Luận văn thạc sĩ ueb thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại hà nội trong bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế asean

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ueb thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại hà nội trong bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế asean, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Phùng Lê Dung
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Khắc Thanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
• Đề tài: Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài Tại Hà Nội Trong Bối Cảnh ASEAN
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRONG BỐI CẢNH HÌNH THÀNH CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu của đề tài
• 1.2. Sách chuyên khảo và tạp chí
• 1.3. Luận án và luận văn
• 1.4. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với địa bàn đầu tư trong bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế ASEAN
• 1.4.1. Khái quát về đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.4.2. Bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế ASEAN và những tác động đến đầu tư trực tiếp nước ngoài tại địa bàn nhận đầu tư
• 1.4.3. Nội dung thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với địa bàn đầu tư trong bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế ASEAN
• 1.4.4. Kinh nghiệm của một số thủ đô các nước về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
• 2.1. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Các hoạt động phục vụ nội dung nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH HÌNH THÀNH CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN
• 3.1. Cơ hội và thách thức của Hà Nội trong bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế ASEAN
• 3.2. Cơ hội của Hà Nội trong bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế AEC. Thách thức đối với Hà Nội trong bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế AEC
• 3.3. Thực trạng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Hà Nội từ 2010 đến tháng 6/2015
• 3.3.1. Về số lượng dự án và tổng số vốn đầu tư đăng ký từ năm 2010 đến nay
• 3.3.2. Về hình thức đầu tư
• 3.3.3. Về đối tác đầu tư
• 3.3.4. Về cơ cấu đầu tư phân theo ngành, lĩnh vực
• 3.3.5. Cơ cấu lao động trong khu vực đầu tư nước ngoài
• 3.3.6. Những mặt hạn chế
• 3.3.6.1. Hoạt động của doanh nghiệp FDI còn nhiều tồn tại cần tháo gỡ
• 3.3.6.2. Về công tác kiểm tra, giám sát hoạt động doanh nghiệp FDI của chính quyền
• 3.3.6.3. Nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu cạnh tranh cộng đồng kinh tế ASEAN
• 3.3.7. Nguyên nhân của những hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH HÌNH THÀNH CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN
• 4.1. Phương hướng đẩy mạnh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Hà Nội trong bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế ASEAN
• 4.2. Nhóm các giải pháp nhằm đẩy mạnh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Hà Nội trong bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế ASEAN
• 4.2.1. Nhóm giải pháp về môi trường đầu tư
• 4.2.2. Giải pháp về đào tạo nguồn nhân lực
• 4.2.3. Nhóm giải pháp nhằm hạn chế những tác động tiêu cực của đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Hà Nội
• Danh mục tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài Tại Hà Nội

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) tại Hà Nội trở thành một vấn đề quan trọng. Hà Nội, với vai trò là thủ đô, không chỉ là trung tâm chính trị mà còn là trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam. Môi trường đầu tư tại đây đã có nhiều cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để tối ưu hóa nguồn lực này.

1.1. Tình Hình Đầu Tư Nước Ngoài Tại Hà Nội

Từ năm 2010 đến nay, Hà Nội đã thu hút được nhiều dự án FDI từ các quốc gia khác nhau. Số lượng dự án và tổng vốn đầu tư đăng ký đã tăng lên đáng kể, cho thấy sức hấp dẫn của thị trường này. Tuy nhiên, cần phân tích sâu hơn về cơ cấu đầu tư và các lĩnh vực mà các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm.

1.2. Vai Trò Của Chính Sách Đầu Tư

Chính sách đầu tư của Việt Nam, đặc biệt là tại Hà Nội, đã có nhiều thay đổi tích cực nhằm thu hút FDI. Các ưu đãi về thuế, thủ tục hành chính được đơn giản hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Tuy nhiên, việc thực thi chính sách còn gặp nhiều khó khăn, cần có sự đồng bộ giữa các cơ quan chức năng.

II. Thách Thức Trong Việc Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài Tại Hà Nội

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng Hà Nội cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc thu hút đầu tư nước ngoài. Các vấn đề như cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu, và sự cạnh tranh từ các địa phương khác trong khu vực là những yếu tố cần được xem xét.

2.1. Cơ Sở Hạ Tầng Chưa Đáp Ứng Nhu Cầu

Cơ sở hạ tầng tại Hà Nội vẫn còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng thu hút FDI. Các nhà đầu tư thường tìm kiếm những địa điểm có hạ tầng phát triển tốt để đảm bảo hiệu quả kinh doanh. Do đó, việc cải thiện hạ tầng là rất cần thiết.

2.2. Nguồn Nhân Lực Chưa Đáp Ứng Yêu Cầu

Nguồn nhân lực tại Hà Nội chưa đáp ứng được yêu cầu của các nhà đầu tư nước ngoài. Việc đào tạo và nâng cao kỹ năng cho lao động là một trong những giải pháp quan trọng để thu hút FDI hiệu quả hơn.

III. Phương Pháp Đẩy Mạnh Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài Tại Hà Nội

Để tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài, Hà Nội cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường hợp tác quốc tế là những yếu tố quan trọng.

3.1. Cải Thiện Môi Trường Đầu Tư

Cải thiện môi trường đầu tư thông qua việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường minh bạch và ổn định chính sách là rất cần thiết. Điều này sẽ tạo niềm tin cho các nhà đầu tư nước ngoài khi quyết định đầu tư vào Hà Nội.

3.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Chất Lượng

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những giải pháp quan trọng để thu hút FDI. Cần có các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động và yêu cầu của các nhà đầu tư nước ngoài.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Về Đầu Tư Nước Ngoài Tại Hà Nội

Việc thu hút đầu tư nước ngoài không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Các dự án FDI đã tạo ra nhiều việc làm, tăng thu ngân sách và cải thiện cơ sở hạ tầng.

4.1. Tác Động Đến Kinh Tế Địa Phương

Các dự án FDI đã đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế của Hà Nội. Sự gia tăng đầu tư đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

4.2. Cải Thiện Cơ Sở Hạ Tầng

Nhiều dự án FDI đã góp phần cải thiện cơ sở hạ tầng tại Hà Nội, từ giao thông đến các dịch vụ công cộng. Điều này không chỉ phục vụ cho các nhà đầu tư mà còn mang lại lợi ích cho cộng đồng.

V. Kết Luận Về Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài Tại Hà Nội

Việc thu hút đầu tư nước ngoài tại Hà Nội trong bối cảnh ASEAN là một thách thức nhưng cũng là cơ hội lớn. Cần có những chiến lược rõ ràng và hiệu quả để tận dụng tối đa cơ hội này.

5.1. Tương Lai Của Đầu Tư Nước Ngoài Tại Hà Nội

Tương lai của đầu tư nước ngoài tại Hà Nội phụ thuộc vào khả năng cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Nếu các vấn đề này được giải quyết, Hà Nội sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho các nhà đầu tư nước ngoài, từ ưu đãi thuế đến hỗ trợ về mặt thủ tục hành chính. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút FDI vào Hà Nội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tính đến cuối năm 2014, thành phố Hà Nội đã thu hút được 3.169 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ 63 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng vốn đăng ký đạt 26,3 tỷ USD, đứng thứ 3 trên toàn quốc. Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã chứng minh vai trò động lực khi đóng góp khoảng 15% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, 12,6% tổng thu ngân sách và 16,5% tổng sản phẩm nội địa (GDP) của toàn Thủ đô. Bước vào thời điểm Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) chính thức thành lập vào ngày 31/12/2015, bức tranh thu hút dòng vốn quốc tế mở ra nhiều cơ hội bứt phá nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cạnh tranh khốc liệt. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu gia tăng nguồn vốn chất lượng cao với những rào cản nội tại về môi trường pháp lý, hạ tầng và chất lượng nguồn nhân lực của Thủ đô.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài gồm ba nội dung chính: thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về thu hút FDI dưới góc độ kinh tế chính trị trong bối cảnh hình thành AEC; thứ hai, phân tích thực trạng thu hút dòng vốn FDI tại Hà Nội trong giai đoạn 2010 đến tháng 6/2015, chỉ rõ những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân cốt lõi; thứ ba, đề xuất hệ thống giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả thu hút FDI giai đoạn sau năm 2015. Phạm vi nghiên cứu về không gian là địa bàn thành phố Hà Nội và phạm vi thời gian tập trung từ năm 2010 đến tháng 6/2015. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp căn cứ khoa học để hoàn thiện chính sách, nâng cao kim ngạch xuất khẩu của khối doanh nghiệp FDI vượt mức 5.390 triệu USD (chiếm 48,2% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn thành phố năm 2014) và tạo việc làm bền vững cho hơn 220.000 lao động trực tiếp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết kinh tế chính trị Mác - Lênin về xuất khẩu tư bản và quy luật tích tụ, tập trung tư bản trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Bản chất của FDI được luận giải là hoạt động di chuyển tư bản quốc tế nhằm tối đa hóa tỷ suất lợi nhuận và khai thác lợi thế so sánh của nước tiếp nhận đầu tư. Song song đó, đề tài kết hợp khung lý thuyết hội nhập kinh tế quốc tế của UNCTAD và mô hình liên kết bốn trụ cột của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC): tạo dựng thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất, xây dựng khu vực kinh tế có năng lực cạnh tranh cao, thúc đẩy phát triển kinh tế công bằng và hội nhập toàn diện vào nền kinh tế toàn cầu.

Hệ thống nghiên cứu làm rõ 5 khái niệm then chốt: Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Thu hút FDI, Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), Công ty xuyên quốc gia (TNCs) và Chuyển giao công nghệ. Khung mô hình phân tích tập trung vào mối quan hệ tương tác biện chứng giữa bốn nhóm nhân tố cấu thành môi trường đầu tư: hệ thống thể chế pháp lý, quy hoạch kết cấu hạ tầng kỹ thuật, chất lượng nguồn nhân lực và chính sách ưu đãi tài khóa đối với hiệu quả thu hút dòng vốn quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp phương pháp trừu tượng hóa khoa học nhằm gạt bỏ những hiện tượng ngẫu nhiên để nắm bắt quy luật vận động bản chất của dòng vốn ngoại. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập đồng bộ từ Niên giám thống kê Hà Nội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Cục Đầu tư nước ngoài, Viện Nghiên cứu Kinh tế - Xã hội Hà Nội và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).

Về quy mô và kỹ thuật chọn mẫu, nghiên cứu tiến hành khảo sát toàn bộ tổng thể hơn 3.100 dự án FDI đã đăng ký trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2010 – tháng 6/2015. Bên cạnh đó, phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng để khảo sát chi tiết mẫu điển hình gồm 60 dự án công nghệ cao tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và tập dữ liệu thanh tra, kiểm tra 12 nhóm doanh nghiệp FDI trong giai đoạn 2009-2011. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh liên chuỗi thời gian và phân tích SWOT là nhằm lượng hóa chính xác cơ cấu ngành, hình thức đầu tư và nhận diện toàn diện điểm mạnh, điểm yếu của Thủ đô trong tương quan cạnh tranh khu vực.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô vốn đăng ký tăng trưởng ấn tượng nhưng tỷ lệ giải ngân thực tế còn khoảng cách lớn. Tính lũy kế đến hết năm 2014, tổng vốn FDI đăng ký vào Hà Nội đạt 26,3 tỷ USD, tuy nhiên vốn thực hiện lũy kế chỉ đạt 11,3 tỷ USD, tương đương tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 43%. Về hình thức đầu tư, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài chiếm ưu thế áp đảo với hơn 75% tổng số dự án, trong khi các hình thức liên doanh và hợp đồng hợp tác kinh doanh có xu hướng giảm sút.

Thứ hai, cơ cấu thu hút đầu tư theo đối tác và ngành nghề còn mất cân đối nghiêm trọng. Vốn FDI từ các nước trong khối ASEAN chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn (khoảng 15-20%), nguồn vốn chủ yếu vẫn đến từ các quốc gia ngoài khối như Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore. Cơ cấu vốn phân bổ lệch sang các ngành thương mại dịch vụ, bất động sản và cho thuê, trong khi các ngành công nghệ cao, công nghiệp phụ trợ chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ. Điển hình tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, trong hơn 60 dự án được cấp phép thì mới chỉ có 17 dự án chính thức đi vào vận hành khai thác.

Thứ ba, hiệu quả lan tỏa công nghệ và chất lượng lao động chưa tương xứng với tiềm năng. Khu vực FDI đã giải quyết việc làm cho gần 220.000 lao động trực tiếp và đóng góp 48,2% tổng kim ngạch xuất khẩu Thủ đô (năm 2014 đạt 5.390 triệu USD). Dẫu vậy, tỷ lệ lao động có trình độ kỹ thuật cao chỉ chiếm khoảng 35%, phần lớn lao động làm việc ở khâu gia công lắp ráp đơn giản, khiến mức độ chuyển giao công nghệ nguồn từ các tập đoàn TNCs còn hạn chế.

Thảo luận kết quả

Thực trạng tỷ lệ giải ngân thấp và chuyển giao công nghệ hạn chế bắt nguồn từ các điểm nghẽn thủ tục hành chính, công tác giải phóng mặt bằng kéo dài và quy trình cấp phép đầu tư chưa thực sự thông thoáng. Công tác thanh tra, giám sát hoạt động của doanh nghiệp FDI trong giai đoạn 2009-2011 cho thấy cơ chế quản lý liên ngành còn nhiều lỗ hổng, dẫn đến hiện tượng một số doanh nghiệp chuyển giá, báo lỗ giả tạo để trốn thuế.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế, thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc) đã rất thành công khi định hướng dòng vốn FDI vào lĩnh vực dịch vụ chất lượng cao chiếm tới 82% tổng vốn FDI năm 2013 và tăng trưởng đầu tư công nghệ môi trường gấp 41 lần. Tương tự, Bangkok (Thái Lan) đã thu hút tới 32% tổng vốn FDI cả nước nhờ chính sách ưu đãi tài khóa vượt trội và cắt giảm thuế thu nhập doanh nghiệp cho các dự án nghiên cứu và phát triển (R&D).

Khi dữ liệu phân tích được mô hình hóa qua các biểu đồ cơ cấu và bảng thống kê chuỗi thời gian, khoảng cách năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (chỉ số PCI) của Hà Nội so với các địa phương lân cận thể hiện rất rõ nét. Việc hình thành thị trường chung AEC với quy mô hơn 600 triệu dân đòi hỏi Hà Nội phải chuyển dịch căn bản từ chính sách ưu đãi dựa trên chi phí nhân công rẻ sang ưu đãi dựa trên năng suất và công nghệ cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế pháp lý và cải cách thủ tục hành chính. UBND Thành phố Hà Nội cần chỉ đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì rà soát, cắt giảm ít nhất 30% thời gian thụ lý hồ sơ cấp chứng nhận đầu tư (từ 56-90 ngày xuống dưới 30 ngày) trong giai đoạn 2016-2018; đồng thời công khai 100% quy hoạch đô thị và danh mục dự án mời gọi đầu tư trên cổng thông tin điện tử.

Thứ hai, tập trung thu hút FDI chất lượng cao và phát triển công nghiệp hỗ trợ. Ban Quản lý các Khu công nghiệp và Chế xuất Hà Nội phối hợp cùng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Hòa Lạc ban hành gói ưu đãi tài khóa đặc biệt (giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn đầu và hỗ trợ 25% chi phí hạ tầng) cho các tập đoàn thuộc nhóm G7; phấn đấu nâng tỷ lệ lấp đầy và vận hành dự án công nghệ cao đạt mức 80% trước năm 2020.

Thứ ba, đột phá trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học triển khai chương trình đào tạo nghề theo tiêu chuẩn kỹ năng nghề ASEAN; đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo kỹ thuật tại các doanh nghiệp FDI từ mức 38% lên 60% vào năm 2020 nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành công nghệ tự động hóa.

Thứ tư, tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát chuyển giá, bảo vệ môi trường. Cục Thuế Hà Nội phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường thiết lập cơ chế giám sát liên ngành định kỳ hàng quý, áp dụng chế tài xử phạt nghiêm minh đối với các hành vi gian lận thuế và vi phạm xả thải; bảo đảm khu vực FDI đóng góp tăng trưởng nguồn thu ngân sách bền vững trên 15% mỗi năm trong giai đoạn 2016-2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước như UBND TP. Hà Nội, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Công Thương. Nhóm này có thể sử dụng các luận cứ khoa học và số liệu thực chứng để xây dựng quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, điều chỉnh danh mục thu hút FDI và hoạch định chính sách thích ứng với tiến trình hội nhập AEC.

Thứ hai, ban quản lý các khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao. Tài liệu cung cấp góc nhìn thực tiễn về các rào cản hạ tầng và cơ chế giải ngân, giúp các đơn vị quản lý tối ưu hóa quy trình thủ tục, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án và nâng cao tỷ lệ giải ngân vốn FDI tại các khu tập trung.

Thứ ba, cộng đồng doanh nghiệp trong nước và các nhà đầu tư nước ngoài. Báo cáo giúp doanh nghiệp nắm bắt cơ cấu thị trường xuất khẩu đạt 5.390 triệu USD và xu hướng dòng vốn quốc tế, từ đó chủ động xây dựng chiến lược liên kết chuỗi cung ứng, tìm kiếm cơ hội liên doanh và đàm phán chuyển giao công nghệ.

Thứ tư, các chuyên gia nghiên cứu, giảng viên và sinh viên ngành Kinh tế chính trị, Kinh tế quốc tế. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận kết hợp giữa lý thuyết kinh tế chính trị Mác - Lênin với các công cụ phân tích thực chứng hiện đại trong nghiên cứu kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) mang lại cơ hội nổi bật nào cho thu hút FDI tại Hà Nội? AEC thiết lập một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất với quy mô hơn 600 triệu dân, cắt giảm hầu hết các dòng thuế quan về 0%. Cơ hội lớn nhất là thu hút các tập đoàn xuyên quốc gia (TNCs) chuyển dịch trụ sở và chuỗi cung ứng vào Hà Nội, thúc đẩy mạnh mẽ dòng vốn đầu tư nội khối từ các quốc gia phát triển như Singapore và Malaysia.

Tại sao tỷ lệ giải ngân vốn FDI của Hà Nội giai đoạn 2010 - 2014 chỉ đạt khoảng 43%? Khoảng cách lớn giữa vốn đăng ký (26,3 tỷ USD) và vốn thực hiện (11,3 tỷ USD) chủ yếu do công tác giải phóng mặt bằng kéo dài, thủ tục cấp phép hành chính còn phức tạp (thời gian xét duyệt từ 56 đến 90 ngày) và hạ tầng kỹ thuật ngoài hàng rào các khu công nghiệp chưa được đầu tư đồng bộ.

Khu vực FDI đóng góp cụ thể như thế nào vào các chỉ tiêu kinh tế của Hà Nội năm 2014? Năm 2014, khu vực FDI đóng góp 16,5% GDP toàn thành phố, chiếm 12,6% tổng thu ngân sách nhà nước và tạo ra kim ngạch xuất khẩu đạt 5.390 triệu USD (chiếm 48,2% tổng kim ngạch xuất khẩu Thủ đô), đồng thời giải quyết việc làm cho gần 220.000 lao động trực tiếp.

Hà Nội cần làm gì để thu hút công nghệ nguồn từ các quốc gia thuộc nhóm G7? Thành phố cần ban hành chính sách ưu đãi tài khóa đặc thù, giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp cho các dự án R&D, hoàn thiện hạ tầng Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và xây dựng cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ nghiêm ngặt nhằm tạo niềm tin cho các tập đoàn công nghệ lớn từ Mỹ, Nhật Bản và EU.

Những rủi ro chính về nguồn nhân lực của Hà Nội khi AEC vận hành tự do di chuyển lao động là gì? Hà Nội đối mặt với nguy cơ kép: hiện tượng chảy máu chất xám khi nhân sự trình độ cao dịch chuyển sang các nước có thu nhập tốt hơn trong ASEAN, đồng thời lao động phổ thông trong nước có nguy cơ mất việc làm ngay trên sân nhà do kỹ năng ngoại ngữ và tác phong công nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận kinh tế chính trị về xuất khẩu tư bản, bản chất dòng vốn FDI và 4 trụ cột hội nhập của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC).
• Đánh giá sâu sắc thực trạng thu hút FDI tại Hà Nội giai đoạn 2010 – tháng 6/2015 với 3.169 dự án, vốn đăng ký 26,3 tỷ USD và đóng góp 16,5% GDP Thủ đô.
• Rút ra bài học kinh nghiệm quốc tế giá trị từ thủ đô Bắc Kinh và Bangkok về định hướng ưu tiên dịch vụ chất lượng cao và ưu đãi thuế cho hoạt động R&D.
• Nhận diện chính xác các điểm nghẽn về tỷ lệ giải ngân thực tế (43%), mất cân đối cơ cấu ngành và hạn chế trong chuyển giao công nghệ nguồn.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá, khả thi nhằm hoàn thiện thể chế, nâng cấp hạ tầng và chất lượng nhân lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2016-2020.

Trong giai đoạn tiếp theo, các cơ quan ban ngành cần khẩn trương cụ thể hóa các nhóm giải pháp cải cách hành chính và kiểm soát chuyển giá thành chương trình hành động chi tiết. Luận văn là công trình nghiên cứu công phu, cung cấp góc nhìn học thuật sắc bén và giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho tiến trình phát triển và hội nhập của Thủ đô Hà Nội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn gồm 4 chƣơng: - Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận, thực tiễn thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài tại Hà Nội trong bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế ASEAN - Chƣơng 2: Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu luận văn - Chƣơng 3: Thực trạng thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài tại Hà Nội trong bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế ASEAN - Chƣơng 4: Phƣơng hƣớng và giải pháp đẩy mạnh thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài tại Hà Nội trong bối cảnh hình thành cộng đồng kinh tế ASEAN. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THU HÚT ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI TRONG BỐI CẢNH HÌNH THÀNH CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu của đề tài Đã có nhiều công trình trong và ngoài nƣớc nghiên cứu vấn đề này. Các công trình nghiên cứu đó đã đề cập khá đầy đủ và toàn diện dƣới những góc nhìn khác nhau về các khía cạnh xung quanh vấn đề đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, tác động của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đến phát triển kinh tế xã hội, những rào cản cũng nhƣ những mặt hạn chế của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đƣợc công bố dƣới dạng chuyên đề, luận văn thạc sỹ, luận án tiến sĩ, các bài viết đăng trên các báo, tạo chí… Tiêu biểu là các công trình sau: 1.

Hội thảo - Hội thảo “Hướng tới cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) và một số gợi ý chính sách đối với Việt Nam”, Ban Kinh tế Trung ƣơng phối hợp với Đại học kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, 28/10/2014, Hà Nội. Nội dung hội thảo bàn về tiến trình hội nhập của các nƣớc ASEAN vào AEC; phân tích các kết quả đạt đƣợc trong quá trình chuẩn bị cho AEC nhƣ: đánh giá các hoạt động cắt giảm thuế quan, thuận lợi hóa thƣơng mại, các biện pháp phi thuế quan và tự do hóa dịch vụ; phân tích tiến trình thực hiện hiệp định thƣơng mại của ASEAN+1 và Hiệp định kinh tế toàn diện khu vực (RCEP). Bên cạnh đó, hội thảo dự báo tác động của AEC đến tăng trƣởng kinh tế của các nƣớc thành viên ASEAN nói chung và của Việt Nam nói riêng. Không chỉ có vậy, hội thảo cũng chỉ ra hai vấn đề quan trọng đối với Việt Nam.

Thứ nhất, có một khoảng cách giữa quan điểm, nhận thức về AEC giữa các cơ quan trung ƣơng, 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] địa phƣơng và doanh nghiệp.Thứ hai, các địa phƣơng và doanh nghiệp Việt Nam chƣa thực sự chuẩn bị cho AEC. Ba nguyên nhân đƣợc nêu ra là tầm quan trọng của thị trƣờng ASEAN chƣa đƣợc xác định rõ; bản chất cạnh tranh trong ASEAN và cơ chế phối hợp tuyên truyền và xử lý thông tin hội nhập chƣa thực sự hiệu quả. Các cơ hội và thách thức đặt ra cho các doanh nghiệp Việt Nam khi hội nhập vào AEC. Để nâng cao tính hiệu quả của Việt Nam khi tham gia AEC, giúp Việt Nam có sự chuẩn bị phù hợp, các chuyên gia cũng đƣa ra các giải pháp thiết thực đối với các doanh nghiệp, các cơ quan quản lý và các hiệp hội doanh nghiệp.

- Hội thảo “Nâng cao vị thế của Việt Nam hướng về cộng đồng kinh tế ASEAN 2015 và sau 2015”, Viện Nghiên cứu kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA) phối hợp cùng Bộ Công Thƣơng, ngày 12/8/2014, Hà Nội. Hội thảo chỉ rõ những việc cần làm của AEC đặc biệt là việc loại bỏ hàng rào thuế quan, thúc đẩy đầu tƣ để Việt Nam trở thành khu vực đầu tƣ hấp dẫn, phát triển nền kinh tế chung làm giảm khoảng cách giàu nghèo giữa các quốc gia trong khu vực. Mục tiêu của Hội thảo hƣớng tới việc trao đổi kinh nghiệm, sáng kiến nhằm tận dụng lợi thế của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) vƣợt qua những thách thức trong tƣơng lai nhƣ di chuyển lao động, xây dựng thể chế, cải cách quy định và các vấn đề thế chế nhằm xây dựng (AEC). Hội thảo cũng xoay quanh những vấn đề quan trọng của ASEAN, nhƣ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, tham gia chuỗi cung ứng và hội nhập kinh t tế với hy vọng sẽ tận dụng đƣợc cơ hội xây dựng mạng lƣới con ngƣời giữa các quốc gia Đông Á và ERIA, kết nối với các quốc gia phát triển khác.

- Hội thảo“Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) – thời cơ và thách thức”, trƣờng Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, 15/9/2015, Hà Nội. Hội thảo tập trung chỉ ra cơ hội, thách thức của Việt Nam khi gia nhập AEC. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đồng thời tập trung vào những vấn đề chính nhƣ doanh nghiệp, thu hút đầu tƣ nƣớc ngoài và chất lƣợng nguồn nhân lực. Hội thảo cũng đƣa ra những giải pháp cơ bản cho Việt Nam để vƣợt qua thách thức, tận dụng tốt cơ hội trong sân chơi ASEAN này.

- Hội thảo“Cộng đồng kinh tế ASEAN và tác động tới phát triển kinh tế-xã hội Hà Nội”, UBND Thành phố Hà Nội, ngày 22/9/2015. Hội thảo nhằm nâng cao nhận thức về AEC, những tác động của nó đến sự phát triển của thủ đô Hà Nội. AEC đƣợc thành lập nhằm tạo dựng một thị trƣờng chung duy nhất và cơ sở sản xuất thống nhất giữa các quốc gia thành viên ASEAN, thúc đẩy sự lƣu chuyển tự do của hàng hóa, dịch vụ, đầu tƣ, lao động chất lƣợng cao, có tay nghề… Với vị thế là Thủ đô, trung tâm chính trị-hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục-đào tạo, khoa học-công nghệ, kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nƣớc, Hà Nội sẽ đối diện với những cơ hội và thách thức, thuận lợi và khó khăn trong phát triển kinh tế-xã hội và khẳng định vai trò đi đầu, tiên phong, góp phần thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam đạt đƣợc mục tiêu phát triển bền vững, tận dụng tốt lợi thế hội nhập AEC. Các tác giả tập trung phân tích tổng quan, thời cơ, thách thức đối với Việt Nam; Các doanh nghiệp Hà Nội trƣớc tác động của AEC; Tác động của AEC đến các ngành thƣơng mại, xuất nhập khẩu, dịch vụ và du lịch, đầu tƣ nƣớc ngoài…trên địa bàn Hà Nội; Đánh giá tác động AEC đến văn hóa-xã hội, phát triển đô thị của Hà Nội.

Sách chuyên khảo và tạp chí - PGS,TS Trần Thị Minh Châu (chủ biên) ,“Về chính sách khuyến khích đầu tư ở Việt Nam”, NXB CTQG, Hà Nội 2008. Cuốn sách bên cạnh việc làm rõ cơ sở lý luận, phân tích kinh nghiệm hoạch định và tổ chức thực hiện chính sách khuyến khích đầu tƣ của một số nƣớc nhƣ: Trung Quốc, Philippin, Inđônêxia, Hàn Quốc, Thái Lan. Từ đó, rút ra bài học kinh nghiệm 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đối với Việt Nam; cuốn sách đã phân tích một cách hệ thống quá trình hoạch định và triển khai thực hiện chính sách: thu hút đầu tƣ nƣớc ngoài, khuyến khích đầu tƣ trong nƣớc và khuyến khích đầu tƣ theo Luật đầu tƣ năm 2005; làm rõ những kết quả đã đạt đƣợc, những hạn chế, yếu kém cần khắc phục. Đồng thời, cuốn sách đã đƣa ra dự báo xu hƣớng đầu tƣ ở nƣớc ta trong những năm tới, đề xuất 6 phƣơng hƣớng chủ yếu tiếp tục hoàn thiện chính sách khuyến khích đầu tƣ ở nƣớc ta.

Đối với các giải pháp cơ bản, các tác giả chia thành các nhóm giải pháp: hoàn thiện khung khổ pháp lý an toàn, minh bạch, ổn định cho đầu tƣ; nâng cao chất lƣợng quy hoạch của Nhà nƣớc; đẩy mạnh cải cách hành chính nhằm tạo môi trƣờng thông thoáng cho đầu tƣ; đổi mới chính sách ƣu đãi đầu tƣ; đổi mới chính sách đầu tƣ xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội của Nhà nƣớc; tăng cƣờng quảng bá hình ảnh đất nƣớc cho nhà đầu tƣ nƣớc ngoài. - GS,TS Lê Hữu Nghĩa – TS Lê Văn Chiến (đồng chủ biên), “Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến năng suất lao động và trình độ công nghệ của Việt Nam”, NXB CTQG, Hà Nội 2014. Cuốn sách cung cấp cho độc giả những kiến thức cơ bản về đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, phân tích thực trạng đầu tƣ nƣớc ngoài ở Việt Nam trong những năm qua; từ đó thấy đƣợc những tác động của nó đến năng suất lao động và trình độ công nghệ của Việt Nam, để có những giải pháp phù hợp trong giai đoạn tiếp theo. Đồng thời, tác giả đƣa ra những kiến nghị và chính sách phù hợp.

- Phùng Xuân Nhạ, “ Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam – Lý luận và thực tiễn”, NXB ĐHQGHN, Hà Nội 2013. Cuốn sách cập nhật các vấn đề lý luận và thực tiễn của FDI ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế; phân tích các luận cứ khoa học và làm rõ thực trạng các chính sách cũng nhƣ kết quả hoạt động FDI ở Việt Nam trong hơn 20 năm qua, từ đó đƣa ra một số gợi ý điều chỉnh chính sách, biện pháp điều tiết các hoạt động thu hút và sử dụng nguồn vốn FDI ở Việt Nam. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Năm 2005, Việt Nam đã điều chỉnh Luật Đầu tƣ nƣớc ngoài thành Luật Đầu tƣ chung. Tuy nhiên, nhiều quy định cụ thể của Luật (2005) còn chƣa đƣợc rõ ràng, chƣa đồng bộ và nhất quán với các chính sách hiện hành có liên quan đến đầu tƣ nƣớc ngoài, do đó khiến các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài lo ngại và các bộ, ngành, địa phƣơng lúng túng trong thực hiện.

Mặt khác, mục tiêu của việc hoạch định và điều chỉnh chính sách FDI không chỉ nhằm thu hút nhiều đầu tƣ nƣớc ngoài (tăng về “lƣợng”), mà còn phải giải quyết đƣợc các vấn đề về “chất” của FDI và sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Thực tế, các chính sách FDI của Việt Nam còn thiên về lƣợng hơn là chất, hầu nhƣ chƣa chú trọng nhiều đến sự phát triển bền vững. Điều này đƣợc thể hiện khá rõ ở việc giá trị gia tăng trong các sản phẩm của FDI ở Việt Nam còn thấp, ít sự liên kết (tác động lan tỏa) giữa khu vực có vốn FDI với các doanh nghiệp nội địa, phần lớn công nghệ đƣợc chuyển giao ở trình độ trung bình so với thế giới và còn ít công nghệ sạch – thân thiện với môi trƣờng.