Đảm bảo chất lượng đào tạo bác sĩ đa khoa tại Đại học Y Hải Phòng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu một số biện pháp quản lý chủ yếu nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo bác sĩ đa khoa hệ chính quy tại, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Văn Khải
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Đức Chính
• Trường học: Đại học Y Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý chất lượng đào tạo bác sĩ tại Đại học Y Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUÁ TRÌNH QUẢN LÍ NHẰM ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG THEO CHUẨN ĐÀO TẠO BÁC SĨ ĐA KHOA HỆ CHÍNH QUY TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HẢI PHÒNG
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÍ QUY TRÌNH ĐÀO TẠO BÁC SĨ ĐA KHOA HỆ CHÍNH QUY TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HẢI PHÒNG
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ NHẰM ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO BÁC SĨ ĐA KHOA THEO CHUẨN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HẢI PHÒNG
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý chất lượng đào tạo bác sĩ tại Đại học Y Hải Phòng

Quản lý chất lượng đào tạo bác sĩ tại Đại học Y Hải Phòng là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Đào tạo bác sĩ không chỉ đơn thuần là việc truyền đạt kiến thức mà còn là quá trình hình thành nhân cách, đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên. Chất lượng đào tạo ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và sự phát triển của ngành y tế. Do đó, việc đảm bảo chất lượng đào tạo là nhiệm vụ hàng đầu của nhà trường.

1.1. Định nghĩa và vai trò của quản lý chất lượng đào tạo

Quản lý chất lượng đào tạo là quá trình tổ chức, điều hành và kiểm tra các hoạt động giáo dục nhằm đảm bảo rằng sinh viên được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng và thái độ cần thiết. Vai trò của quản lý chất lượng không chỉ dừng lại ở việc đánh giá mà còn bao gồm việc cải tiến liên tục các phương pháp giảng dạy và học tập.

1.2. Lịch sử phát triển của Đại học Y Hải Phòng

Đại học Y Hải Phòng được thành lập với mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực y tế chất lượng cao. Qua nhiều năm phát triển, trường đã có những bước tiến đáng kể trong việc cải thiện cơ sở vật chất, chương trình đào tạo và đội ngũ giảng viên. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để nâng cao chất lượng đào tạo.

II. Những thách thức trong quản lý chất lượng đào tạo bác sĩ

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao chất lượng đào tạo, nhưng Đại học Y Hải Phòng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ mà còn từ môi trường bên ngoài.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tổ chức các hoạt động thực hành và nghiên cứu, từ đó làm giảm chất lượng đào tạo.

2.2. Đội ngũ giảng viên chưa đáp ứng yêu cầu

Đội ngũ giảng viên là yếu tố quyết định đến chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều giảng viên chưa được đào tạo bài bản về phương pháp giảng dạy hiện đại, dẫn đến việc chưa phát huy được hết tiềm năng của sinh viên.

III. Phương pháp cải thiện chất lượng đào tạo bác sĩ tại Đại học Y Hải Phòng

Để nâng cao chất lượng đào tạo, Đại học Y Hải Phòng cần áp dụng một số phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng đào tạo mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho sinh viên.

3.1. Cải tiến chương trình đào tạo

Chương trình đào tạo cần được cập nhật thường xuyên để phù hợp với yêu cầu thực tiễn và xu hướng phát triển của ngành y tế. Việc tích hợp các môn học mới và phương pháp giảng dạy hiện đại sẽ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả hơn.

3.2. Đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên

Để nâng cao chất lượng giảng dạy, cần có các chương trình đào tạo và phát triển cho giảng viên. Việc này không chỉ giúp giảng viên cập nhật kiến thức mới mà còn nâng cao kỹ năng sư phạm, từ đó cải thiện chất lượng giảng dạy.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Đại học Y Hải Phòng

Việc áp dụng các biện pháp quản lý chất lượng đào tạo đã mang lại nhiều kết quả tích cực tại Đại học Y Hải Phòng. Những kết quả này không chỉ thể hiện qua sự cải thiện trong chất lượng đào tạo mà còn qua sự hài lòng của sinh viên và xã hội.

4.1. Đánh giá chất lượng đào tạo qua khảo sát sinh viên

Khảo sát ý kiến sinh viên về chất lượng đào tạo cho thấy sự hài lòng ngày càng tăng. Sinh viên cảm thấy chương trình đào tạo đã đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tiễn và giúp họ tự tin hơn khi ra trường.

4.2. Kết quả thực hành và nghiên cứu khoa học

Nhiều sinh viên đã có cơ hội tham gia vào các nghiên cứu khoa học và thực hành tại các bệnh viện lớn. Điều này không chỉ giúp họ nâng cao kỹ năng mà còn tạo ra những đóng góp tích cực cho ngành y tế.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quản lý chất lượng đào tạo

Quản lý chất lượng đào tạo bác sĩ tại Đại học Y Hải Phòng cần tiếp tục được cải thiện và phát triển. Những nỗ lực này không chỉ nhằm nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành y tế.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, Đại học Y Hải Phòng cần tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường hợp tác quốc tế và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý đào tạo. Những định hướng này sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội.

5.2. Tầm quan trọng của việc đảm bảo chất lượng đào tạo

Đảm bảo chất lượng đào tạo không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Sự hợp tác giữa các bên liên quan sẽ tạo ra một môi trường giáo dục tốt hơn, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho ngành y tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh thế kỷ 21, nền văn minh tri thức phát triển nhanh chóng, nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành yếu tố quyết định sự phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, ngành y tế đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân, đòi hỏi đội ngũ bác sĩ đa khoa có trình độ chuyên môn và phẩm chất đạo đức cao. Trường Đại học Y Hải Phòng, với vai trò đào tạo bác sĩ đa khoa hệ chính quy, đã và đang đối mặt với thách thức đảm bảo chất lượng đào tạo phù hợp với yêu cầu đổi mới và phát triển của ngành y tế.

Luận văn tập trung nghiên cứu một số biện pháp quản lý chủ yếu nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo bác sĩ đa khoa hệ chính quy tại Trường Đại học Y Hải Phòng trong năm học 2003-2004. Mục tiêu cụ thể là xây dựng chuẩn đào tạo, đánh giá thực trạng chất lượng đào tạo về kiến thức, kỹ năng và thái độ, đồng thời đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu bao gồm quy trình đào tạo từ năm thứ nhất đến năm thứ sáu và khảo sát một số bác sĩ mới tốt nghiệp.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế, góp phần thực hiện công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, đồng thời đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe cơ bản cho nhân dân, đặc biệt tại các vùng khó khăn. Các chỉ số như tỷ lệ sinh viên đạt loại khá, giỏi chiếm trên 48% và tỷ lệ sinh viên có việc làm sau 6 tháng tốt nghiệp đạt khoảng 61,58% phản ánh phần nào hiệu quả đào tạo hiện tại, nhưng vẫn còn nhiều điểm cần cải thiện để nâng cao chất lượng đào tạo toàn diện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và quản lý chất lượng đào tạo, trong đó:

• Lý thuyết hệ thống quản lý: Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều hành và kiểm tra nhằm sử dụng hiệu quả các nguồn lực để đạt mục tiêu đã định.
• Mô hình chức năng quản lý của Henry Fayol: Bao gồm 5 chức năng chính là lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, phối hợp và kiểm tra.
• Khái niệm chất lượng đào tạo: Được hiểu là mức độ đạt được các mục tiêu đào tạo về kiến thức, kỹ năng và thái độ, đồng thời đáp ứng nhu cầu xã hội và thị trường lao động.
• Chuẩn đào tạo bác sĩ đa khoa theo WHO và Bộ Y tế Việt Nam: Bao gồm các năng lực nhận thức, hành động, giao tiếp truyền thông và quản lý lãnh đạo, đảm bảo bác sĩ tốt nghiệp có đủ kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành và phẩm chất đạo đức nghề nghiệp.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: quản lý giáo dục, chất lượng đào tạo, chuẩn đào tạo, năng lực chuyên môn, kỹ năng thực hành, thái độ nghề nghiệp, cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ tài liệu chuyên ngành, văn bản pháp luật, báo cáo ngành, số liệu thống kê của Trường Đại học Y Hải Phòng năm học 2003-2004, khảo sát ý kiến giảng viên và sinh viên, phỏng vấn chuyên gia quản lý giáo dục.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS 9 để xử lý số liệu thống kê, phân tích định lượng kết quả học tập, kỹ năng thực hành, nghiên cứu khoa học và việc làm của sinh viên.
• Cỡ mẫu: Khảo sát 120 sinh viên mới tốt nghiệp về kỹ năng thực hành, phỏng vấn trực tiếp giảng viên và sinh viên, thu thập số liệu toàn trường với 725 sinh viên chính quy.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung vào năm học 2003-2004, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp quản lý trong giai đoạn này.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khách quan, toàn diện và khả thi trong việc đánh giá và đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đào tạo bác sĩ đa khoa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chất lượng học tập sinh viên: Tỷ lệ sinh viên đạt loại giỏi và khá trong năm học 2003-2004 chiếm 48,39%, vượt tiêu chuẩn 25% của Bộ GD-ĐT cho tập thể xuất sắc. Tuy nhiên, vẫn còn 14,41% sinh viên đạt kết quả trung bình và yếu kém, cho thấy cần cải thiện chất lượng đào tạo ở một bộ phận sinh viên.

2. Kỹ năng thực hành: Khảo sát 120 sinh viên mới tốt nghiệp cho thấy 90% đạt kỹ năng cơ bản theo chuẩn, trong đó 21,67% đạt loại tốt và 68,33% đạt yêu cầu. Tuy nhiên, 10% sinh viên cần thay đổi, bổ sung kỹ năng, phản ánh sự chưa đồng đều trong quá trình đào tạo thực hành.

3. Nghiên cứu khoa học: Số lượng đề tài nghiên cứu khoa học tăng đều qua các năm, từ 71 đề tài năm 1999-2000 lên 132 đề tài năm 2003-2004. Đặc biệt, số đề tài do sinh viên thực hiện tăng từ 12 lên 56 đề tài, nhiều đề tài đạt giải cao tại các hội nghị khoa học toàn quốc, thể hiện sự phát triển năng lực nghiên cứu của sinh viên và cán bộ.

4. Việc làm sau tốt nghiệp: Tỷ lệ sinh viên có việc làm sau 6 tháng tốt nghiệp đạt khoảng 61,58%, phản ánh hiệu quả đào tạo và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường lao động. Tuy nhiên, còn khoảng 38,42% sinh viên chưa có việc làm do chưa chọn được nơi làm việc phù hợp hoặc không muốn công tác tại tuyến y tế cơ sở, vùng sâu vùng xa.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Trường Đại học Y Hải Phòng đã đạt được nhiều thành tựu trong việc nâng cao chất lượng đào tạo bác sĩ đa khoa, đặc biệt là tỷ lệ sinh viên khá giỏi và năng lực nghiên cứu khoa học. Việc đầu tư cơ sở vật chất hiện đại, đội ngũ giảng viên có trình độ cao (43,78% cán bộ có trình độ trên đại học) góp phần quan trọng vào thành công này.

Tuy nhiên, tỷ lệ sinh viên còn yếu kém và kỹ năng thực hành chưa đồng đều phản ánh hạn chế trong phương pháp giảng dạy và quản lý đào tạo. So với các nghiên cứu trong ngành giáo dục đại học y khoa, việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành còn chưa tối ưu, chưa phát huy hết tính tích cực và sáng tạo của người học.

Việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp chưa đạt mức cao cũng cho thấy sự cần thiết trong việc gắn kết đào tạo với nhu cầu thực tế của thị trường lao động, đặc biệt là tuyến y tế cơ sở. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ sinh viên đạt loại giỏi, khá qua các năm và tỷ lệ việc làm có thể minh họa rõ xu hướng phát triển và những điểm cần cải thiện.

Những kết quả này khẳng định vai trò quan trọng của quản lý giáo dục trong việc đảm bảo chất lượng đào tạo, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của các biện pháp quản lý chủ động, linh hoạt và phù hợp với đặc thù ngành y.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đổi mới phương pháp giảng dạy và đào tạo thực hành

   • Áp dụng phương pháp sư phạm tích cực, phát huy tính chủ động, sáng tạo của sinh viên.
   • Mục tiêu: nâng tỷ lệ sinh viên đạt kỹ năng thực hành tốt lên trên 30% trong 3 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, các bộ môn đào tạo.

2. Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên

   • Tổ chức các khóa bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm và cập nhật kiến thức mới.
   • Mục tiêu: tăng tỷ lệ giảng viên có trình độ trên đại học lên 60% trong 5 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng đào tạo, phòng tổ chức cán bộ.

3. Cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học

   • Đầu tư bổ sung thiết bị thực hành, phòng thí nghiệm hiện đại, mở rộng thư viện điện tử.
   • Mục tiêu: đảm bảo 100% sinh viên có điều kiện thực hành đầy đủ trong 2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Ban quản lý cơ sở vật chất, phòng tài chính.

4. Tăng cường liên kết với các cơ sở y tế và thị trường lao động

   • Xây dựng chương trình thực tập, thực tế gắn liền với nhu cầu thực tế của tuyến y tế cơ sở và các bệnh viện.
   • Mục tiêu: nâng tỷ lệ sinh viên có việc làm phù hợp lên 75% trong 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng quan hệ doanh nghiệp, phòng đào tạo.

5. Phát triển hoạt động nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế

   • Khuyến khích sinh viên và giảng viên tham gia các đề tài nghiên cứu, hội thảo quốc tế.
   • Mục tiêu: tăng số lượng đề tài nghiên cứu khoa học của sinh viên lên 70 đề tài/năm trong 5 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Trung tâm nghiên cứu khoa học, phòng hợp tác quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban giám hiệu và cán bộ quản lý các trường đại học y khoa

   • Lợi ích: Áp dụng mô hình quản lý và biện pháp đảm bảo chất lượng đào tạo phù hợp với đặc thù ngành y.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên, cải tiến chương trình đào tạo.

2. Giảng viên và cán bộ đào tạo trong ngành y tế

   • Lợi ích: Nắm bắt chuẩn đào tạo bác sĩ đa khoa, phương pháp giảng dạy và đánh giá hiệu quả đào tạo.
   • Use case: Thiết kế bài giảng, tổ chức thực hành và đánh giá kỹ năng sinh viên.

3. Sinh viên ngành y và học viên cao học chuyên ngành quản lý giáo dục

   • Lợi ích: Hiểu rõ quy trình đào tạo, chuẩn đầu ra và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo.
   • Use case: Nâng cao nhận thức về vai trò của quản lý trong đào tạo y khoa.

4. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý giáo dục, y tế

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực y tế.
   • Use case: Định hướng phát triển mạng lưới đào tạo, phân bổ nguồn lực hợp lý.

Câu hỏi thường gặp

1. Chuẩn đào tạo bác sĩ đa khoa gồm những nội dung chính nào?
   Chuẩn đào tạo bao gồm 4 năng lực gốc: nhận thức (kiến thức chuyên môn), hành động (kỹ năng thực hành), giao tiếp truyền thông và quản lý lãnh đạo. Ví dụ, bác sĩ phải có khả năng chẩn đoán, điều trị các bệnh phổ biến và giao tiếp hiệu quả với bệnh nhân.

2. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Luận văn sử dụng phương pháp kết hợp nghiên cứu lý luận và thực tiễn, thu thập số liệu qua khảo sát, phỏng vấn, xử lý bằng phần mềm SPSS để phân tích định lượng. Ví dụ, khảo sát 120 sinh viên mới tốt nghiệp về kỹ năng thực hành.

3. Tỷ lệ sinh viên đạt kết quả học tập khá, giỏi tại Trường Đại học Y Hải Phòng là bao nhiêu?
   Trong năm học 2003-2004, tỷ lệ sinh viên đạt loại khá, giỏi chiếm khoảng 48,39%, vượt tiêu chuẩn 25% của Bộ GD-ĐT cho tập thể xuất sắc.

4. Những khó khăn chính trong công tác quản lý đào tạo tại trường là gì?
   Bao gồm phương pháp giảng dạy còn lạc hậu, kỹ năng thực hành sinh viên chưa đồng đều, cơ sở vật chất chưa đáp ứng đầy đủ, và tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp chưa cao.

5. Các biện pháp quản lý nào được đề xuất để nâng cao chất lượng đào tạo?
   Đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao trình độ giảng viên, cải thiện cơ sở vật chất, tăng cường liên kết với cơ sở y tế và thị trường lao động, phát triển nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế.

Kết luận

• Luận văn đã xây dựng chuẩn đào tạo bác sĩ đa khoa hệ chính quy phù hợp với yêu cầu chuyên môn và xã hội.
• Đánh giá thực trạng cho thấy chất lượng đào tạo có nhiều tiến bộ nhưng vẫn còn tồn tại hạn chế về kỹ năng thực hành và việc làm sau tốt nghiệp.
• Các biện pháp quản lý đề xuất tập trung vào đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, cải thiện cơ sở vật chất và tăng cường liên kết thực tiễn.
• Nghiên cứu góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý chất lượng đào tạo trong ngành y, có giá trị tham khảo cho các trường đại học y khoa khác.
• Đề xuất các bước tiếp theo gồm triển khai áp dụng các biện pháp quản lý, đánh giá định kỳ và mở rộng nghiên cứu trong các năm tiếp theo để nâng cao hiệu quả đào tạo.

Các nhà quản lý giáo dục và cán bộ đào tạo cần áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đổi mới để nâng cao chất lượng đào tạo bác sĩ đa khoa, đáp ứng yêu cầu phát triển ngành y tế và xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu. - Phần II: Nội dung: gồm 3 chƣơng: + Chƣơng 1: Cơ sở lí luận của quá trình quản lí nhằm đảm bảo chất lƣợng theo chuẩn đào tạo bác sĩ đa khoa hệ chính quy trƣờng Đại học Y Hải Phòng. + Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lí quy trình đào tạo bác sĩ đa khoa hệ chính quy trƣờng Đại học Y Hải Phòng. + Chƣơng 3: Một số biện pháp quản lí nhằm đảm bảo chất lƣợng đào tạo bác sĩ đa khoa theo chuẩn tại trƣờng Đại học Y Hải Phòng.

6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Phần III: Kết luận và khuyến nghị. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUÁ TRÌNH QUẢN LÍ NHẰM ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG THEO CHUẨN ĐÀO TẠO BÁC SĨ ĐA KHOA HỆ CHÍNH QUY TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HẢI PHÒNG. Một số khái niệm liên quan. Quản lí vừa là khoa học vừa là nghệ thuật.

Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về quản lí. Trong phạm vi của đề tài tác giả chỉ đề cập tới một số cách tiếp cận có liên quan. - Theo lí thuyết hệ thống: “Quản lí là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, điều hành và kiểm tra công việc của các thành viên thuộc hệ thống đơn vị và sử dụng các nguồn lực phù hợp để dạt đƣợc mục đích đã định”. - Một cách tiếp cận khác của nhóm các nhà khoa học quản lí nƣớc ngoài: Quản lí là thiết kế và duy trì một môi trƣờng mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành các mục tiêu đã định” [41 tr.

- Theo Henry Fayol: “ Hoạt động quản lí gồm 5 chức năng chính là: + Lập kế hoạch cho tƣơng lai và sắp xếp kế hoạch hoạt động. + Tổ chức chuẩn bị vật tƣ, trang thiết bị và bố trí lao động cho công việc. + Thống nhất và phối hợp các hoạt động. + Kiểm tra để xác định mọi hoạt động có đƣợc thực hiện theo đúng nguyên tắc đã đƣợc đặt ra và những quy định đã đƣợc ban hành” [5].

- Theo quan điểm xã hội, Herbert Simon cho rằng: “Quản lí là việc chỉ rõ cho mỗi ngƣời trong tổ chức cần đƣa ra những quyết định gì và ảnh hƣởng của những quyết định đó đối với công việc mà ngƣời đó thực hiện. - Một số tác giả Việt Nam có cách tiếp cận nhƣ sau: 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lí là hoạt động có định hƣớng, có chủ định của chủ thể quản lí đến khách thể quản lí trong một tổ chức làm cho tổ chức vận hành và đạt đƣợc mục đích của tổ chức” [ 17 tr. Theo tác giả Đặng Xuân Hải: “Quản lí là một quá trình tác động có ý thức của chủ thể quản lí lên khách thể quản lí nhằm thực hiện mục tiêu của hệ quản lí”. Tác giả Nguyễn Minh Đạo cho rằng: “Quản lí là sự tác động có tổ chức.

Có định hƣớng của chủ thể quản lí (ngƣời quản lí hay tổ chức quản lí) lên khách thể quản lí (đối tƣợng) về mặt chính trị, văn hoá, xã hội, kinh tế… bằng một hệ thống các luật, các chính sách, các nguyên tắc, các phƣơng pháp và biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trƣờng và điều kiện cho sự phát triển của đối tƣợng” [22 tr. Dƣới góc độ của khoa học quản lí thì “Quản lí là sự tác động của chủ thể quản lí đến khách thể quản lí nhằm thực hiện có hiệu quả các mục tiêu mà tổ chức đặt ra”. Vây theo các định nghĩa trên, quản lí là một khái niệm chứa trong mình các khái niệm: Chủ thể quản lí. đối tƣợng (khách thể) quản lí và mục tiêu quản lí.

Ở đây ngƣời ta nhận diện các dạng quản lí thông qua nội hàm của khái niệm chủ thể quản lí, khách thể quản lí và mục tiêu mà quá trình quản lí hƣớng tới. Tuy nhiên, bản chất của quản lí là quá trình tác động của chủ thể quản lí thông qua những hoạt động chuyên biệt. Vì thế quản lí vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật. Nó mang tính khoa học vì các hoạt động quản lí có tổ chức, có định hƣớng đều dựa trên những quy luật, những quy tắc và phƣơng pháp hoạt động cụ thể, đồng thời cũng mang tính nghệ thuật vì nó cần đƣợc vận dụng một cách sáng tạo vào những điều kiện cụ thể, đối tƣợng cụ thể, trong sự kết hợp và tác động nhiều mặt của các yếu tố khác nhau trong đời sống xã hội.

Các chức năng cơ bản của quản lí. 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Bản chất và các chức năng cơ bản của quản lí là sự tác động có mục đích đến tập thể ngƣời nhằm thực hiện mục tiêu quản lí. Trong Giáo dục - đào tạo (GD - ĐT) đó là tác động của nhà quản lí đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lƣợng khác trong xã hội nhằm thực hiện hệ thống các mục tiêu quản lí GD. Các chức năng quản lí là các hoạt động động chuyên biệt đặc thù của công tác quản lí.

“Các chức năng quản lí là hình thái biểu hiện sự tác động có mục đích đến tập thể ngƣời” [ 29 tr. Có 4 chức năng cơ bản liên quan mật thiết với nhau tạo thành quá trình quản lí đó là: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra cùng các yếu tố khác là thông tin và quyết định. Thông tin là mạch máu của quản lí. LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TRA THÔNG TỔ CHỨC TIN CHỈ ĐẠO Sơ đồ 1: Chu trình quản lí 1.

Lập kế hoạch. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Lập kế hoạch là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tƣơng lai của tổ chức và các hƣớng đi, biện pháp, cách thức để đạt đƣợc mục tiêu của mục đích đó. Nội dung chủ yếu của lập kế hoạch là: Xác định và bảo đảm về các nguồn lực của tổ chức, quyết định xem các nguồn lực nào là cần thiết để đạt đƣợc mục tiêu đó. Tổ chức chính là quy trình biến ý tƣởng của kế hoạch thành hiện thực.

Về phƣơng diện quản lí, tổ chức là quá trình hình thành cấu trúc quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức làm cho họ thực hiện thành công kế hoạch và mục tiêu tổng thể của tổ chức. Nhờ tổ chức có hiệu quả, ngƣời quản lí có thể phối hợp, điều phối tốt hơn các nguồn lực. Chỉ đạo thực chất là hoạt động dẫn dắt điều khiển của ngƣời quản lí đối với các hoạt động và các thành viên của tổ chức để đạt đƣợc mục tiêu quản lí. Hoạt động chỉ đạo nảy sinh từ khi thai nghén mục tiêu, đến quá trình lập kế hoạch, tổ chức nhân sự, kiểm tra và đánh giá kết quả.

Chỉ đạo là một hoạt động thƣờng xuyên mang tính kế thừa và phát triển. Kiểm tra là một chức năng quan trọng của quản lí. Kiểm tra chính là thiết lập mối quan hệ ngƣợc trong quản lí. Kiểm tra bao gồm các yếu tố sau: Xem xét, thu thập thông tin ngƣợc, đánh giá việc thực hiện công việc theo chuẩn, nếu sai lệch thì điều chỉnh uốn nắn.

Vậy các chức năng quản lí có mối quan hệ mật thiết với nhau, ngƣời quản lí luôn phải nắm bắt thông tin, xử lí thông tin và tiến hành việc quản lí theo 4 chức năng trên để dẫn dắt tổ chức, cơ sở đến mục tiêu đặt ra. Vai trò của quản lí. 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trong tất cả các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội đều có sự tham gia của hoạt động quản lí nhƣ: Quản lí Nhà nƣớc, quản lí GD, quản lí doanh nghiệp… Mỗi lĩnh vực tuy có đặc thù riêng song điều có nét cơ bản, đặc trƣng chung của hoạt động quản lí và chính hoạt động quản lí luôn góp phần quyết định vào việc nâng cao chất lƣợng, hiệu quả c ủa từng tổ chức, của từng con ngƣời trong một hệ thống nhất định. Quản lí giáo dục.

Quản lí GD là sự tác động có ý thức của bộ máy quản lí GD đến hình thức GD và hoạt động GD nhằm đƣa hoạt động GD đạt tới kết quả mong đợi. Quan hệ cơ bản của quản lí GD là quan hệ của ngƣời quản lí với ngƣời dạy và ngƣời học trong hoạt động GD. Các mối quan hệ khác biểu hiện trong quan hệ giữa cấp bậc quản lí, giữa ngƣời với ngƣời (đội ngũ giáo viên - sinh viên, giữa ngƣời với công việc (quá trình hoạt động GD), giữa ngƣời với vật “cơ sở vật chất điều kiện cho GD”. Quản lí GD theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lƣợng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội.

Hudomix Ky: “Quản lí khoa học hệ thống GD có thể xác định nhƣ là tác động có hệ thống, có kế hoạch và hƣớng đích có chủ thể quản lí ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ Bộ GD đến các trƣờng, các cơ sở GD khác) nhằm mục đích đảm bảo việc GD xã hội chủ nghĩa cho thế hệ trẻ, trên cơ sở nhận thức và vận dụng những quy luật của quá trình GD, của sự phát triển thể lực, tâm lí trẻ, thiếu niên và thanh niên”[ 42 tr. Quản lí GD, quản lí trƣờng học là một chuỗi tác động hợp lí có mục đích, có hệ thống, có kế hoạch với tinh thần tự giác, mang tính tổ chức sƣ 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] phạm của chủ thể quản lí đến tập thể giáo viên và học sinh, đến những lực lƣợng GD trong và ngoài trƣờng làm cho quy trình này vận hành đến việc hoàn thành mục đích dự kiến. “Quản lí GD là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lí đến khách thể quản lí nhằm đƣa hoạt động GD tới mục tiêu đã định, trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng những quy luật khách quan của hệ thống GD quốc dân” (Lí luận quản lí GD - Quản lí nhà trƣờng - Nguyễn Gia Quý). Từ điển bách khoa Việt Nam định nghĩa: “Chất lƣợng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một ngƣời, một sự vật, một sự việc.

Đó là tổng thể những thuộc tính cơ bản khẳng định sự tồn tại của một sự vật và phân biệt nó với những sự vật khác” [48 tr. Khái niệm chất lƣợng dùng để chỉ những giá trị vật chất, giá trị sử dụng của một vật phẩm, một sản phẩm trong hệ quy chiếu với một chuỗi giá trị nào đó có tính quy ƣớc, có tính chất xã hội.