phần mở đầu và kết luận, luận văn đƣợc chia làm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu kinh doanh bằng đƣờng hàng không Chƣơng 2: Thực trạng thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu kinh doanh bằng đƣờng hàng không tại Công ty TNHH Giao Nhận Vận Tải Ngôi Sao Kim Cƣơng Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu kinh doanh bằng đƣờng hàng không tại Công ty TNHH Giao Nhận Vận Tải Ngôi Sao Kim Cƣơng 1 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỦ TỤC HẢI QUAN ĐỐI VỚI HÀNG HÓA NHẬP KHẨU KINH DOANH BẰNG ĐƢỜNG HÀNG KHÔNG 1. Những vấn đề cơ bản của hàng hóa nhập khẩu kinh doanh bằng đƣờng hàng không 1. Khái niệm, đặc điểm hàng hóa nhập khẩu kinh doanh bằng đường hàng không Với sự phát triển của toàn cầu nhƣ hiện nay, hoạt động thƣơng mại mua bán quốc tế ngày mở rộng và tăng trƣởng hàng năm cùng với sự phát triển của công nghiệp, nông nghiệp, kinh tế, đầu tƣ nƣớc ngoài. Kéo theo đó hoạt động nhập khẩu từ nƣớc ngoài vào Việt Nam là một hoạt động quan trọng của thƣơng mại quốc tế tác động trực tiếp đến sản xuất và đời sống trong nƣớc.
Khái niệm Trong thời đại hiện này, xu thế toàn cầu hóa xuất hiện và phát triển nhƣ một yếu tố khách quan đã làm cho việc tiêu dùng của các nƣớc không chỉ dừng lại ở trong nƣớc mà còn mở rộng ra quốc tế. Sự giao lƣu hàng hóa quốc tế giữa các quốc gia trên thế giới ngày càng đƣợc mở rộng và phát triển mạnh mẽ. Theo đó mà hoạt động nhập khẩu hàng hóa từ nƣớc ngoài vào Việt Nam cũng trở thành một hoạt động quan trọng của thƣơng mại quốc tế tác động trực tiếp đến sản xuất và đời sống trong nƣớc. Theo Điều 28 Luật Thương Mại Việt Nam 2015: “Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hóa đƣợc đƣa vào lãnh thổ Việt Nam từ nƣớc ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam đƣợc coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”.
2 Do đó có thể hiểu, hàng hóa nhập khẩu là hàng hóa đƣợc phép đƣa từ nƣớc ngoài vào lãnh thổ hải quan của một quốc gia, theo pháp luật hải quan và pháp luật có liên quan của quốc gia đó. Hàng hóa nhập khẩu là đối tƣợng phải làm thủ tục hải quan và chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan hải quan. Hàng hóa nhập khẩu kinh doanh hay còn gọi là hàng hóa nhập khẩu thƣơng mại hoặc trƣớc đây đƣợc gọi là hàng hóa mậu dịch. Hàng hóa nhập khẩu kinh doanh là hàng hóa nhập khẩu nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận.
Hay nói cách khác là hàng hóa đƣợc đƣa vào lãnh thổ hải quan để thực hiện kinh doanh hoặc thực hiện các hoạt động thƣơng mại của các thƣơng nhân. Từ những khái niệm trên, ta có thể hiểu hàng hóa nhập khẩu kinh doanh bằng đƣờng hàng không là hàng hóa thƣơng mại đƣợc đƣa vào lãnh thổ Việt Nam bằng đƣờng hàng không từ nƣớc ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam đƣợc coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận. Đặc điểm Với cách tiếp cận hàng hóa nhập khẩu kinh doanh là hàng hóa nhập khẩu nhằm mục đích thu lợi nhuận đƣợc thực hiện thông qua hợp đồng mua bán giữa bên nhập khẩu và bên xuất khẩu, nhập khẩu kinh doanh có các đặc điểm cơ bản sau: Hàng hóa là động sản có tên gọi, mã số theo Danh mục hàng hóa nhập khẩu: Một tài sản là động sản khi do bản chất tài sản đó quyết định hoặc do pháp luật quy định. Một tài sản là động sản do bản chất tài sản đó quyết định khi nó có khả năng tự di chuyển hoặc có thể dịch chuyển nhờ tác động bên ngoài nhƣng vẫn giữ nguyên đƣợc hình dạng, kích thƣớc và tính chất vốn có của tài sản.
Một tài sản là động sản do pháp luật quy định đƣợc xác định trong các văn bản pháp luật cụ thể. Theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015, 3 động sản là những tài sản không phải bất động sản. Bất động sản là các tài sản bao gồm: Đất đai, nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai, kể cả các tài sản gắn liền với nhà, công trình xây dựng đó, các tài sản khác gắn liền với đất đai, các tài sản khác do pháp luật quy định. Nhƣ vậy, khái niệm bất động sản đƣợc tiếp cận là đối tƣợng của giao dịch dân sự thông thƣờng là khá rộng, tuy nhiên hàng hóa xuất nhập khẩu kinh doanh đƣợc ràng buộc thêm những điều kiện nhất định đó là bất động sản có Mã số theo Danh mục HS hoặc có tên gọi, mã số theo Danh mục hàng hóa nhập khẩu của từng quốc gia đƣợc nhập khẩu hoặc lƣu giữ trong lãnh thổ hải quan.
Luật hải quan năm 2014 quy định “Hàng hóa bao gồm bất động sản có tên gọi là mã số theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam đƣợc xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hoặc đƣợc lƣu giữ trong địa bàn hoạt động hải quan”. Hàng hóa phải được di chuyển qua biên giới quốc gia trên cơ sở hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế: Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế là cơ sở pháp lý cho việc di chuyển hàng hóa qua biên giới quốc gia nó phản ánh, ghi nhận sự thỏa thuận giữa các bên về việc mua bán một hàng hóa nào đó. Mua bán hàng hóa quốc tế luôn gắn liền với hai đặc trƣng cơ bản: Thứ nhất là chuyển quyền sở hữu về hàng hóa; Thứ hai là thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền hàng. Hình thức biểu hiện bên ngoài của chuyển quyền sở hữu về hàng hóa đó là việc di chuyển hàng hóa qua biên giới quốc gia hoặc đƣa hàng hóa ra,vào khu vực hải quan riêng.
Hàng hóa thuộc quyền sở hữu của bên nhập khẩu (bên mua): Nghĩa là bên mua có toàn quyền chiếm hữu,sử dụng và định đoạt đối với hàng hóa. Việc lƣu giữ, quản lý, việc khai thác công dụng của hàng hóa, việc quyết định 4 số phận thực tế và số phận pháp lý của hàng hóa thuộc quyền của bên mua/bên nhập khẩu. Hàng hóa được tiêu thụ tại nước nhập khẩu: Nghĩa là hàng hóa đó phải đƣợc tiêu dùng tại nƣớc nhập khẩu hoặc đƣợc đƣa vào sản xuất và tiêu dùng tại nƣớc nhập khẩu. Hàng hóa nhập khẩu kinh doanh gắn liền với nghĩa vụ thanh toán của bên nhập khẩu: Bởi hàng hóa nhập khẩu kinh doanh gắn liền với hoạt động mua bán hàng hóa của các thƣơng nhân, hàng hóa là đối tƣợng của hoạt động mua bán, vì vậy luôn gắn với hành vi thanh toán trên cơ sở sử dụng tiền tệ làm phƣơng thức thanh toán.Tiền tệ ở đây có thể là đồng tiền của một trong hai quốc gia của ngƣời mua, ngƣời bán hoặc của một quốc gia thứ ba khác.
Đặc điểm này phân biệt với hàng hóa nhập khẩu là quà biếu, quà tặng, tài sản di chuyển, hàng mẫu không thanh toán. Hàng hóa nhập khẩu là đối tượng phải nộp thuế, trừ những trường hợp được pháp luật cho miễn thuế hoặc không thu thuế: Cụ thể hàng hóa thuộc đối tƣợng nộp thuế nhập khẩu và ngoài việc phải nộp thuế nhập khẩu, căn cứ vào tính chất, đặc điểm của hàng hóa khi thực hiện nhập khẩu còn phải nộp thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trƣờng và các loại thuế khác nếu có. Phân loại hàng hóa nhập khẩu kinh doanh bằng đường hàng không Với cách tiếp cận hàng hóa nhập khẩu kinh doanh là hàng hóa đƣợc đƣa vào, lãnh thổ hải quan để nhằm mục đích thực hiện các hoạt động thƣơng mại của các thƣơng nhân, hàng hóa nhập khẩu kinh doanh gồm nhiều loại khác nhau tƣơng ứng với từng hoạt động thƣơng mại, cụ thể đó là: - Hàng hóa nhập khẩu theo hợp đồng mua bán hàng hóa; 5 - Hàng hóa nhập khẩu phục vụ cho hoạt động cung ứng dịch vụ thƣơng mại nhƣ gia công hàng hóa, quá cảnh hàng hóa, trung chuyển hàng hóa…; - Hàng hóa nhập khẩu phục vụ cho hoạt động đầu tƣ; - Hàng hóa nhập khẩu phục vụ cho các hoạt động xúc tiến thƣơng mại nhƣ tham dự hội chợ triển lãm, trƣng bày giới thiệu nhƣ tham dự hội chợ triển lãm, trƣng bày giới thiệu sản phẩm, quảng cáo, khuyến mại…; - Hàng hóa nhập khẩu phục vụ cho các hoạt động thƣơng mại khác. Nếu tiếp cận theo nghĩa hẹp thì hàng hóa nhập khẩu kinh doanh chỉ đơn thuần là hàng hóa nhập khẩu theo hợp đồng mua bán hàng hóa.
Với cách tiếp cận này hàng hóa nhập khẩu kinh doanh gồm: - Hàng hóa nhập kinh doanh; - Hàng hóa kinh doanh tạm nhập, tài xuất; - Hàng hóa kinh doanh chuyển khẩu; 1. Vai trò của hàng hóa nhập khẩu kinh doanh bằng đường hàng không Nhập khẩu hàng hóa kinh doanh là một hoạt động quan trọng của thƣơng mại quốc tế, nhập khẩu tác động một cách trực tiếp và quyết định đến sản xuất và tiêu dùng. Nhập khẩu là để tăng cƣờng cơ sở vật chất kỹ thuật công nghệ tiên tiến, hiện đại cho sản xuất và các hàng hoá cho tiêu dùng mà sản xuất trong nƣớc không sản xuất đƣợc, hoặc sản xuất không đáp ứng nhu cầu. Ngoài ra, nhập khẩu còn để thay thế, nghĩa là nhập khẩu những thứ mà sản xuất trong nƣớc sẽ không có lợi bằng nhập khẩu, làm đƣợc nhƣ vậy sẽ tác động tích cực đến sự phát triển cân đối và khai thác tiềm năng, thế mạnh của nền kinh tế quốc dân về sức lao động, vốn , cơ sở vật chất, tài nguyên và khoa học kĩ thuật.
Chính vì vậy mà hàng hóa nhập khẩu kinh doanh bằng đƣờng hàng không có những vai trò nhƣ sau: 6 Thứ nhất, Hàng hóa nhập khẩu bằng đƣờng hàng không tạo điều kiện thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hƣớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Bổ sung những mất cân đối của nền kinh tế một cách nhanh chóng, đảm bảo sự phát triển kinh tế cân đối và ổn định, khai thác đến mức tối đa tiềm năng và khả năng của nền kinh tế vào vòng quay kinh tế. Thứ hai, Hàng hóa nhập khẩu kinh doanh bằng đƣờng hàng không góp phần cải thiện và nâng cao mức sống của ngƣời dân, thỏa mãn nhanh chóng nhu cầu trực tiếp của ngƣời dân về hàng tiêu dùng, cung cấp đầu vào cho quá trình sản xuất, tạo việc làm ổn định cho ngƣời lao động, nâng cao mức thu nhập cho ngƣời dân.