lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung khóa luận gồm có 3 chương: Chƣơng 1: Tổng quan về hiệp định thương mại tự do ASEAN-Hàn Quốc AKFTA. Chƣơng 2: Hoạt động xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang Hàn Quốc. Chƣơng 3: Một số giải pháp thúc đẩy hoạt động xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang Hàn Quốc. Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả đã nhận được sự quan tâm và hướng dẫn tận tình của ThS.
Trần Bích Ngọc. Tác giả xin gửi đến cô lời cảm ơn chân thành sâu sắc, và nhân đây cũng xin gửi lời cảm ơn đến toàn thể thầy cô trường Đại học Ngoại Thương cơ sở Hà Nội đã tận tình truyền đạt những kiến thức vô cùng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 quý báu và mang tính thực tiễn cao trong suốt 4 năm học vừa qua. Mặc dù đã cố gắng hết sức nhưng do hạn chế về thời gian, tư liệu nghiên cứu và kiến thức chuyên môn, nội dung đề tài không tránh khỏi những sai sót và khiếm khuyết về nội dung, hình thức, phương pháp luận…Kính mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô và các bạn độc giả để khóa luận được hoàn thiện hơn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HIỆP ĐỊNH THƢƠNG MẠI TỰ DO ASEAN- HÀN QUỐC AKFTA 1.1 Tình hình quan hệ hợp tác thƣơng mại giữa Hàn Quốc với ASEAN 1.1 Một số đặc điểm chung về ASEAN ASEAN hay còn gọi là hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á là một tổ chức liên minh chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội của các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á được thành lập vào 08/08/1967.
Tổng diện tích các nước ASEAN vào khoảng 4,43 triệu km2, chiếm 3% tổng diện tích đất của Trái Đất và dân số gần 592 triệu người tương đương với gần 9% dân số thế giới. Tổng thu nhập quốc dân của các nước ASEAN năm 2013 đạt 2305 tỷ USD1. Các thành viên đầu tiên gia nhập ASEAN là Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Singapore và Philippines. Tính đến năm 1999, ASEAN đã gồm có 10 quốc gia thành viên là Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan, Philippines.
Brunei, Việt Nam, Lào, Myanma, Campuchia. Việt Nam gia nhập ASEAN vào 28/07/1995 và chính thức trở thành thành viên thứ bảy của tổ chức. Từ khi thành lập đến nay, các quốc gia thành viên đã không ngừng hợp tác phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội giúp cho khối ASEAN ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn. Không chỉ đẩy mạnh hợp tác trong khối, ASEAN cũng không ngừng thiết lập quan hệ hợp tác nhiều mặt với các đối tác trong và ngoài khu vực thông qua các tiến trình ASEAN+1 (hợp tác ASEAN với từng Đối tác); ASEAN+3 (với 3 nước Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc); Cấp cao Đông Á (với 3 nước Đông Bắc Á và Ấn Độ, Australia, New zealand; Diễn đàn Khu vực ASEAN.
Mục đích hoạt động của ASEAN là đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và phát triển văn hóa trong khu vực; thúc đẩy hòa bình và ổn định khu vực thông qua tôn trọng công lý và tuân thủ các nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc; thúc đẩy sự hợp tác về khoa học kỹ thuật và hành chính; nghiên cứu các vấn đề về thương mại hàng hóa quốc tế, cải thiện giao thông và phương tiện truyền thông và nâng cao mức sống của nhân dân các nước; duy trì và đẩy mạnh hợp tác chặt chẽ để dần trở thành các đối tác không thể thiếu với các tổ chức quốc tế và khu vực khác trên thế giới với mục đích tương tự.org/index_eng.asp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 ASEAN được xác lập và hoạt động dựa trên điều kiện là: các quốc gia thành viên cần phải tôn trọng chủ quyền, bình đẳng, toàn vẹn lãnh thổ và bản sắc dân tộc giữa các quốc gia thành viên với nhau; cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; giải quyết các bất đồng hoặc tranh chấp bằng biện pháp hòa bình và từ bỏ việc đe dọa bằng vũ trang.2 Một số đặc điểm chung về Hàn Quốc Hàn Quốc là một quốc gia thuộc Đông Á, nằm ở phía nam bán đảo Triều Tiên, phía bắc giáp với Bắc Triều Tiên, phía đông giáp với biển Nhật Bản, phía tây là Hoàng Hải. Thủ đô Seoul của Hàn Quốc được đánh giá là một trong những trung tâm đô thị lớn nhất trên thế giới và là thành phố toàn cầu quan trọng. Hàn Quốc có khí hậu ôn đới với địa hình chủ yếu là đồi núi. Hàn Quốc có diện tích là 99.392 km2 với dân số là 50,76 triệu người (số liệu vào tháng 2/2013).
Hàn Quốc là quốc gia theo chế độ Cộng hòa, tam quyền phân lập với người đứng đầu cơ quan hành pháp là tổng thống giữ chức trong nhiệm kỳ 5 năm và không được phép tái ứng cử. Hàn Quốc có nền kinh tế thị trường trong đó nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế. GDP của Hàn Quốc vào năm 2014 đạt 1.416 tỷ USD, tăng 8,5% so với mức GDP năm 2013 đạt 1304 tỷ và xếp hạng thứ 13 trong những nền kinh tế có GDP cao nhất thế giới cũng trong năm này. Người ta thường nhắc đến “Huyền thoại sông Hàn” để chỉ sự khôi phục thần kỳ của nền kinh tế Hàn Quốc sau chiến tranh Triều Tiên.
Sau chiến tranh, kinh tế Hàn Quốc đã phát triển nhanh chóng từ một trong những nước nghèo nhất trên thế giới thành một trong những nước phát triển nhất thế giới. Vào cuối thế kỷ 20, Hàn Quốc là một trong những nước có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh nhất trong lịch sử thế giới hiện đại. GDP bình quân đầu người của quốc gia này đã tăng từ 100 USD vào năm 1963 lên mức kỷ lục 10.000 USD vào năm 1995 và 25. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân mỗi năm là 5%.
Nền kinh tế Hàn Quốc tập trung chủ yếu vào phát triển ngành công nghiệp nặng như đóng tàu, sản xuất thép và sản xuất ô tô. Công ty sản xuất thép POSCO của Hàn Quốc được đánh giá là nhà sản xuất thép đứng thứ ba trên thế giới với sự hỗ trợ lớn từ chính phủ Hàn Quốc. Bên cạnh đó, Hàn Quốc cũng là quốc gia có nền LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 công nghiệp đóng tàu lớn nhất trên thế giới với các công ty hoạt động đa quốc gia như Hyundai Heavy Industries và Samsung Heavy Industries luôn thống trị thị trường đóng tàu toàn cầu. Ngành sản xuất ô tô cũng phát triển một cách nhanh chóng, đang cố gắng để trở thành một trong những nước đứng đầu thế giới, điển hình là Hyundai Kia Automotive Group, đưa Hàn Quốc thành nước đứng thứ 5 trên thế giới về sản xuất ô tô.
Bên cạnh đó, Hàn Quốc cũng đang chú trọng đến việc chuyển đổi dần hình ảnh từ một đất nước phát triển về ngành chế tạo sang đất nước có ngành dịch vụ phát triển vững mạnh. Trong suốt 14 năm kể từ năm 1998, cán cân dịch vụ của Hàn Quốc luôn nằm trọng trạng thái thâm hụt. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, cán cân dịch vụ đã đạt trạng thái thặng dư. Cụ thể là, trong 5 tháng đầu năm của năm 2012, Hàn Quốc đã thu về 1,49 tỷ USD thặng dư của ngành dịch vụ, tăng 4,2 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2011 là thời điểm ngành dịch vụ Hàn Quốc bị thâm hụt 2,7 tỷ USD.
Ngành dịch vụ mà Hàn Quốc đang chú trọng đầu tư là du lịch y tế và chăm sóc sức khỏe toàn cầu, hỗ trợ đầu tư nước ngoài, đồng thời tăng cường thế mạnh của ngành công nghiệp cạnh tranh trong lĩnh vực dịch vụ toàn cầu. Đối với ngành nông nghiệp, do việc đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp dịch vụ, tỷ trọng nông nghiệp Hàn Quốc trong cơ cấu GDP của Hàn Quốc có xu hướng giảm mạnh trong những năm qua. Cụ thể là, tỷ trọng sản xuất nông nghiệp của Hàn Quốc đã giảm mạnh từ 50% GDP cả nước vào năm 1960 xuống chỉ còn 2.3% GDP của Hàn Quốc vào năm 20142 1.3 Mối quan hệ giữa ASEAN và Hàn Quốc 1.1 Mối quan hệ ngoại giao Các cột mốc quan trọng trong mối quan hệ ngoại giao giữa ASEAN và Hàn Quốc là: - Tháng 10/1989, ASEAN và Hàn Quốc khởi xướng mối quan hệ đối thoại liên ngành. - Tháng 07/1991, hai bên thiết lập mối quan hệ đối thoại đầy đủ tại Hội nghị Bộ trưởng ASEAN lần thứ 24 tại Kuala Lumpur.org/ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 - Tháng 11/2004, ASEAN và Hàn Quốc đã ký kết t Tuyên bố chung về Quan hệ đối tác hợp tác toàn diện tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN-Hàn Quốc lần thứ 8 diễn ra tại Vientiane, nâng mối quan hệ hợp tác giữa hai bên lên một tầm cao mới.
- Tháng 10/2010, Hội nghị cấp cao ASEAN-Hàn Quốc lần thứ 13 diễn ra tại Hà Nội đã chấp thuận nâng cao mối quan hệ hợp tác giữa hai bên từ quan hệ hợp tác toàn diện lên quan hệ hợp tác chiến lược. Ngoài ra, tại hội nghị này, các nhà lãnh đạo cấp cao cũng đã thông qua Tuyên bố chung về Quan hệ đối tác ASEAN-Hàn Quốc vì Hòa bình và Thịnh vượng và Kế hoạch hành động chung, trong đó bao gồm giai đoạn kế hoạch cho giai đoạn 2011-2015. - Tại hội nghị cấp cao ASEAN-Hàn Quốc lần thứ 14, hai bên Hoan nghênh việc Hàn Quốc sẽ thành lập Phái đoàn Hàn Quốc và Đại sứ về ASEAN tại Jakarta năm 2012 nhằm thúc đẩy mối quan hệ hợp tác giữa ASEAN và Hàn Quốc. - Vào 11-12/12/2014, tại hội nghị cấp cao kỷ niệm 25 năm quan hệ Đối thoại ASEAN-Hàn Quốc diễn ra tại Busan, Hàn Quốc, các nhà lãnh đạo đã thông qua Tuyên bố chung về Tầm nhìn tương lai Đối tác chiến lược ASEAN-Hàn Quốc để đề ra định hướng và các biện pháp triển khai cụ thể nhằm mở rộng và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ giữa hai bên trong thời gian tới trên tất cả các lĩnh vực chính trị- an ninh, kinh tế, văn hóa-xã hội.
Cũng trong hội nghị này, hai bên cũng nhận định rằng xây dựng lòng tin là biện pháp tốt nhất để đảm bảo hòa bình, ổn định và an ninh khu vực.2 Mối quan hệ kinh tế ASEAN và Hàn Quốc là đối tác thương mại quan trọng của nhau.Trong năm 2014, thương mại hai chiều giữa ASEAN và Hàn Quốc đã đạt mức kỷ lục là 138 tỷ USD, tăng 3 tỷ USD so với năm 2013. Con số này đã vượt qua thương mại hai chiều giữa Hàn Quốc và một số đối tác quan trọng khác như Liên minh châu Âu (EU), Mỹ, Nhật, giúp cho ASEAN trở thành đối tác thương mại lớn thứ hai của Hàn Quốc, chỉ sau Trung Quốc.