Nghiên cứu Tham nhũng, Đầu tư Trực tiếp Nước ngoài và Tăng trưởng Kinh tế tại Các Nước Đang Phát ...

Luận văn phân tích mối quan hệ giữa tham nhũng trong đầu tư trực tiếp nước ngoài và tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển.

• Tác giả: Phạm Nhật Trường
• Người hướng dẫn: GS.TS Sử Đình Thành
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính Công
• Đề tài: Tham Nhũng, Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Và Tăng Trưởng Kinh Tế: Nghiên Cứu Ở Các Nước Đang Phát Triển
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Cơ sở lý thuyết về đầu tư trực tiếp nước ngoài và tăng trưởng kinh tế
• 2.1.1. Khái niệm về đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.1.2. Mối quan hệ giữa FDI và tăng trưởng kinh tế
• 2.1.3. Các nghiên cứu thực nghiệm về FDI tác động đến GDP
• 2.2. Cơ sở lý thuyết về tham nhũng và tăng trưởng kinh tế
• 2.2.1. Khái niệm tham nhũng
• 2.2.2. Mối quan hệ giữa tham nhũng và tăng trưởng kinh tế
• 2.2.3. Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động tiêu cực của tham nhũng lên tăng trưởng kinh tế
• 2.2.4. Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động tích cực của tham nhũng lên tăng trưởng kinh tế
• 2.3. Cơ sở lý thuyết giữa Tham nhũng và đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.3.1. Mối quan hệ giữa tham nhũng và đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.3.2. Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động tiêu cực của tham nhũng đối với FDI
• 2.3.3. Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động tích cực của tham nhũng đối với FDI
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm
• 4.1.1. Thống kê mô tả các biến
• 4.1.2. Ma trận hệ số tương quan các biến
• 4.1.3. Kết quả thực nghiệm
• 4.2. Giải thích kết quả biến tương tác
• 4.3. Kiểm tra tính vững của mô hình
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Các phát hiện chính của nghiên cứu
• 5.2. Hàm ý chính sách
• 5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Tham nhũng FDI và Tăng trưởng Kinh tế ở Nước Đang Phát Triển

Tham nhũng và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển. Nghiên cứu cho thấy rằng FDI có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhưng tham nhũng lại có thể làm giảm hiệu quả của dòng vốn này. Các nước đang phát triển thường phải đối mặt với thách thức lớn từ tham nhũng, điều này có thể cản trở sự phát triển bền vững. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa tham nhũng và FDI là rất cần thiết để xây dựng chính sách kinh tế hiệu quả.

1.1. Khái niệm về Tham nhũng và FDI

Tham nhũng được định nghĩa là hành vi lạm dụng quyền lực để thu lợi cá nhân. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là hình thức đầu tư mà một công ty hoặc cá nhân từ một quốc gia đầu tư vào một quốc gia khác với mục đích quản lý và điều hành doanh nghiệp. Mối quan hệ giữa hai yếu tố này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của các nước đang phát triển.

1.2. Tác động của Tham nhũng đến FDI

Tham nhũng có thể tạo ra rào cản cho các nhà đầu tư nước ngoài. Khi tham nhũng gia tăng, các nhà đầu tư có thể cảm thấy không an toàn và giảm bớt đầu tư. Điều này dẫn đến việc giảm nguồn vốn FDI, ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế. Nghiên cứu cho thấy rằng các quốc gia có mức độ tham nhũng cao thường thu hút ít FDI hơn.

II. Vấn đề Tham nhũng trong Quản lý Đầu tư Nước Ngoài

Quản lý đầu tư nước ngoài ở các nước đang phát triển thường gặp nhiều khó khăn do tham nhũng. Các chính sách kinh tế không minh bạch và thiếu hiệu quả có thể dẫn đến việc lạm dụng quyền lực trong việc cấp phép đầu tư. Điều này không chỉ làm giảm lòng tin của nhà đầu tư mà còn cản trở sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

2.1. Các hình thức tham nhũng trong đầu tư

Tham nhũng trong đầu tư có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức như hối lộ, gian lận trong đấu thầu, và lạm dụng quyền lực. Những hành vi này không chỉ làm giảm hiệu quả của đầu tư mà còn gây thiệt hại cho nền kinh tế quốc gia.

2.2. Hệ quả của tham nhũng đối với tăng trưởng kinh tế

Tham nhũng có thể dẫn đến việc phân bổ nguồn lực không hiệu quả, làm giảm năng suất lao động và cản trở sự phát triển công nghệ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế, khiến các nước đang phát triển khó khăn trong việc đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

III. Phương pháp Giải quyết Vấn đề Tham nhũng trong FDI

Để giảm thiểu tác động tiêu cực của tham nhũng đối với FDI, các nước đang phát triển cần áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả. Việc cải cách chính sách và tăng cường minh bạch trong quản lý đầu tư là rất cần thiết. Các biện pháp này không chỉ giúp thu hút FDI mà còn tạo ra môi trường đầu tư an toàn và bền vững.

3.1. Cải cách chính sách kinh tế

Cải cách chính sách kinh tế nhằm tăng cường minh bạch và giảm thiểu tham nhũng là rất quan trọng. Các chính sách cần được thiết kế để tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi, khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường.

3.2. Tăng cường giám sát và kiểm soát tham nhũng

Việc thiết lập các cơ chế giám sát và kiểm soát tham nhũng hiệu quả sẽ giúp phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi tham nhũng. Điều này không chỉ bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư mà còn nâng cao uy tín của quốc gia trên trường quốc tế.

IV. Ứng dụng Thực tiễn và Kết quả Nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc kiểm soát tham nhũng có thể tạo ra tác động tích cực đến FDI và tăng trưởng kinh tế. Các quốc gia đã áp dụng các biện pháp kiểm soát tham nhũng hiệu quả thường thu hút được nhiều FDI hơn và đạt được tăng trưởng kinh tế bền vững. Kết quả này cho thấy rằng việc cải cách chính sách và tăng cường minh bạch là rất cần thiết.

4.1. Các quốc gia thành công trong kiểm soát tham nhũng

Một số quốc gia đã thành công trong việc kiểm soát tham nhũng và thu hút FDI, như Singapore và New Zealand. Những quốc gia này đã áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả, tạo ra môi trường đầu tư an toàn và minh bạch.

4.2. Kết quả nghiên cứu về tác động của FDI

Nghiên cứu cho thấy rằng FDI có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển. Tuy nhiên, tác động này sẽ bị giảm sút nếu tham nhũng không được kiểm soát hiệu quả.

V. Kết luận và Tương lai của Tham nhũng FDI

Tham nhũng và FDI là hai yếu tố có mối quan hệ phức tạp, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển. Việc kiểm soát tham nhũng là rất cần thiết để thu hút FDI và đảm bảo sự phát triển bền vững. Tương lai của các nước đang phát triển phụ thuộc vào khả năng quản lý tham nhũng và tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi.

5.1. Tương lai của FDI ở các nước đang phát triển

Nếu các nước đang phát triển có thể kiểm soát tham nhũng hiệu quả, họ sẽ thu hút được nhiều FDI hơn và đạt được tăng trưởng kinh tế bền vững. Điều này sẽ tạo ra cơ hội phát triển cho các quốc gia này trong tương lai.

5.2. Đề xuất chính sách cho các nước đang phát triển

Các chính sách cần tập trung vào việc cải cách quản lý đầu tư, tăng cường minh bạch và giám sát tham nhũng. Điều này sẽ giúp tạo ra môi trường đầu tư an toàn và thu hút FDI, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) được xem là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển. Theo ước tính, dòng vốn FDI trung bình vào các quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2000-2014 đạt khoảng 5,9% GDP, góp phần nâng cao năng lực sản xuất, chuyển giao công nghệ và tạo việc làm. Tuy nhiên, song song với lợi ích đó, tham nhũng vẫn là một thách thức lớn, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư và sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Chỉ số kiểm soát tham nhũng trung bình của các quốc gia trong nghiên cứu là -0,31 trên thang điểm từ -2,5 (tham nhũng cao) đến 2,5 (kiểm soát tốt), cho thấy mức độ tham nhũng phổ biến và nghiêm trọng.

Luận văn tập trung nghiên cứu mối quan hệ tương tác giữa tham nhũng, FDI và tăng trưởng kinh tế ở 76 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2000-2014. Mục tiêu chính là đánh giá tác động của kiểm soát tham nhũng và FDI đến tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người, đồng thời làm rõ vai trò của kiểm soát tham nhũng trong việc điều tiết ảnh hưởng của FDI đến tăng trưởng kinh tế. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho các nhà hoạch định chính sách nhằm xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên ba lý thuyết kinh tế chủ đạo để phân tích mối quan hệ giữa FDI, tham nhũng và tăng trưởng kinh tế:

1. Lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển và nội sinh: Mô hình Solow (1957) cho rằng FDI đóng vai trò quan trọng trong việc tăng tích lũy vốn và chuyển giao công nghệ, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn. Lý thuyết tăng trưởng nội sinh bổ sung rằng FDI còn thúc đẩy tích lũy vốn con người và đổi mới công nghệ, đặc biệt quan trọng với các nước đang phát triển.

2. Lý thuyết chiết trung của Dunning (OLI paradigm): Giải thích các yếu tố quyết định thu hút FDI dựa trên ba lợi thế: sở hữu (Ownership), địa điểm (Location) và nội bộ hóa (Internalization). Mức độ tham nhũng được xem là một yếu tố ảnh hưởng đến lợi thế địa điểm, tác động đến quyết định đầu tư của các doanh nghiệp đa quốc gia.

3. Lý thuyết chi phí giao dịch: Phân tích tham nhũng như một chi phí giao dịch phát sinh trong môi trường đầu tư, làm tăng chi phí kinh doanh và rủi ro cho nhà đầu tư nước ngoài. Mức độ tham nhũng cao có thể làm giảm động lực đầu tư do chi phí không dự kiến và sự không chắc chắn về pháp lý.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Kiểm soát tham nhũng (Control of Corruption - COR), Tăng trưởng kinh tế (GDP bình quân đầu người), Độ mở thương mại (TO), Chi tiêu chính phủ (GE), Đầu tư trong nước (DI), và Tỷ lệ lạm phát (INF).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng cân bằng (balanced panel data) thu thập từ 76 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2000-2014, với tổng số 1140 quan sát. Dữ liệu được lấy từ các nguồn uy tín như World Governance Indicators (WGI), World Development Indicators (WDI) và Penn World Table 9.0.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên mô hình tuyến tính có biến tương tác giữa FDI và kiểm soát tham nhũng nhằm đánh giá tác động đồng thời của hai yếu tố này đến tăng trưởng kinh tế:

$$ GDP_{it} = \alpha_0 + \alpha_1 FDI_{it} + \alpha_2 COR_{it} + \gamma_0 GDP_{it-1} + \gamma_1 (FDI \times COR){it} + \alpha_3 TO{it} + \alpha_4 GE_{it} + \alpha_5 DI_{it} + \alpha_6 INF_{it} + \varepsilon_{it} $$

Phương pháp phân tích chính gồm:

• Phương pháp ước lượng GLS (Generalized Least Squares): Xử lý hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan trong dữ liệu bảng đa quốc gia.
• Phương pháp hồi quy GMM (Generalized Method of Moments): Giải quyết vấn đề nội sinh giữa FDI và GDP, sử dụng biến trễ làm biến công cụ, đồng thời kiểm định tính vững của mô hình qua kiểm định Hansen và Arellano-Bond.

Các biến được đo lường cụ thể với thang điểm và tỷ lệ phần trăm, đảm bảo tính chính xác và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của FDI đến tăng trưởng kinh tế: Hệ số hồi quy của FDI trong mô hình GLS và GMM đều mang dấu dương và có ý nghĩa thống kê ở mức 5-10%. Trung bình, dòng vốn FDI chiếm khoảng 5,9% GDP, góp phần thúc đẩy tăng trưởng GDP bình quân đầu người ở các quốc gia đang phát triển.

2. Kiểm soát tham nhũng có ảnh hưởng tích cực đến tăng trưởng: Chỉ số kiểm soát tham nhũng (COR) có hệ số dương và ý nghĩa thống kê cao (1%), cho thấy các quốc gia có mức độ kiểm soát tham nhũng tốt hơn sẽ có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn. Mức trung bình COR là -0,31, phản ánh mức độ tham nhũng phổ biến nhưng vẫn có sự khác biệt giữa các quốc gia.

3. Biến tương tác FDI*COR tác động tích cực đến GDP: Khi kiểm soát tham nhũng được cải thiện (COR tăng từ -0,7 đến 2,5), tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế chuyển từ tiêu cực sang tích cực. Điều này chứng tỏ vai trò điều tiết quan trọng của kiểm soát tham nhũng trong việc phát huy hiệu quả của FDI.

4. Các biến kiểm soát khác: Đầu tư trong nước (DI) có tác động tích cực và có ý nghĩa đến tăng trưởng kinh tế, trong khi chi tiêu chính phủ (GE) lại có tác động âm, cho thấy chi tiêu công chưa hiệu quả có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng. Tỷ lệ lạm phát (INF) và độ mở thương mại (TO) không có tác động ổn định và rõ ràng trong mẫu nghiên cứu.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy FDI là nhân tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển, phù hợp với các nghiên cứu trước đây như của Borensztein et al. (1998) và De Mello (1999). Tuy nhiên, hiệu quả của FDI phụ thuộc vào mức độ kiểm soát tham nhũng. Ở những quốc gia có tham nhũng cao (COR thấp), FDI có thể bị lợi dụng để nhập khẩu công nghệ lạc hậu hoặc gây ra các chi phí xã hội như ô nhiễm môi trường, làm giảm lợi ích kinh tế thu được.

Việc kiểm soát tham nhũng tốt giúp giảm chi phí giao dịch, tăng tính minh bạch và tạo môi trường đầu tư thuận lợi, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn FDI. Kết quả này cũng đồng thuận với lý thuyết chi phí giao dịch và lý thuyết chiết trung của Dunning, nhấn mạnh vai trò của thể chế trong thu hút và phát huy tác động của FDI.

Biến chi tiêu chính phủ có tác động âm có thể do chi tiêu công chưa được phân bổ hiệu quả, làm dịch chuyển nguồn lực khỏi khu vực sản xuất hiệu quả. Điều này phù hợp với các nghiên cứu cho thấy chi tiêu công vượt ngưỡng tối ưu có thể cản trở tăng trưởng.

Kết quả kiểm định GMM cho thấy mô hình có tính vững, các biến công cụ phù hợp, không tồn tại tự tương quan bậc hai, đảm bảo độ tin cậy của các kết luận.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường kiểm soát tham nhũng: Các quốc gia cần xây dựng và thực thi các chính sách minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, giảm thiểu các thủ tục hành chính rườm rà để hạn chế tham nhũng. Mục tiêu là nâng chỉ số kiểm soát tham nhũng lên mức trên 0 trong vòng 5 năm tới, do các cơ quan chức năng và chính phủ thực hiện.

2. Tạo môi trường đầu tư thuận lợi, hấp dẫn FDI chất lượng cao: Cần cải thiện khung pháp lý, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, đồng thời ưu tiên thu hút các dự án FDI có công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường. Mục tiêu tăng tỷ lệ FDI có công nghệ cao lên ít nhất 30% tổng FDI trong 3 năm tới, do Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các địa phương thực hiện.

3. Tăng cường đầu tư trong nước và nâng cao hiệu quả chi tiêu công: Khuyến khích đầu tư tư nhân trong nước, đồng thời rà soát, tối ưu hóa chi tiêu công để tập trung vào các dự án phát triển hạ tầng và nâng cao năng lực sản xuất. Mục tiêu duy trì tỷ lệ đầu tư trong nước trên 20% GDP và giảm chi tiêu công không hiệu quả trong 5 năm tới, do Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp thực hiện.

4. Xây dựng hệ thống giám sát và đánh giá hiệu quả chính sách: Thiết lập các cơ chế giám sát độc lập, minh bạch để đánh giá tác động của các chính sách kiểm soát tham nhũng và thu hút FDI, từ đó điều chỉnh kịp thời. Mục tiêu hoàn thiện hệ thống giám sát trong 2 năm, do các tổ chức xã hội dân sự và cơ quan nhà nước phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế: Luận văn cung cấp bằng chứng thực nghiệm và khuyến nghị chính sách giúp xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực kinh tế phát triển và quản trị công: Tài liệu cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu hiện đại, đồng thời bổ sung các kết quả thực nghiệm về mối quan hệ phức tạp giữa tham nhũng, FDI và tăng trưởng.

3. Doanh nghiệp FDI và nhà đầu tư nước ngoài: Hiểu rõ tác động của môi trường thể chế và tham nhũng đến hiệu quả đầu tư, từ đó xây dựng chiến lược đầu tư phù hợp tại các quốc gia đang phát triển.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan giám sát minh bạch: Sử dụng luận văn để nâng cao nhận thức về tác động của tham nhũng và thúc đẩy các hoạt động giám sát, cải thiện chất lượng thể chế.

Câu hỏi thường gặp

1. FDI có thực sự thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển không?
   Có, nghiên cứu cho thấy FDI có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến tăng trưởng GDP bình quân đầu người, đặc biệt khi môi trường thể chế được cải thiện.

2. Tham nhũng ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả của FDI?
   Tham nhũng làm tăng chi phí giao dịch và rủi ro đầu tư, làm giảm hiệu quả của FDI. Tuy nhiên, khi kiểm soát tham nhũng được cải thiện, tác động tích cực của FDI đến tăng trưởng kinh tế được gia tăng.

3. Tại sao chi tiêu chính phủ lại có tác động tiêu cực đến tăng trưởng?
   Chi tiêu công chưa hiệu quả có thể làm dịch chuyển nguồn lực khỏi khu vực sản xuất hiệu quả, gây lãng phí và cản trở tăng trưởng kinh tế.

4. Phương pháp GMM giúp gì trong nghiên cứu này?
   GMM xử lý vấn đề nội sinh giữa FDI và GDP, đồng thời kiểm soát tự tương quan và phương sai thay đổi, giúp kết quả hồi quy trở nên vững chắc và tin cậy hơn.

5. Làm thế nào để các quốc gia đang phát triển cải thiện kiểm soát tham nhũng?
   Thông qua cải cách thể chế, minh bạch hóa quản lý nhà nước, nâng cao năng lực giám sát và thực thi pháp luật, đồng thời giảm thiểu thủ tục hành chính phức tạp.

Kết luận

• FDI và kiểm soát tham nhũng đều có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến tăng trưởng kinh tế ở các quốc gia đang phát triển.
• Mối quan hệ tương tác giữa FDI và kiểm soát tham nhũng cho thấy kiểm soát tham nhũng tốt làm tăng hiệu quả của FDI đối với tăng trưởng.
• Đầu tư trong nước cũng đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng, trong khi chi tiêu chính phủ cần được quản lý hiệu quả để tránh tác động tiêu cực.
• Phương pháp hồi quy GMM xác nhận tính vững của mô hình và các kết quả nghiên cứu.
• Các quốc gia cần tập trung cải thiện môi trường thể chế, kiểm soát tham nhũng và thu hút FDI chất lượng cao để thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư nên áp dụng các khuyến nghị từ nghiên cứu để xây dựng chiến lược phát triển kinh tế hiệu quả. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, quý độc giả có thể liên hệ với các cơ quan nghiên cứu kinh tế và đầu tư quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------o0o--------- PHẠM NHẬT TRƯỜNG THAM NHŨNG, ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ: NGHIÊN CỨU Ở CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HCM - Năm 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------o0o--------- PHẠM NHẬT TRƯỜNG THAM NHŨNG, ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ: NGHIÊN CỨU Ở CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH CÔNG Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: GS.TS SỬ ĐÌNH THÀNH TP. HCM - Năm 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoạn luận văn này do tôi tự tìm hiểu, nghiên cứu và thực hiện dưới sự hướng dẫn của GS.TS Sử Đình Thành. Các kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng công bố ở bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Tác giả PHẠM NHẬT TRƯỜNG TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG Trang CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN .1 Lý do chọn đề tài: .2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu .3 Phương pháp nghiên cứu .4 Phạm vi nghiên cứu . 4 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TRƯỚC ĐÂY .1 Cơ sở lý thuyết về đầu tư trực tiếp nước ngoài và tăng trưởng kinh tế .1 Khái niệm về đầu tư trực tiếp nước ngoài.2 Mối quan hệ giữa FDI và tăng trưởng kinh tế .3 Các nghiên cứu thực nghiệm về FDI tác động đến GDP .2 Cơ sở lý thuyết về tham nhũng và tăng trưởng kinh tế.1 Khái niệm tham nhũng .2 Mối quan hệ giữa tham nhũng và tăng trưởng kinh tế .3 Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động tiêu cực của tham nhũng lên tăng trưởng kinh tế .4 Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động tích cực của tham nhũng lên TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tăng trưởng kinh tế .3 Cơ sở lý thuyết giữa Tham nhũng và đầu tư trực tiếp nước ngoài.1 Mối quan hệ giữa tham nhũng và đầu tư trực tiếp nước ngoài .2 Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động tiêu cực của tham nhũng đối với FDI .3 Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động tích cực của tham nhũng đối với FDI .1 Mô hình nghiên cứu .2 Dữ liệu nghiên cứu.3 Định nghĩa các biến trong mô hình.4 Phương pháp nghiên cứu .5 Kiểm định tính vững bằng mô hình GMM . 30 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Kết quả nghiên cứu thực nghiệm .1 Thống kê mô tả các biến .2 Ma trận hệ số tương quan các biến.3 Kết quả thực nghiệm .2 Giải thích kết quả biến tương tác .3 Kiểm tra tính vững của mô hình . 39 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH .1 Các phát hiện chính của nghiên cứu .2 Hàm ý chính sách.3 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo. 45 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 47 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PHỤ LỤC. 52 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Ký hiệu Tên đầy đủ Ý Nghĩa 2SLS Two-Stage Least Squares Phương pháp bình phương nhỏ nhất ba giai đoạn 3SLS Three-Stage Least Squares Phương pháp bình phương nhỏ nhất hai giai đoạn ASEAN Association of Southeast Asian Hiệp hội các quốc gia Đông Nation Nam Á BI Business Internationlal Kinh doanh quốc tế COR Control Of Corruption Chỉ số kiểm soát tham nhũng CPI Concorruption Perceptions Index Chỉ số cảm nhận tham nhũng DI Domestic Investment Đầu tư trong nước FDI Foreign Development Invest Đầu tư trực tiếp nước ngoài FEM Fixed Effects Model Mô hình tác động cố định GDP Grosss Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội GE Government Expenditure Đầu tư trong nước GLS Generalized. Least Squares Phương pháp bình phương nhỏ nhất tổng quát GMM General Method of Moments Phương pháp hồi quy GMM OLI Ownership, Location, Internalization Lý thuyết chiết trung paradigm OECD Organization for Economic Tổ chức hợp tác và phát triển Cooperation and Development kinh tế REM Random Effects Model Mô hình tác động ngẫu nhiên TI Transparency International Tổ chức minh bạch quốc tế TO Trade Openness Độ mở thương mại TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Trang Bảng 3.1: Nguồn thu thập các biến 25 Bảng 4.1 Thông kê mô tả các biến 32 Bảng 4.2 Ma trận hệ số tương quan 34 Bảng 4.3 Kết quả hồi quy GLS giữa tăng trưởng kinh tế, đầu tư trực tiếp nước ngoài, kiểm soát tham nhũng và các biến kinh tế vĩ mô 35 Bảng 4.4 Kiểm tra tính vững của mô hình bằng phương pháp GMM 41 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN 1.1 Lý do chọn đề tài Kinh nghiệm của khá nhiều nước trên thế giới trong nhiều năm qua đã chỉ ra rằng việc mở cửa hội nhập nền kinh tế, đặc biệt là thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giúp các nước này mau chóng đạt được những thành tựu về phát triển kinh tế - xã hội quan trọng và trở thành một trong những quốc gia có nền kinh tế năng động, phát triển mạnh mẽ trên thị trường thế giới. Dòng vốn FDI cũng được đánh giá là có vai trò quan trọng ở các nước có nền kinh tế thị trường mới nổi, có thể giúp các nước đang phát triển thu hẹp khoảng cách với các nước khác và vươn lên trở thành các nước phát triển mạnh mẽ. Đối với các nhà đầu tư nước ngoài thì có được lợi ích là mở rộng thêm thị trường, kéo dài được chu kỳ sống của sản phẩm thông qua việc chuyển giao công nghệ, tận dụng các nguồn lực sẵn có và những thuận lợi từ quốc gia tiếp nhận đầu tư…Bên cạnh đó thì các quốc gia tiếp nhận đầu tư, họ có thêm nguồn lực từ bên ngoài đầu tư vào, hỗ trợ tăng cường thúc đẩy kinh tế phát triển, phát triển cơ sở hạ tầng, có thêm nhiều việc làm, nâng cao trình độ công nghệ…Các nền kinh tế mới nổi của các nước đang phát triển có những ưu thế nhất định khi được xem là thị trường tiềm năng do chưa được khai thác, có lực lượng lao động dồi dào, chi phí nhân công rẻ và nhà nước có nhiều chính sách ưu đãi, thu hút đầu tư. Tuy nhiên trong quá trình phát triển thì các quốc gia này cũng đang phải đối mặt với một vấn đề nghiêm trọng đó là nạn tham nhũng. Tổ chức minh bạch thế giới đưa ra những con số cần báo động đối với tình trạng tham nhũng ở các nước đang phát triển. Liên Hợp Quốc cũng đã cảnh báo rằng tham nhũng đã và đang trở thành chướng ngại vật được thể chế hóa, ảnh hưởng đến sự phát triển của các nước. Tác động của Tham nhũng, FDI đến tốc độ tăng trưởng kinh tế cũng có những quan điểm khác nhau. Theo một số nhà nghiên cứu, tham nhũng có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế khi các công ty đa quốc gia có thế mạnh về tài chính sẵn sàng bỏ ra một số tiền lớn để hối lộ bộ máy chính quyền nhà nước nhằm mục đích nhận được các ưu đãi đầu tư, các khoản trợ cấp lớn, miễn, giảm, ưu TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 đãi thuế…tiếp cận được nhiều thông tin thuận lợi hơn. Khi đó tham nhũng đã trở thành chất bôi trơn trong các hoạt động đầu tư. Bên cạnh đó, cũng có nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tham nhũng lại tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế khi tham nhũng được xem như một loại phí mà các nhà đầu tư phải đóng, chính vì thế đã làm cản trở sự hấp dẫn đầu tư ở các nước đang phát triển. Nghiên cứu của Mauro (1995) cho rằng tham nhũng làm giảm tổng giá trị đầu tư, qua đó làm cho tăng trưởng kinh tế ở các nước chậm lại. Hầu hết các nhà nghiên cứu đồng ý với quan điểm về các tác động tiêu cực tham nhũng mang lại nhiều hơn so với tác động tích cực. Tuy nhiên, một số bằng chứng thực nghiệm về sự tương phản giữa khả năng thu hút FDI và mức độ tham nhũng trong các nước đang phát triển là một phần của câu hỏi chưa được giải thích một cách rõ ràng. Hiện nay cũng chưa có nghiên cứu nào kiểm tra việc Đầu tư trực tiếp nước ngoài tác động đến tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển sẽ bị ảnh hưởng như thế nào nếu có sự tương tác của tham nhũng. Theo lý thuyết, kinh tế tăng trưởng đồng nghĩa với mang lại nhiều lợi nhuận cho các nhà đầu tư nên sẽ thu hút FDI, nhưng khi có sự tương tác của tham nhũng vào thì có đúng như vậy không ? Có thể thấy, mối quan hệ đa chiều giữa tăng trưởng kinh tế và FDI, Tham nhũng và FDI, tăng trưởng kinh tế và tham nhũng không chỉ được nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm xem xét, mà còn được các nhà hoạch định chính sách kinh tế chú ý, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển . Bài nghiên cứu này cung cấp thêm một bằng chứng thực nghiệm về vấn đề này tại các nền kinh tế của các nước đang phát triển qua đó nêu ra gợi ý thu hút dòng FDI cũng như mức kiểm soát tham nhũng để nhằm mục đích kích thích tăng trưởng kinh tế. Đó cũng là lý do tác giả chọn đề tài: “Tham nhũng, Đầu tư trực tiếp nước ngoài và Tăng trưởng kinh tế: Nghiên cứu ở các nước đang phát triển” để nghiên cứu. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu Mục tiêu của bài nghiên cứu là kiểm tra sự tác động của việc Kiểm soát tham nhũng và Đầu tư trực tiếp nước ngoài tác động đến tăng trưởng kinh tế nói chung và vai trò của kiểm soát tham nhũng trong mối quan hệ FDI tác động GDP nói riêng. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của bài nghiên cứu là tỷ lệ tăng trưởng GDP thực trên đầu người. Có thể thấy sự đa dạng và phong phú trong các nghiên cứu trên thế giới về Tham nhũng tác động đến tăng trưởng kinh tế hay FDI tác động đến tăng trưởng kinh tế. Với thực trạng hiện nay các nước đang phát triển đang trên đà phấn đấu trở thành các nước phát triển, vì thế các hoạt động tham nhũng hay đầu tư có tác động tốt hay xấu? Nếu tác động theo chiều hướng tích cực thì sẽ trong ngưỡng nào hay tác động tiêu cực thì sẽ có biện pháp gì nhằm cải thiện.