Đặt vấn đề Trong những năm gần đây nông nghiệp được chú trọng phát triển, đặc biệt là ngành chăn nuôi lợn và đây là ngành nắm giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế công nghiệp hiện nay. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tổng lượng thịt cả nước trong quý I năm 2022 đạt 1.041,1 nghìn tấn, tăng 4,3% so với năm 2021. Chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu tiêu thụ lương thực. Được sự quan tâm của nhà nước và xã hội, chăn nuôi lợn cũng đang dần chuyển trạng thái từ chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung tại các trang trại, giúp ngành chăn nuôi phát triển mạnh mẽ.
Ngoài mục đích tăng thêm thu nhập thì chăn nuôi lợn còn giải quyết vấn đề việc làm cho những người lao động và đây cũng là một cơ hội làm giàu cho người chăn nuôi. Không thể không kể đến ngành chăn nuôi đã mang lại và cung cấp cho người dân một lượng lớn lương thực thực phẩm và góp một lượng lớn phân bón cho ngành trồng trọt. Trong thực tế, nhu cầu tiêu dùng thịt lợn chiếm tỉ lệ cao trong tổng số thịt tiêu thụ trên toàn thế giới, qua đó thể hiện sự ưu việt của thịt lợn trong cuộc sống của con người. Để ngành chăn nuôi được mở rộng và nâng cao hơn, tránh được những bệnh tật, rủi ro và phát triển kinh tế hiệu quả cũng như góp phần nâng cao tay nghề, kinh nghiệm cho sinh viên cùng với sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y - Trường Đại Học Nông Lâm thái Nguyên và các thầy cô đã giúp đỡ em hoàn thành đề tài: “Theo dõi tình hình mắc bệnh trên đàn lợn thịt nuôi tại trại Nguyễn Văn Tưởng, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương và biện pháp điều trị”.
Mục tiêu - Học hỏi và thực hiện thành thạo quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn thịt. - Tìm hiểu được các bệnh mà trang trại thường gặp và biện pháp điều trị hiệu quả. - Tạo cho mình được lượng kiến thức cũng như nâng cao tay nghề chăn nuôi thực tế. - Biết được rõ từng giai đoạn và khẩu phần ăn cho từng giai đoạn đấy.
Yêu cầu - Trực tiếp đóng góp, tham gia vào các quy trình, thao tác chăm sóc, mổ khám bệnh. - Siêng năng, học tập để trau dồi cho mình kiến thức chuyên môn cũng như tay nghề kỹ thuật của bản thân. - Tìm hiểu nắm vững các bệnh mà trại gặp phải để rút kinh nghiệm cho sau này. - Nghiêm túc thực hiện những quy định của trại, hoàn thành tốt công việc mà trại đã phân công.
g 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện tại nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý Trại là trại gia công cho công ty cổ phần CP Việt Nam với quy mô chăn nuôi là 2000 lợn thịt, được xây dựng từ năm 2015 thuộc chủ sở hữu là ông Nguyễn Văn Tưởng. Trại được đặt tại thôn Viên Chử - xã Kim Tân - huyện Kim Thành - tỉnh Hải Dương, trại có diện tích 2 ha nằm trong 7 ha ruộng.
Vị trí địa lý của trại: + Phía Bắc giáp thị xã Kinh Môn thuộc tỉnh Hải Dương + Phía Đông và phía Nam giáp với thành phố Hải Phòng. + Phía Tây tiếp giáp với huyện Nam Sách và thành phố Hải Dương. * Điều kiện khí hậu Tỉnh Hải Dương năm trong vùng nhiệt đới có 2 mùa chính thể hiện rõ rệt: mùa đông lạnh, ít mưa; mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều. Sự chênh lệch nhiệt độ trung bình của tháng mùa đông với những tháng mùa hè là từ 10 đến 120C.
Từ tháng 5 đến tháng 10 tỉnh có lượng mưa trung bình là 100mm còn từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau lượng mưa giảm xuống còn dưới 100mm. Với khí hậu như trên, ngành chăn nuôi ở tỉnh Hải Dương có điều kiện khá thuận lợi để phát triển. Điều kiện của cơ sở * Cơ cấu tổ chức quản lý ở trang trại Cơ cấu nhân sự của trại gồm 7 người đó là: - 1 quản lý trại. - 1 kỹ thật của Công ty CP.
g 4 - 2 sinh viên thực tập. * Cơ sở vật chất và hạ tầng trong trại Trại được xây dựng theo quy chuẩn của công ty CP nên cơ sở vật chất và hạ tầng hiện đại, đạt được hiệu quả cao trong chăn nuôi. - Về cơ sở vật chất: + Các thiết bị, máy móc đầy đủ phục vụ đời sống, sinh hoạt. + Nơi sinh hoạt, ăn uống, ngủ nghỉ được đầu tư khá tốt.
+ Những trang thiết bị trong khu chăn nuôi được tiên tiến hóa. - Hệ thống chuồng nuôi được hoàn toàn khép kín, hai bên có các cửa sổ được lắp kính (với diện tích 1,2 m2; được đặt cách nền 1,2 m; mỗi ô cửa sổ cách nhau 2,5 m). - Ngăn cách các ô trong chuồng nuôi bằng tường và thép chắn. - Hệ thống quạt gió (gồm 6 quạt trong đó có 2 quạt nhỏ và 4 quạt to), có hệ thống giàn mát được đặt ở 2 bên cửa ra vào, hệ thống điện và vòi uống nước tự động.
- Trong khu vực chuồng nuôi, đường đi lại giữa các chuồng và hành lang trong từng chuồng nuôi đều được đổ bê tông, có chậu sát trùng trước cửa các chuồng cùng với bình xịt cồn để đảm bảo an toàn dịch bệnh. - Trại có một máy phát điện công suất lớn đảm bảo về nguồn điện tại trang trại mỗi khi xảy ra sự cố hay mất điện. - Bên cạnh việc chăn nuôi chính là lợn thịt tại có còn ao chăn nuôi thêm cá và một số loại gia cầm để nâng cao thu nhập cho trại. - Trang trại trực thuộc Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam chế biến thịt lợn và có thể sản xuất 2.000 con lợn thương phẩm mỗi lứa.
- Là trang trại có kết quả âm tính với dịch tai xanh đã được công ty kiểm tra và công bố. g 5 - Về cơ sở hạ tầng: + Trại xây dựng gồm hai khu riêng biệt là khu sinh hoạt chung của mọi người tại trại và khu chuồng trại chăn nuôi. + Khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ tiện nghi phục vụ đời sống cho công nhân và sinh viên. + Trại cũng có khu nhà tắm và nhà vệ sinh đầy đủ thiết bị và đồ dùng để sinh hoạt tại trại.
+ Nhà bếp rộng rãi có đầy đủ các vật dụng để sinh hoạt và có tủ lạnh để bảo quản đồ ăn. + Trại xây dựng 2 kho chứa, 1 kho là chứa thức ăn cho đàn lợn tại trại và 1 kho để bảo quản thuốc, vắc xin, dụng cụ kỹ thuật phục vụ cho việc chẩn đoán và điều trị cho đàn lợn. - Hệ thống chuồng nuôi Khu chuồng trại được xây dựng trên khu đất bằng phẳng, có rãnh thoát nước và cách biệt với khu ở của công nhân, khu trại gồm 4 chuồng, mỗi chuồng có 14 ô chia thành 2 dãy và được đánh số thứ tự từ 1a,1b đến 7a,7b. Có 12 ô với diện tích 75 m2 / ô, 2 ô còn lại có diện tích 25 m2 / ô (2 ô này dùng để nhốt riêng lợn bệnh lợn còi, lợn bệnh để theo dõi, điều trị).
Mỗi chuồng đều được trang bị đầy đủ các thiết bị để phục vụ chăn nuôi. Mỗi chuồng bao gồm hệ thống bóng đèn sưởi mỗi khi nhập lợn con vào thời tiết lạnh, hệ thống điện thắp sáng, hệ hống quạt thông gió đảm bảo sự thông thoáng trong khu vực chuồng nuôi. Hệ thống giàn mát đảm bảo tạo nhiệt độ và độ ẩm thích hợp (ấm áp về mùa đông, mát mẻ về mùa hè). Từng chuồng sẽ có thuốc và dụng cụ chăm sóc điều trị riêng đảm bảo không lây nhiễm sang các chuồng nuôi khác.
g 6 * Những ưu điểm và nhược điểm của trang trại - Ưu điểm: + Trang trại được xây ở giữa 1 cánh đồng và cách xa khu dân cư, không ảnh hưởng đến những người sống xung quanh. + Đội ngũ kỹ thuật, quản lý có tay nghề kỹ thuật cao, thực hành chuyên môn tốt. + Công nhân trong trại nhiệt tình, làm việc có trách nhiệm. + Trại được xây theo đúng quy chuẩn của chăn nuôi, mô hình công nghiệp, có các trang thiết bị hiện đại sử dụng trong việc chăn nuôi.
- Nhược điểm: + Việc xây dựng hệ thống thoát nước ở trại còn gặp khá nhiều khó khăn do trại được xây ở giữa cánh đồng. + Việc sử lý chất thải của trại còn chưa tốt, gây ảnh hưởng nhiều đến tình hình chăn nuôi. Cơ sở khoa học của chuyên đề 2. Sự sinh trưởng, phát triển, khả năng sản xuất và phẩm chất thịt lợn - Đặc điểm sinh trưởng và cơ sở di truyền Trong nghiên cứu về sự tăng trưởng, Johansson (1972) [19] đã có khái niệm như sau: Về mặt sinh học, tăng trưởng được coi là quá trình tổng hợp protein, do đó con người lấy khối lượng cơ thể tăng lên làm chỉ số cho sự tăng trưởng.
Tuy nhiên, có những thời điểm khi tăng khối lượng nhưng không phải là tăng trưởng, mà tăng trưởng thực sự là sự gia tăng về khối lượng, số lượng và kích thước của các tế bào mô cơ. Ông cũng cho biết, cường độ phát triển trong giai đoạn bào thai và giai đoạn sau khi sinh có ảnh hưởng đến các chỉ tiêu sinh trưởng của lợn. g 7 - Cấu tạo về hệ thống tiêu hóa ở lợn Lợn là động vật có dạ dày trung gian. Hệ tiêu hóa bắt đầu từ miệng đến thực quản rồi đến dạ dày và ruột non, ruột già cuối cùng là hậu môn.
Bộ máy tiêu hóa của chúng có khả năng tiêu hóa tốt, từ 80 - 85% tuỳ loại thức ăn. Dịch vị là một chất lỏng có tính axit trong khoảng pH = 2,5 - 3,0. Trong dịch vị có 99,5% là H2O, 0,5% là chất khô bao gồm: axit clohydric (HCl); Các chất khoáng như NaCl, NaCl2, Ca3(PO4)2; Có các enzym tiêu hóa như: pepsinogen, pepsin, lipase, mucin. - Sự phát triển các cơ quan trong cơ thể Trong quá trình sinh trưởng và phát triển của lợn, hệ thống thần kinh sẽ được ưu tiên tích lũy về chất dinh dưỡng, sau đó đến bộ xương và cuối cùng chất dinh dưỡng được tích lũy tại các hệ cơ và mô mỡ.
Trong quá trình sản xuất các sản phẩm từ thịt, hệ cơ đóng góp một phần lớn vào quá tình sản xuất. Số lượng bó cơ và sợi cơ được ổn định từ khi sinh ra đến khi trưởng thành và cả trong thời kỳ phát triển. Tuy nhiên, lợn từ khi sinh ra cho đến dưới 60 kg có xu hướng phát triển các tổ chức nạc.