 đến nay, nhằm làm rõ thực trạng, những khó khăn, hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi chính sách tiết kiệm điện trong giai đoạn 2020-2030. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng, giảm chi phí đầu tư nguồn điện, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Qua đó, giúp các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết khoa học chính sách công, đặc biệt là mô hình chu trình chính sách công gồm các giai đoạn: hoạch định, ban hành, thực thi và đánh giá chính sách. Thực thi chính sách được xem là giai đoạn quan trọng nhất, quyết định hiệu quả của chính sách tiết kiệm điện. Ngoài ra, luận văn áp dụng các khái niệm chính như: tiết kiệm năng lượng, hiệu quả sử dụng năng lượng, chính sách tiết kiệm điện, các chủ thể tham gia thực thi chính sách và các nhân tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách. Mô hình phân tích tập trung vào mối quan hệ giữa nhà nước, doanh nghiệp, người tiêu dùng và các tổ chức xã hội trong quá trình thực thi chính sách tiết kiệm điện.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ Công ty Điện lực Nam Từ Liêm, Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội, các cơ quan hành chính địa phương, cùng các báo cáo, văn bản pháp luật liên quan. Phương pháp khảo cứu tài liệu được sử dụng để xây dựng cơ sở lý luận và tổng hợp các nghiên cứu trước đây. Phương pháp thống kê và phân tích số liệu được áp dụng để đánh giá thực trạng tiêu thụ điện và hiệu quả thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận. Cỡ mẫu khảo sát gồm các cán bộ quản lý, doanh nghiệp và hộ gia đình sử dụng điện tại Nam Từ Liêm, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Thời gian nghiên cứu tập trung từ năm 2011 đến 2020, với dự báo và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2020-2030.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng tiêu thụ điện vượt nguồn cung: Sản lượng điện tiêu thụ trên địa bàn Nam Từ Liêm tăng trung bình khoảng 13% mỗi năm, trong khi nguồn cung chỉ đáp ứng được khoảng 85% nhu cầu, dẫn đến tình trạng thiếu hụt điện cục bộ vào giờ cao điểm.

2. Nhận thức và hành vi tiết kiệm điện của người dân còn hạn chế: Khoảng 60% hộ gia đình chưa thực hiện các biện pháp tiết kiệm điện hiệu quả, do nhận thức chưa đầy đủ và giá điện còn thấp so với thu nhập, làm giảm động lực tiết kiệm.

3. Chính sách và cơ chế hỗ trợ chưa đồng bộ: Các chính sách ưu đãi về thuế, vay vốn cho doanh nghiệp và người dân sử dụng thiết bị tiết kiệm điện chưa được triển khai rộng rãi, chỉ khoảng 30% doanh nghiệp và 25% hộ gia đình tiếp cận được các chương trình hỗ trợ.

4. Nguồn lực thực thi chính sách còn yếu: Đội ngũ cán bộ quản lý và thực thi chính sách tại địa phương thiếu chuyên môn sâu về tiết kiệm năng lượng, chỉ khoảng 40% cán bộ được đào tạo bài bản về lĩnh vực này, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng thiếu hụt điện là do tốc độ tăng trưởng kinh tế và dân số nhanh, trong khi đầu tư phát triển nguồn điện chưa kịp thời. So với các quốc gia như Trung Quốc và UAE, Việt Nam và quận Nam Từ Liêm còn hạn chế trong việc áp dụng các chính sách hỗ trợ và công nghệ tiết kiệm điện hiện đại. Việc nhận thức của người dân chưa cao phần lớn do giá điện còn được trợ giá, chưa phản ánh đúng chi phí thực tế, làm giảm động lực tiết kiệm. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các chủ thể trong thực thi chính sách còn thiếu chặt chẽ, dẫn đến hiệu quả thấp. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng tiêu thụ điện so với nguồn cung, bảng khảo sát nhận thức người dân và biểu đồ phân bổ nguồn lực thực thi chính sách để minh họa rõ nét hơn các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân: Triển khai các chương trình truyền thông ngắn gọn, dễ hiểu về lợi ích của tiết kiệm điện, áp dụng trong vòng 1-2 năm, do UBND quận phối hợp với các tổ chức xã hội thực hiện.

2. Hoàn thiện chính sách ưu đãi và hỗ trợ tài chính: Mở rộng các chương trình vay vốn ưu đãi, trợ giá thiết bị tiết kiệm điện cho doanh nghiệp và hộ gia đình, đặt mục tiêu tăng tỷ lệ tiếp cận lên 60% trong 3 năm tới, do Sở Công Thương và Công ty Điện lực Nam Từ Liêm chủ trì.

3. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ thực thi: Tổ chức đào tạo chuyên sâu về tiết kiệm năng lượng cho cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật, với ít nhất 50% cán bộ được đào tạo trong 2 năm, do Học viện Hành chính Quốc gia phối hợp với địa phương thực hiện.

4. Phát triển hệ thống kiểm soát và giám sát điện năng thông minh: Đầu tư lắp đặt các thiết bị đo đếm điện năng hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin để giám sát và điều chỉnh tiêu thụ điện, giảm tổn thất điện năng ít nhất 10% trong 5 năm, do Công ty Điện lực Nam Từ Liêm triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về năng lượng: Giúp xây dựng, điều chỉnh chính sách tiết kiệm điện phù hợp với thực tiễn địa phương, nâng cao hiệu quả quản lý.

2. Doanh nghiệp sản xuất và cung cấp điện: Tham khảo để cải tiến quy trình sản xuất, áp dụng công nghệ tiết kiệm điện, giảm chi phí vận hành.

3. Các tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư: Nâng cao nhận thức, tổ chức các hoạt động tuyên truyền, vận động người dân tham gia tiết kiệm điện.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành chính sách công, năng lượng: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về chính sách tiết kiệm năng lượng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tiết kiệm điện lại quan trọng đối với quận Nam Từ Liêm?
   Tiết kiệm điện giúp giảm áp lực lên nguồn cung điện đang thiếu hụt, tiết kiệm chi phí đầu tư và bảo vệ môi trường, góp phần phát triển bền vững địa phương.

2. Những khó khăn chính trong thực thi chính sách tiết kiệm điện là gì?
   Bao gồm nhận thức người dân chưa cao, chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ, nguồn lực thực thi hạn chế và thiếu sự phối hợp giữa các chủ thể.

3. Làm thế nào để nâng cao nhận thức tiết kiệm điện trong cộng đồng?
   Thông qua các chương trình truyền thông, giáo dục, cung cấp thông tin đơn giản, dễ hiểu và các biện pháp khuyến khích, động viên người dân.

4. Chính sách ưu đãi nào hỗ trợ tiết kiệm điện hiện nay?
   Bao gồm ưu đãi thuế, vay vốn ưu đãi cho sản xuất thiết bị tiết kiệm điện, trợ giá thiết bị chiếu sáng LED và các dự án năng lượng tái tạo.

5. Vai trò của công nghệ trong tiết kiệm điện là gì?
   Công nghệ giúp nâng cao hiệu suất sử dụng điện, giảm tổn thất, phát triển các thiết bị tiết kiệm năng lượng và hệ thống giám sát thông minh.

Kết luận

• Nhu cầu sử dụng điện tại quận Nam Từ Liêm tăng nhanh, vượt quá khả năng cung cấp hiện tại, đòi hỏi thực thi chính sách tiết kiệm điện hiệu quả.
• Nhận thức và hành vi tiết kiệm điện của người dân còn hạn chế, chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ và nguồn lực thực thi còn yếu.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể về tuyên truyền, chính sách ưu đãi, nâng cao năng lực cán bộ và ứng dụng công nghệ giám sát điện năng.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc nâng cao hiệu quả tiết kiệm điện.
• Giai đoạn tiếp theo (2020-2030) cần tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp để đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững địa phương.

Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, quý độc giả và các nhà quản lý có thể liên hệ với Học viện Hành chính Quốc gia hoặc Công ty Điện lực Nam Từ Liêm để được hỗ trợ và tư vấn chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở khoa học về thực thi chính sách tiết kiệm điện Chƣơng 2: Thực trạng thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm thành phố Hà Nội. Chƣơng 3: Định hướng và giải pháp tăng cường thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm thành phố Hà Nội, 9 e CHƢƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH TIẾT KIỆM ĐIỆN 1. Năng lƣợng điện và chính sách tiết kiệm điện 1. Năng lượng điện Năng lượng là một trong những vấn đề mang tính sống còn của nhân loại và đó là vấn đề không của riêng một quốc gia nào.

Năng lượng được định nghĩa là năng lực làm vật thể hoạt động. Có nhiều dạng năng lượng như động năng, nhiệt năng.Năng lượng là một dạng tài nguyên vật chất xuất phát từ hai nguồn chủ yếu: Năng lượng mặt trời và năng lượng lòng đất. Tài nguyên năng lượng có thể được phân thành hai dạng: Năng lượng tái tạo và năng lượng không tái tạo. Tài nguyên năng lượng tái tạo gồm sức nước, sức gió, ánh sáng mặt trời, năng lượng sinh học và các tài nguyên năng lượng khác có khả năng tái tạo.

Tài nguyên năng lượng không tái tạo gồm than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên, quặng urani và các tài nguyên năng lượng khác không có khả năng tái tạo. Có nhiều nguồn tạo ra năng lượng và năng lượng điện. Hiện nay, các loại nguồn năng lượng được sử dụng: Than, Hạt nhân, Dầu khí tự nhiên, Năng lượng mặt trời, Năng lượng (Điện) Gió, Địa nhiệt, Thủy điện, Khí Sinh học, Đại dương, Hydro… Điện năng là dạng năng lượng được sinh ra từ các nguồn (nhà máy phát điện) như: Thủy điện, nhiệt điện (điện than, điện dầu, điện khí, điện mặt trời, điện hạt nhân. Điện năng có vai trò rất quan trọng trong xã hội, bởi vì điện năng là dạng năng lượng phục vụ cho cuộc sống con người trong sản xuất và sinh hoạt.

Điện năng là yếu tố đầu vào quan trọng cho các lĩnh vực sản xuất (công nghiệp, nông nghiệp, thương mại.) và cho sinh hoạt hàng ngày của con người. 10 e Năng lượng là một trong những điều kiện tối kiên quyết đối với sự sống còn và phát triển của mỗi còn người và toàn nhân loại. Trong những năm qua tình hình tiêu thụ năng lượng trên thế giới tăng liên tục cùng với sự phát triển kinh tế của các quốc gia. Kể từ những năm 2000, tình trạng tiêu thụ năng lượng hóa thạch có tốc độ tăng trưởng ngày càng cao và đang dần cạn kiệt, nguồn năng lượng hóa thạch vẫn chiếm 90% tổng nhu cầu về năng lượng cho đến năm 2025.

Tạp chí Thống kê Năng lượng thế giới BP (BP Statistical Review of World Energy) cho biết, than là nguồn nguyên liệu hóa thạch duy nhất đạt vượt mức trung bình trên thế giới 5,4%, trong khi tiêu thụ hạt nhân giảm mức kỷ lục 4,3%. Cụ thể là, tiêu thụ hạt nhân tại Nhật Bản giảm 44,3% và tại Đức giảm 23,2%. Sử dụng than tại khu vực châu Á tăng cao, đặc biệt là Trung Quốc đạt mức 9,7%, chiếm 69% mức tăng trưởng sử dụng than trên toàn cầu. Tại các nước không thuộc Tổ chức Hợp tác và phát triển Kinh tế (Qrganization for Economic Cooperation and Development - OECD), con số này là 6,1%.

Dầu mỏ vẫn là nguồn nguyên liệu được sử dụng nhiều nhất trên thế giới [15]. Mỹ là nước tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới (24,6% thế giới), khí đốt (16% thế giới), lượng dầu tiêu thụ tại Trung Quốc trong 40 năm qua tăng 25 lần, chiếm 8,55% thế giới. Các nước Tây Âu tiêu thụ 22% dầu thế giới, trong đó Đức nhập khẩu khí đốt lớn thứ hai thế giới (14%); ASEAN cũng đang thiếu năng lượng trầm trọng trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa. Việc sử dụng năng lượng hóa thạch ngày càng nhiều đồng nghĩa với việc không đủ năng lượng cho sinh hoạt, sản xuất ra các sản phẩm cho con người và giá sinh hoạt tăng cao, đồng thời làm phát ra nhiều khí thải ảnh hưởng đến tầng ozon của bầu khí quyển trái đất, gây ra hiệu ứng nhà kính làm trái đất ấm dần lên.

Điều này sẽ làm ảnh hưởng đến môi trường sống của toàn nhân loại. Vì vậy, tất cả các nước trên thế giới đều có chính sách sử dụng hiệu quả và tiết kiệm năng lượng, tình trạng tăng mức độ tiêu thụ có một ý nghĩa quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa. 11 e Theo đánh giá và nghiên cứu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư kết hợp với Ngân hàng thế giới (World Bank) để Việt Nam trở thành một nước công nghiệp hiện đại vào năm 2035, Việt Nam cần đạt mức tăng GDP bình quân đầu người tối thiểu 6%/năm. Nhu cầu sử dụng điện của Việt Nam cũng sẽ tăng trung bình 8,2%/năm trong 20 tới.

Đây là mức tăng trưởng rất cao đòi hỏi sự đầu tư lớn về nguồn và lưới điện. Quá trình công nghiệp hóa đã đẩy mạnh nhu cầu tiêu thụ năng lượng nói chung và điện năng nói riêng tại Việt Nam. Những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng kinh tế Việt Nam đạt mức cao, điều này làm mức sống người dân tăng lên nhưng cũng khiến nhu cầu điện tăng mạnh theo từng năm, đôi lúc vượt quá khả năng cung cấp điện hiện tại. Hiện nay cơ cấu tiêu thụ điện tại Việt Nam: ngành công nghiệp và kiến trúc chiếm khoảng 51%; sinh hoạt 40%; thương nghiệp và dịch vụ 5%; nông nghiệp, thủy sản 1% và còn lại là 3%.

Kéo theo việc tăng trưởng kinh tế là sự chuyển đổi từ nền kinh tế lấy nông nghiệp là trọng tâm sang nền kinh tế công nghiệp, dịch vụ. Cùng với đó là nhu cầu xây dựng khu công nghiệp và nhà máy của công ty nước ngoài cho nên nhu cầu điện trong công nghiệp ngày càng gia tăng. Mức sống được cải thiện làm thúc đẩy mạnh mẽ nhu cầu sử dụng điện cá nhân. Tại thời điểm năm 2011 Việt Nam với lượng tiêu thụ điện trong 1 năm của 1 người trung bình là 800kw, đến năm 2020 con số này có thể sẽ lên tới 2.

Theo dữ liệu thống kê được, bình quân mỗi năm lượng điện sản xuất tăng khoảng 13% nhưng nhu cầu điện của Việt Nam được dự đoán mỗi năm tăng khoảng 16-17%, vì vậy ngành công nghiệp sản xuất điện sẽ nhanh chóng rơi vào tình trạng cung không đáp ứng cầu. Chính sách tiết kiệm điện Chính sách năng lượng của các quốc gia đề cập đến tất cả các nguồn năng lượng bao gồm cả nguồn năng lượng tái tạo và không tái tạo. Và mục tiêu của các chính sách đó là tạo nên một trật tự thế giới, quốc gia có năng 12 e lượng bền vững để đáp ứng nhu cầu hiện tại của con người cũng như cho các thế hệ mai sau. Những nước phát triển cũng đang đối mặt trực diện với năng lượng và sự thiếu hụt năng lượng.

Các quốc gia nghèo, mới phát triển hoặc đang phát triển cũng tương tự. Do đó, không có quốc gia nào lại không có chính sách về năng lượng và một chính sách hay một số chính sách, chương trình cụ thể là chính sách tiết kiệm năng lượng, bao gồm tất cả các loại năng lượng, trong đó có điện năng. Các chính sách đó thể hiện cách tiếp cận, tư duy của các quốc gia về năng lượng; sử dụng năng lượng một cách tiết kiệm và hiệu quả. Và đó cũng trở thành chính sách cụ thể là chính sách tiết kiệm năng lượng.

Pháp luật Việt Nam về năng lượng cũng đã ban hành với tên gọi rất cụ thể là Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Đây là văn bản thể hiện nhiều nội dung của chính sách năng lượng và tiết kiệm sử dụng năng lượng nói chung trong bối cảnh cụ thể của Việt Nam. Tiêu dùng năng lượng nói chung và năng lượng điện nói riêng không ngừng gia tăng và cũng không nhận thấy xu hướng giảm trong tương lai. Sự gia tăng tiêu dùng năng lượng từ nhiều yếu tố vừa mang tính khách quan, vừa mang tính chủ quan của xã hội loài người gây ra.

Một là, dân số thế giới nói chung và dân số của từng quốc gia, trong đó có Việt Nam không ngừng gia tăng. Theo tổ chức năng lượng quốc tế (the International Energy Agency- IEA), mức tiêu thụ năng lượng bình quân đầu người tăng 10% trong giai đoạn 1990-2008. Hai là, xu hướng đô thị hóa cũng là yếu tố làm cho tiêu thụ năng lượng nói chung và năng lượng điện nói riêng gia tăng. Đối với cuộc sống đô thị, nhu cầu về năng lượng nói chung và năng lượng điện nói riêng gia tăng.

Từ năng lượng chiếu sáng đến năng lượng phục vụ cuộc sống gia đình, công sở và các loại phương tiện giao thông,v. Khi mức độ đô thị hóa của Việt Nam còn thấp, nhu cầu năng lượng và đặc biệt là điện cho các vùng nông thôn sẽ 13 e không tăng. Tuy nhiên điện khí hóa mọi lĩnh vực của đời sống đô thị làm cho nhu cầu năng lượng gia tăng; Ba là, cuộc cách mạng công nghiệp và công nghiệp hóa nông nghiệp cũng là yếu tố gia tăng nhu cầu tiêu dùng năng lượng nói chung và năng lượng điện nói riêng. Nhu cầu về xây dựng; về giao thông; các nhà máy, cơ sở sản xuất hàng hóa và dịch vụ gia tăng tiêu thu năng lượng.

Cùng với sự gia tăng tiêu dùng năng lượng, các quốc gia lại gặp nhiều thách thức về cung cấp và tiêu thụ điện Trên lĩnh vực năng lượng điện, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu sử dụng điện ngày càng gia tăng. Trong khi đó nguồn cung cấp điện không theo kịp nhu cầu tiêu thụ và sử dụng điện. Theo ENV và ngân hàng thế giới nhận định để đảm bảo cung cấp điện với tốc độ tăng trưởng nhanh như hiện nay Việt Nam cần đầu tư nguồn vốn rất lớn. Trong giai đoạn 15 năm tới, tổng vốn đầu tư cho ngành điện khoảng 150 tỷ USD, trong đó đầu tư nguồn sản xuất chiến 75%.

Trung bình mỗi năm ngành điện phải huy động vốn đầu tư 10 tỷ USD để đầu tư nâng cấp và xây dựng hệ thống điện. Theo QHĐ 7 điều chỉnh tháng 3 năm 2016 vào năm 2020 cơ cấu nguồn điện là 60.000MW và tăng lên 129. Trong đó có đầy đủ các nguồn: thủy điện, nhiệt điện (than, khí), năng lượng tái tạo (gió, mặt trời, sinh khối), điện hạt nhân và nhập khẩu. Tháng 11 năm 2016 Quốc hội thông qua chủ trương dừng thực hiện Dự án điện hạt nhân tại Ninh Thuận (4.600 MW), một số dự án dừng triển khai thực hiện: Nhiệt điện Bạc Liêu (1.