Thực Tập Mô Học - Bài Tập Thực Hành Chi Tiết (ĐH Y Hải Phòng)

Mô học là nền tảng quan trọng trong y khoa, giúp sinh viên hiểu rõ cấu trúc tế bào và mô của cơ thể. 41 trang · Đại học Y Hải Phòng.

• Người hướng dẫn: Ts. Vũ Sỹ Khảng
• Trường học: Đại học Y Hải Phòng
• Chuyên ngành: Mô Học - Phôi Thai Học
• Đề tài: Thực Tập Mô Học
• Loại tài liệu: Tài liệu thực tập
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• Lời nói đầu
• 1. Bài 1: Nội quy, cách sử dụng kính hiển vi quang học, Biểu mô, mô liên kết
• 1.1. Tiêu bản 1: Biểu mô vuông đơn
• 1.2. Tiêu bản 2: Biểu mô trụ đơn
• 1.3. Tiêu bản 3: Biểu mô lát tầng sừng hoá
• 1.4. Tiêu bản 4: Tế bào sợi, tế bào mỡ, tế bào nội mô
• 1.5. Tiêu bản 5: Tương bào, bạch cầu
• 2. Bài 2: Mô liên kết
• 2.1. Tiêu bản 1: Sợi tạo keo, sợi chun
• 2.2. Tiêu bản 2: Sợi võng
• 2.3. Tiêu bản 3: Sụn trong
• 2.4. Tiêu bản 4: Xương Havers đặc
• 2.5. Tiêu bản 5: Xương Havers xốp
• 3. Bài 3: Mô cơ - Hệ tuần hoàn
• 3.1. Tiêu bản 1: Cơ vân
• 3.2. Tiêu bản 2: Cơ trơn
• 3.3. Tiêu bản 3: Cơ tim
• 3.4. Tiêu bản 4: Mao mạch máu
• 3.5. Tiêu bản 5: Động mạch - tĩnh mạch cơ
• 3.6. Tiêu bản 6: Động mạch chun
• 4. Bài 4: Hệ bạch huyết - Da - Phụ thuộc da
• 4.1. Tiêu bản 1: Hạch bạch huyết
• 4.2. Tiêu bản 2: Lách
• 4.4. Tiêu bản 4: Da
• 4.5. Tiêu bản 5: Phụ thuộc da
• 5. Bài 5: Ống tiêu hoá chính thức
• 5.1. Tiêu bản 1: Thực quản
• 5.4. Tiêu bản 4: Tá tràng
• 5.5. Tiêu bản 5: Ruột thừa
• 6. Bài 6: Tuyến tiêu hóa - Hô hấp - Tiết niệu
• 6.1. Tiêu bản 1: Gan
• 7. Bài 7: Sinh dục - Nội tiết - Giác quan
• 7.1. Tiêu bản 1: Tinh hoàn
• 7.2. Tiêu bản 2: Buồng trứng
• 7.4. Tiêu bản 4: Tuyến thượng thận
• 8. Bài 8: Ôn tiêu bản

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thực Tập Mô Học Khám Phá Thế Giới Vi Mô

Mô học là nền tảng quan trọng trong y khoa, giúp sinh viên hiểu rõ cấu trúc tế bào và mô của cơ thể. Thực tập mô học y khoa là quá trình thực hành quan sát và phân tích các tiêu bản mô học dưới kính hiển vi, từ đó củng cố kiến thức lý thuyết và rèn luyện kỹ năng nhận diện cấu trúc mô học. Tài liệu thực tập mô học đóng vai trò then chốt, cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng kính hiển vi, quy trình làm tiêu bản, và mô tả đặc điểm nhận dạng của từng loại mô. Bài tập mô học có đáp án giúp sinh viên tự đánh giá kiến thức và kỹ năng của mình. Cuốn "Thực Tập Mô Học” của Bộ môn Mô - Phôi thai học, Đại học Y Hải Phòng là một ví dụ điển hình. Tài liệu này được biên soạn để phù hợp với phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng đào tạo và khả năng tự học của sinh viên. “Với tài liệu này, sinh viên biết trước được yêu cầu và nội dung từng bài, từng tiêu bản cụ thể để chủ động chuẩn bị trước khi đến thực tập” (Trích lời nói đầu, Thực tập Mô học, Đại học Y Hải Phòng). Sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành giúp sinh viên củng cố kiến thức một cách vững chắc, tiết kiệm thời gian. Thực hành quan sát tiêu bản mô học đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và khả năng phân tích tốt. Atlas mô học, sơ đồ mô học, giáo trình mô học và video mô học là những nguồn tài liệu hỗ trợ đắc lực cho quá trình học tập và thực hành. Mô học đại cương và mô học các hệ cơ quan là hai phần kiến thức quan trọng mà sinh viên cần nắm vững. Nắm vững kiến thức và kỹ năng mô học giúp sinh viên y khoa xây dựng nền tảng vững chắc cho việc học tập các môn lâm sàng sau này. Hình ảnh mô học và tiêu bản mô học PDF là nguồn tài liệu trực quan hỗ trợ việc học tập và tự học. Bài giảng mô học của giảng viên cũng đóng vai trò quan trọng trong việc truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm thực tế. Mục tiêu cuối cùng của thực tập mô học là giúp sinh viên có khả năng nhận diện cấu trúc mô học một cách chính xác, từ đó hiểu rõ hơn về chức năng và bệnh lý của cơ thể.

1.1. Tầm Quan Trọng của Thực Tập Mô Học Y Khoa Trong Y Khoa

Thực tập mô học không chỉ là một môn học cơ sở mà còn là cầu nối giữa kiến thức lý thuyết và thực tiễn trong y khoa. Nó cung cấp cho sinh viên y khoa cái nhìn sâu sắc về cấu trúc vi mô của cơ thể người, từ đó giúp họ hiểu rõ hơn về cơ chế hoạt động của các tế bào, mô và cơ quan. Việc nắm vững kiến thức mô học là vô cùng quan trọng trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh, bởi vì nhiều bệnh lý có liên quan trực tiếp đến sự thay đổi cấu trúc của tế bào và mô. Việc thực hành kỹ thuật làm tiêu bản mô học cũng giúp sinh viên hiểu rõ quy trình chuẩn bị mẫu bệnh phẩm cho các xét nghiệm chẩn đoán.

1.2. Các Nguồn Tài Liệu Mô Học Y Khoa Hỗ Trợ Tự Học Hiệu Quả

Hiện nay, có rất nhiều nguồn tài liệu mô học y khoa hữu ích, giúp sinh viên tự học và củng cố kiến thức. Bên cạnh các giáo trình và sách tham khảo truyền thống, các tài liệu trực tuyến như atlas mô học, sơ đồ mô học, video mô học và tiêu bản mô học PDF cũng là những nguồn tài nguyên quý giá. Ngoài ra, các bài giảng mô học của giảng viên cũng cung cấp những kiến thức và kinh nghiệm thực tế vô cùng hữu ích. Việc sử dụng kết hợp nhiều nguồn tài liệu khác nhau sẽ giúp sinh viên có cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về mô học.

1.3. Vai Trò của Bài Tập Mô Học Có Đáp Án Trong Tự Đánh Giá Kiến Thức

Bài tập mô học có đáp án là một công cụ hữu ích giúp sinh viên tự đánh giá kiến thức và kỹ năng của mình. Thông qua việc giải các bài tập, sinh viên có thể xác định được những điểm mạnh và điểm yếu của mình, từ đó tập trung vào những phần kiến thức còn thiếu. Việc đối chiếu với đáp án cũng giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các khái niệm và nguyên lý mô học. Nên chọn các bài tập bao quát các chủ đề chính của môn học, ví dụ như mô học tế bào, mô học mô, và các hệ cơ quan.

II. Thách Thức Giải Pháp Học Thực Tập Mô Học Hiệu Quả

Việc học mô học, đặc biệt là thực hành, thường gặp nhiều thách thức. Khó khăn trong việc nhận diện các cấu trúc mô học dưới kính hiển vi, số lượng tiêu bản lớn, yêu cầu ghi nhớ chi tiết, và áp lực về thời gian là những vấn đề thường gặp. Hơn nữa, kỹ thuật làm tiêu bản mô học đòi hỏi sự cẩn thận và chính xác, nếu không sẽ ảnh hưởng đến chất lượng tiêu bản và kết quả quan sát. Để vượt qua những thách thức này, cần có phương pháp học tập hiệu quả. Sử dụng atlas mô học và sơ đồ mô học để hình dung cấu trúc, chia nhỏ kiến thức thành các phần nhỏ dễ nhớ, thực hành quan sát thường xuyên, và tham gia thảo luận nhóm là những giải pháp hữu ích. “Sinh viên có nhiều thời gian quan sát tiêu bản trên kính hiển vi. Phần lý thuyết và thực hành bổ trợ cho nhau sẽ giúp cho sinh viên củng cố được kiến thức môn học một cách vững chắc hơn mà không mất nhiều thời gian” (Trích lời nói đầu, Thực tập Mô học, Đại học Y Hải Phòng). Ngoài ra, việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ giảng viên và bạn bè cũng rất quan trọng. Video mô học cũng là một công cụ hữu ích giúp sinh viên hình dung rõ hơn về các cấu trúc mô học. Giáo trình mô học cần được chọn lọc kỹ càng, ưu tiên những cuốn có hình ảnh minh họa rõ ràng và nội dung dễ hiểu. Bài giảng mô học của giảng viên cũng cần được ghi chép đầy đủ và xem lại thường xuyên.

2.1. Vượt Qua Khó Khăn Trong Nhận Diện Cấu Trúc Mô Học

Một trong những thách thức lớn nhất trong thực tập mô học là khả năng nhận diện chính xác các cấu trúc mô học dưới kính hiển vi. Điều này đòi hỏi sinh viên phải có kiến thức vững chắc về lý thuyết, kỹ năng quan sát tốt và kinh nghiệm thực hành đủ. Để vượt qua khó khăn này, sinh viên nên bắt đầu với những tiêu bản đơn giản và quen thuộc, sau đó dần dần chuyển sang những tiêu bản phức tạp hơn. Việc sử dụng atlas mô học và sơ đồ mô học cũng rất hữu ích trong việc hình dung và ghi nhớ các cấu trúc.

2.2. Phương Pháp Học Tập và Ghi Nhớ Lý Thuyết Mô Học Hiệu Quả

Lượng kiến thức lý thuyết trong mô học là rất lớn, đòi hỏi sinh viên phải có phương pháp học tập và ghi nhớ hiệu quả. Một số phương pháp hữu ích bao gồm: chia nhỏ kiến thức thành các phần nhỏ dễ nhớ, sử dụng sơ đồ tư duy để hệ thống hóa kiến thức, liên hệ kiến thức với thực tế lâm sàng, và ôn tập thường xuyên. Việc tham gia thảo luận nhóm với bạn bè cũng giúp sinh viên củng cố kiến thức và giải đáp những thắc mắc.

2.3. Tối Ưu Hóa Thời Gian Trong Phòng Thực Tập Mô Học

Thời gian trong phòng thực tập mô học thường rất hạn chế, đòi hỏi sinh viên phải biết cách tối ưu hóa thời gian để có thể quan sát và phân tích được nhiều tiêu bản nhất có thể. Một số mẹo hữu ích bao gồm: chuẩn bị bài trước khi đến lớp, tập trung cao độ trong giờ học, sử dụng thời gian một cách hiệu quả, và ghi chép đầy đủ những thông tin quan trọng.

III. Hướng Dẫn Cách Quan Sát Tiêu Bản Mô Học Chuẩn Xác Nhất

Quan sát tiêu bản mô học là kỹ năng quan trọng nhất trong thực tập mô học. Việc sử dụng kính hiển vi đúng cách, điều chỉnh ánh sáng phù hợp, và tìm kiếm các cấu trúc đặc trưng là những bước quan trọng. Bắt đầu bằng vật kính nhỏ, sau đó tăng dần độ phóng đại để quan sát chi tiết hơn. Sử dụng atlas mô học để so sánh và đối chiếu. Ghi chép lại những gì quan sát được, vẽ sơ đồ, và chụp ảnh (nếu có thể) để lưu giữ thông tin. “Hướng dẫn sử dụng kính hiển vi quang học. Cấu tạo kính hiển vi: gồm 2 phần: cơ học và quang học” (Trích Thực tập Mô học, Đại học Y Hải Phòng). Thực hành quan sát tiêu bản mô học thường xuyên sẽ giúp nâng cao kỹ năng và kinh nghiệm. Chú ý đến màu sắc, hình dạng, kích thước, và vị trí tương đối của các cấu trúc. Mô học tế bào và mô học mô là hai phần kiến thức nền tảng cần nắm vững trước khi quan sát các tiêu bản phức tạp hơn. Sơ đồ mô học giúp định hướng và tìm kiếm các cấu trúc cần quan sát. Video mô học có thể cung cấp hướng dẫn trực quan về cách quan sát tiêu bản.

3.1. Sử Dụng Kính Hiển Vi Quang Học Đúng Cách Để Quan Sát Tiêu Bản Mô Học

Kính hiển vi quang học là công cụ quan trọng nhất trong thực tập mô học. Việc sử dụng kính hiển vi đúng cách là điều kiện tiên quyết để có thể quan sát và phân tích tiêu bản một cách chính xác. Sinh viên cần nắm vững các bộ phận của kính hiển vi, cách điều chỉnh ánh sáng, cách lấy nét, và cách thay đổi vật kính. Nên bắt đầu với vật kính có độ phóng đại thấp nhất và sau đó tăng dần độ phóng đại để quan sát chi tiết hơn.

3.2. Nhận Diện Các Cấu Trúc Đặc Trưng Trong Tiêu Bản Mô Học PDF

Mỗi loại mô và cơ quan đều có những cấu trúc đặc trưng riêng, giúp phân biệt chúng với các loại mô và cơ quan khác. Việc nhận diện các cấu trúc đặc trưng này là rất quan trọng trong việc chẩn đoán bệnh. Sinh viên cần học cách nhận diện các cấu trúc này thông qua việc quan sát tiêu bản thực tế và sử dụng atlas mô học. Ví dụ, trong tiêu bản ruột non, cần chú ý đến nhung mao, tuyến Lieberkuhn, và tế bào hình đài.

3.3. Bí Quyết Để Nâng Cao Kỹ Năng Quan Sát Tiêu Bản Mô Học

Để nâng cao kỹ năng quan sát tiêu bản mô học, sinh viên cần thực hành thường xuyên và có phương pháp học tập hiệu quả. Một số bí quyết hữu ích bao gồm: xem lại bài giảng trước khi đến lớp, tập trung cao độ trong giờ học, sử dụng thời gian một cách hiệu quả, ghi chép đầy đủ những thông tin quan trọng, và tham gia thảo luận nhóm với bạn bè.

IV. Tài Liệu Thực Tập Mô Học Bài Tập Có Đáp Án Nguồn Lực Vàng

Việc có tài liệu thực tập mô học đầy đủ và chi tiết là vô cùng quan trọng. Tài liệu nên bao gồm hướng dẫn sử dụng kính hiển vi, quy trình làm tiêu bản, mô tả đặc điểm nhận dạng của từng loại mô, và các bài tập thực hành. Bài tập mô học có đáp án giúp sinh viên tự đánh giá kiến thức và kỹ năng của mình, từ đó củng cố những phần kiến thức còn yếu. Ngoài ra, việc tham khảo atlas mô học, sơ đồ mô học, và video mô học cũng rất hữu ích. “Với tài liệu này, sinh viên biết trước được yêu cầu và nội dung từng bài, từng tiêu bản cụ thể để chủ động chuẩn bị trước khi đến thực tập” (Trích lời nói đầu, Thực tập Mô học, Đại học Y Hải Phòng). Giáo trình mô học cần được chọn lọc kỹ càng, ưu tiên những cuốn có hình ảnh minh họa rõ ràng và nội dung dễ hiểu. Bài giảng mô học của giảng viên cũng cần được ghi chép đầy đủ và xem lại thường xuyên. Tiêu bản mô học PDF là một nguồn tài liệu tiện lợi để ôn tập và tham khảo.

4.1. Cách Chọn Lọc Tài Liệu Thực Tập Mô Học Y Khoa Phù Hợp

Việc chọn lọc tài liệu thực tập mô học y khoa phù hợp là rất quan trọng. Tài liệu cần phải có nội dung chính xác, dễ hiểu, và phù hợp với trình độ của sinh viên. Nên ưu tiên những tài liệu có hình ảnh minh họa rõ ràng và mô tả chi tiết các cấu trúc mô học. Ngoài ra, cũng nên tham khảo ý kiến của giảng viên và bạn bè để lựa chọn được những tài liệu tốt nhất.

4.2. Tận Dụng Bài Tập Mô Học Có Đáp Án Để Tự Luyện Tập

Bài tập mô học có đáp án là một công cụ hữu ích giúp sinh viên tự luyện tập và củng cố kiến thức. Sinh viên nên giải các bài tập sau mỗi buổi học để kiểm tra xem mình đã nắm vững kiến thức hay chưa. Nếu gặp khó khăn, có thể tham khảo đáp án hoặc hỏi ý kiến của giảng viên và bạn bè.

4.3. Kết Hợp Các Nguồn Tài Liệu Hỗ Trợ Atlas Mô Học Video Mô Học v.v.

Để học mô học hiệu quả, sinh viên nên kết hợp nhiều nguồn tài liệu hỗ trợ khác nhau, chẳng hạn như atlas mô học, video mô học, sơ đồ mô học, và tiêu bản mô học PDF. Atlas mô học giúp sinh viên hình dung rõ hơn về các cấu trúc mô học, video mô học cung cấp hướng dẫn trực quan về cách quan sát tiêu bản, và sơ đồ mô học giúp sinh viên hệ thống hóa kiến thức.

V. Ứng Dụng Kiến Thức Mô Học Trong Thực Tế Lâm Sàng Y Khoa

Kiến thức mô học không chỉ quan trọng trong phòng thí nghiệm mà còn có ứng dụng rộng rãi trong thực tế lâm sàng. Việc hiểu rõ cấu trúc tế bào và mô giúp bác sĩ chẩn đoán và điều trị bệnh hiệu quả hơn. Ví dụ, trong giải phẫu bệnh, bác sĩ sử dụng kiến thức mô học để phân tích các mẫu bệnh phẩm và xác định loại bệnh. Trong phẫu thuật, kiến thức về cấu trúc mô giúp bác sĩ thực hiện các thao tác chính xác và an toàn hơn. Ngoài ra, kiến thức mô học cũng giúp bác sĩ hiểu rõ hơn về cơ chế tác dụng của thuốc và các phương pháp điều trị. Việc nhận diện cấu trúc mô học bất thường là yếu tố then chốt trong chẩn đoán sớm nhiều bệnh lý. Nắm vững kiến thức mô học các hệ cơ quan giúp bác sĩ dễ dàng liên hệ các triệu chứng lâm sàng với các tổn thương vi thể. Mô học đại cương cung cấp nền tảng cơ bản để hiểu về các quá trình sinh lý và bệnh lý trong cơ thể.

5.1. Ứng Dụng Mô Học Trong Giải Phẫu Bệnh Lý

Giải phẫu bệnh lý là một lĩnh vực y học sử dụng các kỹ thuật mô học để chẩn đoán bệnh bằng cách kiểm tra các mẫu mô bệnh phẩm. Các bác sĩ giải phẫu bệnh sử dụng kính hiển vi để quan sát và phân tích các cấu trúc tế bào và mô, từ đó xác định xem có bất kỳ thay đổi bất thường nào hay không. Kiến thức mô học là nền tảng quan trọng cho các bác sĩ giải phẫu bệnh để có thể đưa ra chẩn đoán chính xác.

5.2. Vai Trò của Mô Học Trong Nghiên Cứu Y Sinh

Mô học đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu y sinh, giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cơ chế hoạt động của tế bào và mô, cũng như các quá trình bệnh lý. Các kỹ thuật mô học được sử dụng để nghiên cứu các tác động của thuốc và các phương pháp điều trị lên tế bào và mô, từ đó phát triển các phương pháp điều trị mới hiệu quả hơn.

5.3. Liên Hệ Giữa Mô Học và Các Môn Lâm Sàng Khác

Kiến thức mô học là nền tảng cho nhiều môn lâm sàng khác, chẳng hạn như nội khoa, ngoại khoa, sản khoa, và nhi khoa. Việc nắm vững kiến thức mô học giúp sinh viên y khoa dễ dàng hiểu và liên hệ các triệu chứng lâm sàng với các tổn thương vi thể, từ đó đưa ra chẩn đoán và điều trị chính xác hơn.

VI. Kết Luận Tương Lai Triển Vọng Của Thực Tập Mô Học

Thực tập mô học đóng vai trò then chốt trong đào tạo bác sĩ y khoa. Với sự phát triển của công nghệ, các phương pháp giảng dạy và học tập mô học ngày càng được cải tiến. Sự ra đời của tiêu bản mô học PDF, video mô học, và các phần mềm mô phỏng giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng và trực quan hơn. Trong tương lai, thực tập mô học sẽ tiếp tục phát triển theo hướng cá nhân hóa, tương tác, và ứng dụng thực tế. Việc tích hợp mô học với các môn học khác và ứng dụng trong nghiên cứu y sinh sẽ ngày càng được chú trọng. Mô học tế bào và mô học mô sẽ tiếp tục là những nền tảng quan trọng cho sự phát triển của y học hiện đại. Nắm vững kiến thức mô học là chìa khóa để thành công trong sự nghiệp y khoa.

6.1. Xu Hướng Phát Triển Của Mô Học Trong Kỷ Nguyên Số

Trong kỷ nguyên số, mô học đang trải qua những thay đổi lớn nhờ vào sự phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông. Các tài liệu học tập trực tuyến, video mô học, và phần mềm mô phỏng đang ngày càng trở nên phổ biến, giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng và trực quan hơn.

6.2. Tầm Quan Trọng Của Mô Học Trong Y Học Cá Nhân Hóa

Y học cá nhân hóa là một xu hướng y học mới, trong đó việc điều trị bệnh được thực hiện dựa trên đặc điểm di truyền và sinh học của từng cá nhân. Mô học đóng vai trò quan trọng trong y học cá nhân hóa, giúp các bác sĩ hiểu rõ hơn về sự khác biệt về cấu trúc và chức năng của tế bào và mô giữa các cá nhân, từ đó đưa ra các phương pháp điều trị phù hợp hơn.

6.3. Lời Khuyên Cho Sinh Viên Để Học Tốt Môn Thực Tập Mô Học

Để học tốt môn thực tập mô học, sinh viên cần có niềm đam mê với môn học, phương pháp học tập hiệu quả, và sự kiên trì. Nên chuẩn bị bài trước khi đến lớp, tập trung cao độ trong giờ học, sử dụng thời gian một cách hiệu quả, ghi chép đầy đủ những thông tin quan trọng, tham gia thảo luận nhóm với bạn bè, và thực hành thường xuyên.

Nội dung chính

TỔNG QUAN VỀ GIÁO TRÌNH THỰC TẬP MÔ HỌC: TÀI LIỆU & BÀI TẬP

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Tài liệu “Thực tập Mô học” được biên soạn bởi tập thể giảng viên Bộ môn Mô - Phôi thai học thuộc Trường Đại học Y Hải Phòng, dưới sự chủ biên của Trưởng bộ môn TS. Vũ Sỹ Khẳng. Trong chương trình đào tạo y khoa hệ đại học, Mô học là học phần khoa học cơ sở giữ vai trò cầu nối giữa giải phẫu học đại thể, sinh học tế bào và các môn bệnh học chuyên ngành. Học phần cung cấp dữ liệu hình thái học vi thể của tế bào, mô và hệ cơ quan trên cơ thể người cũng như động vật thực nghiệm.

Mục tiêu học tập trọng tâm của giáo trình bao gồm:

• Trang bị cho sinh viên năng lực vận hành chuẩn xác kính hiển vi quang học trong môi trường phòng thí nghiệm y học.
• Cung cấp tiêu chuẩn nhận dạng vi thể cho từng loại mô và cấu trúc tế bào chuyên biệt.
• Giúp sinh viên nắm vững nguyên lý phân loại biểu mô, mô liên kết, mô cơ, hệ tuần hoàn, hệ bạch huyết, ống tiêu hóa, các tuyến tiêu hóa, hệ hô hấp, tiết niệu, sinh dục, nội tiết và cơ quan cảm giác.

Về cấu trúc, tài liệu được xây dựng theo hệ thống 8 bài thực tập tuần tự. Giáo trình kế thừa cơ sở dữ liệu từ sách thực tập cũ của trường và vở thực tập Mô học của Bộ môn Mô học - Phôi thai học thuộc Trường Đại học Y Hà Nội. Cách tiếp cận của tài liệu chú trọng sự kết hợp giữa lý thuyết vi thể và quan sát thực nghiệm, định hướng sinh viên chủ động chuẩn bị mục tiêu trước khi bước vào phòng thực tập.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình tổ chức nội dung thành 8 bài thực hành có tính liên kết chặt chẽ theo phân cấp tổ chức sinh học:

• Bài 1: Nội quy, cách sử dụng kính hiển vi quang học, Biểu mô, mô liên kết: Hướng dẫn cấu tạo cơ học và quang học của kính; nguyên tắc vận hành từ vật kính 10x sang vật kính 40x. Quan sát các dạng biểu mô: biểu mô vuông đơn (tuyến giáp trạng chó), biểu mô trụ đơn (tá tràng chó), biểu mô lát tầng sừng hóa (da bàn chân người); nhận dạng tế bào sợi, tế bào mỡ, tế bào nội mô và tương bào, lympho bào trong mô liên kết viêm mạn.
• Bài 2: Mô liên kết: Phân tích các thành phần gian bào gồm sợi collagen, sợi chun (nhuộm Orcein trên mạc treo ruột thỏ) và sợi võng (ngấm muối bạc $\text{AgNO}_3$ trên hạch bạch huyết). Khảo sát cấu trúc sụn trong (sụn khí quản chó, sụn ngón tay thai người) với các tế bào cùng dòng kiểu trục, kiểu vòng; cấu tạo xương Havers đặc (ống Havers, lá xương đồng tâm, hệ thống Havers trung gian, cốt mạc) và xương Havers xốp (vách xương, hốc tủy chứa tế bào nhân khổng lồ, tủy tạo huyết, tủy mỡ).
• Bài 3: Mô cơ - Hệ tuần hoàn: So sánh sợi cơ vân (vết cắt dọc/ngang trên lưỡi chuột với hệ vân ngang), sợi cơ trơn (thành ruột chó) và sợi cơ tim kèm mô nút. Phân biệt thành phần vi mạch: mao mạch máu, động mạch cơ, tĩnh mạch cơ (3 tầng áo: áo trong, áo giữa, áo ngoài) và động mạch chun (nhuộm Orcein nhận dạng lá chun gợn sóng).
• Bài 4: Hệ bạch huyết - Da - Phụ thuộc da: Khảo sát hạch bạch huyết (vùng vỏ có trung tâm sinh sản, xoang dưới vỏ; vùng tủy có dây tủy, xoang tủy), lách (nang bạch huyết Malpighi của tủy trắng, dây Billroth và xoang tĩnh mạch của tủy đỏ), tuyến ức (vùng vỏ đặc tế bào, vùng tủy chứa tiểu thể Hassall). Cấu trúc 3 tầng mô da (biểu bì 4 lớp: đáy, sợi, hạt, sừng; chân bì; hạ bì) và phụ thuộc da (nang lông, tuyến bã nhờn, tuyến mồ hôi, cơ dựng lông).
• Bài 5: Ống tiêu hóa chính thức: Phân tích 4 tầng mô (niêm mạc, dưới niêm mạc, tầng cơ, vỏ ngoài) qua các đoạn: thực quản (biểu mô lát tầng không sừng hóa, tuyến thực quản chính thức), đáy vị (tế bào chính bắt màu tím, tế bào viền bắt màu đỏ tươi), môn vị (tuyến môn vị cong queo tiết nhầy), tá tràng (nhung mao ruột, tuyến Lieberkuhn, tuyến Brunner, đám rối thần kinh Auerbach), ruột thừa (biểu mô trụ đơn nhiều tế bào hình đài, các nang bạch huyết phát triển).
• Bài 6: Tuyến tiêu hóa - Hô hấp - Tiết niệu: Phân tích tiểu thùy gan (tĩnh mạch trung tâm, bè Remak, mao mạch nan hoa, tế bào Kupffer, khoảng cửa); tuyến tụy (nang tụy ngoại tiết và tiểu đảo Langerhans nội tiết); tuyến nước bọt dưới hàm (nang nước, nang nhầy, nang pha có liềm Gianuzzi, ống Pflüger); cấu trúc phổi (phế nang, tiểu phế quản có cơ Reisseisen, phế quản có biểu mô trụ giả tầng có lông chuyển); thận (vùng vỏ có tiểu cầu Malpighi, khoang Bowman, ống lượn; vùng tủy có tháp Malpighi, tia tủy Ferrein, ống góp).
• Bài 7: Sinh dục - Nội tiết - Giác quan: Tinh hoàn (ống sinh tinh với các thế hệ dòng tinh: tinh nguyên bào, tinh bào, tiền tinh trùng, tinh trùng, tế bào Sertoli và tuyến kẽ Leydig); buồng trứng (nang trứng nguyên thủy, nguyên phát, đặc, có hốc, gò noãn); tuyến thượng thận (thượng thận vỏ 3 lớp: lớp cung, lớp bó, lớp lưới; thượng thận tủy); tuyến yên (thùy trước gồm tế bào ưa acid, ưa base, kỵ màu; thùy trung gian; thùy sau); nhãn cầu mắt (giác mạc 3 lớp, võng mạc thị giác 4 lớp tế bào).
• Bài 8: Ôn tiêu bản: Tổng hợp kỹ năng nhận định tiêu bản phục vụ đánh giá kết thúc học phần.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Tài liệu thiết lập hệ thống lý thuyết mô học dựa trên các nguyên lý sinh học tế bào và kỹ thuật mô học cổ điển. Sinh viên được tiếp cận các phương pháp xử lý mô học cơ bản:

• Quy tắc lấy mẫu vật nghiệm (trong vòng 6 giờ sau khi chết).
• Dung dịch cố định mẫu: Formol, Bouin, cồn.
• Các kỹ thuật nhuộm hóa mô chuyên biệt: Nhuộm H.E ($\text{Hematoxylin - Eosin}$) định vị nhân và bào tương; nhuộm PAS ($\text{Periodic Acid Schiff}$) phát hiện glycogen; nhuộm Sudan III phát hiện lipid; nhuộm Feulgen phát hiện ADN; nhuộm Cajal nhận diện thần kinh; nhuộm ngấm bạc phát hiện mạng lưới sợi võng; nhuộm Orcein phát hiện sợi và lá chun.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng thao tác kỹ thuật: Điều chỉnh tụ quang, vận hành ốc vi cấp và ốc vĩ cấp, định vị tiêu cự chính xác ở các độ phóng đại vật kính 10x, 40x và 100x.
• Kỹ năng phân tích hình thái: Phân biệt các lớp tế bào, nhận dạng đặc tính bắt màu của bào tương và nhân, định vị ranh giới giữa các tầng mô liên kết, biểu mô và cơ quan tuyến.
• Kỹ năng so sánh vi thể: Đối chiếu các cấu trúc tương đồng như cơ vân với cơ tim, động mạch cơ với tĩnh mạch cơ, tuyến tụy nội tiết với tuyến tụy ngoại tiết, các giai đoạn phát triển của nang trứng và các dòng tế bào sinh tinh.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình định hình một phương pháp sư phạm y học dựa trên nguyên tắc tự chuẩn bị và đối chiếu thực nghiệm. Trước khi vào phòng thí nghiệm, sinh viên phải nắm rõ yêu cầu lý thuyết của từng tiêu bản (loại mô, cơ quan trích mẫu, phương pháp nhuộm, dấu hiệu nhận biết đặc trưng).

Quy trình thực hành tại phòng bộ môn được tiến hành theo các bước kỹ thuật tiêu chuẩn:

1. Khảo sát tổng quan: Đặt tiêu bản lên mâm kính, sử dụng vật kính 10x để bao quát toàn bộ vùng mô, định vị mốc ranh giới giải phẫu vi thể (như vỏ xơ, biểu mô phủ hoặc lòng mạch).
2. Phân tích chi tiết: Chuyển sang vật kính 40x mà không di chuyển ốc vĩ cấp, nâng tụ quang lên tối đa và chỉ sử dụng ốc vi cấp để tinh chỉnh độ nét, tập trung vào chi tiết nhân, bào tương, màng tế bào và cấu trúc gian bào.
3. Đối chiếu và củng cố: So sánh trực tiếp hình ảnh kính hiển vi với các sơ đồ cấu trúc và mô tả trong tài liệu để hoàn thiện sơ đồ nhận diện.

Về phương diện đánh giá, sinh viên được kiểm tra định kỳ thông qua bài thực hành nhận dạng tiêu bản không báo trước (Bài 8 - Ôn tiêu bản). Tiêu chí đánh giá bao gồm: khả năng tìm đúng vi trường yêu cầu trong thời gian quy định, gọi đúng tên cấu trúc mô học/loại tế bào và chỉ ra các đặc điểm vi thể phân loại.

Kỷ luật phòng thực tập được kiểm soát chặt chẽ qua các điều khoản nội quy: sinh viên phải đến đúng giờ (đi muộn 5 phút không được vào lớp), tuân thủ vị trí ngồi cố định theo tổ, tuyệt đối không sử dụng điện thoại di động và chịu trách nhiệm bảo quản kính hiển vi cùng hệ thống tiêu bản mẫu.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Tài liệu “Thực tập Mô học” của Trường Đại học Y Hải Phòng mang những đặc trưng chuyên biệt trong cách biên soạn phục vụ đào tạo y khoa:

• Tính chuẩn hóa về nguồn bệnh phẩm và kỹ thuật xử lý: Mọi tiêu bản trong giáo trình đều ghi rõ nguồn gốc mẫu phẩm trích xuất (da bàn chân người, mô liên kết viêm mạn người, ruột thừa người, tuyến dưới hàm người, mắt thỏ, thận chó, lưỡi chuột, thân xương dài bò hoặc lợn...) và phương pháp nhuộm cụ thể (H, H.E, Orcein, ngấm bạc $\text{AgNO}_3$). Điều này giúp sinh viên hiểu rõ tính chất mẫu mô học thực tế và tính chất bắt màu đặc hiệu của các thành phần hóa học trong tế bào.
• Kế thừa và chuẩn hóa liên cơ sở: Giáo trình tích hợp các nội dung thực nghiệm từ sách thực tập truyền thống của trường kết hợp với vở thực tập Mô học của Bộ môn Mô học - Phôi thai học thuộc Trường Đại học Y Hà Nội, tạo nên sự thống nhất về mặt thuật ngữ mô học y khoa.
• Mô tả cấu trúc vi thể theo hướng nhận diện trực quan: Mỗi bài học đều có tiêu chí phân biệt rõ ràng giữa các trạng thái cấu trúc dễ gây nhầm lẫn (ví dụ: phân biệt 3 loại nang tuyến nước bọt: nang nước, nang nhầy, nang pha có liềm Gianuzzi; phân biệt 4 loại tế bào thùy trước tuyến yên: ưa acid, ưa base, kỵ màu, tế bào nang; phân biệt các lớp vỏ thượng thận: cung, bó, lưới).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

Giáo trình “Thực tập Mô học” được thiết kế cho các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống đào tạo y - sinh học:

• Sinh viên y khoa: Sinh viên các ngành Bác sĩ Đa khoa, Y học Cổ truyền, Y học Dự phòng, Răng Hàm Mặt, Điều dưỡng và Kỹ thuật Y học trong giai đoạn học các môn khoa học cơ sở.
• Điều kiện tiên quyết: Người học cần hoàn thành hoặc học song song các học phần Giải phẫu học đại thể, Sinh học đại cương và Di truyền học, Sinh học tế bào để có nền tảng tiếp thu cấu trúc vi thể.
• Giảng viên và kỹ thuật viên bộ môn: Sử dụng giáo trình như tài liệu chuẩn để thiết kế bảng kiểm đánh giá thực hành, chuẩn bị nguồn tiêu bản mẫu cho các đợt thi chạy trạm, và hướng dẫn thao tác chuẩn trên kính hiển vi quang học.
• Cán bộ nghiên cứu hình thái: Dùng làm tài liệu đối chiếu hình thái tế bào và mô học cơ bản trong các nghiên cứu liên quan đến mô học thực nghiệm và hóa mô miễn dịch.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phục vụ cho học phần nào trong chương trình đào tạo y khoa?

Giáo trình phục vụ trực tiếp cho phần thực hành của học phần Mô học (thuộc Bộ môn Mô - Phôi thai học) dành cho sinh viên y khoa các hệ đào tạo tại Trường Đại học Y Hải Phòng.

2. Sinh viên cần chuẩn bị những kiến thức nền tảng nào trước khi học thực tập mô học?

Sinh viên cần nắm vững lý thuyết mô học đại cương (đặc tính 4 loại mô cơ bản), cấu trúc giải phẫu đại thể của các cơ quan tương ứng và nguyên lý cấu tạo tế bào học.

3. Giáo trình hướng dẫn quan sát những loại mô chính nào?

Giáo trình hướng dẫn đầy đủ 4 loại mô cơ bản (biểu mô, mô liên kết, mô cơ, mô thần kinh trong các cơ quan) và cấu trúc vi thể của toàn bộ các hệ cơ quan: tuần hoàn, bạch huyết, da, tiêu hóa, hô hấp, tiết niệu, sinh dục, nội tiết và giác quan.

4. Quy trình chuyển đổi độ phóng đại từ vật kính 10x sang 40x được quy định như thế nào?

Theo hướng dẫn trong tài liệu, sau khi quan sát rõ ở vật kính 10x, người học giữ nguyên vị trí ốc vĩ cấp, xoay vật kính 40x vào đúng trục quang học, nâng tụ quang lên tối đa và chỉ sử dụng ốc vi cấp để lấy nét tiêu bản.

5. Những phương pháp nhuộm mẫu nào được giới thiệu trong tài liệu?

Tài liệu đề cập đến các phương pháp nhuộm: H ($\text{Hematoxylin}$), H.E ($\text{Hematoxylin - Eosin}$), nhuộm PAS (phát hiện glycogen), nhuộm Sudan III (phát hiện mỡ), nhuộm Feulgen (phát hiện ADN), nhuộm Cajal (nhận diện thành phần thần kinh), nhuộm Orcein (nhận diện sợi chun) và phương pháp ngấm muối bạc $\text{AgNO}_3$ (phát hiện sợi võng).

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình “Thực tập Mô học” do Bộ môn Mô - Phôi thai học (Trường Đại học Y Hải Phòng) biên soạn là tài liệu hướng dẫn thực hành vi thể có cấu trúc sư phạm chặt chẽ, dựa trên dữ liệu giải phẫu bệnh phẩm thực nghiệm và quy chuẩn kỹ thuật kính hiển vi quang học. Lộ trình học tập 8 bài giúp sinh viên củng cố lý thuyết hình thái học, thành thạo kỹ năng thao tác phòng thí nghiệm và nhận diện chính xác các cấu trúc mô học từ mức độ tế bào đơn lẻ đến các cơ quan phức tạp. Tài liệu cung cấp hệ thống tiêu chí nhận thức rõ ràng, đóng vai trò nền tảng cho việc tiếp cận các môn học bệnh lý, giải phẫu bệnh và y học lâm sàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Thùc tËp m« häc – Bé m«n M«- Ph«i thai häc, §¹i häc Y H¶i Phßng. Lêi nãi ®Çu §Ó phï hîp víi ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y, nh»m n©ng cao chÊt l­îng ®µo t¹o vµ kh¶ n¨ng tù häc cña sinh viªn, víi kinh nghiÖm thùc tÕ gi¶ng d¹y, trªn c¬ së s¸ch thùc tËp cò ®· ®­îc sö dông nhiÒu n¨m vµ vë thùc tËp M« häc cña Bé m«n M« häc - Ph«i thai häc - Tr­êng §¹i häc Y Hµ Néi, tËp thÓ bé m«n M« häc & Ph«i thai häc – Tr­êng §¹i häc Y H¶i Phßng biªn so¹n cuèn: “Thùc tËp M« häc” dµnh cho c¸c ®èi t­îng sinh viªn cña tr­êng. Víi tµi liÖu nµy, sinh viªn biÕt tr­íc ®­îc yªu cÇu vµ néi dung tõng bµi, tõng tiªu b¶n cô thÓ ®Ó chñ ®éng chuÈn bÞ tr­íc khi ®Õn thùc tËp. Sinh viªn cã nhiÒu thêi gian quan s¸t tiªu b¶n trªn kÝnh hiÓn vi.

PhÇn lý thuyÕt vµ thùc hµnh bæ trî cho nhau sÏ gióp cho sinh viªn cñng cè ®­îc kiÕn thøc m«n häc mét c¸ch v÷ng ch¾c h¬n mµ kh«ng mÊt nhiÒu thêi gian. Trong qu¸ tr×nh biªn so¹n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, chóng t«i rÊt mong nhËn ®­îc sù gãp ý ch©n thµnh cña ®ång nghiÖp vµ b¹n ®äc ®Ó nh÷ng lÇn t¸i b¶n cuèn s¸ch sÏ ®­îc hoµn thiÖn h¬n. Tr­ëng bé m«n TS. Vò sü Kh¶ng 1 Thùc tËp m« häc – Bé m«n M«- Ph«i thai häc, §¹i häc Y H¶i Phßng.

Môc lôc Stt Tªn bµi Trang Bµi 1: Néi quy, c¸ch sö dông kÝnh hiÓn vi quang häc, BiÓu m«, m« liªn kÕt. Tiªu b¶n 1: BiÓu m« vu«ng ®¬n 6 1. Tiªu b¶n 2: BiÓu m« trô ®¬n 6 Tiªu b¶n 3: BiÓu m« l¸t tÇng sõng ho¸ 8 Tiªu b¶n 4: TÕ bµo sîi, tÕ bµo mì, tÕ bµo néi m«. 9 Tiªu b¶n 5: T­¬ng bµo, b¹ch cÇu.

10 Bµi 2: M« liªn kÕt Tiªu b¶n 1: Sîi t¹o keo, sîi chun. 11 Tiªu b¶n 2: Sîi vâng. Tiªu b¶n 3: Sôn trong. 13 Tiªu b¶n 4: X­¬ng Havers ®Æc.

14 Tiªu b¶n 5: X­¬ng Havers xèp. 15 Bµi 3: M« c¬ - hÖ tuÇn hoµn Tiªu b¶n 1: C¬ v©n 16 Tiªu b¶n 2: C¬ tr¬n 17 3. Tiªu b¶n 3: C¬ tim 18 Tiªu b¶n 4: Mao m¹ch m¸u. 19 Tiªu b¶n 5: §éng m¹ch-tÜnh m¹ch c¬.

19 Tiªu b¶n 6: §éng m¹ch chun 21 Bµi 4: HÖ b¹ch huyÕt-Da-Phô thuéc da. Tiªu b¶n 1: H¹ch b¹ch huyÕt 21 Tiªu b¶n 2: L¸ch. 24 Tiªu b¶n 4: Da 25 Tiªu b¶n 5: Phô thuéc da. 26 2 Thùc tËp m« häc – Bé m«n M«- Ph«i thai häc, §¹i häc Y H¶i Phßng.

Bµi 5: èng tiªu ho¸ chÝnh thøc Tiªu b¶n 1: Thùc qu¶n. 29 Tiªu b¶n 4: T¸ trµng. 29 Tiªu b¶n 5: Ruét thõa. 31 Bµi 6: tuyÕn tiªu hãa-H« hÊp-tiÕt niÖu Tiªu b¶n 1: Gan.

36 Bµi 7: Sinh dôc- Néi tiÕt-Gi¸c quan Tiªu b¶n 1: Tinh hoµn. 37 Tiªu b¶n 2: Buång trøng. 39 Tiªu b¶n 4: TuyÕn th­îng thËn. Bµi 8: «n tiªu b¶n 3 Thùc tËp m« häc – Bé m«n M«- Ph«i thai häc, §¹i häc Y H¶i Phßng.

Néi Quy Phßng Thùc TËp: 1. §Õn thùc tËp ®óng giê quy ®Þnh, ®i muén 5 phót kh«ng ®­îc vµo. Ngåi ®óng chç quy ®Þnh trong suèt thêi gian ®Õn thùc tËp t¹i bé m«n. §i thùc tËp ®óng tæ, muèn thùc tËp tr­íc, hoÆc thùc tËp bï ph¶i viÕt giÊy xin phÐp tr­íc, khi ®­îc sù ®ång ý míi ®­îc thùc tËp.

Kh«ng sö dông ®iÖn tho¹i di ®éng trong phßng thùc tËp d­íi bÊt kú h×nh thøc nµo. ChÞu tr¸ch nhiÖm víi mäi tµi s¶n trong phßng thùc tËp. Thùc hiÖn vÖ sinh chung.H­íng dÉn sö dông kÝnh hiÓn vi quang häc. CÊu t¹o kÝnh hiÓn vi: gåm 2 phÇn: c¬ häc vµ quang häc.

+ PhÇn c¬ häc gåm: th©n kÝnh, ®Õ kÝnh, èng kÝnh, m©m kÝnh, vµ c¸c èc kÝnh. + PhÇn quang häc gåm: thÞ kÝnh, vËt kÝnh ( x 10, x 40, x 100), g­¬ng, tô quang. Tiªu b¶n cã 2 miÕng kÝnh ®­îc d¸n vµo nhau : miÕng kÝnh lín cã h×nh ch÷ nhËt ®­îc gäi lµ phiÕn kÝnh (lam kÝnh), miÕng kÝnh nhá lµ l¸ kÝnh (lamelle).mÆt tiªu b¶n cã l¸ kÝnh lµ mÆt ph¶i, th­êng ®­îc d¸n nh·n. Gi÷a 2 miÕng kÝnh lµ mÉu vËt cÇn quan s¸t (mÉu vËt th­êng ®· ®­îc nhuém mµu).

C¸ch sö dông kÝnh: - Quay vËt kÝnh 10 vµo vÞ trÝ sö dông : vËt kÝnh th¼ng vu«ng gãc víi m©m kÝnh (Cã c¶m gi¸c hÉng tay, hoÆc nghe thÊy tiÕng c¸ch nhá) - LÊy nguån s¸ng (bËt c«ng t¾c kÝnh hoÆc xoay g­¬ng vÒ phÝa nguån s¸ng). - §Æt tiªu b¶n lªn m©m kÝnh. - N©ng m©m kÝnh lªn gÇn s¸t vËt kÝnh 10 (c¸ch 0,5cm). 4 Thùc tËp m« häc – Bé m«n M«- Ph«i thai häc, §¹i häc Y H¶i Phßng.

- M¾t nh×n vµo thÞ kÝnh vµ h¹ tõ tõ m©m kÝnh xuèng cho tíi khi nh×n râ, cã thÓ xoay èc vi cÊp mét vµi vßng ®Ó xem tiªu b¶n nÐt h¬n. - Quan s¸t toµn bé tiªu b¶n b»ng vËt kÝnh 10. NÕu muèn chuyÓn sang vËt kÝnh 40 cÇn tu©n theo c¸c chØ dÉn sau: 1. Kh«ng quay bÊt kú mét lo¹i èc nµo.

Quay vËt kÝnh 40 vµo vÞ trÝ sö dông. N©ng tô quang lªn tèi ®a. ChØ ®­îc sö dông èc vi cÊp. S¬ l­îc c¸ch lµm tiªu b¶n.

MÉu vËt lµm tiªu b¶n ph¶i lÊy tr­íc 6 giê tÝnh tõ khi chÕt. Cè ®Þnh trong c¸c dung dÞch : formol, bouin, cån…. Nhuém tiªu b¶n: cã nhiÒu ph­¬ng ph¸p nhuém kh¸c nhau tuú thuéc vµo yªu cÇu vµ môc ®Ých nghiªn cøu. - Nhuém PAS: Periodic Acid Schiff, ph¸t hiÖn glycogen.

- Nhuém Cajall: nhuém c¸c thµnh phÇn thuéc thÇn kinh. - Nhuém Sudan III: ph¸t hiÖn mì - Nhuém Feulgen: ph¸t hiÖn ADN. 5 Thùc tËp m« häc – Bé m«n M«- Ph«i thai häc, §¹i häc Y H¶i Phßng. Tiªu b¶n 1: BiÓu m« vu«ng ®¬n TrÝch thñ tõ : TuyÕn gi¸p tr¹ng cña chã Ph­¬ng ph¸p nhuém :H.

Yªu cÇu : NhËn biÕt ®­îc ®Æc ®iÓm cÊu t¹o cña biÓu m« lîp thµnh c¸c tói tuyÕn (nang tuyÕn) gi¸p tr¹ng. X¸c ®Þnh ®­îc nh÷ng tói keo gi¸p tr¹ng lµ nh÷ng tói h×nh trßn, bÇu dôc hay ®a h×nh, kÝch th­íc kh«ng ®Òu, bªn trong chøa chÊt keo b¾t mµu ®á. Quan s¸t thµnh cña mét tói keo thÊy ®­îc lîp bëi mét hµng tÕ bµo, ranh giíi gi÷a c¸c tÕ bµo kh«ng râ, nh©n trßn n»m gi÷a tÕ bµo (kho¶ng c¸ch bµo t­¬ng so víi nh©n ë trªn d­íi vµ 2 bªn ®Òu nhau).1 BiÓu m« vu«ng ®¬n. TÕ bµo cña biÓu 2 m« vu«ng ®¬n.

ChÊt keo Tiªu b¶n 2: BiÓu m« trô ®¬n 6 Thùc tËp m« häc – Bé m«n M«- Ph«i thai häc, §¹i häc Y H¶i Phßng. TrÝch thñ tõ: T¸ trµng chã Ph­¬ng ph¸p nhuém:H. NhËn biÕt ®­îc biÓu m« phñ c¸c nhung mao ruét non. Ph©n biÖt ®­îc hai lo¹i tÕ bµo trong biÓu m« trô ®¬n: tÕ bµo m©m khÝa vµ tÕ bµo h×nh ®µi.

T×m c¸c nhung mao ruét. Mçi nhung mao lµ mét khèi h×nh l¸ hay h×nh ngãn tay låi vµo trong lßng ruét, cã hai phÇn cÊu t¹o: trôc liªn kÕt n»m gi÷a nhung mao ®­îc cÊu t¹o bëi m« liªn kÕt ; biÓu m« phñ phÝa ngoµi trôc liªn kÕt lµ biÓu m« trô ®¬n. X¸c ®Þnh biÓu m« trô ®¬n: biÓu m« ®­îc cÊu t¹o bëi mét hµng tÕ bµo h×nh trô cao, ranh giíi kh«ng râ, nh©n tÕ bµo h×nh trøng n»m gÇn phÝa cùc ®¸y, phÇn cùc ngän nhiÒu bµo t­¬ng mµu hång. Ph©n biÖt 2 lo¹i tÕ bµo: - TÕ bµo trô cã m©m khÝa: chiÕm ®a sè, lµ nh÷ng tÕ bµo ë cùc ngän cã mét ®­êng viÒn mµu hång bãng.

- TÕ bµo h×nh ®µi: n»m r¶i r¸c xen gi÷a c¸c tÕ bµo h×nh trô cã m©m khÝa, ë cùc ngän tÕ bµo cã hèc s¸ng mµu. M©m khÝa cña tÕ bµo m©m khÝa. TÕ bµo h×nh ®µi Tiªu b¶n 3: BiÓu m« l¸t tÇng sõng hãa. 7 Thùc tËp m« häc – Bé m«n M«- Ph«i thai häc, §¹i häc Y H¶i Phßng.

TrÝch thñ tõ: Da bµn ch©n ng­êi. Ph­¬ng ph¸p nhuém :H. Ph©n biÖt ®­îc biÓu m« vµ m« liªn kÕt. Quan s¸t ®­îc cÊu t¹o 4 líp cña biÓu b× da.

Lµ mét líp kh¸ dµy, thÉm mµu, gåm nhiÒu hµng tÕ bµo n»m chång lªn nhau t¹o thµnh mét d¶i ngo»n ngoÌo. Líp sinh s¶n (líp ®¸y): lµ líp d­íi cïng cña biÓu m«, gåm mét hµng tÕ bµo h×nh khèi vu«ng hoÆc h×nh trô, danh giíi tÕ bµo kh«ng râ rµng, nh©n h×nh trßn hoÆc h×nh trøng thÉm mµu n»m s¸t nhau. Líp sîi ( líp Malpighi): kh¸ dµy, n»m ngay phÝa trªn líp sinh s¶n, gåm nhiÒu hµng tÕ bµo ®a diÖn, nh©n h×nh cÇu, bµo t­¬ng mµu hång nh¹t, danh giíi tÕ bµo kh«ng râ. Líp h¹t: máng, gåm 2-3 hµng tÕ bµo h×nh thoi, nh©n h×nh cÇu, s¸ng mµu, bµo t­¬ng chøa nh÷ng h¹t nhá b¾t mµu tÝm ®Ëm.

Líp sõng: lµ líp trªn cïng, kh¸ dµy, gåm nh÷ng l¸ sõng mµu hång xÕp chång chÊt lªn nhau. 8 Thùc tËp m« häc – Bé m«n M«- Ph«i thai häc, §¹i häc Y H¶i Phßng. BiÓu m« l¸t tÇng sõng hãa A BiÓu m«. Tiªu b¶n 4: TÕ bµo sîi, tÕ bµo néi m«, tÕ bµo mì M« quan s¸t: Da ng­êi Ph­¬ng ph¸p nhuém:H.E Yªu cÇu: NhËn biÕt ®­îc ®Æc ®iÓm cÊu t¹o cña: tÕ bµo sîi, tÕ bµo néi m«, tÕ bµo mì.TÕ bµo sîi: t×m m« liªn kÕt ngay d­íi biÓu b× da, tÕ bµo cã mµu hång nh¹t, n»m th­a thít theo nhiÒu h­íng kh¸c nhau, nh©n h×nh trøng ®Ëm hoÆc nh¹t mµu.TÕ bµo néi m«: lµ tÕ bµo lîp thµnh c¸c mao m¹ch m¸u.

Trªn mÆt c¾t ngang, mao m¹ch cã thµnh máng, khÐp kÝn kÝch th­íc kh¸c nhau, trong lßng mao m¹ch cã hoÆc kh«ng chøa m¸u.TÕ bµo mì: t×m s©u phÝa trong da ( h¹ b×), tÕ bµo mì tËp chung thµnh nh÷ng tiÓu thïy tr«ng gièng nh­ tæ ong, bµo t­¬ng s¸ng, nh©n dÑt n»m lÖch vÒ mét gãc.TÕ bµo sîi: nh©n tÕ bµo h×nh trøng hoÆc h×nh cÇu tÝm nh¹t ( nguyªn bµo sîi). Nh©n h×nh gËy, mµu tÝm thÉm ( tÕ bµo sîi tr­ëng thµnh).TÕ bµo néi m«: lµ nh÷ng tÕ bµo dÑt, lãt mÆt trong thµnh mao m¹ch, bµo t­¬ng m¶nh, mµu hång, nh©n sÉm, låi vµo lßng m¹ch. -TÕ bµo mì: h×nh cÇu hoÆc h×nh ®a diÖn lín, bµo t­¬ng s¸ng; nh©n dÑt, mµu tÝm sÉm, bÞ ®Èy vÒ mét phÝa cña tÕ bµo n»m s¸t mµng bµo t­¬ng. 9 Thùc tËp m« häc – Bé m«n M«- Ph«i thai häc, §¹i häc Y H¶i Phßng.

TB mì Tiªu b¶n 5: T­¬ng bµo vµ lympho bµo. M« quan s¸t: M« liªn kÕt viªm m¹n ë ng­êi. Ph­¬ng ph¸p nhuém:H. Yªu cÇu: NhËn biÕt ®­îc ®Æc ®iÓm cÊu t¹o cña t­¬ng bµo vµ lympho bµo.

T×m vÞ trÝ ®Ó quan s¸t: ®ã lµ nh÷ng tÕ bµo b¾t mµu tÝm hoÆc tÝm ®á, n»m chen chóc nhau trong m« liªn kÕt gÇn c¸c m¹ch m¸u. T­¬ng bµo: cã h×nh cÇu, h×nh trøng; bµo t­¬ng b¾t mµu tÝm ®á; nh©n h×nh cÇu, th­êng n»m lÖch vÒ mét phÝa, trong nh©n cã nh÷ng khèi chÊt nhiÔm s¾c lín t­¬ng ®èi ®Òu nhau.