Luận văn thạc sĩ về cơ chế tự chủ tài chính tại trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu tăng cường cơ chế tự chủ tài chính tại trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh cà mau, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Tô Thị Ngọc Hân
• Người hướng dẫn: GS. Dương Thị Bình Minh
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Tăng Cường Tự Chủ Tài Chính Tại Trung Tâm Phát Triển Quỹ Đất Tỉnh Cà Mau
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về cơ chế tự chủ tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập

Cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức này. Đơn vị sự nghiệp công lập, như Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau, không chỉ phụ thuộc vào ngân sách nhà nước mà còn phải tự tạo ra nguồn thu từ các hoạt động dịch vụ công. Việc quản lý tài chính hiệu quả sẽ giúp các đơn vị này hoạt động độc lập hơn, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp cho xã hội. Theo đó, chính sách tài chính cần được xây dựng một cách khoa học và hợp lý, nhằm tạo điều kiện cho các đơn vị này phát triển bền vững. Việc tăng cường tự chủ tài chính không chỉ giúp các đơn vị này chủ động hơn trong việc thực hiện nhiệm vụ mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của địa phương.

1.1. Đơn vị sự nghiệp công lập

Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan nhà nước thành lập, có tư cách pháp nhân và hoạt động vì mục đích công ích. Các đơn vị này thường được cấp kinh phí từ ngân sách nhà nước, nhưng cũng có thể tạo ra nguồn thu từ các hoạt động dịch vụ. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, việc phát triển kinh tế và quản lý tài chính hiệu quả là rất cần thiết. Đơn vị sự nghiệp công lập cần phải có cơ chế tự chủ tài chính để có thể hoạt động hiệu quả hơn, từ đó phục vụ tốt hơn cho nhu cầu của xã hội.

1.2. Cơ chế tự chủ tài chính

Cơ chế tự chủ tài chính bao gồm việc đơn vị có quyền tự quyết định về nguồn thu và chi tiêu của mình. Điều này không chỉ giúp đơn vị chủ động hơn trong việc quản lý tài chính mà còn tạo ra động lực cho việc nâng cao hiệu quả hoạt động. Đối với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau, việc thực hiện cơ chế này đã giúp đơn vị khai thác tối đa các nguồn thu từ quỹ đất và các dịch vụ liên quan. Tuy nhiên, để thực hiện tốt cơ chế này, cần có sự hỗ trợ từ chính sách tài chính của nhà nước, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị trong việc quản lý tài chính.

II. Phân tích cơ chế tự chủ tài chính tại Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau

Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau đã thực hiện cơ chế tự chủ tài chính từ năm 2011 đến 2015. Trong giai đoạn này, trung tâm đã chủ động khai thác các nguồn thu từ quỹ đất và các hoạt động dịch vụ công. Việc quản lý tài chính tại trung tâm đã có những bước tiến đáng kể, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Cụ thể, trung tâm cần cải thiện khả năng quản lý chi tiêu và tối ưu hóa các nguồn thu. Việc thực hiện chính sách tài chính cần phải được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn hoạt động của trung tâm.

2.1. Thực trạng cơ chế tự chủ tài chính

Thực trạng cơ chế tự chủ tài chính tại Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau cho thấy nhiều điểm tích cực. Trung tâm đã có những bước tiến trong việc tự chủ về tài chính, từ việc tạo lập các nguồn thu đến việc chi tiêu hợp lý. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế trong việc quản lý tài chính. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế này, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của trung tâm trong tương lai.

2.2. Các nguồn thu và chi

Các nguồn thu của Trung tâm Phát triển quỹ đất chủ yếu đến từ việc khai thác quỹ đất và các dịch vụ liên quan. Tuy nhiên, việc quản lý chi tiêu vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Trung tâm cần phải có những biện pháp cụ thể để tối ưu hóa các nguồn thu và chi, từ đó đảm bảo sự phát triển bền vững. Việc thực hiện chính sách tài chính cần phải được xem xét và điều chỉnh để phù hợp với thực tế hoạt động của trung tâm.

III. Giải pháp tăng cường cơ chế tự chủ tài chính tại Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau

Để tăng cường tự chủ tài chính tại Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, trung tâm cần phải khai thác tốt nhất các nguồn thu từ quỹ đất và các dịch vụ công. Thứ hai, việc quản lý tài chính cần phải được cải thiện, từ việc lập kế hoạch chi tiêu đến việc thực hiện các quy chế chi tiêu nội bộ. Cuối cùng, cần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ tài chính kế toán để đảm bảo việc thực hiện các giải pháp này được hiệu quả.

3.1. Khai thác nguồn thu

Khai thác tốt nhất các nguồn thu từ quỹ đất là một trong những giải pháp quan trọng. Trung tâm cần phải có kế hoạch cụ thể để tối ưu hóa các nguồn thu này, từ đó đảm bảo sự tự chủ tài chính. Việc này không chỉ giúp trung tâm hoạt động hiệu quả hơn mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của tỉnh Cà Mau.

3.2. Cải thiện quản lý tài chính

Cải thiện quản lý tài chính là một yếu tố quan trọng để tăng cường cơ chế tự chủ tài chính. Trung tâm cần phải xây dựng các quy chế chi tiêu nội bộ rõ ràng và hợp lý, từ đó đảm bảo việc chi tiêu được thực hiện một cách hiệu quả. Việc này sẽ giúp trung tâm chủ động hơn trong việc quản lý tài chính và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam, các đơn vị sự nghiệp công lập không chỉ thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch do Nhà nước giao mà còn phải tự tổ chức cung ứng dịch vụ công cho xã hội. Theo đó, cơ chế tự chủ tài chính trở thành một yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm bớt gánh nặng ngân sách nhà nước. Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau, một đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực tài nguyên môi trường, đã áp dụng cơ chế tự chủ tài chính từ năm 2011 đến 2015 với mục tiêu tự bảo đảm chi thường xuyên và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng cơ chế tự chủ tài chính tại Trung tâm trong giai đoạn 2011-2015, từ đó đề xuất các giải pháp tăng cường cơ chế này nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động trong những năm tiếp theo, đến năm 2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào cơ chế tự chủ tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập tài nguyên môi trường, cụ thể tại Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện chính sách tài chính, góp phần phát triển bền vững nguồn lực đất đai và nâng cao năng lực quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập tương tự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài chính công, đặc biệt là cơ chế tự chủ tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập. Hai lý thuyết trọng tâm gồm:

1. Lý thuyết cơ chế tự chủ tài chính: Định nghĩa cơ chế tự chủ tài chính là hệ thống các nguyên tắc, chính sách và quy định cho phép đơn vị sự nghiệp công lập tự quyết định các khoản thu, chi, tổ chức bộ máy và chịu trách nhiệm về tài chính. Cơ chế này bao gồm bốn mức độ tự chủ: tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư; tự bảo đảm chi thường xuyên; tự bảo đảm một phần chi thường xuyên; và được Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên.

2. Lý thuyết quản lý tài chính công hiệu quả: Nhấn mạnh vai trò của việc xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, quản lý nguồn thu, chi hợp lý, minh bạch và kiểm soát tài chính nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: đơn vị sự nghiệp công lập tài nguyên môi trường, cơ chế tự chủ tài chính, nguồn thu sự nghiệp, quy chế chi tiêu nội bộ, quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, và quỹ bổ sung thu nhập.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp từ Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau, bao gồm số liệu tài chính giai đoạn 2011-2015 về thu sự nghiệp, chi thường xuyên, chi không thường xuyên, trích lập và sử dụng các quỹ. Cỡ mẫu là toàn bộ số liệu tài chính và nhân sự của Trung tâm trong giai đoạn nghiên cứu.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích thống kê: Xử lý số liệu thu chi, đánh giá biến động và tỷ lệ phần trăm thay đổi qua các năm.
• Phương pháp so sánh: So sánh số liệu tuyệt đối và tương đối qua các năm để đánh giá xu hướng phát triển.
• Phân tích định tính: Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến cơ chế tự chủ tài chính, bao gồm chính sách Nhà nước, năng lực quản lý và năng lực nội sinh của Trung tâm.
• Phương pháp tổng hợp: Kết hợp các kết quả phân tích để đưa ra đánh giá tổng thể và đề xuất giải pháp.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2015 với các số liệu tài chính và nhân sự, đồng thời đề xuất giải pháp đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn thu chủ yếu từ hoạt động dịch vụ sự nghiệp: Tổng nguồn thu của Trung tâm trong giai đoạn 2011-2015 dao động quanh khoảng 7,2 đến 9,9 tỷ đồng mỗi năm, trong đó thu từ hoạt động dịch vụ chiếm trên 98%. Năm 2014, nguồn thu giảm 27% so với năm 2013 do Trung tâm không được thực hiện các dự án do Sở Tài nguyên và Môi trường làm chủ đầu tư.

2. Cơ cấu chi tiêu hợp lý nhưng còn hạn chế: Chi thường xuyên chiếm phần lớn trong tổng chi, bao gồm tiền lương, phụ cấp, bảo hiểm xã hội và các khoản chi hoạt động khác. Trung tâm đã xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ nhằm kiểm soát chi tiêu, tuy nhiên việc quản lý chi tiêu vẫn còn một số hạn chế do nguồn lực tài chính chưa ổn định.

3. Tự chủ tài chính ở mức độ tự bảo đảm chi thường xuyên: Trung tâm đã thực hiện cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định 43 và Nghị định 16, tự bảo đảm chi thường xuyên nhưng chưa được cấp ngân sách nhà nước. Việc tự chủ tài chính giúp Trung tâm chủ động khai thác nguồn thu, tuy nhiên vẫn phụ thuộc nhiều vào các hợp đồng dịch vụ bên ngoài.

4. Nhân lực và tổ chức bộ máy còn thiếu đồng bộ: Tổng số viên chức và người lao động là 93 người, trong đó chỉ tiêu biên chế được giao là 65 người nhưng thực tế chỉ có 43 người biên chế chính thức, phần còn lại là hợp đồng lao động. Điều này ảnh hưởng đến năng lực quản lý và vận hành tài chính của Trung tâm.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau đã có những bước tiến trong việc áp dụng cơ chế tự chủ tài chính, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm bớt gánh nặng ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, sự biến động nguồn thu qua các năm phản ánh sự phụ thuộc vào các hợp đồng dịch vụ và sự thay đổi chức năng nhiệm vụ của đơn vị chủ quản.

So sánh với các nghiên cứu trong nước về tự chủ tài chính tại các Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh Đồng Nai, Hậu Giang và Đồng Tháp, Trung tâm Cà Mau có điểm tương đồng về cơ cấu tổ chức và nguồn thu chủ yếu từ dịch vụ sự nghiệp, nhưng còn hạn chế về nguồn vốn ngân sách và năng lực quản lý tài chính.

Việc xây dựng và thực hiện quy chế chi tiêu nội bộ là một điểm mạnh giúp kiểm soát chi tiêu hiệu quả, tuy nhiên cần hoàn thiện hơn để phù hợp với đặc thù hoạt động và tăng cường minh bạch tài chính. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ biến động nguồn thu và chi tiêu qua các năm, bảng tổng hợp cơ cấu nhân sự và tỷ lệ trích lập các quỹ tài chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường khai thác và đa dạng hóa nguồn thu
   Trung tâm cần chủ động mở rộng các hoạt động dịch vụ sự nghiệp phù hợp với chức năng, đồng thời phát triển các hình thức liên doanh, liên kết để tăng nguồn thu. Mục tiêu tăng trưởng nguồn thu hàng năm khoảng 5-10% trong giai đoạn 2016-2020. Chủ thể thực hiện là Ban Giám đốc Trung tâm phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường.

2. Hoàn thiện và thực thi nghiêm quy chế chi tiêu nội bộ
   Cập nhật quy chế chi tiêu nội bộ phù hợp với quy định pháp luật mới và đặc thù hoạt động của Trung tâm, tăng cường kiểm soát chi tiêu, tiết kiệm chi phí. Thời gian thực hiện trong năm 2017, do Phòng Kế hoạch – Tài chính chủ trì.

3. Nâng cao năng lực quản lý tài chính và đội ngũ kế toán
   Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ tài chính kế toán, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính. Mục tiêu hoàn thành trong năm 2018, do Ban Giám đốc phối hợp với các cơ sở đào tạo thực hiện.

4. Tăng cường kiểm tra, giám sát tài chính nội bộ
   Thiết lập hệ thống kiểm tra, giám sát định kỳ các hoạt động tài chính nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm, nâng cao tính minh bạch. Thực hiện liên tục từ năm 2017, do Ban Kiểm soát và Phòng Kế hoạch – Tài chính đảm nhiệm.

5. Cải tổ tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng nhân sự
   Rà soát, sắp xếp lại bộ máy tổ chức cho gọn nhẹ, hiệu quả; tuyển dụng và giữ chân nhân sự có trình độ chuyên môn cao. Mục tiêu hoàn thành trong năm 2019, do Ban Giám đốc phối hợp với Sở Nội vụ thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập tài nguyên môi trường
   Giúp hiểu rõ cơ chế tự chủ tài chính, từ đó áp dụng hiệu quả trong quản lý tài chính và nâng cao hiệu quả hoạt động đơn vị.

2. Cán bộ tài chính kế toán trong các đơn vị sự nghiệp công lập
   Cung cấp kiến thức về quản lý nguồn thu, chi, trích lập và sử dụng các quỹ tài chính, cũng như xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ.

3. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước
   Là tài liệu tham khảo để hoàn thiện chính sách, quy định về cơ chế tự chủ tài chính, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công.

4. Sinh viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng và Quản lý công
   Hỗ trợ nghiên cứu, học tập về cơ chế tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt trong lĩnh vực tài nguyên môi trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ chế tự chủ tài chính là gì và tại sao quan trọng đối với đơn vị sự nghiệp công lập?
   Cơ chế tự chủ tài chính là hệ thống các nguyên tắc và chính sách cho phép đơn vị sự nghiệp công lập tự quyết định các khoản thu, chi và chịu trách nhiệm về tài chính. Nó giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm phụ thuộc ngân sách nhà nước và thúc đẩy sự sáng tạo trong quản lý.

2. Nguồn thu chính của Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau là gì?
   Nguồn thu chủ yếu đến từ hoạt động dịch vụ sự nghiệp như tư vấn đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập phương án bồi thường giải phóng mặt bằng, chiếm trên 98% tổng thu.

3. Trung tâm đã áp dụng những giải pháp nào để quản lý chi tiêu hiệu quả?
   Trung tâm xây dựng và thực hiện quy chế chi tiêu nội bộ, quy định rõ các khoản chi, trích lập và sử dụng các quỹ tài chính nhằm kiểm soát chi tiêu, tiết kiệm và minh bạch tài chính.

4. Những khó khăn chính trong việc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại Trung tâm là gì?
   Bao gồm sự biến động nguồn thu do phụ thuộc vào hợp đồng dịch vụ bên ngoài, chưa được cấp ngân sách nhà nước, tổ chức bộ máy và nhân lực chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến năng lực quản lý tài chính.

5. Làm thế nào để nâng cao năng lực quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập?
   Cần tổ chức đào tạo chuyên môn cho cán bộ tài chính, hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ, tăng cường kiểm tra giám sát tài chính, đồng thời cải tổ tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng nhân sự.

Kết luận

• Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau đã thực hiện cơ chế tự chủ tài chính theo hướng tự bảo đảm chi thường xuyên, chủ yếu dựa vào nguồn thu từ hoạt động dịch vụ sự nghiệp.
• Việc xây dựng và thực hiện quy chế chi tiêu nội bộ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và kiểm soát chi tiêu.
• Nguồn thu và chi tiêu có biến động qua các năm, phản ánh sự phụ thuộc vào các hợp đồng dịch vụ và sự thay đổi chức năng nhiệm vụ của đơn vị chủ quản.
• Cần tăng cường khai thác nguồn thu, hoàn thiện quy chế chi tiêu, nâng cao năng lực quản lý tài chính và cải tổ tổ chức bộ máy để phát huy hiệu quả cơ chế tự chủ tài chính.
• Các giải pháp đề xuất hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững Trung tâm trong giai đoạn tiếp theo.

Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng cho việc hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập tài nguyên môi trường. Đề nghị các cơ quan quản lý và đơn vị liên quan nghiên cứu, áp dụng để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1.1 Đơn vị sự nghiệp công lập 1.1 Khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập 1.1 Đơn vị sự nghiệp công lập Theo đại từ điển Kinh tế thị trường: “Đơn vị sự nghiệp là đơn vị không có tính chất xí nghiệp, lấy phát triển kinh tế, văn hoá và phúc lợi xã hội làm mục tiêu, như hồ chứa nước, trạm giống (cây, con), các trạm phổ biến khoa học kỹ thuật, trạm thuỷ văn, trạm khí tượng, trường học, bệnh viện, công viên, phát thanh truyền hình, các cơ quan nghiên cứu v.v… Nhân viên các đơn vị sự nghiệp thuộc sở hữu toàn dân thuộc biên chế sự nghiệp. Nguồn kinh phí chủ yếu dựa vào cấp phát kinh phí sự nghiệp của NSNN, một phần dựa vào thu nhập bản thân của hoạt động sự nghiệp”. Trong Điều lệ quản lý đăng ký đơn vị sự nghiệp của Quốc vụ viện Trung Quốc, đơn vị sự nghiệp được định nghĩa là: Tổ chức xã hội hoạt động vì mục đích công ích trong giáo dục, khoa học, văn hoá, y tế … do cơ quan Nhà nước thành lập hoặc do cơ quan khác thành lập nhưng dùng tài sản Nhà nước. Theo quy định của luật pháp: Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý Nhà nước.

Từ khái niệm đã nêu ở trên tác giả luận văn rút ra khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập như sau: Đơn vị sự nghiệp công lập là những đơn vị sự nghiệp được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập hoặc cho phép thành lập, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng để thực hiện các hoạt động sự nghiệp nhằm cung cấp các dịch vụ trong lĩnh vực y tế, giáo dục, môi trường, sự nghiệp kinh tế nông lâm ngư nghiệp, nghiên cứu khoa học thuỷ lợi… trong quá trình hoạt động các đơn vị sự nghiệp công lập được Nhà nước cho phép tạo lập nguồn thu thông qua các khoản thu như thu phí, lệ phí, hay các khoản thu từ hoạt động sản 123doc 8 xuất kinh doanh, dịch vụ để bù đắp một phần hay toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên.2 Đơn vị sự nghiệp công lập tài nguyên môi trường Từ khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập, Đơn vị sự nghiệp công lập tài nguyên môi trường có thể hiểu là các đơn vị sự nghiệp do Nhà nước thành lập hoạt động trong lĩnh vực tài nguyên môi trường nhằm cung cấp dịch vụ công cho xã hội mà không vì mục đích sinh lợi. Trong quá trình hoạt động các đơn vị sự nghiệp này được Nhà nước cho phép thu các loại phí, lệ phí, hay các khoản thu từ hoạt động dịch vụ… để bù đắp một phần hay toàn bộ chi phí hoạt động, tăng thu nhập cho cán bộ công nhân viên chức và bổ sung tái tạo chi phí hoạt động thường xuyên của đơn vị.2 Đặc điểm đơn vị sự nghiệp công lập tài nguyên Môi trường. Thứ nhất, những hoạt động của các đơn vị này có tính chất xã hội, khác với những loại hình dịch vụ thông thường, nó phục vụ các lợi ích tối cần thiết của xã hội, hoạt động sự nghiệp không trực tiếp tạo ra của cải vật chất nhưng nó tác động trực tiếp tới lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, có tính quyết định năng suất lao động xã hội. Hoạt động sự nghiệp trong các đơn vị sự nghiệp công lập tài nguyên môi trường luôn gắn liền và bị chi phối bởi các chương trình phát triển kinh tế xã hội của nhà nước.

Trong nền kinh tế thị trường, nhà nước tổ chức, duy trì hoạt động sự nghiệp để đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội Thứ hai, việc trao đổi dịch vụ công giữa các đơn vị sự nghiệp và các tổ chức, cá nhân không thông qua quan hệ thị trường đầy đủ, nghĩa là nó không giống với hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp. Có những dịch vụ mà người sử dụng chỉ phải đóng phí hoặc lệ phí, có những dịch vụ thì phải trả một phần hoặc toàn bộ kinh phí. Tuy nhiên, cung ứng các dịch vụ này không nhằm mục tiêu lợi nhuận. Thứ ba, hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập không trực tiếp phục vụ cho quản lý hành chính nhà nước, không mang tính quyền lực pháp lý như hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước.

Nó được phân biệt với hoạt động quản lý nhà nước. 123doc 9 Thứ tư, đơn vị sự nghiệp công lập có nguồn thu thường xuyên từ hoạt động sự nghiệp bởi vậy nó khác với cơ quan quản lý hành chính ở chỗ mang lại nguồn thu cho ngân sách nhà nước và được tự chủ về mặt tài chính, không phụ thuộc vào cơ chế xin cho như trước. Vai trò đơn vị sự nghiệp công lập trong nền kinh tế thị trường Tác động mãnh mẽ và lâu dài tới lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, có tính quyết định đến năng suất lao động xã hội. Hoạt động của các đơn vị sự nghiệp là một bộ phận của nền kinh tế và có vị trí vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế quốc dân: Cung cấp các dịch vụ công về giáo dục, y tế, văn hoá, đất đai.

có chất lượng cao cho xã hội, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nhân dân, góp phần cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Góp phần quan trọng trong việc phát triển toàn diện đời sống kinh tế xã hội của đất nước: Hoạt động của các đơn vị sự nghiệp góp phần quan trọng trong việc phát triển toàn diện đời sống kinh tế xã hội của đất nước. Các đơn vị có hoạt động sự nghiệp sẽ đáp ứng ngày càng cao nhu cầu của người dân là được cung ứng các dịch vụ công cả về số lượng, chất lượng và hiệu quả. Thực hiện các nhiệm vụ chính trị được giao như: đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng và trình độ; khám chữa bệnh bảo vệ sức khoẻ nhân dân, nghiên cứu và ứng dụng kết quả khoa học công nghệ; cung cấp các sản phẩm tài nguyên môi trường, văn hoá, nghệ thuật.

phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Nâng cao ý thức cộng đồng xã hội của các tầng lớp nhân dân. Góp phần thực hiện công bằng xã hội, nâng cao ý thức cộng đồng xã hội của các tầng lớp nhân dân. Thông qua chi NSNN cho các hoạt động sự nghiệp, Chính phủ đã đảm bảo kinh phí cho các ngành, các lĩnh vực này có khả năng cung ứng hàng hóa, dịch vụ công đáp ứng cho nhu cầu xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi thành viên trong xã hội, đặc biệt là các đối tượng chính sách được Thủ hưởng lợi ích của các hàng hoá, dịch vụ công được cung ứng.

Đối với từng lĩnh vực hoạt động sự nghiệp, các đơn vị sự nghiệp công lập đều có vai trò chủ đạo trong việc tham gia đề xuất và thực hiện các đề án, chương 123doc 10 trình lớn phục vụ phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Qua việc cung cấp các dịch vụ công, dịch vụ sản xuất kinh doanh, các đơn vị sự nghiệp công lập Tài nguyên môi trường sẽ tự đảm bảo chi phí hoạt động, giảm gánh nặng chi tiêu ngân sách và hướng đến đóng góp tăng thu cho NSNN. Thông qua hoạt động thu phí, lệ phí theo quy định của Nhà nước đã góp phần tăng cường nguồn lực cùng với NSNN đẩy mạnh đa dạng hoá và xã hội hoá nguồn lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Thực hiện chủ trương xã hội hoá hoạt động đơn vị sự nghiệp của Nhà nước, trong thời gian qua các đơn vị sự nghiệp ở tất cả các lĩnh vực đã tích cực mở rộng các loại hình, phương thức hoạt động, một mặt đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân dân.

Đồng thời qua đó cũng thu hút sự đóng góp của nhân dân đầu tư cho sự phát triển của hoạt động sự nghiệp, của xã hội.2 Cơ chế tự chủ tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập 1. Khái niệm cơ chế tự chủ tài chính Cơ chế tự chủ tài chính có thể khái quát đó là hệ thống các nguyên tắc, luật định, chính sách, chế độ về quản lý tài chính và mối quan hệ tài chính giữa các đơn vị dự toán các cấp với cơ quan chủ quản và giữa cơ quan chủ quản với cơ quan quản lý Nhà nước. Cơ chế tự chủ tài chính còn là mối quan hệ tài chính theo phân cấp: Giữa Chính phủ với các Bộ, ngành, địa phương; Giữa Bộ chủ quản, Bộ quản lý ngành với các đơn vị trực thuộc ở Trung ương, giữa UBND tỉnh với các địa phương; giữa các đơn vị sự nghiệp, cơ quan quản lý Nhà nước với các bộ phận, đơn vị dự toán trực thuộc. Về cơ bản cơ chế tự chủ tài chính là một trong những phương thức của cơ chế quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp công nói chung với mục tiêu tự chủ tài chính.

Theo Ngân hàng thế giới, mục tiêu “tự chủ”, trong đó có tự chủ về tài chính là những cải cách đem lại cho các cơ quan cung ứng dịch vụ công có quyền tự chủ nhiều hơn và dựa vào những khuyến khích của thị trường hoặc “tương tự thị trường” để thúc đẩy cải thiện hiệu quả hoạt động của mình. Những cải cách này 123doc 11 cũng tạo nên các quy tắc trách nhiệm gián tiếp, cho phép nhà quản lý ngày càng có nhiều tự do trong hoạt động điều hành hàng ngày. Trách nhiệm liên quan đến các dịch vụ bị thua lỗ và các chức năng xã hội khác cũng được làm rỏ hơn, và thường có nguồn vốn để đảm bảo cung ứng dịch vụ liên tục. Các đơn vị sự nghiệp có thu được tự chủ tài chính, được chủ động bố trí kinh phí thực hiện nhiệm vụ được giao, được ổn định kinh phí hoạt động thường xuyên do NSNN cấp (với đơn vị sự nghiệp công tự bảo đảm một phần chi thường xuyên) trong thời gian 3 năm.

Sau thời hạn 3 năm sẽ xem xét lại cho phù hợp. Đơn vị sự nghiệp có hoạt động dịch vụ được vay vốn của các tổ chức tín dụng, được huy động vốn của cán bộ, viên chức trong đơn vị để đầu tư mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động sự nghiệp, tổ chức hoạt động dịch vụ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tự chịu trách nhiệm trả nợ vay theo quy định của pháp luật.