phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm có 03 chương, 09 mục, 11 bảng biểu và 04 biểu đồ. Trang 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN CỦA VIỆC THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGÒAI TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP, KHU CHẾ XUẤT 1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGÒAI .1 Khái niệm và những nhân tố thúc đẩy thu hút FDI. Có rất nhiều khái niệm khác nhau về đầu tư trực tiếp nước ngòai FDI: FDI được khái niệm như sau : - Theo Tổ chức thương mại thế giới (WTO): “ Đầu tư trực tiếp nước ngòai xảy ra khi nhà đầu tư từ một nước ( nước chủ đầu tư) có được một tài sản ở một nước khác ( nước thu hút đầu tư) cùng với quyền quản lý tài sản đó”[ 28 ]. - Theo Quỹ tiền tệ quốc tế ( IMF): “Đầu tư trực tiếp nước ngòai là đầu tư vượt ra khỏi biên giới quốc gia, trong đó người đầu tư trực tiếp đạt được một phần hay tòan bộ quyền sở hữu lâu dài một doanh nghiệp đầu tư trực tiếp sang một quốc gia khác.
Quyền sở hữu này tối thiểu phải là 10% trên tổng số cổ phiếu mới được công nhận là FDI ”[28 ]. - Theo luật đầu tư nước ngòai năm 2005: “Đầu tư nước ngòai là việc nhà đầu tư nước ngòai đưa vào Việt Nam vốn bằng tiền và các tài sản hợp pháp khác để tiến hành họat động đầu tư ”[ 17]. Ngày nay các nước trên thế giới với sự phát triển nhanh chóng của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật kết hợp với việc mỗi nước có nguồn tài nguyên thiên nhiên khác nhau, các lợi thế so sánh của từng nước cũng không giống nhau. Các nước phát triển có nền khoa học và kỹ thuật tiên tiến, phát triển khoa học kỹ thuật nhằm phục vụ cho đời sống và cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
Bên cạnh đó, các nước phát triển còn có khả năng về tài chính mạnh. Trong khi đó phần lớn các nước kém phát triển và các nước đang phát triển lại có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, có đông đảo số lượng người lao động nhưng lại Trang 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thiếu nguồn vốn, thiếu kinh nghiệm quản lý và thiếu cả trình độ khoa học công nghệ. Xuất phát từ các nội dung trên, ngày nay các nước cần phải đẩy mạnh quan hệ kinh tế đối ngoại, mở rộng hợp tác quốc tế và thu hút đầu tư. Việc mở rộng hoạt động kinh tế đối ngoại, hợp tác khu vực, hợp tác quốc tế và đầu tư ra nước ngoài vừa mang tính chất tất yếu khách quan vừa quyết định sự sống còn của các nước trong thời đại ngày nay.
Đối với các nước kém phát triển việc đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đã trở thành một giải pháp hiệu quả nhằm khắc phục tình trạng thiếu vốn, bổ sung cho việc chuyển giao kỹ thuật công nghệ, đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực một cách có hiệu quả nhất nhằm khơi dậy và phát huy các nguồn lực trong nước phục vụ cho việc đẩy mạnh phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Tại các nước đang phát triển và các nước kém phát triển thường có tỷ lệ thất nghiệp cao. Vì thế, các nước đang phát triển và các nước kém phát triển tranh thủ thu hút các công ty, tập đòan lớn từ nước ngòai để tạo ra nhiều việc làm, tăng thêm nhiều thu nhập cho người lao động. Các nhân tố thúc đẩy thu hút FDI thể hiện cụ thể qua các khía cạnh sau : Thứ nhất : FDI là nguồn vốn quan trọng phục vụ cho phát triển kinh tế đất nƣớc.
Các nước thu hút nguồn vốn FDI phần lớn là các nước đang phát triển, tại các nước này có tỷ lệ tích lũy nội địa thấp vì thế đang xảy ra tình trạng thiếu hụt nguồn vốn phục vụ cho quá trình phát triển kinh tế đất nước.Vì thế, nguồn vốn FDI sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bổ sung cho nguồn vốn phát triển kinh tế - xã hội, nguồn vốn FDI là yếu tố quan trọng tác động đến tốc độ phát triển kinh tế. Nguồn vốn đầu tư cho phát triển kinh tế được huy động từ hai nguồn vốn là nguồn vốn trong nước và nguồn vốn từ nước ngòai. Vốn trong nước được hình thành thông qua tiết kiệm và đầu tư, nguồn vốn từ nước ngòai được hình thành thông qua vay thương mại, đầu tư gián tiếp và đầu tư FDI. Đối với các nước đang phát triển, nguồn vốn FDI là đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế.
Vì vậy, những quốc gia này luôn lâm vào tình trạng thiếu hụt nguồn vốn đầu Trang 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com tư, họat động sản xuất và đầu tư của các nước này thường rơi vào“ cái vòng luẩn quẩn”. Vì thế, để phá vở “ cái vòng luẩn quẩn” ấy các nước đang phát triển cần thiết phải tạo ra một “ cú huých lớn ” mà biện pháp hữu hiệu nhất là tăng vốn đầu tư, huy động mọi nguồn vốn để phát triển kinh tế trong đó có nguồn vốn FDI. Thứ hai : FDI giúp nâng cao trình độ kỹ thuật công nghệ. Nguồn vốn FDI có ưu điểm hơn các hình thức huy động vốn nước ngòai khác, phù hợp với các nước đang phát triển, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngòai sẽ xây dựng các dây chuyền sản xuất tại nước sở tại dưới nhiều hình thức khác nhau.
Chính điều này sẽ cho phép các nước đang phát triển và các nước kém phát triển có cơ hội tiếp cận với công nghệ tiên tiến, kỹ năng quản lý hiện đại, từng bước nâng cao trình độ kỹ thuật công nghệ trong nước, rút ngắn dần sự chênh lệch về công nghệ giữa nước tiếp nhận đầu tư với nước đầu tư. Tuy nhiên, việc nước thu hút đầu tư FDI có tiếp cận được trình độ kỹ thuật công nghệ từ các nước phát triển hay chỉ thu hút được kỹ thuật công nghệ lạc hậu, điều này còn tùy thuộc vào chính sách, môi trường thu hút đầu tư của nước sở tại. Thứ ba : FDI giúp Khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú: Tại các nước đang phát triển, do đất nước còn nghèo nên nguồn tài nguyên thiên nhiên chỉ mới đi vào khai thác nên nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng phong phú mà không có đủ kinh phí, công nghệ để khai thác các nguồn tài nguyên này một cách có hiệu quả. Các nước phát triển thì có nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý trong khi đó các nước đang phát triển thì có nguồn tài nguyên thiên nhiên chưa được khai thác hết, thiếu nguồn vốn và thiếu kinh nghiệm quản lý.
Từ đó, các nước đang phát triển tranh thủ thu hút nguồn vốn FDI nhằm có cơ hội khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, phục vụ cho quá trình phát triển đất nước nhanh và bền vững. Trang 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Thứ tư : FDI giúp làm năng động hóa nền kinh tế. Tại các nước đang phát triển do nền kinh tế còn ở mức phát triển thấp nên phần lớn tại các nước nầy thường tập trung vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, sử dụng công nghệ lạc hậu, thiếu trình độ quản lý tiên tiến. Trong khi dó, các doanh nghiệp có vốn FDI phần lớn là các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp, có trình độ kỹ thuật cao, trình độ quản lý tiên tiến nên tạo ra giá trị kinh tế lớn, từ đó các doanh nghiệp có vốn FDI sẽ đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế của các nước đang phát triển và các nước kém phát triển.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp có vốn FDI còn có tác động làm năng động hóa nền kinh tế của các nước đang phát triển và các nước kém phát triển, tạo ra sức sống mới cho các doanh nghiệp của các nước đang phát triển thông qua việc trao đổi công nghệ. Đối với các nước đang phát triển, nguồn vốn FDI giúp thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu sản xuất, giúp phá vở cơ cấu sản xuất khép kín theo kiểu tự cấp tự túc.2 Tầm quan trọng và lợi ích của việc thu hút FDI. Việc thu hút FDI mang lại rất nhiều lợi ích, thể hiện cụ thể qua các khía cạnh sau đây : Thứ nhất : FDI đóng góp vào sự tăng trƣởng, làm tăng nguồn thu ngân sách cho nƣớc sở tại : Khi một nước tiến hành thu hút FDI từ các công ty đa quốc gia, không chỉ các doanh nghiệp có vốn đầu tư của công ty đa quốc gia mà còn có các công ty khác trong nước có mối quan hệ trong công tác sản xuất kinh doanh với các công ty đa quốc gia đó. Do đó các công ty cũng tham gia vào quá trình phân công lao động trong khu vực và trên thế giới.
Thông thường các công ty đa quốc gia luôn khai thác những lợi thế so sánh giữa các nền kinh tế của các nước để tiến hành đầu tư ra nước ngoài nhằm mở rộng thị phần và tối đa hóa lợi nhuận của công ty họ. Chính quá trình này đã đóng góp vào việc thúc đẩy phân công lao động quốc tế, hợp tác sản xuất kinh doanh, nâng cao hiệu quả họat động của các công ty, tận dụng và khai thác triệt để lợi thế so sánh của các nước. Trang 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Bên cạnh đó, việc các doanh nghiệp có vốn FDI đi vào họat động sẽ góp phần làm tăng nguồn thu ngân sách cho địa phương thông qua việc các doanh nghiệp FDI thực hiện các nghĩa vụ tài chính như: Nghĩa vụ về nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đối với người lao động làm việc có thu nhập cao…từ đó góp phần làm tăng nguồn thu ngân sách, thúc đẩy kinh tế phát triển. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp FDI còn thực hiện các chương trình xã hội như: Chương trình vận động gây quỹ xây dựng nhà tình nghĩa, nhà tình thương, các chương trình cứu trợ xã hội khác tại địa phương.
Thứ hai: FDI giúp tạo ra nhiều việc làm cho ngƣời lao động : Mục đích cuối cùng của các dự án FDI là khai thác tối đa các điều kiện về tài nguyên thiên nhiên, đất đai, nguồn nhân lực giá rẻ của nước sở tại để tối đa hóa lợi nhuận cho riêng họ.