Chịu trách nhiệm xuất bản: Q. GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP PHẠM CHÍ THÀNH Chịu trách nhiệm nội dung: PHÓ GIÁM ĐỐC - PHÓ TỔNG BIÊN TẬP TS. ĐỖ QUANG DŨNG Biên tập nội dung: ThS. PHẠM THỊ THINH TS.
HOÀNG MẠNH THẮNG ThS. BÙI THỊ ÁNH HỒNG TRẦN PHAN BÍCH LIỄU Trình bày bìa: LÊ HÀ LAN Chế bản vi tính: PHẠM THU HÀ Đọc sách mẫu: NGUYỄN MAI THẢO NHUNG BỘI THU Số đăng ký kế hoạch xuất bản: 4854-2020/CXBIPH/21-347/CTQG. Số quyết định xuất bản: 5629-QĐ/NXBCTQG, ngày 01/12/2020. Nộp lưu chiểu: tháng 12 năm 2020.
Biªn môc trªn xuÊt b¶n phÈm cña Th viÖn Quèc gia ViÖt Nam Tµi liÖu båi dìng lý luËn chÝnh trÞ dµnh cho ®¶ng viªn míi. - T¸i b¶n cã söa ch÷a, bæ sung. : ChÝnh trÞ Quèc gia, 2020. ; 19cm §TTS ghi: Ban Tuyªn gi¸o Trung ¬ng §¶ng ISBN 9786045754672 1.
§¶ng Céng s¶n ViÖt Nam 2. LÝ luËn chÝnh trÞ 3.2597075 - dc23 CTF0460p-CIP TẬP THỂ TÁC GIẢ PGS. NGUYỄN VIẾT THÔNG PGS. NGÔ ĐÌNH XÂY PGS.
NGUYỄN BÁ DƯƠNG PGS. PHẠM DUY ĐỨC PGS. NGÔ VĂN THẠO TS. NGUYỄN KHẮC CHƯƠNG ThS.
MAI YẾN NGA ThS. VŨ HỮU PHÊ ThS. ĐÀO MAI PHƯƠNG ThS. ĐINH VĂN BẮC LỜI NÓI ẦU Trong những năm qua, thực hiện công tác giáo dục lý luận chính trị, Ban Tuyên giáo Trung ương ảng ã tổ chức biên soạn tài liệu bồi dưỡng lý luận chính trị dành cho ảng viên mới.
ể tiếp tục áp ứng nhu cầu bồi dưỡng lý luận chính trị cho ảng viên mới theo quy ịnh, Ban Tuyên giáo Trung ương ảng tổ chức biên soạn, cập nhật tài liệu cho phù hợp với các văn bản chỉ ạo mới nhất của ảng. Nội dung tài liệu tập trung trình bày những vấn ề cơ bản, cốt lõi về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; những vấn ề cơ bản của ường lối cách mạng Việt Nam; nguyên tắc tổ chức, hoạt ộng của ảng và công tác xây dựng ảng ở cơ sở; vấn ề xây dựng ảng về ạo ức và nhiệm vụ của ảng viên. Trên cơ sở ó, các ảng viên mới xây dựng kế hoạch phấn ấu, rèn luyện ể trở thành ảng viên chính thức, xứng áng danh hiệu ảng viên ảng Cộng sản Việt Nam. Tài liệu gồm 10 bài: Bài 1: Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh - nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành ộng của ảng và cách mạng Việt Nam.
5 Bài 2: ộc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội và con ường i lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Bài 3: Phát huy sức mạnh toàn dân tộc, dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Bài 4: ường lối phát triển kinh tế - xã hội của ảng. Bài 5: Phát triển giáo dục và ào tạo, khoa học và công nghệ; xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam; quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường.
Bài 6: Tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn ịnh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Bài 7: Chủ ộng và tích cực hội nhập quốc tế. Bài 8: Nguyên tắc tổ chức, hoạt ộng của ảng và công tác xây dựng ảng ở cơ sở. Bài 9: Xây dựng ảng về ạo ức.
Bài 10: Phấn ấu, rèn luyện ể xứng áng với danh hiệu ảng viên ảng Cộng sản Việt Nam. Xin trân trọng giới thiệu tài liệu với các ảng viên và bạn ọc. Rất mong nhận ược những ý kiến óng góp ể lần xuất bản sau nội dung tài liệu ược hoàn chỉnh hơn. Tháng 02 năm 2020 Ban tuyªn gi¸o trung −¬ng ®¶ng Nhμ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia sù thËt 6 Bài 1 CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN VÀ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH - NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG, KIM CHỈ NAM CHO HÀNH ỘNG CỦA ẢNG VÀ CÁCH MẠNG VIỆT NAM Với bản chất khoa học và cách mạng của mình, kể từ khi ra ời ến nay, chủ nghĩa Mác - Lênin ã trở thành nền tảng và kim chỉ nam cho giai cấp vô sản và những người cộng sản trên thế giới.
ối với cách mạng Việt Nam cũng không ngoại lệ. Trên con ường i tìm ường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ã nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin, hệ tư tưởng của giai cấp vô sản. Người khẳng ịnh: Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con ường nào khác con ường cách mạng vô sản. Từ ó, các hoạt ộng lý luận và thực tiễn của Người hướng tới việc thành lập ảng Cộng sản Việt Nam.
ầu năm 1930, tại Hương Cảng (Hồng Công, Trung Quốc), 7 Người chủ trì Hội nghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản ở Việt Nam ể thành lập ảng Cộng sản Việt Nam1. Hội nghị ã thông qua Chánh cương vắn tắt của ảng, Sách lược vắn tắt của ảng, Chương trình tóm tắt của ảng và iều lệ vắn tắt của ảng Cộng sản Việt Nam. ảng tuyên bố lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng2. ến ại hội VII (tháng 6/1991), ảng ã xác ịnh: “tư tưởng Hồ Chí Minh chính là kết quả sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin trong iều kiện cụ thể của nước ta.
Cương lĩnh xây dựng ất nước trong thời kỳ quá ộ lên chủ nghĩa xã hội ược thông qua tại ại hội VII cũng khẳng ịnh: “ảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành ộng. Cương lĩnh xây dựng ất nước trong thời kỳ quá ộ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), ược __________ 1, 2. Xem ảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện ảng toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.
Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản họp từ ngày 06/01 ến ngày 07/02/1930. ại hội ại biểu toàn quốc lần thứ III của ảng (tháng 9/1960) ã quyết nghị lấy ngày 03/02 dương lịch hằng năm làm ngày kỷ niệm thành lập ảng. ảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện ảng toàn tập, Sd, t. 8 thông qua tại ại hội ại biểu toàn quốc lần thứ XI của ảng (tháng 01/2011), một lần nữa khẳng ịnh iều này.
ó là kết luận rút ra từ kết quả tổng kết sâu sắc thực tiễn lịch sử của ảng và cách mạng Việt Nam từ khi thành lập ảng. Quán triệt sâu sắc những quan iểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, nền tảng tư tưởng của ảng, là kim chỉ nam cho hành ộng của ảng và cách mạng Việt Nam, là nhiệm vụ của ảng viên. I- CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN - HỌC THUYẾT KHOA HỌC VÀ CÁCH MẠNG CỦA GIAI CẤP VÔ SẢN 1. Chủ nghĩa Mác - Lênin là thành tựu trí tuệ của loài người a) Sự ra ời của chủ nghĩa Mác - Lênin - òi hỏi khách quan của phong trào cách mạng thế giới Trong quá trình phát triển của nhân loại, nhất là từ khi xuất hiện các giai cấp và ấu tranh giai cấp, quần chúng lao ộng bao giờ cũng mơ ước ược sống trong một xã hội bình ẳng, công bằng, có cuộc sống ấm no, tự do và hạnh phúc.
Nhiều tư tưởng tiến bộ và nhân ạo ã 9 hình thành và phát triển trong lịch sử nhân loại ể dẫn dắt cuộc ấu tranh của quần chúng cần lao. Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa ra ời từ trong lòng xã hội phong kiến, làm xuất hiện hai giai cấp mới là giai cấp tư sản và giai cấp công nhân. ến giữa thế kỷ XIX, phong trào ấu tranh của giai cấp công nhân ở nhiều nước Tây Âu, nhất là ở nước Anh, phát triển mạnh mẽ. Giai cấp vô sản ã bước lên vũ ài chính trị, cần có lý luận khoa học ể hướng dẫn cuộc ấu tranh cách mạng nhằm giải phóng mình khỏi những áp bức, bất công xã hội.
Trong thời iểm ó, trên thế giới ã xuất hiện các tiền ề kinh tế - xã hội, khoa học, lý luận dẫn tới sự ra ời của chủ nghĩa Mác. - Tiền ề kinh tế: Sự phát triển của lực lượng sản xuất xã hội ã ở trình ộ xã hội hóa cao nhờ những cải tiến, phát minh về kỹ thuật và công nghệ, dẫn tới sự ra ời của nền sản xuất ại công nghiệp cơ khí. Mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản - mâu thuẫn giữa tính chất xã hội hóa của lực lượng sản xuất với chế ộ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất, ngày càng phát triển ã trở nên gay gắt và trở thành mâu thuẫn chủ yếu của xã hội. - Tiền ề chính trị - xã hội: Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản gắn liền với sự 10 ra ời và phát triển của giai cấp công nhân.
Cơ cấu xã hội của xã hội tư bản chủ nghĩa có ặc trưng cơ bản là tồn tại hai giai cấp ối lập nhau về lợi ích là giai cấp tư sản và giai cấp vô sản. Phong trào ấu tranh của giai cấp vô sản ngày càng lan rộng, phát triển từ tự phát tới tự giác, từ ấu tranh kinh tế tới ấu tranh chính trị. Các cuộc ấu tranh của công nhân ở Lyông (Pháp), Xilêdi (ức). thể hiện sự trưởng thành về chính trị của giai cấp vô sản.
Cuộc ấu tranh của giai cấp vô sản òi hỏi phải có sự dẫn dắt của lý luận khoa học và cách mạng. Lý luận của Mác ra ời áp ứng những òi hỏi ấy. - Tiền ề khoa học và lý luận: Về khoa học tự nhiên, vào giữa thế kỷ XIX ã xuất hiện học thuyết tiến hóa của ácuyn, học thuyết bảo toàn và chuyển hóa năng lượng của Lômônôxốp. Các phương pháp nhận thức khoa học như: quy nạp, phân tích, thực nghiệm, tổng hợp.
ã thúc ẩy năng lực tư duy khoa học không ngừng phát triển. Về lý luận, có những thành tựu của triết học cổ iển ức (ại biểu là Cantơ, Hêghen, Phoiơbắc); kinh tế chính trị cổ iển Anh (Aam Xmít và avít Ricácô), chủ nghĩa xã hội không tưởng thế kỷ XIX (Xanh Ximông, Phuriê ở Pháp; Ôoen ở Anh. Ăngghen (1820 - 1895) ã kế thừa, tiếp thu có chọn lọc và phát triển những tiền ề lý luận trên ể sáng tạo ra học thuyết khoa học và cách mạng cho giai cấp vô sản, ó là chủ nghĩa Mác. Trong học thuyết của mình, hai ông ã hình thành nên chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; làm sáng tỏ quy luật hình thành, phát triển, diệt vong của chủ nghĩa tư bản và vai trò lịch sử toàn thế giới của giai cấp vô sản là xóa bỏ chế ộ tư bản chủ nghĩa, xây dựng thành công xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa.
Chủ nghĩa Mác ra ời áp ứng òi hỏi cấp bách của phong trào cách mạng thế giới.
