Chương 1 Một số vẫn đề iÍ luận về thực hành quyên công tỖ trong giai đoạn vét xử sơ thẩm vụ đn hình sự Chương 2. Pháp iuật tổ tung hinh sự Lào vê thực hành quyên công tố trong giai đoan vét xir so thâm vụ đm hình sự và thực tiễn ap ding. Hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao chất lương thực hành quyên công tỗ trong giai đoan xét xử sơ thâm vụ đn hình sự tại Lào. 8 CHUONG 1 MỘT SO VAN DE LY LUAN VE THUC HANH QUYEN CONG TO TRONG GIAI DOAN XÉT XƯ SƠ THAM VU AN HINH SU 1.
Khái niệm, đặc điểm thực hành quyền công tổ trong giai đoạn xét xử sơ thâm vụ án hình sự 1. Khái niệm flực hành: gryền công tô trong giai đoạn xét xử sơ thâm vụ án hình: sự Đề hiểu được khái niệm ¿hực hành quyền công tô trong giai đoqn vét xử sơ thâm vụ đn hình sự cần phải làm rõ nôi hàm của từng thuật ngữ câu thanh bao gôm quyên công tế, thực hành quyên công tÕ và giai đoan xét xử sơ thâm vụ đm hình sự, cu thể Thứ nhất, quyên công tô và thực hành quyền công tế: Quyên công tô theo giải thích của Từ điển Luật học “guyên công tổ ià quyền buộc tội nhân danh Nhà nước đỗi với người phạm tội") Thuật ngữ quyên công tô được tiếp cận dưới nhiêu góc độ. Tác giả Nguyễn Minh Đức đưa ra quan điểm về quyên công tô là “giyên nhân danh Nhà nước thực hiên Việc truy cuu trach nhiém hình sự đối với người phạm tội? Tác giả Tran Thi Liên có sự phát triển sâu hơn về khai niém nay, theo do: “Oupén cdng td la guyén bude téi ctia Nha nude adi với người thực hiện hành vì ngụy hiểm cho xã hôi, nhằm bảo vệ lợi ich của Nhà nước, quyên và iơi ích hợp pháp của cả nhân, cơ quan, tô chức"3 Co thé thây dù tiếp cân và diễn giải theo những cách khác nhau, nhưng các quan điểm về khải niệm quyên công tổ đêu hưởng tới phản ánh nôi dung - Viên khoa học pháp 3V (2006), Từ điển luật học, Nxb. Từ đến bách khoa - Nab.
Tư pháp, Hà Nỏitr 188. ` Nguyễn Minh Đức | (2012), “Quyền công tổ vì tổ cưức thực hiển quyền cổng tô trơng Nhả rurớc pháp quyen", Tap chi Nghién cia lap phap, (1+2), r42. ' Trân Thị Liên (20 19), Thực hành: quyển công tổ trơng giai äaqm xét xứ šơ tvểM vịt đơt HỒnh ztc Luận án Tin sĩ Luật học , Tương Đaihoc Luật Hà Nói, Hà Nỏi,tr 37. 9 là quyên buộc tội của Nhà nước đôi với người thực hiện hành vị phạm tôi.
Cơ quan Nhà nước được trao quyên để thực hiện buộc tôi đối với người có hành vi phạm tội là cơ quan thực hảnh quyên công tô. Dưới gc đô khoa học lý luận, khải niêm £irực hành quyên công tô cũng được đê cập vả bàn luận trong nhiêu công trình nghiên cứu đa dạng Tác giả Nguyễn Minh Đức trong công trình của mình đã trình bày “fhực hành quyên công tô chính ià thực hiên các hành vì tỔ trng cẩn thiết theo gu) ẩthi của pháp luật TTHS đề tru) cứu trách nhiệm hình sự người pham tôi, đưa người phạm tội ra trước Tòa đn và bảo vệ sự buộc tôi đó”®. Bên canh do, tac giả Trân Thị Liên từ việc xây dưng khái niệm quyên công tô cũng xác định khái tiệm thực hành quyên công tô là “hoat déng dp dung phdp ludt của Viên kiểm sat thực hiện buộc tôi cña Nhà rước đỗi với người có hành vì phạm tội, được bắt đầu từ khi tiếp nhậm tin báo, tỗ giác tôi phạm và iễn nghi Khởi tỖ cho đến khi ban án của Toa an co hiéu luc phap iuadt bao vệ lot ich cia Nhà nước, guyén va loi ich hop pháp của các cả nhân, cơ quan, tổ chức”? Còn theo Giao trình của Luật TTHŠ của Trường Đại học Luật Hà Nội thì “ft hành quyên công tô la hoạt động của Viện kiêm sát nhân đân trong TTHS đề thực hiện việc bHộc tôi của Nhà nước đổi với người phạm tôi, được thực hiện ngay từ khi giải quyết tỖ giác, tin bảo về tôi phạm, Miễn nghị khởi tỗ và trong suốt quá trình Rhỡi tô, điều tra truy tô, xét xừvu án hình sựŠ, Các quan điểm trên đã thể hiện khả đây đủ những nội dung của chức năng thực hành quyên công tô, bao gôm: (ï) Chủ thể thực hành quyên công tô lả cơ quan trong bộ máy Nhà nước, ở Lào vả Việt Nam là Viện kiểm sát; (11) Nội dung của thực hảnh quyên công tô là hoạt động áp dung pháp luật nhằm ' Nguyễn Minh Dax (2012), tldd,tr. ' Trân Thi Lần (2019), ddd, tr 40.
* Trrtng Daihoc Luit Ha NOi (2018), Gido minh Lait TTHS Piet Nem, Nxb. Cong m nhin din, Ha Noi,tr. 10 thực hiện hành vị buộc tội của Nhà nước và đổi tương bị buộc tội là người thực hiện hảnh vi nguy hiểm cho xã hội theo quy định của Bộ luật Hinh sư, (11) Phạm vị thực hành quyền công tô bắt đâu từ khi tiếp nhận, xử lý nguồn tin tôi phạm va kết thúc khi bản án có hiệu lực phap luật. Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra khái miêm về “thực hành quyên công tô” như sau “# hành quyền công tổ là hoat đông áp dụng pháp iuật của Viên kiêm sát nhân đân trong TTHS đề thực hiện việc buộc tôi của Nhà nước đối với người pham tội.
được thực hiện ngay từ khi tiếp nhận nguôn tín về tôi pham đến khi bản án có hiện lực pháp luật”. Thứ hai, giai đoan vét xử sơ thẩm vụ đn hình sự Theo Giáo trình Luật TTHŠ của trường Đại học Luật Hà Nôi, “vé? xứ sơ thẩm vụ đn hình sự là giai đoạn TTHS trong äö, Tòa án có thâm quyền (cấp xét xử thứ nhất) thực liên trên cơ sở kết quả tranh hứng tại phiên tòa xem xét, giải quyết vụ đn bằng việc ra bản đn quyết đinh bi cáo (hoặc các bị cáo) có téi hay không có tôi, hình phạt và các biện pháp tư pháp, cĩng rửu các quyết đĩnh tô hìng Rhác theo q) đinh của pháp iuậf”” Định nghĩa này đã xác định được xét xử sơ thâmlả một giai đoạn TTH5. Tuy nhiên định nghĩa này mới chỉ đê cập tới hình thức của việc xét xử sơ thâm vụ án hình sư để giải quyết vụ án, ra bản án, quyét định tô tung theo quy đính của pháp luật mà chưa làm rõ được những nội dung của việc giải quyết vụ an, ra bản án vả quyết định tô tụng Giáo trinh Luật TTH§ Lào của Khoa Luật - Trường Đại hoc Quốc gia Lào cũng đưa ra định nghĩa về xét xử sơ thẩm vu án hình sự như sau: “xé? xử sơ thẩm vu đn hình sự là một giai đoạn TTHS trong đỏ Tòa đn có thẩm quyên th! mặt Nhà nước tiễn hành việc xét xử lần đẫnu, toàn điên tông thé vu an hinh suc trén co so ban cao trang cua Vien kiêm sat Téa an sé xem xét đánh giá chứng cứ dựa trên kết quả tranh tung tai phién toa làm cơ sở đề ra các ' Tương Đaihoc Luật Hà Nội (2018), ¿144 tr 30 1. 11 phan quyét céng minh, cé cén cit va dimg pháp iuật bằng bản đn và quyết định của mìnhŠ_ Định nghĩa này đã xác định xét xử sơ thâm vụ án hình sự là giai đoạn của TTHS và chỉ ra nội dung, muc đích của việc zét xử sơ thẩm vụ án hình sự Tuy nhiên, định nghĩa này xác đính xét xử sơ thâm vụ án hình sự là “xét xử lân đâu” là chưa thực sự chính xác, vì không phải mọi trường hợp xét xử sơ thâm vụ án hình sự đêu lả xét xử lân đâu.
Ví du trong trường hợp Tòa án có thấm quyên xem xét ra quyết định hủy bản án để điêu tra lại. Các nhà nghiên cứu Lào cũng đưa ra khái niệm về xét xử sơ thẩm vụ án hình sự như sau: Tac giả Sisouphan Xayyasouk đưa ra ra khai tiêm: ' X2 xứ sơ thâm vụ đn hình sự ià hoạt đông Nhà nước do Tòa đn thực hiện ở cấp vét xử thử nhất nhằm xem xét. đánh giả toàn điện các chứng cứ tài liên cia vu an hinh su trén co so dé ra ban am, quyết đỉnh đề xác định có hành vi pham tội hay không người thực hiên hành vì pham tôi, hình phạt được áp đhng đỗi với người đã thực hiện hành vì phạm tôi và giải quyết các vẫn đề khác có liên quan trong vụ đn hình sự? Với định nghĩa này, tác giả nhân mạnh tới nội dung các công việc thực hiện trong qua trình xét xử sơ thâm vụ án hình sự nhưng lại không đê cập tới “giai đoạn”. Tác giả Phimon Quantharmmmasin ở góc độ khái quát hơn, đồng thời bỗ sung thêm thời điểm xác định giai đoan xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đã đưa ra khái niệm: “Giai đoạn xét xử sơ thâm vu an hinh su là một giai đoqn tổ hưng độc lập, trong đỏ Tòa an co thẩm quyền tiễn hành xem xét.
giải quyết vụ dn theo ding quy dinh của pháp luật Xét xử sơ thâm vụ đn hình sự là cấp vét xử thứ nhất trong trình tự hai cấp vét ' Tưởng Đaihọc Quốc gia Lio, Khoa Luật (2014), Giáo trùnh Luật TTHš Lào, No Đ3i học Quốc gia Lio, Viêng Chăn tr 238. : * Stsouphan Mayyasouk (2018), Waem vu gryen han cua Vien Kiem sat a hem sat xet x0 so them theo phap luat TTHS Lao va Viet Nam duoi goc a6 so sem, Lua vận thạc sĩ Luật học , Tương Daihoc Luật Ha Noi, tr.12 12 xit theo guy đmh của Bô luật TTHS được bắt đầu từ Rhi Tòa án nhân hỗ sơ vụ an, kết the khi Tòa đn ra bản án, quyết đình sơ thâm"10 Như vây, giai đoạn xét xử sơ thâm lả một bước cụ thể trong giai đoạn TTHS, nối tiếp nhau vả được quy định trong Luật TTH5. Mỗi giai đoan TTHS có những đặc thù riêng về phạm vị chủ thể, nhiệm vụ, thời gian thực hiện và các hoạt động tô tung đặc thù Đôi với giai đoạn xét xử sơ thâm vụ án hình sự, chủ thể có thâm quyên xét xử sơ thấm vụ án hình sự là Tòa án nhân dân Bên cạnh đó, các chủ thể tham gia khác bao gồm Viện kiểm sát với tư cach la cơ quan tiên hảnh tô tụng vả kiểm sát hoạt động tư pháp; những người tham gia tô tụng (người bị hại, người bảo chữa, bị can, người làm chứng _ ). Phạm vi của giai đoạn xét xử sơ thâm vụ án hình sự gồm ba giai đoạn nhỏ là giai đoạn trước khi mỡ phiên tòa, tại phiên tòa vả sau khi kết thúc phiên tòa.