CHƯƠNG 1: Cơ SỞ LÝ LUẬN VÈ HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIẾN MẶT 1.1 Khái niệm, chức năng và nhiệm vụ của Ngân hàng thương mại ❖ Khái niệm của Ngán hàng thương mại: Ngân hàng thương mại là Ngân hàng kinh doanh tiền tệ vì mục đích lợi nhuận. Ngân hàng thương mại hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng đe cấp tín dụng và thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Với tư cách là to chức kinh doanh, hoạt động của ngân hàng thương mại dựa trên cơ sở chế độ hoạch toán kinh tế, nhầm mục tiêu lợi nhuận. ❖ Chức năng và nhiêm vu của Ngân hàng thương mai: - Chức năng trung gian tín dụng: Đối với khách hàng: là người gửi tiền, họ sẽ thu lợi từ nguồn vốn tạm thời nhàn rồi của mình dưới hình thức tiền lãi, an toàn tiền gửi, tiện ích.
Với người đi vay, giúp cho các chủ thể trong nền kinh tế thoả mãn cầu vốn tạm thời thiếu hụt trong quá trình sản xuất kinh doanh, đồng thời tiết kiệm chi phí, thời gian, tiện lợi, an toàn và họp pháp. Đối với ngân hàng, chức năng này là cơ sở cho sự tồn tại và phát triển ngân hàng thông qua lợi nhuận từ chênh lệch lài suất cho vay và lãi suất tiền gửi, đong thời nó là cơ sở đe ngân hàng thương mại tạo bút tệ góp phần tăng qui mô tín dụng cho nen kinh tế. Đối với nền kinh tế, chức năng này giúp điều hoà von tiền tệ từ nơi tạm thời dư thừa đến nơi tạm thời thiếu hụt góp phần phát trien sản xuất kinh doanh thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. - Chức năng trưng gian thanh toán: Chức năng này, ngân hàng thương mại thay mặt khách hàng trích tiền trên tài khoản trả cho người thụ hưởng hoặc nhận tiền vào tài khoản.
Đối với khách hàng hàng, thanh toán một cách nhanh chóng, an toàn, hiệu quả. Đối với ngân hàng, tạo điều kiện thu hút nguồn vốn tiền gửi thông qua cung ứng một dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt có chất lượng cao. 10 Đối với nền kinh tế, chức năng này lưu thông hàng hoá, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao hiệu quả quá trình tái sản xuất xã hội, đồng thời nó cũng giúp làm giảm khối lượng tiền mặt dần đến tiết kiệm chi phí lưu thông tiền mặt. - Chức năng tạo tiền: Với mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận, ngân hàng vô hình chung thực hiện chức năng tạo tiền cho nền kinh tế thông qua hoạt động tín dụng và thanh toán.
Thông qua chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng sử dụng nguồn vốn huy động được để đi vay. Sau đó, số tiền đó lại được đưa vào nền kinh tế thông qua hoạt động mua hàng hóa, trong khi nhừng người có số dư tài khoản tiếp lại tiêu dùng thông qua các hình thức thanh toán qua thẻ,. - Chức năng thủ quỳ: Với chức năng này, ngân hàng thương mại nhận tiền gửi, giừ và bảo quản tiền, thực hiện yêu cầu rút tiền, chi tiền cho khách hàng của mình là các chủ the trong nền kinh tế. Đối với khách hàng, chức năng thú quỳ giúp cho khách hàng ngoài việc đảm bảo an toàn tài sản của mình thì còn giúp sinh lời được đồng vốn tạm thời thừa.
Đối với ngân hàng, có được nguồn vốn đe ngân hàng thực hiện chức năng tín dụng và là cơ sở đe ngân hàng thực hiện được chức năng trung gian thanh toán. Đối với nền kinh tế, chức năng thủ quỳ khuyến khích tích luỳ trong xã hội đong thời tập trung nguồn vốn tạm thời thừa đe phục vụ phát triển kinh tế.2 Lý luận chung về hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt 1.1 Xác định vấn đề Sự ra đời và phát triển của sản xuất và lưu thông hàng hóa gắn liền với sự ra đời và phát triển của tiền tệ và lưu thông tiền tệ. Tiền tệ đóng vai trò là trung gian trao đoi các loại hàng hóa giúp cho quá trình lưu thông và trao đổi hàng hóa ngày càng phát triển. Kéo theo sự phát triển của kinh tế hàng hóa là sự ra đời của các NHTM.
Một trong những chức năng quan trọng của NHTM là chức năng trung gian thanh toán. Chính vỉ thế, hàng loạt phương thức thanh toán ra đời nhằm phục vụ cho các giao dịch dân sự và thương mại của đất nước. Các phương thức thanh toán được thực hiện dưới hai hình thức chủ yếu là dùng tiền mặt và không dùng tiền mặt. 11 Ngày nay, kill nước ta đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì nền kinh tế đang có sự giao thoa giữa các ngành, chú trọng phát triển các ngành công nghiệp, dịch vụ và du lịch, đặc biệt việc phát triển ngành công nghệ thông tin đóng vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế hiện nay.
Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đà làm thay đổi cơ bản về mô hình kinh doanh và cách quản trị các ngân hàng theo xu hướng ngân hàng số. Ngày 08/08/2018, Thủ tướng chính phù đã ban hành Quyết định 986/QĐ-TTG về việc phê duyệt chiến lược phát triển ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Theo đó chỉ ra rằng mục tiêu lớn nhất cần đạt được trong Chiến lược phát triển ngành Ngân hàng là ứng dụng khoa học công nghệ vào ngành Ngân hàng và phát triển các sản phẩm dịch vụ Ngân hàng hiện đại thông qua đẩy mạnh phát triển TTKDTM, tối ưu hóa mạng lưới ATM và POS, đen cuối năm 2020 tỷ trọng tiền mặt trên tông phương diện thanh toán đạt dưới mức 10%, đến năm 2025 giảm dưới mức 8%. Như vậy, cùng với sự phát triển của đất nước và cộng nghệ, hình thức thanh toán bằng tiền mặt sẽ càng ít sử dụng hơn, thay vào đó việc TTKDTM sẽ dần chiếm ưu the và nó được coi như là một hình thức thanh toán trong xã hội văn minh đang được các nước trên thế giới khuyến khích sử dụng bởi sự tiện lợi và độ an toàn mà nó mang lại.
Tuy nhiên, tỷ lệ thanh toán bằng tiền mặt ít hay nhiều còn phụ thuộc vào tốc độ phát triển kinh tế của một quốc gia và trình độ dân trí cùa quốc gia đó. Hiện nay, ở các nước phát triển thỉ tỷ lệ này chỉ chiếm khoảng 10%, trong khi đối với các nước đang phát triển như Việt Nam thì tỷ lệ này lại chiếm từ 30-40%, cao hơn nhiều so với con số 10% mà Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt. Chính vì vậy, với vai trò là trung gian thanh toán, các ngân hàng cần phải có những biện pháp tích cực để đẩy mạnh TTKDTM. Điều này không chỉ góp phần phát triển kinh tế, giảm chi phí lưu thông tiền tệ, giảm tốc độ lạm phát mà còn giúp cho các ngân hàng tận dụng được nguồn von huy động lớn thông qua số dư trên các tài khoản thanh toán của cá nhân và to chức, tăng nguồn vốn cho vay cũng như là sự tín nhiệm của khách hàng, qua đó đem lại nguồn lợi nhuận đáng kể cho ngân hàng.2 Cơ sở lý luận về hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt 12 Sau cuộc khùng hoảng tài chính toàn cầu năm 2007-2008, nền kinh tế đã sục sôi trở lại, tạo ra những cạnh tranh khốc liệt, đặc biệt là trong ngành Ngân hàng.
Đóng vai trò là huyết mạch của nền kinh tế, nhiều Ngân hàng đã ra đời và phát triển vừng mạnh, nhưng cũng không ít Ngân hàng đã không chịu noi sức ép cạnh tranh nên cũng dần chìm xuống hoặc sáp nhập với các to chức khác. Do vậy, muon ton tại bền vừng trong lình vực này, đòi hỏi chúng ta phải luôn tạo ra sự khác biệt, luôn bắt kịp xu thế và đổi mới công nghệ phù hợp với thòi đại. Là một trong những Ngân hàng tiên phong về dịch vụ Ngân hàng điện tử từ 10 năm trước cùng với phương châm lấy khách hàng làm trọng tâm và đón đầu xu thế thanh toán không dùng tiền mặt, Sacombank - Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương tín đã không ngừng mang đến cho khách hàng sự tện lợi, hữu ích, hiện đại thông qua nhừng sản phẩm, dịch vụ đa dạng. Đen thời điếm hiện tại, Sacombank cũng là một trong số ít những ngân hàng xây dựng được một nền tảng cơ sở hạ tầng, công nghệ hiện đại cùng với những sản phẩm dịch vụ tiên tiến được bảo mật theo tiêu chuẩn quốc tế nhằm đem đến cho khách hàng những công cụ TTKDTM hữu ích và nhanh chóng.
Là một sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, em nhận thấy được tầm quan trọng của việc TTKDTM trong nền kinh tế hiện nay mà Ngân hàng đóng vai trò là chủ chốt. Cùng với việc có cơ hội được học tập và trải nghiệm tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín - PGD KCN Tân Bình, em càng nhận thấy rõ Sacombank đang chú trọng đẩy mạnh hoạt động thanh toán này như thế nào. Đầu năm 2019, Sacombank vừa triển khai thành công ứng dụng quản lý tài chính mang tên Sacombank Pay, dự kiến trong năm nay lượng thanh toán không dùng tiền mặt sẽ phát triển đến những con số vô cùng ấn tượng. Tuy nhiên, đâu đó vẫn tồn tại một số hạn chế ở hoạt động thanh toán này mà trong quá trình thực tập tại đây em đã nhận thấy được.
Chính vì vậy, đê tài “Thực trạng và giải pháp hỗ trợ khách hàng thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín — Phòng giao dịch KCN Tân Bình'" sè đưa ra cái nhìn tong quan qua những số liệu thu thập được tại KCN. Tân Bình, từ đó nhìn nhận những mặt hạn chế mà PGD còn đang mắc phải, đồng thời đề xuất, kiến nghị những giải pháp để đẩy mạnh hoạt động TTKDTM tại Sacombank KCN.3 Mục tiêu - Tìm hiểu về hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại PGD KCN. Tân Bình - Đánh giá thực trạng thanh toán không dùng tiền mặt tại PGD KCN. - Đe xuất giải pháp đấy mạnh hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại PGD KCN.4 Đối tuợng và phạm vi - Đối tuợng nghiên cứu: các giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín - PGD KCN.
- Phạm vi đe tài: các số liệu về báo cáo tài chính, báo cáo kế toán tại PGD KCN. Tân Bình giai đoạn 2017 - 2019 và mục tiêu, phương hướng hoạt động năm 2020. Do bản thân còn nhiều hạn chế và vị trí thực tập chỉ giới hạn ở một số nội dung nghiên cứu.