Luận văn tăng cường huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Liên Việt - Vũ Thị Hồng Sự

Tài liệu nghiên cứu Tăng cường huy động vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần liên việt, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kinh tế.

• Tác giả: Vũ Thị Hồng Sự
• Trường học: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Liên Việt
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Tăng Cường Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Liên Việt
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hậu Giang

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NGUỒN VỐN VÀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái quát về Ngân hàng thương mại
• 1.2. Hoạt động cơ bản của NHTM
• 1.3. Nguồn vốn trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Thương mại
• 1.4. Hoạt động huy động vốn của Ngân hàng Thương mại
• 1.5. Các nhân tố ảnh hưởng hoạt động huy động vốn của Ngân hàng thương mại
• 1.5.1. Nhân tố khách quan
• 1.5.2. Nhân tố chủ quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN LIÊN VIỆT
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng TMCP Liên Việt
• 2.2. Thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Liên Việt
• 2.2.1. Cơ cấu nguồn vốn của Ngân hàng TMCP Liên Việt
• 2.2.2. Cơ cấu huy động vốn
• 2.2.3. Sự phù hợp giữa huy động vốn và sử dụng vốn
• 2.2.4. Chi phí huy động vốn
• 2.3. Đánh giá huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Liên Việt
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP LIÊN VIỆT
• 3.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng TMCP Liên Việt
• 3.2. Giải pháp tăng cường huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Liên Việt
• 3.2.1. Giải pháp về Marketing
• 3.2.2. Giải pháp về các sản phẩm dịch vụ
• 3.2.3. Một số giải pháp khác
• 3.3. Kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với Nhà nước
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• LỜI MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Liên Việt

Huy động vốn là một trong những hoạt động cốt lõi của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Liên Việt. Hoạt động này không chỉ đảm bảo nguồn lực tài chính cho ngân hàng mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của đất nước. Ngân hàng Liên Việt đã có những bước tiến đáng kể trong việc huy động vốn từ nhiều nguồn khác nhau, từ dân cư đến các tổ chức kinh tế. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để tối ưu hóa hoạt động này.

1.1. Khái Niệm Huy Động Vốn Ngân Hàng

Huy động vốn ngân hàng là quá trình thu hút nguồn vốn từ các cá nhân và tổ chức để phục vụ cho hoạt động tín dụng và đầu tư. Các hình thức huy động vốn phổ biến bao gồm tiền gửi tiết kiệm, phát hành trái phiếu và cổ phiếu.

1.2. Vai Trò Của Huy Động Vốn Trong Ngân Hàng

Huy động vốn đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo khả năng thanh khoản và duy trì hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Nó cũng ảnh hưởng đến lãi suất cho vay và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

II. Thách Thức Trong Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Liên Việt

Mặc dù Ngân hàng Liên Việt đã đạt được nhiều thành công trong huy động vốn, nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Tình hình kinh tế biến động, sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác và sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng là những yếu tố cần được xem xét.

2.1. Tình Hình Kinh Tế Biến Động

Sự biến động của nền kinh tế ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng huy động vốn của ngân hàng. Khi kinh tế suy thoái, người dân và doanh nghiệp có xu hướng tiết kiệm hơn, dẫn đến giảm lượng tiền gửi.

2.2. Cạnh Tranh Từ Các Ngân Hàng Khác

Sự cạnh tranh từ các ngân hàng thương mại khác khiến Ngân hàng Liên Việt phải cải thiện chất lượng dịch vụ và lãi suất để thu hút khách hàng.

III. Phương Pháp Tăng Cường Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Liên Việt

Để tăng cường huy động vốn, Ngân hàng Liên Việt cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các chiến lược marketing hiệu quả, cải tiến sản phẩm dịch vụ và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng là những yếu tố quan trọng.

3.1. Chiến Lược Marketing Hiệu Quả

Ngân hàng cần xây dựng các chiến dịch marketing hấp dẫn để thu hút khách hàng mới và giữ chân khách hàng cũ. Việc sử dụng các kênh truyền thông hiện đại sẽ giúp nâng cao nhận thức về thương hiệu.

3.2. Cải Tiến Sản Phẩm Dịch Vụ

Cải tiến và đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ ngân hàng sẽ giúp đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng, từ đó tăng cường khả năng huy động vốn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Liên Việt

Việc huy động vốn tại Ngân hàng Liên Việt đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sự tăng trưởng ổn định trong nguồn vốn huy động đã giúp ngân hàng mở rộng quy mô hoạt động và nâng cao chất lượng dịch vụ.

4.1. Kết Quả Huy Động Vốn

Ngân hàng Liên Việt đã đạt được nhiều thành tựu trong việc huy động vốn, với tỷ lệ tăng trưởng hàng năm ổn định. Điều này cho thấy sự tin tưởng của khách hàng đối với ngân hàng.

4.2. Ảnh Hưởng Đến Hoạt Động Kinh Doanh

Huy động vốn hiệu quả đã giúp Ngân hàng Liên Việt có đủ nguồn lực để thực hiện các hoạt động tín dụng, từ đó tạo ra lợi nhuận và phát triển bền vững.

V. Kết Luận Về Tương Lai Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Liên Việt

Tương lai của huy động vốn tại Ngân hàng Liên Việt phụ thuộc vào khả năng thích ứng với thị trường và sự đổi mới trong các phương thức huy động. Việc duy trì sự ổn định và phát triển bền vững là mục tiêu hàng đầu.

5.1. Định Hướng Phát Triển

Ngân hàng cần xác định rõ định hướng phát triển trong tương lai, từ đó xây dựng các chiến lược huy động vốn phù hợp.

5.2. Các Giải Pháp Đề Xuất

Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường huy động vốn, bao gồm cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng mạng lưới hoạt động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính hiện đại, hoạt động huy động vốn đóng vai trò huyết mạch, quyết định trực tiếp đến quy mô tín dụng và khả năng sinh lời của mọi ngân hàng thương mại. Được thành lập theo Quyết định số 91/GP/NHNN ngày 28/03/2008 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Liên Việt (LienVietBank) bắt đầu vận hành với số vốn điều lệ ban đầu 3.300 tỷ đồng – thuộc nhóm 3 ngân hàng thương mại cổ phần có quy mô vốn khai trương lớn nhất Việt Nam. Tuy nhiên, giai đoạn 2008 đến tháng 6/2010 chứng kiến cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu cùng áp lực lạm phát và biến động lãi suất gay gắt trong nước, đặt ra thách thức sống còn về việc tối ưu hóa chi phí đầu vào và đảm bảo thanh khoản.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng của tác giả Vũ Thị Hồng Sự tập trung giải quyết bài toán: Làm thế nào để mở rộng quy mô huy động vốn bền vững, kiểm soát chi phí trả lãi và cân đối kỳ hạn sử dụng vốn tại một ngân hàng thương mại mới thành lập. Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa lý luận về quản trị nguồn vốn, phân tích toàn diện thực trạng huy động vốn tại LienVietBank trong 26 tháng đầu hoạt động, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh. Nghiên cứu bao quát phạm vi mạng lưới gồm 1 Sở giao dịch, 13 Chi nhánh và 24 Phòng giao dịch trải rộng trên 10 tỉnh, thành phố trọng điểm. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi làm sáng tỏ lộ trình tăng trưởng tổng tài sản từ mức ban đầu lên 24.252 tỷ đồng và đưa quy mô huy động vốn chạm mốc 19.740 tỷ đồng tính đến ngày 30/06/2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết cấu trúc vốn ngân hàng hiện đại. Theo đó, ngân hàng thương mại đóng vai trò cầu nối luân chuyển các khoản tiền tiết kiệm tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế đến các chủ thể thiếu hụt vốn phục vụ sản xuất kinh doanh. Luận văn vận dụng khung chuẩn mực an toàn vốn quốc tế Basel II cùng các quy định của Luật Các tổ chức tín dụng để đánh giá năng lực tài chính, trong đó nhấn mạnh hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR) phải đạt mức ít nhất 8% trên tổng tài sản có rủi ro và vốn cấp 1 tối thiểu đạt 4%.

Hệ thống lý luận của đề tài làm rõ 4 khái niệm cốt lõi:

• Vốn chủ sở hữu: Giá trị thực của vốn điều lệ và các quỹ dự trữ bắt buộc (trích lập 5% lợi nhuận sau thuế vào quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ hàng năm).
• Vốn huy động: Nguồn tài chính chiếm tỷ trọng trên 70% tổng nguồn vốn, được thu hút qua tiền gửi dân cư, tiền gửi tổ chức kinh tế và phát hành giấy tờ có giá.
• Khe hở kỳ hạn: Mức độ chênh lệch thời gian đáo hạn giữa nguồn vốn huy động ngắn hạn (dưới 12 tháng) và danh mục cho vay trung - dài hạn.
• Chi phí huy động vốn bình quân: Chỉ tiêu phản ánh tổng chi phí lãi và phi lãi chia cho tổng số dư nguồn vốn huy động thực tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng kết hợp phân tích định lượng và định tính dựa trên chuỗi dữ liệu thứ cấp chính thống từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên và cân đối kế toán nội bộ của LienVietBank từ tháng 5/2008 đến tháng 6/2010. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ dữ liệu hoạt động tại 37 điểm giao dịch thuộc 10 đơn vị hành chính cấp tỉnh trên toàn quốc.

Phương pháp thống kê mô tả và phân tích so sánh chuỗi thời gian được lựa chọn nhằm bóc tách biến động cơ cấu nguồn vốn theo đối tượng khách hàng, kỳ hạn và loại tiền tệ (VNĐ và ngoại tệ quy đổi). Việc kết hợp phân tích tỷ suất tài chính giúp xác định chính xác mối tương quan giữa chi phí lãi vay và biên độ lợi nhuận ròng, tạo cơ sở thực nghiệm vững chắc để đánh giá hiệu quả điều hành thanh khoản của ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tế tại LienVietBank giai đoạn 2008 - tháng 6/2010 mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, quy mô huy động vốn tăng trưởng vượt bậc. Năm 2009, tổng nguồn vốn huy động đạt 13.399 tỷ đồng, vượt 141% so với chỉ tiêu kế hoạch năm. Đến ngày 30/06/2010, con số này tăng lên mức 19.740 tỷ đồng, trong đó tiền gửi từ dân cư và các tổ chức kinh tế đóng góp hơn 10.000 tỷ đồng, khẳng định uy tín thương hiệu tăng nhanh sau hơn 2 năm thành lập.

Thứ hai, hoạt động cấp tín dụng mở rộng song hành với nguồn vốn. Tổng dư nợ cho vay tại ngày 31/12/2009 đạt 5.983 tỷ đồng, tăng 3.309 tỷ đồng (tương đương mức tăng trưởng 124%) so với cuối năm 2008. Đến cuối quý 2/2010, tổng dư nợ đạt 6.274 tỷ đồng, đảm bảo nguồn vốn huy động được chuyển hóa hiệu quả vào nền kinh tế.

Thứ ba, hiệu quả sinh lời duy trì ở mức ấn tượng. Lợi nhuận lũy kế sau 8 tháng hoạt động năm 2008 đạt 444 tỷ đồng. Năm 2009, lợi nhuận trước thuế đạt 540 tỷ đồng, tăng 96 tỷ đồng (tương ứng 21,6%) so với năm 2008 và vượt 16% kế hoạch đại hội đồng cổ đông giao phó. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2010, lợi nhuận tiếp tục đạt 338 tỷ đồng.

Thứ tư, xuất hiện rủi ro mất cân đối kỳ hạn. Dữ liệu cho thấy tỷ trọng vốn huy động ngắn hạn chiếm ưu thế lớn trong khi nhu cầu vay vốn trung và dài hạn có xu hướng tăng nhanh, khiến tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn tiến sát ngưỡng giới hạn an toàn theo quy định ngành.

Thảo luận kết quả

Sự bứt phá về quy mô huy động vốn của LienVietBank xuất phát từ chiến lược định vị đúng đắn: Mở rộng nhanh mạng lưới chi nhánh tại các địa bàn nông nghiệp - nông thôn nhiều tiềm năng như Hậu Giang, Cần Thơ, An Giang kết hợp các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội và TP.HCM. Tuy nhiên, việc gia tăng nhanh chóng khối lượng tiền gửi trong bối cảnh cuộc đua lãi suất giai đoạn 2008 - 2009 đã đẩy chi phí trả lãi lên cao, làm giảm biên độ chênh lệch lãi suất đầu vào - đầu ra.

So với các ngân hàng thương mại lâu năm có tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cao, LienVietBank chịu áp lực chi phí vốn lớn hơn do phải phụ thuộc nhiều vào tiền gửi có kỳ hạn trả lãi suất cao. Trong thực tế phân tích quản trị, bức tranh này có thể được mô hình hóa rõ nét thông qua biểu đồ cột chồng so sánh cơ cấu huy động theo kỳ hạn qua từng quý, kết hợp đồ thị đường thể hiện biến động chi phí vốn bình quân giai đoạn 2008 - 2010.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa công tác huy động vốn giai đoạn 2010 - 2015, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược đồng bộ:

• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm tiền gửi dân cư: Thiết kế các gói tiết kiệm tích lũy giáo dục, tiết kiệm bậc thang và tiền gửi bảo đảm giá trị theo lạm phát. Khối Khách hàng chịu trách nhiệm triển khai, đặt mục tiêu nâng tỷ trọng tiền gửi cá nhân lên 55-60% tổng nguồn vốn huy động trong vòng 24 tháng.
• Đẩy mạnh số hóa và ngân hàng điện tử: Nâng cấp hệ thống Core Banking, mở rộng dịch vụ Internet Banking, SMS Banking và mạng lưới cây ATM tại 10 tỉnh thành hiện hữu. Khối Ngân hàng điện tử chủ trì, hướng tới mục tiêu tăng số dư tài khoản thanh toán không kỳ hạn thêm 30% mỗi năm nhằm hạ thấp chi phí vốn bình quân từ 0,5% đến 1,0%.
• Phát hành trái phiếu dài hạn và trái phiếu chuyển đổi: Thực hiện các đợt phát hành trái phiếu kỳ hạn 3 - 5 năm với quy mô 2.000 đến 3.000 tỷ đồng. Khối Nguồn vốn chủ trì thực hiện trong giai đoạn 2011 - 2013 nhằm kéo giãn kỳ hạn danh mục nợ, củng cố vốn cấp 2 và duy trì hệ số an toàn vốn CAR luôn đạt trên 9%.
• Kiện toàn mô hình quản trị chi phí và tiếp thị thương hiệu: Xây dựng chính sách lãi suất linh hoạt gắn liền với xếp hạng khách hàng doanh nghiệp; đào tạo nâng cao trình độ nghiệp vụ cho đội ngũ giao dịch viên tại 24 phòng giao dịch. Phòng Marketing phối hợp Khối Quản lý rủi ro kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn dưới mức 30%.
• Kiến nghị cơ quan quản lý: Ngân hàng Nhà nước cần duy trì ổn định lãi suất tái cấp vốn, lãi suất thị trường mở, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý thanh toán không dùng tiền mặt nhằm tạo điều kiện cho các ngân hàng cổ phần mở rộng nguồn vốn huy động chi phí thấp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban lãnh đạo và cán bộ quản trị nguồn vốn tại các NHTM: Cung cấp bài học thực tiễn về mô hình tăng trưởng quy mô, quản trị khe hở kỳ hạn và kiểm soát chi phí vốn đầu vào cho một ngân hàng thương mại cổ phần quy mô vừa và mới thành lập.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu học thuật giá trị phục vụ giảng dạy và nghiên cứu chuyên đề về nghiệp vụ ngân hàng thương mại, cấu trúc bảng cân đối kế toán và chuẩn mực an toàn vốn Basel.
• Chuyên viên phân tích tài chính và nhà đầu tư: Nắm bắt phương pháp bóc tách sức khỏe tài chính, chất lượng tăng trưởng tài sản và tiềm năng sinh lời của cổ phiếu ngành ngân hàng qua các chỉ số thực chứng.
• Cơ quan hoạch định chính sách tiền tệ: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về tác động của các công cụ chính sách lãi suất, dự trữ bắt buộc đối với thanh khoản hệ thống tổ chức tín dụng.

Câu hỏi thường gặp

Quy mô huy động vốn của Ngân hàng Liên Việt tăng trưởng ra sao trong giai đoạn 2008 - 2010?

Quy mô huy động vốn của ngân hàng tăng trưởng vượt bậc từ thời điểm thành lập năm 2008, đạt 13.399 tỷ đồng vào năm 2009 (vượt 141% kế hoạch) và nhanh chóng cán mốc 19.740 tỷ đồng vào ngày 30/06/2010. Kết quả này phản ánh năng lực thu hút dòng tiền vượt trội từ dân cư và tổ chức kinh tế.

Rủi ro lớn nhất trong cơ cấu nguồn vốn của ngân hàng thời kỳ này là gì?

Thách thức lớn nhất là sự mất cân đối kỳ hạn khi nguồn tiền gửi ngắn hạn dưới 12 tháng chiếm tỷ trọng áp đảo, trong khi dư nợ cho vay trung và dài hạn liên tục tăng. Thực trạng này tạo ra áp lực quản trị thanh khoản và gia tăng chi phí vốn khi lãi suất thị trường biến động.

Vai trò của việc phát hành trái phiếu chuyển đổi đối với ngân hàng là gì?

Phát hành trái phiếu chuyển đổi giúp bổ sung trực tiếp vào vốn cấp 2, nâng cao hệ số an toàn vốn CAR lên trên mức chuẩn 8% theo Basel II. Đồng thời, giải pháp này giúp ngân hàng bổ sung nguồn vốn trung - dài hạn từ 2.000 đến 3.000 tỷ đồng, thu hẹp khe hở kỳ hạn hiệu quả.

Những yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến quyết định gửi tiền của khách hàng?

Khách hàng cá nhân ưu tiên hàng đầu tính thuận tiện của địa điểm giao dịch, sự an toàn và uy tín ngân hàng trước khi xét đến lãi suất. Ngược lại, khách hàng doanh nghiệp chú trọng vào năng lực cấp tín dụng, chất lượng dịch vụ thanh toán và các gói tư vấn tài chính chuyên nghiệp.

Đóng góp thực tiễn nổi bật nhất của luận văn là gì?

Luận văn đã lượng hóa toàn diện bức tranh huy động vốn của một ngân hàng mới thành lập qua chuỗi số liệu 26 tháng hoạt động, đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp liên hoàn từ sản phẩm, công nghệ đến quản trị rủi ro kỳ hạn, có tính ứng dụng cao cho toàn hệ thống NHTM Việt Nam.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận vững chắc về quản trị nguồn vốn và chuẩn mực an toàn vốn CAR tối thiểu 8% tại các ngân hàng thương mại.
• Phân tích chi tiết thành tựu tăng trưởng vượt bậc của LienVietBank với tổng tài sản đạt 24.252 tỷ đồng và nguồn vốn huy động đạt 19.740 tỷ đồng sau 26 tháng hoạt động.
• Chỉ rõ những nút thắt cốt lõi về áp lực chi phí vốn bình quân và rủi ro lệch pha kỳ hạn giữa vốn huy động ngắn hạn và dư nợ cho vay trung dài hạn.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi cho giai đoạn 2010 - 2015, tập trung vào đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi, chuyển đổi số và phát hành trái phiếu dài hạn.
• Đưa ra hệ thống kiến nghị vĩ mô thiết thực gửi đến Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ nhằm tạo lập hành lang pháp lý minh bạch cho thị trường tiền tệ.

Quý độc giả, nghiên cứu sinh và các nhà quản trị ngân hàng quan tâm có thể khai thác toàn bộ mô hình phân tích và hệ thống dữ liệu thực chứng chi tiết trong công trình luận văn thạc sĩ này để ứng dụng hiệu quả vào công tác quản trị nguồn vốn thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NGUỒN VỐN VÀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái quát về Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm Ngân hàng là một trong những tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế. Sự ra đời của Ngân hàng thương mại (NHTM) đã đánh dấu một bước phát triển trong đời sống kinh tế xã hội.

Ngân hàng thương mại được coi là một trung gian tài chính quan trọng hàng đầu trong hệ thống tài chính, là một kênh dẫn vốn gián tiếp từ những người thừa vốn tới những người thiếu hụt vốn. Thông qua Ngân hàng thương mại, vốn nhàn rỗi từ những người không có khả năng đầu tư được chuyển tới những người có cơ hội đầu tư nhưng thiếu hoặc không đủ lượng vốn cần thiết. Ngân hàng thương mại là tổ chức chuyên nghiệp trong lĩnh vực tạo ra và cung cấp các dịch vụ tài chính. Theo Luật các tổ chức tín dụng do Quốc hội khóa X thông qua vào ngày 12 tháng 12 năm 1997 thì ngân hàng được định nghĩa như sau: “Ngân hàng là một loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan”.

Luật này còn định nghĩa: Tổ chức tín dụng là loại hình doanh nghiệp được thành lập theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật để hoạt động kinh doanh tiền tệ, làm dịch vụ ngân hàng với nội dung nhận tiền gửi và sử dụng tiền gửi để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán. Luật Ngân hàng Nhà nước định nghĩa: Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán. Vậy, có thể định nghĩa về NHTM như sau: NHTM là một tổ chức kinh tế được thực hiện toàn bộ hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ và tín dụng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng tiền gửi để cấp tín dụng, cung cấp các dịch vụ thanh toán và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan. Hoạt động cơ bản của NHTM NHTM là một tổ chức tài chính tiền tệ thực hiện các chức năng cơ bản sau: 1.

Hoạt động huy động vốn Cho vay là hoạt động sinh lời cao, do vậy để đảm bảo cho hoạt động đem lại nhiều lợi nhuận đó, các NHTM đã tìm mọi cách để huy động được vốn. Một trong những nguồn quan trọng là các khoản tiền gửi(thanh toán và tiết kiệm). Ngân hàng mở dịch vụ nhận tiền gửi để bảo quản hộ người có tiền với cam kết hoàn trả đúng hạn. Trong quá trình cạnh tranh để tìm và giành được các khoản tiền gửi, các ngân hàng đã trả lãi cho tiền gửi của khách hàng như là phần thưởng về việc sẵn sàng hy sinh nhu cầu trước mắt và cho phép ngân hàng sử dụng tạm thời để kinh doanh.

Để đảm bảo thực hiện được các chức năng nhận tiền gửi, các ngân hàng đã cung cấp cho khách hàng của mình các dịch vụ tài khoản giao dịch và thanh toán. Tiền gửi thanh toán là hình thức huy động vốn của NHTM bằng cách mở cho khách hàng tài khoản gọi là tài khoản thanh toán. Tài khoản này được mở cho khách hàng là tổ chức, cá nhân khi có nhu cầu thực hiện thanh toán qua ngân hàng. Khách hàng thường duy trì số dư trên tài khoản, tuy nhiên, không phải lúc nào họ cũng sử dụng số dư trên tài khoản vào mục đích thanh toán.

Do vậy, đôi khi số dư này nhàn rỗi tạm thời cho đến khi sử dụng vào mục đích thanh toán. Những lúc tạm thời nhàn rỗi như vậy, số dư này trở thành nguồn vốn nhàn rỗi của ngân hàng đó, ngân hàng có thể sử dụng cho hoạt động của mình. Tuy nhiên, do tính chất đặc thù của tài khoản tiền gửi thanh toán là khách hàng có thể rút tiền bất cứ lúc nào mà không cần thông báo trước cho ngân hàng, nên ngân hàng khó có thể dự báo được sự biến động của luồng tiền. Ngoài ra, để huy động vốn ngân hàng cung cấp các loại hình gửi tiết kiệm có kỳ hạn khác.

Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và giấy tờ có giá để huy động vốn của các tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước. Vay vốn của các tổ chức tín dụng hoạt động tại Việt Nam và của các tổ chức tín dụng nước ngoài. Vay vốn ngắn hạn của Ngân hàng Nhà nước. Các hình thức huy động vốn khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Hoạt động tín dụng Theo Luật các Tổ chức tín dụng, cấp tín dụng được khái niệm như sau: “Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác”. Tín dụng là hoạt động kinh doanh chủ chốt của NHTM để tạo ra lợi nhuận, các khoản mục cho vay tạo ra phần lớn thu nhập của ngân hàng. Khách hàng mong muốn các NHTM hỗ trợ cho sự phát triển của cộng đồng thông qua việc cung cấp tín dụng, đáp ứng nhu cầu tài chính của xã hội với một mức lãi suất hợp lý. Rõ ràng, việc cung cấp tín dụng là chức năng cơ bản hàng đầu của ngân hàng.

Ngày nay, do kinh tế phát triển dẫn đến nhu cầu về tín dụng của khách hàng rất đa dạng và phong phú. Để đáp ứng nhu cầu của thực tiễn, các NHTM đã cung cấp các hình thức tín dụng khác nhau: - Cho vay: NHTM cho các tổ chức, cá nhân vay vốn dưới các hình thức sau : + Cho vay ngắn hạn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đời sống. + Cho vay trung hạn, dài hạn để thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, dịch vụ và đời sống. - Bảo lãnh: NHTM được bảo lãnh vay, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh đấu thầu và các hình thức bảo lãnh ngân hàng khác bằng uy tín và bằng khả năng tài chính của mình đối với người nhận bảo lãnh.

- Chiết khấu: NHTM được chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá ngắn hạn khác đối với tổ chức, cá nhân và có thể tái chiết khấu các thương phiếu và các giấy tờ có giá ngắn hạn đối với các tổ chức tín dụng khác. - Cho thuê tài chính: NHTM được hoạt động cho thuê tài chính nhưng phải thành lập công ty cho thuê tài chính riêng. Việc thành lập, tổ chức và hoạt động của công ty cho thuê tài chính thực hiện theo Nghị định của Chính phủ về tổ chức và 6 hoạt động của công ty cho thuê tài chính. - Bao thanh toán: Các NHTM triển khai thực hiện bao thanh toán như là một hình thức cấp tín dụng cho khách hàng doanh nghiệp như: bao thanh toán truy đòi (recourse factoring), bao thanh toán miễn truy đòi (non - recourse factoring), bao thanh toán ứng trước hay bao thanh toán chiết khấu, bao thanh toán trong nước, bao thanh toán quốc tế.

- Tài trợ nhập khẩu: Hiện nay, khá nhiều NHTM cung cấp tài trợ xuất nhập khẩu bao trọn gói để hỗ trợ doanh nghiệp. - Tài trợ xuất khẩu: Các hình thức tài trợ xuất khẩu của các NHTM còn phong phú hơn do các doanh nghiệp xuất khẩu thường nhận được tài trợ từ các NHTM về các giao dịch kinh doanh cả trước và sau các thương vụ xuất khẩu - Cho vay theo hạn mức thấu chi: Là việc cho vay mà tổ chức tín dụng thoả thuận bằng văn bản chấp thuận cho khách hàng chi vượt số tiền có trên tài khoản thanh toán của khách hàng phù hợp với các quy định của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về Hoạt động thanh toán qua các tổ chức Cung ứng dịch vụ thanh toán. Nhiều NHTM, đặc biệt là các chi nhánh NHTM nước ngoài đang mở rộng nghiệp vụ thấu chi đến các khách hàng có mở tài khoản tại ngân hàng của họ. Khi sử dụng dịch vụ này, mỗi khách hàng được cấp một hạn mức thấu chi khi khách hàng tạm thời thiếu hụt trong thanh toán, khách hàng không cần phải thế chấp hay tín chấp.

- Cho vay theo hạn mức tín dụng và hạn mức tín dụng dự phòng. + Cho vay theo hạn mức tín dụng: Tổ chức tín dụng và khách hàng xác định và thoả thuận một hạn mức tín dụng duy trì trong một khoảng thời gian nhất định. + Cho vay theo hạn mức tín dụng dự phòng: Tổ chức tín dụng cam kết đảm bảo sẵn sàng cho khách hàng vay vốn trong phạm vi hạn mức tín dụng nhất định. Tổ chức tín dụng và khách hàng thoả thuận thời hạn hiệu lực của hạn mức tín dụng dự phòng, mức phí trả cho hạn mức tín dụng dự phòng.

Hoạt động dịch vụ thanh toán ngân quỹ và một số hoạt động khác Để thực hiện dịch vụ thanh toán giữa các doanh nghiệp thông qua ngân hàng, NHTM mở tài khoản cho khách hàng trong và ngoài nước. Để thực hiện thanh toán giữa các ngân hàng với nhau thông qua Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng thương mại phải mở tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước nơi NHTM đặt trụ sở chính và duy trì tại đó số dư tiền gửi dự trữ bắt buộc theo quy định. Ngoài ra, chi nhánh của NHTM được mở tài khoản tiền gửi tại chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh, thành phố nơi đặt trụ sở của chi nhánh. Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ của ngân hàng thương mại bao gồm các hoạt động như: Cung cấp các phương tiện thanh toán, thực hiện các dịch vụ thanh toán trong nước cho khách hàng, thực hiện dịch vụ thu hộ và chi hộ, thực hiện các dịch vụ thanh toán khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, thực hiện dịch vụ thu và phát tiền mặt cho khách hàng.

Tổ chức hệ thống thanh toán nội bộ và tham gia hệ thống thanh toán liên ngân hàng trong nước. Thực hiện dịch vụ thanh toán quốc tế, tham gia hệ thống thanh toán quốc tế khi được Ngân hàng Nhà nước cho phép. Ngoài các hoạt động truyền thống bao gồm huy động tiền gửi, cấp tín dụng và cung cấp dịch vụ thanh toán và ngân quỹ, Ngân hàng thương mại còn có thể thực hiện một số hoạt động khác như: Góp vốn và mua cổ phần, tham gia thị trường tiền tệ, kinh doanh ngoại hối, ủy thác và nhận ủy thác, cung ứng dịch vụ bảo hiểm, tư vấn tài chính, bảo quản vật quý giá.