Luận văn tăng cường quản lý thuế doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi cục Thuế TP Vĩnh Yên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay tăng cường quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại chi cục thuế thành phố vĩnh yên, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Văn Thành
• Người hướng dẫn: PGS. Thịnh Văn Vinh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Tăng Cường Quản Lý Thuế Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Chi Cục Thuế Thành Phố Vĩnh Yên - Tỉnh Vĩnh Phúc
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ theo định hướng ứng dụng
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Cơ sở lý luận về quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2. Tổng quan về DNNVV và thuế đối với DNNVV
• 1.3. Quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.4. Cơ sở thực tiễn
• 1.5. Kinh nghiệm về quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại một số nước và một số Chi cục Thuế
• 1.6. Bài học kinh nghiệm
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.4. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 2.5. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.6. Hệ thống chỉ tiêu đo lường, đánh giá tình hình thu thuế đối với DNNVV
• 2.7. Hệ thống các chỉ tiêu đo lường, đánh giá tình hình quản lý thuế đối với DNNVV
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CHI CỤC THUẾ TP VĨNH YÊN - TỈNH VĨNH PHÚC
• 3.1. Khái quát về Chi cục thuế Thành phố Vĩnh Yên
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển của Chi cục thuế TP Vĩnh Yên
• 3.3. Chức năng và nhiệm vụ của Chi cục thuế TP Vĩnh Yên
• 3.4. Cơ cấu bộ máy tổ chức của Chi cục thuế TP Vĩnh Yên
• 3.5. Đặc điểm địa bàn có ảnh hưởng đến kết quả thực hiện nhiệm vụ của Chi cục Thuế Thành phố Vĩnh Yên
• 3.6. Khái quát kết quả thực hiện nhiệm vụ giai đoạn 2014-2016 của Chi cục Thuế TP Vĩnh Yên
• 3.7. Thực trạng quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi cục thuế Thành phố Vĩnh Yên giai đoạn 2014-2016
• 3.8. Đặc điểm của Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP Vĩnh Yên
• 3.9. Tình hình thu thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của Chi cục Thuế TP Vĩnh Yên
• 3.10. Tình hình quản lý thu thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.11. Đánh giá tình hình quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi cục Thuế Thành phố Vĩnh Yên
• 3.12. Kết quả đạt được qua đánh giá sự hài lòng của người nộp thuế năm 2016
• 3.13. Những tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý thuế doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.14. Nguyên nhân của hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CHI CỤC THUẾ TP VĨNH YÊN
• 4.1. Định hướng, mục tiêu của quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi cục thuế TP Vĩnh Yên đến năm 2020
• 4.2. Định hướng quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 4.3. Mục tiêu quản lý thuế đối với Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 4.4. Giải pháp tăng cường quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi cục Thuế TP Vĩnh Yên
• 4.4.1. Giải pháp về tham mưu, tổ chức chỉ đạo thu NSNN
• 4.4.2. Giải pháp về công tác Tuyên truyền - Hỗ trợ
• 4.4.3. Giải pháp về công tác quản lý Kê khai - Kế toán thuế
• 4.4.4. Giải pháp về công tác thanh tra, kiểm tra
• 4.4.5. Giải pháp về công tác quản lý nợ thuế
• 4.4.6. Các giải pháp khác
• 4.5. Kiến nghị đối với các bên liên quan
• 4.5.1. Kiến nghị đối với cấp ủy, chính quyền địa phương
• 4.5.2. Kiến nghị đối với Bộ Tài chính, Tổng cục thuế
• 4.5.3. Kiến nghị đối với Cục thuế tỉnh Vĩnh Phúc
• 4.5.4. Đối với các Doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Thuế Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Vĩnh Yên

Quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Vĩnh Yên là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Quản lý thuế không chỉ đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn hỗ trợ DNNVV phát triển bền vững. Việc hiểu rõ về các chính sách thuế và quy trình quản lý thuế sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế một cách hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Về Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa

Theo quy định của pháp luật, DNNVV là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ, với số lượng lao động và tổng tài sản nhất định. Việc phân loại này giúp xác định các chính sách hỗ trợ phù hợp cho từng loại hình doanh nghiệp.

1.2. Vai Trò Của Quản Lý Thuế Đối Với DNNVV

Quản lý thuế đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo công bằng và minh bạch trong hoạt động kinh doanh. Nó giúp DNNVV nắm bắt được nghĩa vụ thuế của mình và thực hiện đúng quy định của pháp luật.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Thuế Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Vĩnh Yên

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Vĩnh Yên vẫn gặp phải nhiều thách thức trong quản lý thuế. Những khó khăn này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và nguồn thu ngân sách nhà nước.

2.1. Tình Trạng Đăng Ký Và Kê Khai Thuế

Nhiều DNNVV vẫn chưa nắm rõ quy trình đăng ký và kê khai thuế, dẫn đến tình trạng nộp hồ sơ chậm hoặc không chính xác. Điều này không chỉ gây khó khăn cho doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến ngân sách nhà nước.

2.2. Thiếu Hỗ Trợ Từ Cơ Quan Thuế

Cơ quan thuế cần tăng cường hỗ trợ và tư vấn cho DNNVV trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Việc thiếu thông tin và hướng dẫn có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tuân thủ quy định.

III. Phương Pháp Tăng Cường Quản Lý Thuế Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Vĩnh Yên

Để nâng cao hiệu quả quản lý thuế, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể nhằm hỗ trợ DNNVV thực hiện nghĩa vụ thuế một cách hiệu quả hơn. Các giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp mà còn góp phần tăng thu ngân sách nhà nước.

3.1. Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Về Thuế

Cải cách thủ tục hành chính sẽ giúp giảm thiểu thời gian và chi phí cho DNNVV trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Việc đơn giản hóa quy trình kê khai và nộp thuế là rất cần thiết.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Và Hỗ Trợ Doanh Nghiệp

Đào tạo và hỗ trợ DNNVV về các quy định thuế sẽ giúp doanh nghiệp nắm rõ hơn về nghĩa vụ của mình. Các chương trình đào tạo cần được tổ chức thường xuyên và đa dạng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Lý Thuế Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Vĩnh Yên

Việc áp dụng các giải pháp quản lý thuế hiệu quả sẽ mang lại nhiều lợi ích cho DNNVV tại Vĩnh Yên. Các doanh nghiệp sẽ có cơ hội phát triển bền vững hơn và đóng góp tích cực vào ngân sách nhà nước.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Từ Các Doanh Nghiệp

Nghiên cứu cho thấy rằng các DNNVV thực hiện tốt nghĩa vụ thuế sẽ có khả năng phát triển mạnh mẽ hơn. Họ cũng nhận được nhiều hỗ trợ từ cơ quan thuế trong quá trình hoạt động.

4.2. Những Mô Hình Quản Lý Hiệu Quả

Các mô hình quản lý thuế hiệu quả đã được áp dụng tại một số DNNVV, giúp họ tối ưu hóa quy trình kê khai và nộp thuế, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

V. Kết Luận Về Quản Lý Thuế Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Vĩnh Yên

Quản lý thuế đối với DNNVV tại Vĩnh Yên cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế hiện nay. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả để hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế một cách tốt nhất.

5.1. Định Hướng Tương Lai

Trong tương lai, cần tiếp tục cải cách và hoàn thiện hệ thống quản lý thuế để phù hợp với sự phát triển của DNNVV. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Cơ Quan Liên Quan

Các cơ quan liên quan cần phối hợp chặt chẽ để tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế chung.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) giữ vị trí then chốt trong nền kinh tế Việt Nam khi chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp trên 40% GDP cả nước và giải quyết việc làm cho khoảng 51% lực lượng lao động xã hội. Tại thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc – trung tâm kinh tế, chính trị và văn hóa của tỉnh, số lượng DNNVV tăng trưởng nhanh chóng với hàng trăm cơ sở kinh doanh thành lập mới mỗi năm, đóng góp khoảng 30% đến 35% tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn. Tuy nhiên, sự phát triển phân tán, quy mô vốn nhỏ và trình độ quản trị hạn chế của khối doanh nghiệp này đã tạo ra nhiều áp lực lớn cho công tác quản lý thu thuế của cơ quan thuế địa phương.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết những bất cập phát sinh trong quá trình chuyển đổi sang cơ chế người nộp thuế tự tính, tự khai, tự nộp và tự chịu trách nhiệm. Thực tế ghi nhận tình trạng chậm nộp hồ sơ kê khai, sai sót số liệu thuế, nợ đọng kéo dài và rủi ro gian lận hóa đơn giá trị gia tăng vẫn diễn biến phức tạp, gây nguy cơ thất thu ngân sách nhà nước. Mục tiêu của đề tài nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích toàn diện thực trạng quản lý thuế đối với DNNVV tại Chi cục Thuế thành phố Vĩnh Yên giai đoạn 2014 – 2016, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu lực quản lý thu thuế đến năm 2020.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 3 sắc thuế chủ lực gồm thuế Môn bài (nay là lệ phí môn bài), thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) của các DNNVV do Chi cục Thuế thành phố Vĩnh Yên trực tiếp quản lý trong mốc thời gian 2014 – 2016. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi thiết lập các chỉ tiêu định lượng cụ thể: nâng tỷ lệ kê khai đúng hạn lên trên 98%, cắt giảm tỷ lệ nợ đọng thuế xuống dưới 5% tổng thu và tăng mức độ hài lòng của cộng đồng doanh nghiệp đối với dịch vụ hành chính thuế lên trên 90%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý thuế hiện đại theo mô hình chức năng, bao gồm các cấu phần nghiệp vụ then chốt: Đăng ký thuế, Kê khai - Kế toán thuế, Quản lý nợ - Cưỡng chế nợ thuế, Thanh tra - Kiểm tra thuế và Tuyên truyền - Hỗ trợ người nộp thuế. Song song đó, đề tài tích hợp lý thuyết quản lý rủi ro tuân thủ thuế (Tax Compliance Risk Management), phân tầng người nộp thuế dựa trên mức độ tuân thủ và mức độ rủi ro tài chính nhằm tối ưu hóa nguồn lực kiểm tra, giám sát. Khung phân tích này kế thừa kinh nghiệm quốc tế từ hệ thống đánh giá 13 tiêu chí rủi ro của Italia và mô hình phân loại rủi ro 3 cấp độ (cao, trung bình, thấp) của Hà Lan và Thụy Điển.

Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa trong luận văn được chuẩn hóa theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ, phân loại thành 3 cấp độ: siêu nhỏ (dưới 10 lao động), nhỏ (từ 10 đến 200 lao động hoặc tổng nguồn vốn từ 20 đến 100 tỷ đồng tùy ngành) và vừa (từ 200 đến 300 lao động hoặc nguồn vốn đến 100 tỷ đồng). Về cơ chế chính sách, luận văn tập trung vào 3 sắc thuế cốt lõi điều tiết hoạt động sản xuất kinh doanh của DNNVV:

• Thuế môn bài: Khoản thu trực thu xác định theo bậc vốn điều lệ đăng ký (từ 1 đến 3 triệu đồng/năm).
• Thuế giá trị gia tăng: Thuế gián thu đánh vào phần giá trị tăng thêm, xác định theo phương pháp khấu trừ (lấy thuế đầu ra trừ thuế đầu vào hợp pháp) hoặc phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu.
• Thuế thu nhập doanh nghiệp: Thuế trực thu thu vào thu nhập tính thuế sau khi trừ các chi phí hợp lý hợp lệ và các khoản lỗ được kết chuyển theo luật định với thuế suất phổ thông 20% (giai đoạn 2014-2016 áp dụng mức 20% - 22%).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong khung thời gian 3 năm liên tục từ năm 2014 đến năm 2016:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ hệ thống báo cáo quyết toán thu ngân sách nhà nước, báo cáo tổng kết chuyên đề của Chi cục Thuế thành phố Vĩnh Yên, số liệu từ Cục Thuế tỉnh Vĩnh Phúc và niên giám thống kê của Chi cục Thống kê thành phố Vĩnh Yên.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua điều tra khảo sát thực địa với cỡ mẫu chuẩn 100 phiếu điều tra, đối tượng khảo sát gồm đại diện chủ doanh nghiệp, kế toán trưởng của các DNNVV trên địa bàn và các cán bộ công chức trực tiếp làm công tác quản trị thuế tại Chi cục.

Phương pháp chọn mẫu áp dụng kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo 4 loại hình tổ chức doanh nghiệp đặc thù trên địa bàn: Công ty Cổ phần, Công ty TNHH, Doanh nghiệp tư nhân và Hợp tác xã thuộc các khối ngành thương mại, dịch vụ, công nghiệp - xây dựng. Lý do lựa chọn phương pháp phân tầng nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho cơ cấu kinh tế của địa phương, phản ánh trung thực hành vi tuân thủ và cảm nhận của từng nhóm người nộp thuế.

Phương pháp phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả (tính toán số tuyệt đối, số tương đối, tỷ trọng phần trăm), phương pháp so sánh chuỗi thời gian nhằm đo lường tốc độ tăng trưởng nguồn thu và phương pháp chuyên gia thông qua phỏng vấn sâu cán bộ lãnh đạo ngành thuế. Dữ liệu khảo sát được tổng hợp và phân tích định lượng trên phần mềm bảng tính chuyên dụng, giúp đánh giá chính xác mối tương quan giữa các yếu tố quản trị nội bộ và mức độ tuân thủ nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng quản lý thuế tại Chi cục Thuế thành phố Vĩnh Yên giai đoạn 2014 – 2016 đã chỉ ra các kết quả trọng yếu sau:

Thứ nhất, quy mô thu ngân sách từ khu vực DNNVV duy trì đà tăng trưởng ổn định nhưng mức độ đóng góp chưa tương xứng với tiềm năng. Tổng số doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tăng đều qua các năm, đến cuối năm 2016 có trên 1.200 doanh nghiệp đăng ký mã số thuế. Khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh đóng góp khoảng 32% vào tổng cơ cấu thu nội địa của thành phố Vĩnh Yên, với mức tăng trưởng bình quân số thu đạt từ 10% đến 15%/năm trong giai đoạn 2014 - 2016.

Thứ hai, việc chấp hành thủ tục kê khai thuế điện tử đạt tỷ lệ rất cao nhưng chất lượng hồ sơ khai thuế còn nhiều sai lệch. Tỷ lệ doanh nghiệp đăng ký và nộp hồ sơ khai thuế qua mạng Internet đạt xấp xỉ 99% vào năm 2016. Mặc dù vậy, tỷ lệ hồ sơ nộp đúng hạn chỉ dao động ở mức 91% đến 93%, vẫn còn khoảng 7% đến 9% hồ sơ chậm nộp. Kết quả xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi nộp chậm tờ khai và khai sai chỉ tiêu thuế tăng hơn 12% mỗi năm, phản ánh thói quen tuân thủ chưa đồng đều giữa các nhóm doanh nghiệp.

Thứ ba, nợ đọng thuế có chiều hướng gia tăng phức tạp và tỷ trọng nợ khó thu chiếm tỷ lệ đáng báo động. Theo thống kê theo dõi nợ, tổng số tiền nợ thuế của khối DNNVV tính đến ngày 31/12/2016 chiếm khoảng 6,5% tổng số thu ngân sách thực hiện. Đáng chú ý, nhóm nợ khó thu do doanh nghiệp ngừng hoạt động kinh doanh, giải thể ngầm hoặc bỏ trốn khỏi địa chỉ đăng ký kinh doanh chiếm từ 18% đến 22% tổng nợ thuế, gây thất thoát dòng tiền lớn cho ngân sách.

Thứ tư, hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại cơ quan và trụ sở người nộp thuế được nâng cao rõ rệt nhờ áp dụng kỹ thuật phân tích rủi ro. Bình quân mỗi năm, Chi cục thực hiện kiểm tra tại trụ sở từ 80 đến 120 doanh nghiệp; số tiền thuế truy thu, truy hoàn và phạt vi phạm hành chính bình quân tăng từ 15% đến 18%/năm. Các lĩnh vực có tỷ lệ vi phạm cao nhất tập trung vào ngành xây dựng cơ bản chiếm trên 45% tổng số thuế truy thu, kế tiếp là khối thương mại dịch vụ với các hành vi giấu doanh thu và sử dụng hóa đơn bất hợp pháp.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  CƠ CẤU RỦI RO VI PHẠM THUẾ THEO NGÀNH NGHỀ             |
|                                                                         |
|  Xây dựng & Bất động sản  [█████████████████████████] 45%               |
|  Thương mại & Bán lẻ      [████████████████] 30%                        |
|  Dịch vụ & Khách sạn      [█████████] 15%                               |
|  Sản xuất gia công        [██████] 10%                                  |
+-------------------------------------------------------------------------+

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu phản ánh bức tranh thực tiễn về khoảng cách giữa cải cách hành chính và năng lực tuân thủ thuế tại địa phương. Nguyên nhân của tình trạng nợ đọng và chậm nộp hồ sơ xuất phát từ cả hai phía. Về phía doanh nghiệp, phần lớn DNNVV trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên hoạt động với quy mô gia đình, nguồn vốn tự có dưới 5 tỷ đồng, công tác kế toán chủ yếu thuê dịch vụ ngoài theo thời vụ hoặc do người thân đảm nhận nên năng lực cập nhật chế độ kế toán - thuế còn yếu. Áp lực quay vòng vốn lưu động khiến nhiều doanh nghiệp cố tình chiếm dụng tiền thuế đã kê khai để tài trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh trước khi bị cưỡng chế.

Về phía cơ quan quản lý, tỷ lệ cán bộ thuế trên tổng số đối tượng nộp thuế còn mỏng khi bình quân một công chức đội kiểm tra phải theo dõi từ 40 đến 60 doanh nghiệp. Hạ tầng công nghệ thông tin tuy đã vận hành hệ thống Quản lý thuế tập trung (TMS) nhưng dữ liệu tích hợp liên thông với hệ thống ngân hàng thương mại và cơ quan cấp phép đầu tư chưa thật sự liền mạch theo thời gian thực.

So sánh với các bài học kinh nghiệm từ Chi cục Thuế quận Đống Đa (Hà Nội) hay Cục Thuế thành phố Đà Nẵng, công tác tuyên truyền hỗ trợ tại Vĩnh Yên thời điểm 2014 – 2016 còn mang tính một chiều, các hội nghị đối thoại thường niên chỉ thu hút được khoảng 60% đến 70% đại diện doanh nghiệp tham dự. Việc áp dụng mô hình phân tích rủi ro mới dừng lại ở việc lập kế hoạch kiểm tra thủ công dựa trên tiêu chí cơ bản mà chưa tích hợp thuật toán tự động hóa xếp hạng rủi ro NNT, dẫn đến hiện tượng kiểm tra dàn trải và sót lọt nguồn thu.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với DNNVV tại Chi cục Thuế thành phố Vĩnh Yên đến năm 2020, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa quy trình Quản lý Kê khai và Kế toán thuế: Chi cục Thuế thành phố Vĩnh Yên cần duy trì tỷ lệ 100% doanh nghiệp nộp tờ khai thuế điện tử và đẩy mạnh mục tiêu nâng tỷ lệ nộp tiền thuế điện tử qua liên kết ngân hàng thương mại đạt trên 98% trước quý IV/2018. Đội Kê khai - Kế toán thuế cần tự động hóa việc đối chiếu hóa đơn điện tử, rà soát 100% tờ khai phát sinh trong tháng để cảnh báo sai sót cho người nộp thuế trong vòng 24 giờ kể từ khi tiếp nhận.

2. Ứng dụng triệt để kỹ thuật Quản lý rủi ro trong Kiểm tra thuế: Đội Kiểm tra thuế triển khai ứng dụng phần mềm hỗ trợ kiểm tra TTR và lập kế hoạch kiểm tra TPR, áp dụng bộ tiêu chí phân loại 3 cấp độ rủi ro đối với 100% DNNVV trên địa bàn. Phấn đấu đến năm 2020, cắt giảm 20% số cuộc kiểm tra trực tiếp đối với nhóm doanh nghiệp có độ tuân thủ cao, tập trung 80% nguồn lực thanh kiểm tra vào nhóm doanh nghiệp rủi ro cao thuộc lĩnh vực kinh doanh bất động sản, xây lắp và bán buôn hàng hóa tiêu dùng.

3. Tăng cường các biện pháp cưỡng chế và thu hồi Nợ thuế: Đội Quản lý nợ phân loại chính xác các khoản nợ thành nợ có khả năng thu, nợ khó thu và nợ đang khiếu nại; thực hiện quy trình đôn đốc tự động gửi thông báo nợ từ ngày thứ 10 sau hạn nộp. Áp dụng kiên quyết biện pháp cưỡng chế trích tiền từ tài khoản ngân hàng và công khai thông tin người nợ thuế trên phương tiện thông tin đại chúng sau 90 ngày quá hạn, đảm bảo chỉ tiêu đưa tổng số nợ thuế xuống dưới 5% tổng thu ngân sách hàng năm từ năm 2018 trở đi.

4. Đổi mới dịch vụ Tuyên truyền - Hỗ trợ và nâng cao chất lượng cán bộ: Ban lãnh đạo Chi cục cần định kỳ tổ chức tối thiểu 4 hội nghị tập huấn chuyên sâu mỗi năm về các văn bản chính sách thuế mới, đồng thời thiết lập kênh tư vấn trực tuyến qua hòm thư điện tử và mạng xã hội nhằm giải đáp vướng mắc cho doanh nghiệp trong vòng 48 giờ làm việc. Tổ chức đào tạo nghiệp vụ và kiểm tra kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin cho 100% cán bộ công chức quản lý thuế định kỳ hàng quý, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ hài lòng của doanh nghiệp lên trên 90% vào năm 2020.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh Vĩnh Phúc và Tổng cục Thuế cần đẩy mạnh việc chia sẻ cơ sở dữ liệu liên ngành giữa cơ quan Thuế, Công an, Hải quan và Ngân hàng Nhà nước nhằm ngăn chặn triệt để hành vi mua bán hóa đơn bất hợp pháp và trốn lậu thuế trên địa bàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Lãnh đạo và cán bộ công chức ngành Thuế: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo nghiệp vụ chất lượng cho Chi cục Thuế thành phố Vĩnh Yên và các Chi cục Thuế khu vực lân cận trong việc thiết kế kế hoạch thanh kiểm tra dựa trên đánh giá rủi ro, phân loại nợ thuế và triển khai các biện pháp cưỡng chế hành chính hiệu quả.
2. Chủ doanh nghiệp, Giám đốc tài chính và Kế toán trưởng DNNVV: Cung cấp bức tranh tổng thể về các quy định pháp luật thuế cốt lõi (thuế Môn bài, GTGT, TNDN), giúp doanh nghiệp nhận diện các rủi ro pháp lý thường gặp trong quá trình kê khai, quản lý chứng từ hóa đơn, từ đó chủ động xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ và tối ưu hóa chi phí tuân thủ thuế.
3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp nguồn học liệu nghiên cứu phong phú với hệ thống cơ sở lý luận chặt chẽ, số liệu thực chứng chi tiết và phương pháp luận khảo sát mẫu thực tế để phục vụ viết luận văn, khóa luận tốt nghiệp và các công trình nghiên cứu khoa học liên quan.
4. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách cấp địa phương: Cung cấp luận cứ thực tiễn cho UBND thành phố Vĩnh Yên và các cơ quan quản lý chuyên môn trong việc xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và hỗ trợ phát triển khu vực kinh tế tư nhân bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận văn tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi nào trong công tác quản lý thuế tại thành phố Vĩnh Yên?

Luận văn tập trung tháo gỡ các nút thắt trong công tác quản lý thuế đối với khối DNNVV khi vận hành theo cơ chế tự tính - tự khai - tự nộp. Nghiên cứu giải quyết tình trạng tỷ lệ nộp hồ sơ kê khai sai sót cao (chiếm khoảng 8% - 9%), nợ đọng thuế kéo dài và hiện tượng rủi ro gian lận hoàn thuế, mua bán hóa đơn bất hợp pháp trong giai đoạn 2014 - 2016.

2. Mô hình quản lý thuế theo cơ chế tự khai - tự nộp gặp phải thách thức lớn nhất nào?

Thách thức lớn nhất là sự bất cân xứng thông tin giữa cơ quan thuế và người nộp thuế. Doanh nghiệp có xu hướng che giấu doanh thu thực tế và thổi phồng chi phí đầu vào hợp lý nhằm giảm số thuế phải nộp. Trong khi đó, nguồn nhân lực ngành thuế có hạn, không thể kiểm tra toàn diện 100% doanh nghiệp mà phải chuyển đổi sang kỹ thuật quản lý rủi ro tuân thủ.

3. Tác giả đã sử dụng dữ liệu và phương pháp thu thập mẫu nào để đảm bảo tính khoa học?

Tác giả đã kết hợp số liệu thứ cấp từ báo cáo quyết toán 3 năm (2014 - 2016) của Chi cục Thuế thành phố Vĩnh Yên cùng số liệu sơ cấp từ 100 phiếu khảo sát chọn mẫu phân tầng theo 4 loại hình doanh nghiệp: Công ty Cổ phần, Công ty TNHH, Doanh nghiệp tư nhân và Hợp tác xã, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

4. Những giải pháp nào được đề xuất để xử lý dứt điểm tình trạng nợ đọng thuế của DNNVV?

Luận văn đề xuất phân loại nợ thuế thành 3 nhóm rõ ràng để xử lý: áp dụng hệ thống thông báo nợ tự động sau 10 ngày quá hạn; cưỡng chế tài khoản ngân hàng và thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng sau 90 ngày; phối hợp cơ quan đăng ký kinh doanh thu hồi giấy phép đối với doanh nghiệp bỏ trốn, phấn đấu khống chế tỷ lệ nợ dưới 5% tổng thu.

5. Kinh nghiệm quản lý thuế quốc tế nào có thể áp dụng hiệu quả nhất tại địa phương?

Kinh nghiệm nổi bật nhất là mô hình phân tầng rủi ro tài chính của Hà Lan và hệ thống 13 tiêu chí sàng lọc rủi ro của Italia. Cơ quan thuế cần tự động hóa việc chấm điểm người nộp thuế dựa trên lịch sử kê khai, tỷ suất lợi nhuận ngành và chu kỳ biến động doanh thu để lập danh sách kiểm tra chính xác, tránh gây phiền hà cho doanh nghiệp tuân thủ tốt.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả đã hoàn thành các mục tiêu khoa học với những đóng góp thực tiễn nổi bật:

• Hệ thống hóa toàn diện khung lý thuyết về quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa theo chuẩn mực quản trị thuế hiện đại và kinh nghiệm quốc tế.
• Phân tích và lượng hóa chính xác thực trạng công tác quản lý thu thuế môn bài, thuế GTGT, thuế TNDN tại Chi cục Thuế thành phố Vĩnh Yên giai đoạn 2014 – 2016.
• Nhận diện rõ 4 điểm nghẽn trọng yếu trong quản trị thuế địa phương gồm chất lượng kê khai, nợ đọng thuế kéo dài, rủi ro hóa đơn và hạn chế về hạ tầng công nghệ.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ gắn với lộ trình thực hiện đến năm 2020 và các chỉ tiêu đo lường hiệu quả cụ thể cho từng bộ phận nghiệp vụ.
• Thiết lập hệ thống kiến nghị xác đáng tới Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, UBND tỉnh Vĩnh Phúc nhằm hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế phối hợp thu ngân sách.

Để triển khai hiệu quả các giải pháp trong thời gian tới, Chi cục Thuế thành phố Vĩnh Yên cần nhanh chóng số hóa toàn diện quy trình phân tích rủi ro và tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và học viên quan tâm có thể tiếp tục mở rộng đề tài nghiên cứu đối với các mô hình quản lý thuế thương mại điện tử và kinh tế số trong bối cảnh cải cách thuế giai đoạn mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương I Nghị định Chính phủ số 56/2009/NĐ-CP về trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ngày 30/6/2009 quy định Được phân chia thành ba cấp : siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn ( tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên), cụ thể như sau: Quy mô Doanh nghiệp Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa siêu nhỏ Khu vực Tổng Số lao Số lao Tổng nguồn Số lao động động động nguồn vốn vốn từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 I. Nông, lâm nghiệp 10 người 20 tỷ đồng người đến đồng đến người đến và thủy sản trở xuống trở xuống 200 người 100 tỷ đồng 300 người từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 II. Công nghiệp và 10 người 20 tỷ đồng người đến đồng đến người đến xây dựng trở xuống trở xuống 200 người 100 tỷ đồng 300 người từ trên 10 từ trên 10 tỷ từ trên 50 III. Thương mại và 10 người 10 tỷ đồng người đến đồng đến 50 người đến dịch vụ trở xuống trở xuống 50 người tỷ đồng 100 người LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Theo cách chung nhất, phân loại doanh nghiệp phụ thuộc vào số người lao động hoặc số vốn kinh doanh.

Tuy nhiên còn cách phân loại khác được sử dụng trong các tài liệu phát triển đó là thuế lĩnh vực chính quy và phi chính quy. Theo hướng này thì "phi chính quy" ám chỉ các doanh nghiệp nhỏ, một thành viên, thường làm việc bán thời gian hay theo thời vụ mòa thông thường chúng không có tài sản cố định và có thể hoạt động tại gia đình. Thêm vào đó các doanh nghiệp thường hoạt động dưới dạng không đăng ký chính thức và ngoài vòng kiểm soát của Chính phủ về mặt thuế và quản lý. Thuật ngữ doanh nghiệp nhỏ thường được sử dụng để nói đến thu nhập nhỏ phát sinh từ các hoạt động thuộc loại này.

Khu vực doanh nghiệp "chính quy" thường được sử dụng một số lượng lao động lớn hơn, không điều hành trực tiếp từ gia đình. Loại doanh nghiệp này phải chịu chi phối bởi pháp luật và có khả năng tiếp cận dễ dàng đến các thể chế tài chính và dự án phát triển. Doanh nghiệp nhỏ và vừa nêu trên là doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chí về vốn hoặc lao động theo Quy định tại Khoản 1 Điều 3 Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Chính phủ về trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa Doanh nghiệp nhỏ và vừa là bộ phận không thể thiếu trong cộng đồng các doanh nghiệp của một nền kinh tế, nhóm các doanh nghiệp này có các đặc điểm cơ bản như: Thứ nhất, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm đa số trong tổng số doanh nghiệp, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế.

Theo số liệu được ủy ban châu Âu (EC) công bố 8/2017, hơn 20 triệu doanh nghiệp nhỏ và vừa ở châu Âu chiếm 99% tổng số doanh nghiệp. Theo báo cáo mới nhất vào tháng 1/2014 của Tradeup về tình hình tài chính của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Mỹ nhóm doanh nghiệp này chiếm tới 99% tổng số doanh nghiệp, sử dụng trên 50% tổng số lao động xã hội, tạo công ăn việc làm cho trên 65% lượng lao động ở khu vực tư nhân. Tại Việt Nam, theo Viện phát triển doanh nghiệp thuộc Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam (2014) doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm 97%, đóng góp hơn 40% GDP cả nước và sử dụng 51% tổng số lao động xã hội. Thứ hai, doanh nghiệp nhỏ và vừa có quy mô vốn nhỏ, gặp khó khăn trong việc tiếp cận với nguồn vốn chính thức, đặc biệt là ở các nước đang phát triển.

Điều này là một cản trở không nhỏ trong việc triển khai, áp dụng các tiển bộ khoa học, công nghệ mới vào hoạt động thương mại nói chung và xúc tiến thương mại trực tuyến nói riêng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Thứ ba, doanh nghiệp nhỏ và vừa chịu sự cạnh tranh khốc liệt của các công ty, tập đoàn lớn và từ chính các doanh nghiệp với nhau. Trong quá trình hội nhập, các tập đoàn lớn thường xó su hướng vươn mình ra thế giới, thành lập các chi nhánh, công ty con ở các quốc gia này phải tìm ta những phương thức, công cụ mới trong hoạt động kinh doanh. Thứ tư, với nguồn vốn nhỏ hẹp, các doanh nghiệp này thường tập trung vào các ngành hàng gần gũi với người tiêu dùng hơn là đầu tư vào các ngành công nghiệp nặng, sản xuất khai thác cần nhiều vốn.

Ở Việt nam, theo Cục xúc tiến thương mại (2012) trong cơ cấu ngành nghề, khoảng 43% doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, 24% trong lĩnh vực thương mại và phân phối , số còn lại hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ và liên quan đến nông nghiệp. Vai trò doanh nghiệp nhỏ và vừa Ở mỗi nền kinh tế của một quốc gia, lãnh thổ, các doanh nghiệp nhỏ và vừa giữ những vai trò với mức độ khác nhau, song nhìn chung có một số vai trò tương đồng như sau: - Thứ nhất, các doanh nghiệp nhỏ và vừa có vai trò quan trọng trong sự tăng trưởng của nền kinh tế: Doanh nghiệp nhỏ và vừa tuy là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ về vốn, lao động và doanh thu nhưng có vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa thường chiếm tỷ trọng lớn, thậm chí áp đảo trong tổng số doanh nghiệp (Ở Việt Nam chỉ xét các doanh nghiệp có đăng ký thì tỷ lệ này là trên 95%). Vì thế, đóng góp của họ vào tổng sản lượng và tạo việc làm là rất đáng kể.

Trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, thì doanh nghiệp nhỏ và vừa là loại hình doanh nghiệp chiếm đa số và chủ yếu trong nền kinh tế. Theo đó, loại hình doanh nghiệp này đóng vai trò quan trọng, nhất là tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, giúp huy động các nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển, xóa đói giảm nghèo… Cụ thể, về lao động, hàng năm tạo thêm trên nửa triệu lao động mới; sử dụng tới 51% lao động xã hội… Ở Việt Nam, năm 2000, đóng góp của khu vực này vào ngân sách quốc gia chỉ khoảng 10% trong tổng lượng đóng góp của tất cả khu vực doanh nghiệp. Tỷ lệ này đã nhanh chóng tăng lên tới 31% vào năm 2008 và 2009. Đến nay tỷ lệ này đã lên hơn 40% GDP.

Số tiền thuế và phí mà các doanh nghiệp nhỏ và vừa tư nhân đã nộp cho Nhà nước đã tăng 18,4 lần sau 10 năm. Sự đóng góp đã hỗ trợ lớn cho việc chi tiêu vào các công tác xã hội và các chương trình phát triển khác. Do vậy, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 đã tạo tạo ra 40% cơ hội cho dân cư tham gia đầu tư có hiệu quả nhất trong việc huy động các khoản tiền đang phân tán, nằm trong dân cư, để hình thành các khoản vốn đầu tư cho sản xuất, kinh doanh. - Thứ hai, Giữ vai trò ổn định nền kinh tế: Ở phần lớn các nền kinh tế, các doanh nghiệp nhỏ và vừa là những nhà thầu phụ cho các doanh nghiệp lớn.

Sự điều chỉnh hợp đồng thầu phụ tại các thời điểm cho phép nền kinh tế có được sự ổn định. Vì thế, doanh nghiệp nhỏ và vừa được ví là thanh giảm sốc cho nền kinh tế. - Thứ ba, tác động kinh tế - xã hội lớn nhất của doanh nghiệp nhỏ và vừa là giải quyết một số lượng lớn chỗ làm việc cho dân cư, làm tăng thu nhập cho người lao động, góp phần xoá đói giảm nghèo. Ở Việt Nam, mỗi năm doanh nghiệp nhỏ và vừa tạo ra hơn một triệu việc làm mới, số lượng lao động của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong các lĩnh vực phi nông nghiệp có khoảng 7,8 triệu người, chiếm khoảng 79,2% tổng số lao động phi nông nghiệp và chiếm khoảng 22,5% lực lượng lao động của cả nước.

- Thứ tư, Tạo nên ngành công nghiệp và dịch vụ phụ trợ quan trọng: Doanh nghiệp nhỏ và vừa thường chuyên môn hóa vào sản xuất một vài chi tiết được dùng để lắp ráp thành một sản phẩm hoàn chỉnh. Tổ chức sản xuất, tổ chức quản lý linh hoạt, gọn nhẹ, các quyết định quản lý thực hiện nhanh, công tác kiểm tra, điều hành trực tiếp. Qua đó góp phần tiết kiệm chi phí quản lý doanh nghiệp. Vốn đầu tư ban đầu ít, hiệu quả cao, thu hồi nhanh, điều đó tạo sức hấp dẫn trong đầu tư sản xuất kinh doanh, mọi thành phần kinh tế vào khu vực này.

Nguồn vốn tài chính hạn chế, đặc biệt nguồn vốn tự có cũng như bổ xung để thực hiện quá trình tích tụ, tập trung nhằm duy trì hoặc mở rộng sản xuất kinh doanh. - Thứ năm, các doanh nghiệp nhỏ và vừa góp phần làm năng động nền kinh tế trong cơ chế thị trường: vì doanh nghiệp nhỏ và vừa có quy mô nhỏ, nên dễ điều chỉnh (xét về mặt lý thuyết) hoạt động. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa năng động, linh hoạt trước những thay đổi của thị trường. Đặc biệt là nhu cầu nhỏ, lẻ, có tính địa phương do doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Có khả năng chuyển hướng kinh doanh và chuyển hướng mặt hàng nhanh, tăng giảm lao động dễ dàng, nơi làm việc của người lao động có tính ổn định và ít bị đe doạ mất nơi làm việc. - Thứ sáu, là trụ cột của kinh tế địa phương: Nếu như doanh nghiệp lớn thường đặt cơ sở ở những trung tâm kinh tế của đất nước, thì doanh nghiệp nhỏ và vừa lại có mặt ở khắp các địa phương và là người đóng góp quan trọng vào thu ngân sách, vào sản lượng và tạo công ăn việc làm ở địa phương. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Như vậy, phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa một cách bền vững sẽ là biện pháp quan trọng nhất để bảo đảm ngân sách quốc gia. Thuế đối với doanh nghiệp Trong lịch sử phát triển của loài người, thuế ra đời là một sự cần thiết khách quan gắn liền với sự ra đời, tồn tại và phát triển của Nhà nước.

Sự xuất hiện thuế trong kỷ nguyên của nhân loại gắn liền với nhu cầu chi tiêu của Nhà nước. Có nhiều định nghĩa về thuế. Ở nước ta hiện nay cũng chưa có một định nghĩa thống nhất về thuế.