Các yếu tố tác động đến tăng trưởng tín dụng tại NHTM tỉnh Bình Thuận

Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng tăng trưởng tín dụng tại chi nhánh ngân hàng thương mại tỉnh Bình Thuận. Phân tích và giải pháp.

• Tác giả: Huỳnh Thị Hiền
• Người hướng dẫn: Ts. Lê Hồ An Châu
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Tác Động Đến Tăng Trưởng Tín Dụng Tại Các Chi Nhánh Ngân Hàng Thương Mại Tỉnh Bình Thuận
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tăng trưởng tín dụng là gì Khám phá vai trò cốt lõi

Tăng trưởng tín dụng (TTTD) là một chỉ tiêu kinh tế vĩ mô quan trọng, phản ánh sự thay đổi về tổng dư nợ cho vay của một ngân hàng hoặc toàn bộ hệ thống ngân hàng trong một khoảng thời gian nhất định. Về bản chất, đây là thước đo mức độ mở rộng hoạt động cấp tín dụng, bao gồm các nghiệp vụ như cho vay, chiết khấu, bao thanh toán, và bảo lãnh ngân hàng. Tăng trưởng tín dụng không chỉ là mục tiêu kinh doanh cốt lõi của các ngân hàng thương mại (NHTM) mà còn là một công cụ điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước. Một tốc độ TTTD dương cho thấy dư nợ cho vay tại thời điểm so sánh cao hơn thời điểm gốc, thể hiện sự gia tăng trong việc cung ứng vốn cho nền kinh tế. Ngược lại, TTTD âm xảy ra khi giá trị các khoản giải ngân mới không đủ bù đắp cho lượng nợ gốc được thu hồi. Tầm quan trọng của tăng trưởng tín dụng thể hiện ở hai khía cạnh chính. Đối với NHTM, đây là nguồn thu nhập chủ yếu, quyết định trực tiếp đến lợi nhuận. Đối với nền kinh tế, TTTD là kênh dẫn vốn hiệu quả, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tiêu dùng và đầu tư, từ đó góp phần vào tăng trưởng kinh tế (GDP). Theo Võ Trí Thành (2015), TTTD tích cực là tín hiệu tốt cho nền kinh tế. Tuy nhiên, việc quản lý chỉ tiêu này đòi hỏi sự cân bằng tinh tế để tránh những rủi ro tiềm ẩn.

1.1. Định nghĩa chuẩn về tăng trưởng tín dụng ngân hàng

Theo các tài liệu học thuật, tăng trưởng tín dụng được định nghĩa là chỉ số phản ánh sự chênh lệch của các khoản cấp tín dụng, chủ yếu là dư nợ cho vay và chiết khấu, của kỳ nghiên cứu so với kỳ gốc. Công thức tính toán phổ biến là lấy tổng dư nợ kỳ này trừ đi tổng dư nợ kỳ trước, sau đó chia cho tổng dư nợ kỳ trước. Hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại rất đa dạng, bao gồm cho vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn, cho vay hợp vốn, cho vay theo hạn mức và thấu chi. Mỗi hình thức đều góp phần vào tổng dư nợ cho vay và ảnh hưởng đến chỉ số TTTD chung. Chỉ tiêu này không chỉ đo lường về mặt số lượng mà còn gián tiếp phản ánh chất lượng hoạt động của ngân hàng và sức khỏe của nền kinh tế.

1.2. Tầm quan trọng của TTTD với NHTM và nền kinh tế

Đối với các ngân hàng thương mại, tăng trưởng tín dụng là mục tiêu trung gian quan trọng nhất để đạt được mục tiêu cuối cùng là lợi nhuận. Hoạt động cho vay mang lại nguồn thu nhập từ lãi lớn nhất. Việc mở rộng tín dụng hợp lý giúp ngân hàng tăng quy mô tài sản, nâng cao thị phần và uy tín. Đối với nền kinh tế, TTTD đóng vai trò là mạch máu cung cấp vốn cho các doanh nghiệp mở rộng sản xuất, tạo công ăn việc làm. Nó cũng kích thích tiêu dùng của người dân, thúc đẩy lưu thông hàng hóa. Một mức tăng trưởng tín dụng ổn định và được kiểm soát tốt sẽ góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy sự phát triển bền vững. Schularick và Taylor (2011) còn cho rằng việc theo dõi TTTD có thể giúp dự báo các cuộc khủng hoảng tài chính trong tương lai.

II. Thách thức trong quản lý tăng trưởng tín dụng ngân hàng

Quản lý tăng trưởng tín dụng là một bài toán phức tạp, đòi hỏi các nhà quản trị ngân hàng phải đối mặt với nhiều thách thức. Thách thức lớn nhất là cân bằng giữa mục tiêu lợi nhuận và kiểm soát rủi ro tín dụng. Tăng trưởng quá nóng, nới lỏng các điều kiện cho vay để đạt chỉ tiêu có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là sự gia tăng tỷ lệ nợ xấu. Khi nợ xấu tăng cao, ngân hàng phải trích lập dự phòng rủi ro nhiều hơn, làm suy giảm lợi nhuận và thậm chí ảnh hưởng đến an toàn vốn. Nghiên cứu của Trịnh Hoàng Việt và Võ Hồng Đức (2016) tại Đồng Nai đã chỉ ra rằng TTTD đã dẫn đến sự sụt giảm chất lượng tín dụng trong cả ngắn hạn và dài hạn. Bên cạnh đó, các yếu tố bên ngoài như biến động kinh tế vĩ mô (tăng trưởng GDP, lạm phát) và sự thay đổi trong chính sách tiền tệ cũng tạo ra áp lực lớn. Khi kinh tế suy thoái, nhu cầu vay vốn giảm, khả năng trả nợ của khách hàng yếu đi, khiến việc thúc đẩy tăng trưởng tín dụng an toàn trở nên khó khăn hơn. Áp lực cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại cũng là một thách thức không nhỏ, buộc các ngân hàng phải liên tục đổi mới sản phẩm và chính sách để thu hút khách hàng.

2.1. Rủi ro nợ xấu Bài toán cân bằng giữa tăng trưởng

Mối quan hệ giữa tăng trưởng tín dụng và nợ xấu là mối quan hệ hai chiều và luôn là mối quan tâm hàng đầu. Khi ngân hàng quá tập trung vào mục tiêu tăng trưởng trong ngắn hạn, các tiêu chuẩn thẩm định có thể bị hạ thấp. Điều này làm tăng nguy cơ các khoản vay được cấp cho những khách hàng có khả năng tài chính yếu, dẫn đến rủi ro tín dụng và phát sinh nợ xấu trong tương lai. Ngược lại, khi tỷ lệ nợ xấu hiện tại đang ở mức cao, ngân hàng sẽ có xu hướng thắt chặt chính sách cho vay, sàng lọc khách hàng kỹ lưỡng hơn. Điều này làm giảm nguồn lực tìm kiếm khách hàng mới và có thể kìm hãm tốc độ tăng trưởng tín dụng. Do đó, việc xây dựng một quy trình quản trị rủi ro hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo tăng trưởng bền vững.

2.2. Biến động kinh tế và áp lực từ chính sách tiền tệ

Hoạt động tín dụng của ngân hàng chịu tác động mạnh mẽ từ môi trường kinh tế vĩ mô. Theo Aydin (2008), các ngân hàng thường giảm cho vay khi biến động kinh tế vĩ mô gia tăng. Khi Ngân hàng Nhà nước thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt để kiểm soát lạm phát, chẳng hạn như tăng lãi suất điều hành, chi phí vốn vay sẽ tăng lên. Điều này làm giảm nhu cầu vay của cả doanh nghiệp và cá nhân, gây khó khăn cho mục tiêu tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng thương mại. Ngược lại, một chính sách nới lỏng có thể thúc đẩy tín dụng nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ lạm phát và bong bóng tài sản. Sự phụ thuộc vào chu kỳ kinh doanh và định hướng chính sách đòi hỏi các ngân hàng phải có khả năng dự báo tốt và linh hoạt trong điều hành.

III. Top 2 yếu tố vĩ mô tác động đến tăng trưởng tín dụng

Các yếu tố vĩ mô tạo ra bối cảnh chung cho hoạt động ngân hàng và có ảnh hưởng sâu rộng đến tăng trưởng tín dụng. Trong số đó, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) và tỷ lệ lạm phát là hai nhân tố có tác động rõ rệt nhất. Tăng trưởng kinh tế thường có mối quan hệ cùng chiều với TTTD. Khi kinh tế phát triển, các doanh nghiệp có xu hướng mở rộng sản xuất kinh doanh, người dân tăng cường chi tiêu và đầu tư. Nhu cầu vay vốn từ đó tăng cao, tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng thương mại đẩy mạnh cho vay. Nhiều nghiên cứu thực nghiệm như của Kai & Stepanyan (2011) hay Joseph (2008) đã khẳng định mối quan hệ tích cực này. Ngược lại, tỷ lệ lạm phát lại có tác động phức tạp và thường là ngược chiều. Khi lạm phát tăng cao, Ngân hàng Nhà nước thường áp dụng các biện pháp thắt chặt chính sách tiền tệ để ổn định giá cả. Việc tăng lãi suất sẽ làm giảm sức hấp dẫn của các khoản vay, từ đó kìm hãm tăng trưởng tín dụng. Nghiên cứu của Hussain và Junaid (2012) và Trương Đông Lộc và Nguyễn Văn Thép (2014) đều chỉ ra mối quan hệ ngược chiều giữa lạm phát và TTTD. Hiểu rõ tác động của hai yếu tố này giúp ngân hàng xây dựng kế hoạch kinh doanh phù hợp với từng giai đoạn của chu kỳ kinh tế.

3.1. Phân tích ảnh hưởng của tăng trưởng kinh tế GDP

Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) là yếu tố phản ánh sức sống của một nền kinh tế. Khi GDP tăng trưởng mạnh, thu nhập của doanh nghiệp và người dân được cải thiện, tạo ra niềm tin và nhu cầu đầu tư, tiêu dùng lớn hơn. Điều này trực tiếp làm tăng nhu cầu vay vốn. Các ngân hàng cũng tự tin hơn trong việc giải ngân khi nhận thấy môi trường kinh doanh thuận lợi và rủi ro của người vay thấp hơn. Do đó, tăng trưởng kinh tế và tăng trưởng tín dụng có mối tương quan thuận mạnh mẽ. Tuy nhiên, đáng chú ý là trong nghiên cứu cụ thể tại tỉnh Bình Thuận của Huỳnh Thị Hiền (2017), tác động của GDP lại không có ý nghĩa thống kê, cho thấy có thể có những yếu tố đặc thù tại địa phương hoặc độ trễ chính sách nhất định.

3.2. Mối quan hệ giữa lạm phát và chính sách tiền tệ

Lạm phát là một chỉ số vĩ mô nhạy cảm, phản ánh sự mất giá của đồng tiền. Ngân hàng Nhà nước có nhiệm vụ kiểm soát lạm phát ở mức mục tiêu thông qua các công cụ chính sách tiền tệ. Khi lạm phát cao, chính sách thắt chặt được ưu tiên, lãi suất tăng làm giảm nhu cầu vay vốn. Ngược lại, khi lạm phát thấp, chính sách có thể được nới lỏng để kích thích kinh tế, tạo điều kiện cho tăng trưởng tín dụng. Nghiên cứu tại tỉnh Bình Thuận (Huỳnh Thị Hiền, 2017) đã tìm thấy bằng chứng thực nghiệm cho thấy lạm phát năm trước có tác động ngược chiều và có ý nghĩa đến TTTD. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc theo dõi chặt chẽ diễn biến lạm phát trong việc hoạch định chiến lược tín dụng của các ngân hàng thương mại.

IV. Bí quyết kiểm soát yếu tố vi mô thúc đẩy tín dụng

Bên cạnh các yếu tố vĩ mô, những yếu tố vi mô, hay còn gọi là yếu tố đặc thù của ngân hàng, đóng vai trò quyết định đến khả năng và chiến lược tăng trưởng tín dụng. Các yếu tố này phần lớn nằm trong tầm kiểm soát của nhà quản trị. Trong đó, tốc độ tăng trưởng huy động vốn, tỷ lệ nợ xấu, và quy mô ngân hàng là những nhân tố quan trọng nhất. Tăng trưởng huy động vốn có tác động cùng chiều và trực tiếp đến TTTD. Tiền gửi của khách hàng là nguồn vốn chủ yếu để ngân hàng thực hiện cho vay. Khi nguồn vốn huy động dồi dào, ngân hàng có thêm năng lực để mở rộng tín dụng. Ngược lại, tỷ lệ nợ xấu có tác động tiêu cực. Một tỷ lệ nợ xấu cao cho thấy chất lượng tín dụng kém, buộc ngân hàng phải thận trọng hơn trong việc cấp các khoản vay mới. Yếu tố quy mô ngân hàng, thường được đo bằng tổng tài sản, cũng được cho là có ảnh hưởng. Các ngân hàng lớn thường có lợi thế về mạng lưới, thương hiệu và khả năng đa dạng hóa sản phẩm, giúp thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Việc quản trị hiệu quả các yếu tố nội tại này chính là chìa khóa để các ngân hàng thương mại đạt được mục tiêu tăng trưởng một cách bền vững.

4.1. Vai trò quyết định của tăng trưởng huy động vốn

Tăng trưởng huy động vốn là điều kiện tiên quyết cho tăng trưởng tín dụng. Nguồn vốn tiền gửi dồi dào không chỉ cung cấp nguồn lực cho vay mà còn giúp ngân hàng giảm chi phí vốn, từ đó có thể đưa ra mức lãi suất cho vay cạnh tranh hơn. Hầu hết các nghiên cứu thực nghiệm, từ Tamirisa và Igan (2008) đến các nghiên cứu tại Việt Nam, đều khẳng định mối quan hệ cùng chiều mạnh mẽ này. Kết quả nghiên cứu tại tỉnh Bình Thuận (Huỳnh Thị Hiền, 2017) cũng cho thấy tốc độ tăng trưởng tiền gửi có tác động cùng chiều và có ý nghĩa thống kê đến TTTD. Do đó, các chính sách thu hút tiền gửi, chăm sóc khách hàng và đa dạng hóa sản phẩm huy động luôn là ưu tiên hàng đầu của các ngân hàng thương mại.

4.2. Tác động ngược chiều của tỷ lệ nợ xấu NPL

Tỷ lệ nợ xấu (Non-Performing Loan - NPL) là chỉ số đo lường chất lượng danh mục tín dụng. Một tỷ lệ NPL cao không chỉ ăn mòn lợi nhuận mà còn là dấu hiệu cảnh báo về rủi ro trong hoạt động của ngân hàng. Khi NPL tăng, các ngân hàng thương mại sẽ bị giám sát chặt chẽ hơn và phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về an toàn vốn. Họ buộc phải thắt chặt các điều kiện cho vay và tập trung nguồn lực vào việc xử lý, thu hồi nợ. Điều này tất yếu dẫn đến sự sụt giảm trong tốc độ tăng trưởng tín dụng. Hầu hết các nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam đều nhất quán về tác động ngược chiều này. Nghiên cứu của Huỳnh Thị Hiền (2017) một lần nữa xác nhận rằng tỷ lệ nợ xấu tác động ngược chiều và có ý nghĩa đến TTTD tại các chi nhánh ngân hàng ở tỉnh Bình Thuận.

V. Nghiên cứu thực tiễn về tăng trưởng tín dụng tại VN

Để cung cấp bằng chứng khoa học và xác thực các lý thuyết, nhiều nghiên cứu thực nghiệm đã được thực hiện tại Việt Nam. Một trong những nghiên cứu tiêu biểu là luận văn “Các yếu tố tác động đến TTTD tại các chi nhánh ngân hàng thương mại tỉnh Bình Thuận” của tác giả Huỳnh Thị Hiền (2017). Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng hiện đại, cụ thể là hồi quy dữ liệu bảng với mô hình GMM hệ thống, để phân tích dữ liệu của 13 chi nhánh ngân hàng thương mại trong giai đoạn 2010-2015. Việc sử dụng mô hình GMM được xem là một điểm mới, giúp khắc phục các vấn đề thống kê tiềm tàng như biến nội sinh và tự tương quan, từ đó cho ra kết quả ước lượng vững và hiệu quả hơn so với các phương pháp truyền thống. Kết quả nghiên cứu đã cung cấp những phát hiện quan trọng và có giá trị thực tiễn cao, không chỉ cho khu vực tỉnh Bình Thuận mà còn gợi mở nhiều hàm ý chính sách cho các nhà quản trị ngân hàng trên cả nước. Phân tích này là một minh chứng rõ ràng về việc ứng dụng các mô hình kinh tế lượng để giải quyết các vấn đề thực tiễn trong ngành tài chính-ngân hàng, giúp các ngân hàng hiểu rõ hơn các yếu tố đang thực sự chi phối tăng trưởng tín dụng.

5.1. Phương pháp nghiên cứu GMM và dữ liệu thực tế

Nghiên cứu của Huỳnh Thị Hiền (2017) đã sử dụng bộ dữ liệu bảng không cân bằng, thu thập từ báo cáo tài chính của 13 chi nhánh ngân hàng thương mại tại tỉnh Bình Thuận trong 6 năm (2010-2015). Phương pháp được lựa chọn là mô hình GMM (Generalized Method of Moments), một kỹ thuật ước lượng tiên tiến đặc biệt phù hợp với dữ liệu bảng có chuỗi thời gian ngắn và số lượng đơn vị chéo nhiều. Ưu điểm của mô hình GMM là khả năng xử lý vấn đề biến nội sinh (khi các biến độc lập có tương quan với sai số) và hiện tượng tự tương quan, vốn thường xuất hiện trong các mô hình tài chính. Bằng cách sử dụng các biến trễ làm biến công cụ, phương pháp này cho kết quả đáng tin cậy hơn so với các mô hình OLS, FEM hay REM.

5.2. Kết quả chính từ nghiên cứu tại tỉnh Bình Thuận

Kết quả hồi quy từ mô hình GMM trong nghiên cứu của Huỳnh Thị Hiền (2017) đã chỉ ra bốn yếu tố chính tác động đến tăng trưởng tín dụng tại tỉnh Bình Thuận. Cụ thể, dư nợ năm trước và tốc độ tăng trưởng huy động vốn có tác động cùng chiều và ý nghĩa thống kê. Điều này khẳng định tầm quan trọng của quy mô hiện tại và khả năng huy động nguồn lực đối với việc mở rộng tín dụng. Ngược lại, tỷ lệ nợ xấu và lạm phát năm trước có tác động ngược chiều và có ý nghĩa. Đáng chú ý, nghiên cứu không tìm thấy tác động có ý nghĩa của các yếu tố quy mô ngân hàng, tỷ lệ thu nhập lãi, và tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP). Những kết quả này cung cấp một góc nhìn thực tiễn, cho thấy các yếu tố nội tại và sự ổn định vĩ mô (lạm phát) có thể quan trọng hơn tăng trưởng chung của nền kinh tế ở cấp độ chi nhánh.

VI. Dự báo xu hướng và hàm ý chính sách tăng trưởng tín dụng

Từ việc phân tích các yếu tố tác động và các bằng chứng thực nghiệm, có thể đưa ra một số dự báo và hàm ý chính sách quan trọng cho việc quản lý tăng trưởng tín dụng. Trong tương lai, xu hướng TTTD sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi định hướng chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước và chu kỳ kinh tế. Các ngân hàng cần xây dựng các kịch bản kinh doanh linh hoạt để thích ứng với những thay đổi này. Dựa trên kết quả nghiên cứu, hàm ý chính sách cho các nhà quản trị ngân hàng thương mại là cần tập trung vào các yếu tố nội tại có thể kiểm soát được. Cụ thể, cần đẩy mạnh công tác tăng trưởng huy động vốn thông qua các sản phẩm đa dạng và chính sách chăm sóc khách hàng hiệu quả. Đồng thời, công tác quản lý chất lượng tín dụng phải được đặt lên hàng đầu. Việc kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ xấu không chỉ đảm bảo an toàn hoạt động mà còn tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng tín dụng bền vững. Việc dự báo và lập mục tiêu TTTD cần dựa trên cơ sở phân tích khoa học các yếu tố tác động, thay vì chỉ chạy theo các chỉ tiêu ngắn hạn.

6.1. Tóm lược các yếu tố then chốt ảnh hưởng TTTD

Tổng kết lại, tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng thương mại chịu sự chi phối của một tổ hợp các yếu tố cả vĩ mô và vi mô. Ở tầm vĩ mô, sự ổn định kinh tế, đặc biệt là kiểm soát lạm phát, và định hướng của chính sách tiền tệ đóng vai trò dẫn dắt. Ở cấp độ ngân hàng, các yếu tố nội tại mang tính quyết định bao gồm khả năng huy động vốn và năng lực quản trị rủi ro tín dụng, được phản ánh qua tỷ lệ nợ xấu. Các yếu tố như quy mô hiện hữu của danh mục tín dụng cũng có ảnh hưởng đến đà tăng trưởng trong tương lai. Hiểu rõ và đánh giá đúng mức độ tác động của từng yếu tố là cơ sở để xây dựng một chiến lược tín dụng thành công.

6.2. Hàm ý cho nhà quản trị ngân hàng trong tương lai

Đối với các nhà quản trị ngân hàng, kết quả nghiên cứu mang lại ba hàm ý quan trọng. Thứ nhất, ưu tiên hàng đầu là nâng cao chất lượng tín dụng và kiểm soát nợ xấu ở mức an toàn. Đây là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Thứ hai, cần có chiến lược huy động vốn hiệu quả và ổn định, vì đây là nguồn lực trực tiếp cho hoạt động cho vay. Thứ ba, việc xây dựng kế hoạch tăng trưởng tín dụng phải dựa trên các phân tích và dự báo khoa học về môi trường vĩ mô, đặc biệt là diễn biến lạm phát, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm chủ quan. Việc áp dụng các mô hình định lượng như mô hình GMM có thể hỗ trợ đắc lực cho quá trình ra quyết định, giúp ngân hàng đạt được mục tiêu tăng trưởng đồng thời quản lý tốt rủi ro.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính hiện đại, hoạt động cấp tín dụng đóng vai trò huyết mạch cung ứng vốn cho nền kinh tế và là nguồn tạo thu nhập chủ yếu cho các ngân hàng thương mại. Tại tỉnh Bình Thuận, giai đoạn 2010-2015 chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng về mạng lưới ngân hàng khi số lượng chi nhánh tăng từ 12 lên 20 đơn vị, mở rộng sự hiện diện trên 10 đơn vị hành chính gồm 1 thành phố, 1 thị xã và 8 huyện. Tốc độ tăng trưởng tín dụng bình quân toàn tỉnh đạt 14,4%/năm, trong đó dư nợ phục vụ nông nghiệp và nông thôn chiếm tỷ trọng vượt trội với 12.190 tỷ đồng (tương đương 47,15% tổng dư nợ), theo sau là nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa với 5.363 tỷ đồng (chiếm 20,74%).

Sự cạnh tranh gay gắt giữa các tổ chức tín dụng trên địa bàn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xác định rõ những động lực cốt lõi chi phối quy mô và tốc độ giải ngân vốn. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm giải quyết hai câu hỏi then chốt: Tốc độ tăng trưởng tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Thuận chịu tác động từ các yếu tố vĩ mô và vi mô nào, đồng thời mức độ và chiều hướng tác động cụ thể ra sao?

Mục tiêu trọng tâm của đề tài là phân tích thực trạng cấp tín dụng của 13 chi nhánh ngân hàng thương mại trong giai đoạn 6 năm (2010–2015), từ đó xác định các biến số vi mô nội tại và biến số vĩ mô chi phối hoạt động cho vay. Về mặt học thuật và thực tiễn, nghiên cứu đóng góp bằng chứng thực nghiệm quan trọng tại thị trường cấp tỉnh, hỗ trợ các nhà quản trị ngân hàng lượng hóa được rủi ro, xây dựng mục tiêu tăng trưởng tín dụng 14%–16%/năm an toàn và bảo vệ kế hoạch kinh doanh hiệu quả trước hội sở chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của các lý thuyết tài chính ngân hàng kinh điển:

• Lý thuyết trung gian tài chính (Financial Intermediation Theory): Giải thích vai trò của ngân hàng thương mại trong việc cầu nối giữa nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội và các chủ thể có nhu cầu vốn đầu tư sản xuất. Ngân hàng thực hiện chuyển hóa kỳ hạn, quy mô và rủi ro nhằm tối ưu hóa chi phí giao dịch.
• Lý thuyết kênh truyền dẫn tín dụng ngân hàng (Bank Lending Channel Theory): Phản ánh cách thức chính sách tiền tệ tác động trực tiếp đến khả năng cung ứng tín dụng thông qua nguồn vốn tiền gửi và thanh khoản của hệ thống ngân hàng.
• Lý thuyết thông tin bất đối xứng (Asymmetric Information Theory) của Stiglitz và Weiss: Chỉ ra rằng sự chênh lệch thông tin giữa người đi vay và bên cho vay dẫn đến hiện tượng lựa chọn nghịch và rủi ro đạo đức, buộc ngân hàng phải áp dụng các điều kiện sàng lọc chặt chẽ thông qua việc theo dõi tỷ lệ nợ xấu.

Các khái niệm trọng tâm trong nghiên cứu bao gồm:

• Tăng trưởng tín dụng (Credit Growth - LoanGr): Chỉ tiêu đo lường tốc độ gia tăng các khoản cấp tín dụng (cho vay, chiết khấu) tại thời điểm nghiên cứu so với kỳ gốc.
• Quy mô tín dụng (lnLoan): Logarit tự nhiên của tổng dư nợ cho vay khách hàng trên bảng cân đối kế toán.
• Tăng trưởng huy động vốn (DepositGr): Tỷ lệ gia tăng nguồn tiền gửi của khách hàng, phản ánh quy mô nguồn vốn đầu vào để tài trợ cho hoạt động cấp tín dụng.
• Tỷ lệ nợ xấu (NPL): Tỷ lệ phần trăm giữa tổng dư nợ các nhóm 3, 4, 5 so với tổng dư nợ, phản ánh chất lượng tài sản theo quy định phân loại nợ quá hạn 90 ngày.
• Hệ số an toàn vốn (CAR): Chuẩn mực an toàn vốn tối thiểu được Ngân hàng Nhà nước quy định ở mức 9% đối với các ngân hàng thương mại hoạt động tại Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mẫu dữ liệu bảng gồm 13 chi nhánh ngân hàng thương mại hoạt động liên tục tại tỉnh Bình Thuận trong giai đoạn 2010–2015, tạo nên bộ dữ liệu với 78 quan sát (dữ liệu bảng không cân bằng gồm 76 quan sát hợp lệ). Mẫu nghiên cứu được chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích dựa trên tính sẵn có và minh bạch của báo cáo tài chính kiểm toán từ 20 chi nhánh đang vận hành trên địa bàn.

Về phương pháp phân tích kinh tế lượng, đề tài áp dụng kỹ thuật hồi quy GMM hệ thống một bước (One-step System-GMM) được phát triển bởi Arellano, Bover, Blundell và Bond. Lý do lựa chọn System-GMM thay vì các phương pháp truyền thống như Pooled OLS, Fixed Effects Model (FEM) hay Random Effects Model (REM) là vì:

• Mô hình nghiên cứu có dạng động (Dynamic Panel Model), chứa các biến trễ của biến phụ thuộc như quy mô tín dụng kỳ trước ($lnLoan_{t-1}$) và tốc độ tăng trưởng tín dụng kỳ trước ($LoanGr_{t-1}$).
• Sự hiện diện của biến trễ làm nảy sinh hiện tượng nội sinh nghiêm trọng và tự tương quan sai số, khiến các ước lượng OLS/FEM bị chệch và không nhất quán.
• Dữ liệu nghiên cứu có đặc thù số đơn vị không gian lớn hơn chuỗi thời gian (N = 13, T = 6 năm), rất phù hợp với ước lượng GMM hệ thống để gia tăng hiệu quả thống kê.
• Độ tin cậy của mô hình được kiểm định nghiêm ngặt qua kiểm định Sargan (đảm bảo tính ngoại sinh của biến công cụ với p-value lớn hơn mức ý nghĩa 5%) và kiểm định Arellano-Bond AR(2) (khẳng định sai số mô hình không tồn tại hiện tượng tự tương quan bậc hai).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả ước lượng mô hình hồi quy System-GMM một bước mang lại các phát hiện định lượng then chốt:

• Quán tính tăng trưởng và quy mô tín dụng kỳ trước có tác động cùng chiều mạnh mẽ: Biến $lnLoan_{t-1}$ và $LoanGr_{t-1}$ đều mang hệ số hồi quy dương có ý nghĩa thống kê ở mức 1%. Điều này chứng minh quy mô cho vay của các ngân hàng có tính kế thừa cao; những chi nhánh có nền tảng dư nợ vững chắc từ năm trước sẽ duy trì được đà mở rộng tín dụng ổn định trong năm tiếp theo.
• Tăng trưởng huy động vốn là động lực thúc đẩy tín dụng lớn nhất: Tốc độ tăng trưởng tiền gửi (DepositGr) tác động cùng chiều rất có ý nghĩa đến tăng trưởng tín dụng (p < 0,05). Trong giai đoạn nghiên cứu, tốc độ tăng trưởng tiền gửi bình quân đạt 19,91%/năm, tạo nguồn thanh khoản dồi dào để các chi nhánh đẩy mạnh cho vay. Điển hình như chi nhánh Techcombank có mức tăng trưởng tiền gửi bình quân cao nhất với 31,86%/năm đã dẫn đầu toàn tỉnh về tốc độ tăng trưởng tín dụng bình quân (31,86%/năm).
• Tỷ lệ nợ xấu tác động nghịch chiều đến tăng trưởng tín dụng: Hệ số của biến NPL mang dấu âm có ý nghĩa thống kê ở mức 5%. Khi nợ xấu gia tăng, các chi nhánh buộc phải siết chặt quy trình thẩm định, trích lập dự phòng rủi ro và điều chuyển nhân sự sang công tác thu hồi nợ, làm suy giảm tốc độ giải ngân mới. Các đơn vị có tỷ lệ nợ xấu cao như SCB và Phương Nam Bank ghi nhận mức tăng trưởng tín dụng âm trong nhiều năm (bình quân SCB giảm 10,38%/năm).
• Lạm phát kỳ trước tác động kìm hãm mở rộng tín dụng: Biến lạm phát (INF) có mối quan hệ nghịch chiều có ý nghĩa thống kê với tăng trưởng tín dụng. Khi lạm phát gia tăng, các chính sách thắt chặt tiền tệ và lãi suất tăng cao làm giảm nhu cầu vay vốn của khách hàng trong chu kỳ tiếp theo.
• Quy mô tài sản, biên lợi nhuận lãi và tăng trưởng GDP chưa cho thấy tác động có ý nghĩa thống kê: Quy mô tổng tài sản của các chi nhánh tăng gấp 2,2 lần sau 6 năm (Vietcombank đạt quy mô lớn nhất với 1.968 tỷ đồng vào năm 2015, ABB đạt 214 tỷ đồng) nhưng không quyết định trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng tín dụng do chính sách hạn mức tín dụng phụ thuộc vào hội sở chính.

Thảo luận kết quả

Mối quan hệ cùng chiều giữa tăng trưởng tiền gửi và tăng trưởng tín dụng hoàn toàn nhất quán với lý thuyết trung gian tài chính và các kết quả nghiên cứu thực nghiệm của Tamirisa và Igan (2008), Kai và Stepanyan (2011) cũng như Trương Đông Lộc và Nguyễn Văn Thép (2014). Nguồn vốn huy động là điều kiện tiên quyết quyết định hạn mức cho vay; khi tăng trưởng tiền gửi đạt đỉnh 34,2% vào năm 2010, tăng trưởng tín dụng toàn tỉnh cũng xác lập mức cao nhất 17,8%. Ngược lại, khi tăng trưởng tiền gửi giảm xuống 10,33% vào năm 2015, đà mở rộng tín dụng lập tức chậm lại.

Tác động tiêu cực của nợ xấu đến tăng trưởng tín dụng khẳng định rõ nét lý thuyết bất đối xứng thông tin và kết quả của Trịnh Hoàng Việt và Võ Hồng Đức (2016). Nợ xấu làm xói mòn chất lượng tài sản, buộc các ngân hàng phải ưu tiên tái cấu trúc danh mục nợ thay vì mở rộng doanh số cho vay.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua hai công cụ biểu đồ:

• Biểu đồ kết hợp cột và đường hai trục tung: Trục tung bên trái thể hiện quy mô dư nợ tuyệt đối (triệu đồng), trục tung bên phải biểu diễn tốc độ tăng trưởng tín dụng (%) và tốc độ tăng trưởng tiền gửi (%) qua 6 năm (2010–2015) nhằm làm nổi bật tính đồng pha giữa huy động vốn và cấp tín dụng.
• Biểu đồ phân tán (Scatter Plot) có đường xu hướng: Thể hiện tương quan nghịch biến rõ nét giữa tỷ lệ nợ xấu trên trục hoành và tốc độ tăng trưởng tín dụng trên trục tung của 13 chi nhánh ngân hàng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm từ mô hình kinh tế lượng, bốn nhóm giải pháp hành động được đề xuất nhằm thúc đẩy tăng trưởng tín dụng an toàn và hiệu quả:

• Tối ưu hóa chiến lược huy động vốn và đa dạng hóa nguồn tiền gửi:

  • Hành động: Triển khai các sản phẩm tiền gửi linh hoạt theo kỳ hạn ngày, gói tiết kiệm tích lũy bậc thang và mở rộng dịch vụ ngân hàng số cho khách hàng cá nhân.
  • Chỉ tiêu mục tiêu: Duy trì tốc độ tăng trưởng tiền gửi tối thiểu 18%–20%/năm để đảm bảo thanh khoản cho vay.
  • Chủ thể thực hiện: Phòng Khách hàng cá nhân, Phòng Khách hàng doanh nghiệp và Bộ phận Marketing tại các chi nhánh.
  • Lộ trình: Quý I và Quý II hàng năm.

• Nâng cao năng lực thẩm định và kiểm soát nghiêm ngặt chất lượng tín dụng:

  • Hành động: Thiết lập hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ tự động, giám sát chặt chẽ mục đích sử dụng vốn sau giải ngân, đặc biệt đối với lĩnh vực nông nghiệp nông thôn (đang chiếm 47,15% dư nợ) và các dự án đóng tàu theo Nghị định 67 (đã giải ngân 106,37 tỷ đồng).
  • Chỉ tiêu mục tiêu: Kiểm soát tỷ lệ nợ xấu nội bảng toàn chi nhánh luôn dưới ngưỡng 2%–2,5%.
  • Chủ thể thực hiện: Phòng Quản lý rủi ro và Phòng Thẩm định tín dụng.
  • Lộ trình: Rà soát danh mục nợ định kỳ hàng tháng và kiểm toán nội bộ hàng quý.

• Hoạch định mục tiêu tăng trưởng tín dụng dựa trên quán tính quy mô và phân khúc ưu tiên:

  • Hành động: Xây dựng kế hoạch tín dụng hàng năm có tính đến dư nợ thực hiện của năm trước, tập trung dòng vốn vào 5 lĩnh vực ưu tiên như chế biến thủy hải sản xuất khẩu và công nghiệp hỗ trợ.
  • Chỉ tiêu mục tiêu: Đạt tốc độ tăng trưởng tín dụng ổn định từ 14% đến 16%/năm.
  • Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc chi nhánh và Hội đồng tín dụng cơ sở.
  • Lộ trình: Hoàn thành trong tháng 11 và tháng 12 trước mỗi năm tài chính.

• Chủ động xây dựng kịch bản ứng phó với biến động lạm phát và lãi suất vĩ mô:

  • Hành động: Điều chỉnh linh hoạt biên độ lãi suất cho vay theo biến động lạm phát mục tiêu, cơ cấu lại thời hạn cho vay ngắn hạn dưới 1 năm để giảm thiểu rủi ro biến động lãi suất thị trường.
  • Chỉ tiêu mục tiêu: Đảm bảo hệ số an toàn vốn (CAR) luôn đạt trên 9% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
  • Chủ thể thực hiện: Tổ Phân tích thị trường và Phòng Kế toán - Nguồn vốn.
  • Lộ trình: Cập nhật kịch bản kinh doanh theo chu kỳ 6 tháng/lần.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban Giám đốc và Nhà quản trị các chi nhánh ngân hàng thương mại: Cung cấp cơ sở khoa học định lượng để xây dựng hạn mức cấp tín dụng, phân bổ chỉ tiêu KPI tăng trưởng tín dụng cho từng phòng ban và đàm phán room tín dụng với hội sở chính.
• Cán bộ phân tích tín dụng và chuyên viên quản trị rủi ro: Nắm vững mối quan hệ thực chứng giữa tỷ lệ nợ xấu, nguồn vốn tiền gửi và khả năng mở rộng dư nợ, từ đó hoàn thiện quy trình thẩm định hồ sơ vay vốn của 13 chi nhánh khảo sát.
• Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố: Hỗ trợ công tác thanh tra, giám sát hệ thống 20 ngân hàng thương mại trên địa bàn, hoạch định chính sách tiền tệ địa phương và điều tiết dòng vốn vào lĩnh vực nông nghiệp nông thôn (chiếm 47,15% dư nợ toàn tỉnh).
• Học viên cao học, giảng viên và các nhà nghiên cứu chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình ứng dụng mô hình hồi quy System-GMM một bước trên cấu trúc dữ liệu bảng vi mô trong nghiên cứu kinh tế lượng ứng dụng.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố nào có tác động thúc đẩy mạnh nhất đến tăng trưởng tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng ở Bình Thuận?

Tốc độ tăng trưởng tiền gửi và quy mô tín dụng năm trước là hai yếu tố tác động cùng chiều mạnh nhất. Dữ liệu thực nghiệm cho thấy tốc độ tăng trưởng tiền gửi bình quân đạt 19,91%/năm đóng vai trò là nguồn cung vốn trực tiếp, quyết định khả năng mở rộng quy mô giải ngân mới của các chi nhánh.

Vì sao quy mô tài sản và lợi nhuận của chi nhánh không có ý nghĩa thống kê trong mô hình hồi quy?

Dù tổng tài sản các chi nhánh tăng trưởng 2,2 lần trong 6 năm, việc cấp hạn mức tín dụng và chính sách sản phẩm được điều hành tập trung từ hội sở chính. Lợi nhuận tại cấp chi nhánh chịu sự điều tiết bởi cơ chế phân bổ chi phí nội bộ nên không phản ánh độc lập sức mạnh mở rộng tín dụng.

Tỷ lệ nợ xấu tác động tiêu cực đến tăng trưởng tín dụng như thế nào?

Khi nợ xấu gia tăng quá mức kiểm soát, chi nhánh phải trích lập dự phòng rủi ro lớn hơn, làm giảm khả năng sinh lời và buộc ban lãnh đạo phải siết chặt điều kiện cho vay. Đội ngũ nhân sự phải chuyển trọng tâm sang xử lý nợ đọng thay vì khai thác khách hàng mới.

Phương pháp System-GMM mang lại ưu điểm gì vượt trội trong nghiên cứu này?

System-GMM xử lý triệt để hiện tượng nội sinh gây ra bởi biến trễ tín dụng, khắc phục hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan trong mẫu dữ liệu 13 chi nhánh và 6 năm, mang lại các ước lượng không chệch và nhất quán vượt trội hơn hẳn Pooled OLS hay FEM.

Cơ cấu tín dụng tại tỉnh Bình Thuận tập trung chủ yếu vào những lĩnh vực nào?

Dư nợ tín dụng tập trung lớn nhất vào nông nghiệp, nông thôn với 12.190 tỷ đồng (chiếm 47,15% tổng dư nợ) và doanh nghiệp nhỏ và vừa với 5.363 tỷ đồng (chiếm 20,74%), phản ánh đúng đặc thù phát triển kinh tế nông - lâm - thủy sản và dịch vụ biển của địa phương.

Kết luận

• Tăng trưởng tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng thương mại tỉnh Bình Thuận giai đoạn 2010–2015 đạt mức bình quân 14,4%/năm, thể hiện sự mở rộng mạnh mẽ của thị trường tài chính địa phương.
• Tốc độ tăng trưởng huy động vốn (bình quân 19,91%/năm) và quán tính dư nợ kỳ trước là hai động lực quyết định thúc đẩy mở rộng quy mô tín dụng.
• Tỷ lệ nợ xấu và biến động lạm phát kỳ trước là các yếu tố kìm hãm đáng kể tốc độ tăng trưởng tín dụng của các tổ chức tài chính.
• Nghiên cứu chứng minh tính ưu việt của phương pháp hồi quy System-GMM một bước trong việc lượng hóa các biến số nội sinh thuộc dữ liệu bảng ngân hàng.
• Các chi nhánh cần duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 2,5% song song với việc nâng cao năng lực huy động vốn để bảo đảm tăng trưởng tín dụng bền vững.

Lộ trình triển khai các giải pháp cần được thực hiện định kỳ theo chu kỳ đánh giá 6 tháng/lần, bắt đầu từ việc tái cơ cấu danh mục huy động tiền gửi và kiểm tra chất lượng nợ vay. Các nhà quản trị ngân hàng và chuyên viên phân tích hãy tham khảo toàn văn nghiên cứu để ứng dụng mô hình định lượng này vào hoạch định chiến lược kinh doanh thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, luận văn trình bày lý do nghiên cứu, mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu, xác định đối tượng và phạm vi nghiên cứu, ý nghĩa của đề tài nghiên cứu và kết cấu nội dung của bài luận văn.1 Lý do nghiên cứu Trong hoạt động kinh doanh, lợi nhuận là mục tiêu quan trọng nhất mà các Ngân hàng thƣơng mại (NHTM) hƣớng đến. Hằng năm, các NHTM phải đặt ra các mục tiêu trung gian nhằm cụ thể hóa mục tiêu cuối cùng là lợi nhuận. Một trong những mục tiêu trung gian quan trọng nhất là tăng trƣởng tín dụng (TTTD). Ngoài ra, TTTD đóng vai trò là một trong những mục tiêu của chính sách tiền tệ nhằm đảm bảo an toàn vĩ mô.

Do ý nghĩa quan trọng của TTTD đối với sự phát triển kinh tế cũng nhƣ hiệu quả hoạt động của các ngân hàng, nên trong những năm gần đây, chủ đề TTTD của các NHTM đã nhận đƣợc sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nƣớc. Bình Thuận là một trong những tỉnh có tốc độ phát triển kinh tế khá cao trong khu vực Duyên hải miền trung. Vấn đề nghiên cứu khoa học tại tỉnh Bình Thuận luôn đƣợc đẩy mạnh và khuyến khích không ngừng. Trong giai đoạn hiện tại, hệ thống NHTM trên địa bàn tỉnh Bình Thuận có sự gia tăng không ngừng.

Trong năm 2010, số lƣợng NHTM tại tỉnh Bình Thuận là 15, đến năm 2015, số lƣợng NHTM tại tỉnh là 20, tăng 5 ngân hàng so với giai đoạn trƣớc. Trong giai đoạn sắp tới, khi kinh tế biển đƣợc đẩy mạnh thì có rất nhiều ngân hàng mong muốn đƣợc thành lập tại tỉnh Bình Thuận. Với những yếu tố nhƣ trên cho thấy khả năng xảy ra cuộc cạnh tranh giữa các NHTM trên địa bàn là khá lớn. Do đó, trƣớc khi thành lập chi nhánh tại Bình Thuận các ngân hàng phải đánh giá đƣợc cơ hộ kinh doanh hiện có.

Và chỉ tiêu đánh giá liên quan đến hoạt động ngân hàng là TTTD. Tuy nhiên hiện nay, chƣa có nghiên cứu nào chỉ rõ các yếu tố tác động đến TTTD tại các chi nhánh NHTM tỉnh Bình Thuận. Nhằm góp phần bổ sung các nghiên cứu khoa học về TTTD tại tỉnh Bình Thuận nói riêng và của Việt Nam nói chung, tôi đã lựa chọn đề tài: “Các yếu tố tác động đến TTTD tại các chi nhánh ngân hàng thương mại tỉnh Bình Thuận” làm đề tài tốt nghiệp cao học của mình. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến TTTD tại các chi nhánh tỉnh Bình Thuận.

Cụ thể, luận văn sẽ tập trung trả lời các câu hỏi nghiên cứu sau đây: (i) Tốc độ TTTD của các chi nhánh NHTM tại tỉnh Bình Thuận có chịu tác động của các yếu tố vĩ mô của vùng và các yếu tố đặc thù của chi nhánh ngân hàng hay không? (ii) Mức độ và chiều hƣớng tác động của những nhân tố này nhƣ thế nào? 1.3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là TTTD và các yếu tố ảnh hƣởng đến TTTD tại các chi nhánh NHTM tại tỉnh Bình Thuận. Luận văn giới hạn phạm vi nghiên cứu trong giai đoạn 2010-2015. Đến thời điểm 31/12/2015, có 20 chi nhánh NHTM hoạt động trên địa bàn tỉnh Bình Thuận. Để thực hiện đƣợc đề tài nghiên cứu, tác giả tiến hành thu thập báo cáo tài chính của các chi nhánh NHTM tỉnh Bình Thuận.

Do gới hạn về dữ liệu, phạm vi nghiên cứu của đề tài bao gồm 13 chi nhánh NHTM hoạt động tại tỉnh Bình Thuận.4 Phƣơng pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng phƣơng pháp hồi quy dữ liệu bảng để kiểm định các nhân tố tác động đến TTTD tại các chi nhánh NHTM tỉnh Bình Thuận. Cụ thể, dữ liệu bảng đƣợc thu thập từ báo cáo tài chính của 13 chi nhánh NHTM tỉnh Bình Thuận, số liệu đƣợc thu thập trong khoảng thời gian là 6 năm (thời gian từ 2010 – 2015). Mô hình nghiên cứu đƣợc kế thừa từ nghiên cứu của Tamirisa và Igan (2008), Aydin (2008), Laivi (2012), Kai và Stepanyan (2011), Hussain và Junaid (2012), Tomak (2013), Nguyễn Thùy Dƣơng và Trần Hải Yến (2011), Trƣơng Đông Lộc và Nguyễn Văn Thép (2014), Lê Tuấn Phong và Trƣơng Đông Lộc (2016). Luận văn sẽ ƣớc lƣợng mô hình bằng phƣơng pháp hồi quy GMM hệ thống một bƣớc.

GMM là ƣớc lƣợng phù hợp với cấu trúc dữ liệu bảng với số thời gian ngắn và các biến đơn vị chéo nhiều. Nghiên cứu sử dụng System-GMM thay vì Difference vì System-GMM phù hợp hơn với bộ dữ liệu không thay đổi quá lớn vì khi đó độ trễ của biến phụ thuộc dễ trở thành những công cụ yếu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 System-GMM cho phép ƣớc lƣợng đồng thời hai phƣơng trình, một ở sai phân (first-difference), sử dụng độ trễ giá trị các biến làm biến công cụ và ở chuỗi giá trị (level) với độ trễ sai phân các biến làm biến công cụ. Nghiên cứu cũng sử dụng ƣớc lƣợng một bƣớc (one-step) để đạt kết quả bền vững hơn trong điều kiện phƣơng sai thay đổi và tự tƣơng quan.

Để kiểm định mức độ chính xác của mô hình nghiên cứu, tác giả sử dụng kiểm định Sargan và AR(2) để kiểm định sự phù hợp của các biến công cụ và tự tƣơng quan của phần dƣ mô hình.5 Đóng góp của đề tài Nghiên cứu sẽ bổ sung bằng chứng thực nghiệm về các yếu tố vĩ mô và đặc điểm của chi nhánh ngân hàng tác động đến TTTD tại các chi nhánh NHTM tỉnh Bình Thuận. Điểm mới của nghiên cứu này so với các nghiên cứu đƣợc thể hiện ở: (i) Không gian nghiên cứu đƣợc giới hạn trong phạm vi các chi nhánh NHTM tại tỉnh Bình Thuận; (ii) Trong mô hình sử dụng các biến trễ để phù hợp hơn với các lý thuyết về các yếu tố tác động đến TTTD; (iii) Mô hình ƣớc lƣợng theo phƣơng pháp GMM, mô hình này có nhiều ƣu điểm hơn so với việc ƣớc lƣợng theo phƣơng pháp Pooled OLS, FEM, REM đã đƣợc các tác giả khác sử dụng để nghiên cứu vấn đề TTTD tại Việt Nam, qua đó chỉ ra sự khác biệt so với nghiên cứu trƣớc, mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố nhƣ thế nào. Bên cạnh đó, luận văn sử dụng mô hình hồi quy GMM hệ thống một bƣớc và sử lý các vấn đề thống kê tiềm tàng trong mô hình để đạt đƣợc kết quả nghiên cứu tƣơng đối tin cậy. Kết quả nghiên cứu sẽ gợi mở những hàm ý chính sách quan trọng cho các nhà lãnh đạo chi nhánh biết đƣợc TTTD phụ thuộc bởi những yếu tố nào, từ đó có những minh chứng cho việc bảo vệ kế hoạch kinh doanh của chi nhánh.

Đồng thời biết rõ yếu tố nào cần cải thiện để giúp thúc đẩy TTTD tại chi nhánh.6 Kết cấu luận văn. Đề tài nghiên cứu gồm có 05 chƣơng và đƣợc trình bày nhƣ sau: Chƣơng 1 Giới thiệu tổng quát về bối cảnh nghiên cứu Chƣơng này nói lên tính cấp thiết của đề tài và làm rõ mục tiêu, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Chƣơng này cũng giới thiệu về phƣơng pháp nghiên cứu TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 đƣợc áp dụng để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu và tóm lƣợc những đóng góp chính mà nghiên cứu mang lại. Chƣơng 2 Tổng quan lý thuyết và các nghiên cứu thực nghiệm về TTTD Trình bày cơ sở lý thuyết về TTTD và các yếu tố tác động đến TTTD.

Đồng thời, từ lƣợc khảo những bằng chứng thực nghiệm về các yếu tố tác động đến TTTD, đề tài đã tổng hợp các yếu tố và xu hƣớng tác động của các yếu tố này đến TTTD. Đây là cơ sở để thiết lập mô hình nhằm đạt đƣợc kết quả nghiên cứu đã đƣợc trình bày. Chƣơng 3 Phƣơng pháp nghiên cứu và dữ liệu Dựa trên cơ sở lý thuyết nêu ở chƣơng 2, tác giả đề cập đến mô hình nghiên cứu, các dữ liệu nghiên cứu, mô tả biến nghiên cứu và phƣơng pháp nghiên cứu. Đề tài trình bày các bƣớc thực hiện việc nghiên cứu sẽ đƣợc sử dụng nhằm có đƣợc kết quả tại chƣơng 4.

Chƣơng 4 Kết quả nghiên cứu Tình hình TTTD tại các chi nhánh NHTM tỉnh Bình Thuận giai đoạn 2010-2015 đƣợc phân tích tóm lƣợc, kết quả nghiên cứu thông qua sử dụng phƣơng pháp hồi quy dữ liệu bảng để kiểm định các nhân tố tác động đến TTTD tại các chi nhánh NHTM tỉnh Bình Thuận. Chƣơng 5 Kết luận và hàm ý chính sách Tóm tắt kết quả nghiên cứu chính, những hạn chế và trình bày hàm ý chính sách từ kết quả nghiên cứu. Đề tài đƣa ra các cơ sở để bảo vệ kế hoạch TTTD và sẽ tập trung thảo luận các đề xuất cụ thể cho cho các nhà quản trị ngân hàng trong việc TTTD cho các chi nhánh NHTM tỉnh Bình Thuận. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ TTTD CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI Chương 2 trình bày cơ sở lý luận của đề tài, tìm hiểu về tín dụng và TTTD của Ngân hàng thương mại.

Tiếp theo đó, tổng hợp một số nghiên cứu trong và ngoài nước về các yếu tố tác động đến TTTD của các NHTM làm nền tảng để kế thừa và xây dựng mô hình nghiên cứu ở chương tiếp theo.1 Tín dụng và TTTD của Ngân hàng thƣơng mại 2.1 Ngân hàng và hoạt động cấp tín dụng Sự phát triển của thị trƣờng tài chính đã làm xuất hiện nhiều loại hình ngân hàng khác nhau, bao gồm: NHTM, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác xã. Mỗi loại hình ngân hàng phục vụ cho một đối tƣợng cụ thể và có những chính sách, mục tiêu hoạt động riêng biệt nhằm đảm bảo sự phát triển của nền kinh tế. Trong đó, ngân hàng thƣơng mại (NHTM) là loại hình ngân hàng phổ biến nhất hiện nay. Ngoài việc là một định chế tài chính nhằm thực thi các chính sách tiền tệ của Nhà nƣớc, NHTM hoạt động dựa trên mục tiêu quan trọng nhất là lợi nhuận.

Theo Bùi Diệu Anh (2010), tín dụng là một quan hệ ra đời gắn liền với sản xuất và lƣu thông hàng hóa trong nền kinh tế. Tín dụng bắt nguồn từ chữ Credit - Creditum - là” quan hệ sử dụng sự tín nhiệm”. Tín dụng ngân hàng là một giao dịch giữa hai chủ thể, trong đó bên cấp tín dụng (ngân hàng/tổ chức tín dụng khác) chuyển giao tài sản cho bên nhận tín dụng (doanh nghiệp, cá nhân hoặc chủ thể khác) sử dụng theo nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.