chương 1 luật doanh nghiệp 2014). Quá trình kinh doanh thực hiện một cách liên tục, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích để sinh lợi. Như vậy doanh nghiệp là tổ chức kinh tế vị lợi, mặc dù thực tế một số tổ chức doanh nghiệp có các hoạt động không hoàn toàn nhằm mục tiêu lợi nhuận.2 Khởi nghiệp Hiện nay, chưa bao giờ cụm từ “khởi nghiệp” được nhắc đến nhiều như vậy tại Việt Nam. Vấn đề khởi nghiệp đã và đang là câu chuyện thời sự - kinh tế của đất nước.
Nó như một sự thôi thúc hành động từ nhu cầu thực tiễn. Trong điều kiện, hoàn cảnh hiện tại, chỉ đầu tư cho hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Việt Nam mới hy vọng tăng tốc để phát triển đất nước – đây là một trong những hướng đi hiệu quả để chúng ta sớm đạt mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong tương lai không xa. Khởi nghiệp chỉ thực sự được chú ý tới từ năm đầu những năm 2000. Tuy nhiên, tinh thần khởi nghiệp có lẽ đã được nhen nhóm từ rất lâu trong lịch sử dân tộc Việt Nam.
Đó là những thương nhân vượt biển giao thương với nước ngoài thời phong kiến với những ngành nghề dệt lụa, gốm…đó là các thế hệ doanh nhân tiền bối thế kỉ 19-20 như Lương Văn Can (đưa ra 10 điểm yếu của người Việt khi làm kinh doanh, được coi là ông tổ của doanh nhân Việt), Bạch Thái Bưởi (được mệnh danh vua Tàu Thuỷ), Nguyễn Sơn Hà (được mệnh danh là “ông tổ” ngành sơn Việt Nam với sơn Gecko), Ngô Tử Hạ (ông chủ ngành in), Trương Văn Bền (ông chủ hãng “xà bông Cô Ba” nổi tiếng)…. , hay các thế hệ doanh nhân Việt Nam thời kì đổi mới vượt qua muôn trùng khó khăn, tạo dựng nên những công ty mang đậm bản sắc Việt. Phẩm chất và tinh thần doanh nhân của các bậc thầy doanh nhân tiền bối luôn là động lực cho các thế hệ doanh nhân sau này học tập và phấn đấu. Do mới xuất hiện, lại chưa có một nghiên cứu khoa học nào từ trước đi sâu vào đề tài này nên định nghĩa chính xác về khởi nghiệp vẫn còn có nhiều luồng ý kiến ở Việt Nam.
Giới trẻ thì gọi “Khởi nghiệp” là “Startup”, cơ quan quản lý thì lẫn lộn lúc “khởi nghiệp”, lúc thì “startup”. Tra cứu trên một số tài liệu, tác giả luận văn nhận thấy có nhiều cách giải thích về thuật ngữ “Khởi nghiệp”.com, khởi nghiệp là giai đoạn đầu trong vòng đời của một doanh nghiệp (DN) khi chủ DN đó chuyển từ giai đoạn ý tưởng sang giai đoạn đảm bảo được nguồn tài chính, hình thành cơ cấu cơ bản của DN và bắt đầu có những hoạt động hoặc trao đổi thương mại. Theo Cơ quan phát triển DN nhỏ và vừa Hoa Kỳ: Khởi nghiệp lại là đơn vị kinh doanh với đặc thù phát triển dựa trên định hướng công nghệ và có khả năng tăng trưởng nhanh. Tại Việt Nam, thuật ngữ “khởi nghiệp” được đề cập đến trong vài năm gần đây.
Tuy nhiên chưa có văn bản nào nêu rõ khái niệm “khởi nghiệp” cũng như còn nhiều quan điểm khác nhau về khởi nghiệp. Thời gian gần đây “khởi nghiệp” đã 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com được thể hiện trên thực tế qua một số chương trình và hoạt động cụ thể do các tổ chức thực hiện như: Hội đồng Anh; Trung tâm Hỗ trợ Thanh niên Khởi nghiệp thuộc Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam và Hội Doanh nhân trẻ TP. Hồ Chí Minh; Chương trình Đối tác Đổi mới Sáng tạo Việt Nam – Phần Lan… Có thể nói, khởi nghiệp tại Việt Nam đã có những bước đi đầu tiên trên con đường hướng tới mục tiêu tạo dựng hình ảnh quốc gia khởi nghiệp trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu, rộng. Còn theo trang https://vietadsgroup.vn/hoi-dap-la-gi-/khoi-nghiep-la-gi-tim- hieu-ve-khoi-nghiep-la-gi--c62d10377.
"Khởi nghiệp" được hiểu là "việc bạn hay nhóm bạn nghĩ ra ý tưởng kinh doanh rồi tự bắt tay vào thực hiện ý tưởng đó". Cụ thể hơn thì khởi nghiệp hay còn gọi là "startup" có nghĩa là riêng bạn hoặc bạn hợp tác cùng 1 nhóm thành lập một công ty, hay cung cấp một sản phẩm dịch vụ nào đó dựa trên những ý tưởng kinh doanh của chính các bạn. Tuy nhiên, trong bài viết có tiêu đề: Dự thảo: Đừng gọi “khởi nghiệp” là “Startup” được đăng tải trên trang web [https://danluat.vn/du-thao- dung-goi-khoi-nghiep-la-startun], truy cập ngày, 06/8/2016. Bàn về khái niệm “khởi nghiệp” và khái niệm “Startup” trong bản dự thảo Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa: “Khởi nghiệp”, quy định trong dự thảo luật là quá trình thực hiện ý tưởng kinh doanh, bao gồm quá trình thành lập và vận hành doanh nghiệp trong vòng 5 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh oanh lần đầu, chưa niêm yết trên thị trường chứng khoán.
“Startup” lại được định nghĩa trong dự thảo luật là “khởi nghiệp sáng tạo” mà không phải đơn thuần là khởi nghiệp. Tại khoản 9 điều 3 Dự thảo nêu: Khởi nghiệp sáng tạo (startup) là quá trình khởi nghiệp dựa trên việc tạo ra hoặc ứng dụng kết quả nghiên cứu, giải pháp kỹ thuật, công nghệ, giải pháp quản lý để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, hàng hóa và có khả năng tăng trưởng nhanh. Theo các tác giả Bùi Huỳnh Tuấn Duy, Lê Thị Linh, Đào Thị Xuân Duyên, Nguyễn Thu Hiền Trường Đại học Bách khoa, ĐHQG – HCM thì “Khởi nghiệp” là quá trình tạo dựng một tổ chức kinh doanh và người khởi nghiệp là người sáng lập nên doanh nghiệp đó. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thông thường các startup đều muốn sau này không còn là startup.
Thời hạn cho quá trình chuyển giao này thường là 3 năm. Khi đó, thường có một số yếu tố xuất hiện: được mua lại bởi một công ty lớn hơn, có hơn 1 văn phòng, doanh thu lớn hơn 20 triệu USD, có hơn 80 nhân viên hay ban quản trị có trên 5 người. Đặc biệt, khi một công ty đã có lợi nhuận thì thường được coi là đã "tốt nghiệp" startup. Một đặc điểm then chốt gắn liền với các startup là khả năng tăng trưởng.
Như Graham giải thích, startup được thiết kế để tăng trưởng không giới hạn và nhanh nhất có thể. Đây cũng chính là đặc điểm để phân biệt startup với doanh nghiệp nhỏ. Một doanh nghiệp nhỏ sẽ được vận hành trong một phạm vi nhất định và được giới hạn bởi người sáng lập. Doanh nghiệp nhỏ cũng muốn phát triển càng nhanh càng tốt tuy nhiên bị giới hạn bởi yêu cầu trước tiên là lợi nhuận – điều này đi ngược lại với startup.
Trong vài năm gần đây, startup thường bị nhầm lẫn là một công ty công nghệ. Tuy nhiên, đây chỉ là một đặc tính tiêu biểu của startup bởi mục tiêu tăng trưởng cao, ý tưởng thành lập mới mẻ. Như vậy, chúng ta có thể thấy một điều rất rõ ràng: “khởi nghiệp” là một động từ trong khi đó “startup” là một danh từ. “Khởi nghiệp” nói về việc bắt đầu hoạt động kinh doanh riêng còn “startup” nói về một nhóm người hoặc một công ty.
Nói cách khác, “startup” là một trong những loại hình, cách thức mà người ta có thể lựa chọn để “khởi nghiệp”. Nhưng không thể gọi “startup” là “khởi nghiệp” và cũng không thể gọi “khởi nghiệp” là “startup”.3 Doanh nghiệp khởi nghiệp Doanh nghiệp khởi nghiệp là một khái niệm khá quen thuộc trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay, sự ra đời của hàng loạt các thành tự khoa học công nghệ kết hợp cùng xu thế thời đại. Đồng thời nhu cầu tìm kiếm lao động hay bản thân muốn tự kinh doanh ngày càng chiếm ưu thế, từ đây cụm từ doanh nghiệp khởi nghiệp càng phổ biến. Theo từ điển Tiếng Việt doanh nghiệp khởi nghiệp là thuật ngữ chỉ về những công ty đang trong giai đoạn bắt đầu kinh doanh nói chung (startup company), nó thường được dùng với nghĩa hẹp chỉ các công ty trong giai đoạn lập nghiệp.
19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo báo Khởi nghiệp trẻ, thì khởi nghiệp cũng có nghĩa là “bạn tạo ra giá trị có lợi cho người cho xã hội hoặc nhóm khởi nghiệp, cho các cổ đông của công ty, cho người lao động, cho cộng đồng và nhà nước”. Khởi nghiệp bằng việc thành lập doanh nghiệp sẽ tạo tăng trưởng kinh tế và dưới một góc độ nào đó sẽ tham gia vào việc phát triển kinh tế và xã hội. Đơn giản khởi nghiệp bạn có thể vừa là nhân viên vừa là ông chủ hoặc khác là bạn tự thành lập doanh nghiệp riêng cho mình rồi tuyển nhân viên vào cùng làm. Khởi nghiệp nghĩa là bạn bắt đầu làm chủ công việc kinh doanh.
Mặt khác, theo dự thảo Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam định nghĩa khởi nghiệp là quá trình thực hiện ý tưởng kinh doanh, bao gồm quá trình thành lập và vận hành doanh nghiệp trong vòng năm năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Theo đó, định nghĩa DNKN, trong luận văn của mình tác giả tập trung đến DNKN là doanh nghiệp nhỏ và vừa (bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa) được thành lập để thực hiện ý tưởng trên cơ sở khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới và có khả năng tăng trưởng nhanh (Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa của Chính phủ nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam)1 1.4 Truyền thông về doanh nghiệp khởi nghiệp Truyền thông về doanh nghiệp khởi nghiệp là quá trình trao đổi liên tục những thông tin về doanh nghiệp khởi nghiệp giữa chủ thể truyền thông là báo chí điện tử với công chúng, nhằm nâng cao nhận thức xã hội về hoạt động khởi nghiệp, vai trò của khởi nghiệp đối với phát triển đất nước, là cầu nối cung - cầu giữa hoạt động khởi nghiệp với sản xuất và đời sống. Từ đó, góp phần đẩy mạnh tư duy sáng tạo, tư duy tự chủ trong kinh doanh, kích thích mày mò, khám phá để lập nghiệp. Đồng thời qua hoạt động truyền thông này giúp đưa nhiều thông tin bổ ích cho những thế hệ thanh niên chưa được tiếp xúc nhiều với công nghệ hiện đại hoặc các phương tiện thông tin đại chúng để họ học hỏi và tiếp thu nguồn tri thức mới.
1 Luật số 04/2017/QH14 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.