Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ triết học với đề tài "Giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường Công an nhân dân ở nước ta hiện nay" do nghiên cứu sinh Đặng Xuân Dương thực hiện tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; người hướng dẫn khoa học là PGS. Nguyễn Tài Đông và PGS. Trần Thị Hạnh; chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử (mã số: 9229001.01), bảo vệ năm 2024.

Tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vị trí của truyền thống yêu nước - giá trị đứng đầu bảng giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc Việt Nam, giữ vai trò động lực nội sinh trong tiến trình dựng nước và giữ nước. Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh đổi mới, hội nhập quốc tế và quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội (CNXH), các tác động tiêu cực của toàn cầu hóa cùng mặt trái kinh tế thị trường làm gia tăng nguy cơ xâm phạm lợi ích quốc gia, đe dọa bản sắc văn hóa và an ninh trật tự (ANTT). Một bộ phận quần chúng nhân dân còn biểu hiện nhận thức mơ hồ về sức mạnh dân tộc, tạo ra khoảng trống tâm lý để các thế lực lợi dụng chống phá. Lực lượng Công an nhân dân (CAND) là công cụ chuyên chính sắc bén của Đảng và Nhà nước, thường xuyên đối diện với các cám dỗ, thách thức và thủ đoạn chống phá tinh vi của tội phạm. Học viên các trường CAND là lực lượng hậu bị và thường trực chiến đấu, song công tác giáo dục truyền thống yêu nước tại các cơ sở đào tạo CAND còn bộc lộ bất cập, thiếu chiến lược đồng bộ, thiếu giáo trình và tài liệu chuyên nghiệp. Một bộ phận học viên xuất hiện tâm lý ngại khó, suy giảm tinh thần rèn luyện và chạy theo lối sống thực dụng. Khoảng trống nghiên cứu được xác định là sự thiếu vắng các công trình phân định rõ cấp độ triết học của các khái niệm yêu nước và hệ thống hóa thực trạng, giải pháp giáo dục truyền thống yêu nước gắn liền với tính chất đặc thù của học viên các trường CAND.

Mục đích nghiên cứu của luận án là trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận về giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam, đánh giá thực trạng giáo dục truyền thống yêu nước cho học viên các trường CAND, từ đó xác lập hệ thống quan điểm và đề xuất các nhóm giải pháp nhằm tăng cường công tác này ở nước ta hiện nay.

Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm 04 nội dung cụ thể:

  1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án.
  2. Làm rõ một số vấn đề lý luận về giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường CAND.
  3. Đánh giá thực trạng, xác định những vấn đề đặt ra đối với giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường CAND ở nước ta hiện nay.
  4. Đưa ra quan điểm và các nhóm giải pháp tăng cường giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường CAND ở nước ta hiện nay.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường CAND ở nước ta hiện nay.
  • Phạm vi không gian: Khảo sát, thu thập tài liệu và số liệu thực tế tại 03 cơ sở đào tạo đại học trọng điểm và đặc thù của ngành Công an gồm Học viện Cảnh sát nhân dân, Học viện An ninh nhân dân và Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy (đối tượng khảo sát là học viên hệ đào tạo chính quy tập trung cùng đội ngũ cán bộ, giảng viên quản lý và giảng dạy).
  • Phạm vi thời gian: Giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2023, mốc thời gian căn cứ theo việc thực hiện Hướng dẫn số 40/HD-BTGTW ngày 01/9/2017 của Ban Tuyên giáo Trung ương về "Hướng dẫn thực hiện chương trình bồi dưỡng chuyên đề chủ nghĩa yêu nước Việt Nam" và việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án tiến hành phân loại và tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước theo 03 nhóm nội dung chính:

Nhóm thứ nhất - Các công trình nghiên cứu lý luận về giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam:

  • Di sản tư tưởng Hồ Chí Minh xác định yêu Tổ quốc, yêu nhân dân gắn liền với yêu CNXH, coi bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là nhiệm vụ trọng yếu.
  • Trần Văn Giàu (1980, 1998) trong Giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc Việt Nam và các công trình lịch sử tư tưởng đã xác định chủ nghĩa yêu nước là đặc trưng căn bản, là hạt nhân, sợi chỉ đỏ xuyên suốt lịch sử và là "đạo Việt Nam", đóng vai trò vũ khí tinh thần bảo đảm sự tồn tại của dân tộc.
  • Viện Triết học thuộc Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam (1984) trong Một số vấn đề lý luận về lịch sử tư tưởng Việt Nam tiếp cận chủ nghĩa yêu nước như một hệ thống triết học thực tiễn cải tạo thế giới.
  • Nguyễn Tài Thư (chủ biên, 1993) trong Lịch sử tư tưởng Việt Nam (tập 1) phân tích chủ nghĩa yêu nước ở phương diện tư tưởng chính trị - xã hội và quan điểm triết học xã hội.
  • Nguyễn Chu Phác (chủ nhiệm, 1994) trong Tìm hiểu hoạt động giáo dục truyền thống yêu nước bảo vệ Tổ quốc trong lịch sử dân tộc (từ thế kỷ X đến trước 1930) luận giải tính bền bỉ của công tác giáo dục qua các thời kỳ lịch sử.
  • Lê Sỹ Thắng (chủ biên, 1997) trong Lịch sử tư tưởng Việt Nam (tập 2) chứng minh nguồn gốc bản địa của chủ nghĩa yêu nước trước khi các học thuyết bên ngoài du nhập.
  • Võ Nguyên Giáp (1998) tại Hội thảo Quốc tế về Việt Nam học nhấn mạnh việc phát triển nền văn hóa kết hợp chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa nhân văn Hồ Chí Minh.
  • Nguyễn Trọng Chuẩn (chủ biên, 2006) trong Lịch sử tư tưởng triết học Việt Nam (tập 1) nghiên cứu tư tưởng triết học về chiến tranh giữ nước thời Trần - Hồ và tư tưởng đoàn kết toàn dân của Trần Quốc Tuấn.
  • Phùng Khắc Đăng (chủ biên, 2006) và Trần Xuân Trường (2008) phân tích vai trò động lực tinh thần của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh đối với lực lượng vũ trang.
  • Bùi Đình Phong (2013), Nguyễn Đình Bắc (2017), Song Thành (2018), Ban Tuyên giáo Trung ương (2018) và Lê Thị Lan (chủ biên, 2020) đã phân định các thuật ngữ tình cảm yêu nước, tư tưởng yêu nước, chủ nghĩa yêu nước và yêu cầu phát huy giá trị này trong thời kỳ đổi mới, hội nhập.
  • Nguyễn Tài Đông (chủ biên, 2015) trong Khái lược lịch sử tư tưởng triết học Việt Nam hệ thống hóa tư tưởng yêu nước qua các áng văn chính trị - quân sự như Nam quốc sơn hà, Hịch tướng sỹ, Bình Ngô đại cáo.

Nhóm thứ hai - Các công trình nghiên cứu về thực trạng giáo dục truyền thống yêu nước cho thanh niên, sinh viên:

  • Nguyễn Tuấn Dũng (chủ nhiệm, 2002), Nghiêm Đình Vỳ (2009), Hoàng Trung (chủ nhiệm, 2013), Hoàng Văn Thái và Đặng Hồng Sơn (2014), Lương Thị Tâm Uyên (2015), Ngô Xuân Dương (2019), Võ Văn Dũng (2020) đã khảo sát sự chuyển biến trong nhận thức chính trị, hành động cách mạng của thanh niên, đồng thời chỉ ra các hạn chế như bệnh hình thức, sự suy thoái đạo đức, lối sống của một bộ phận người trẻ.
  • Trong khối lực lượng vũ trang và CAND, Đào Gia Bảo (chủ biên, 2020) phân tích công tác giáo dục chính trị tư tưởng trong CAND; Nguyễn Văn Đường (2022) nghiên cứu thực trạng giáo dục chủ nghĩa yêu nước cho học viên các trường CAND tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhóm thứ ba - Các công trình về quan điểm và giải pháp giáo dục truyền thống yêu nước:

  • Đặng Công Minh (2005), Dương Tự Đam (2008), Lương Cường (2018) đề xuất giải pháp gắn giáo dục với phong trào thi đua và bồi dưỡng ý chí chiến đấu.
  • Kỷ yếu Hội thảo khoa học của Tổng cục Chính trị CAND và Tổng cục Chính trị QĐND (2015) tập trung đổi mới giảng dạy các môn lý luận chính trị trong các học viện, nhà trường lực lượng vũ trang.

Khoảng trống nghiên cứu luận án giải quyết:

  1. Về mặt lý luận, các công trình trước đây chủ yếu tiếp cận yêu nước ở bình diện tâm lý - tình cảm hoặc tư duy lý luận đơn lẻ mà chưa hệ thống hóa, phân định rõ các tầng bậc nhận thức và cấp độ phản ánh giữa tình cảm yêu nước, tinh thần yêu nước, tư tưởng yêu nước, chủ nghĩa yêu nước truyền thống và chủ nghĩa yêu nước hiện đại.
  2. Về mặt thực tiễn, hầu hết các nghiên cứu tập trung vào đối tượng thanh niên, sinh viên các trường đại học dân sự; số lượng công trình nghiên cứu toàn diện về thực trạng giáo dục truyền thống yêu nước trong hệ thống các trường CAND còn hạn chế.
  3. Về giải pháp, các công trình đã công bố chưa xây dựng được hệ thống giải pháp chuyên biệt, gắn chặt với mục tiêu đào tạo cán bộ thực thi pháp luật, bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội theo Sáu điều Bác Hồ dạy CAND.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án được triển khai trên nền tảng cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, trực tiếp là các nguyên lý của chủ nghĩa duy vật lịch sử về mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội, giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng. Bên cạnh đó, luận án dựa trên tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa yêu nước, các quan điểm, đường lối, chỉ thị, nghị quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam, chính sách pháp luật của Nhà nước và các quy định của Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an về công tác chính trị, tư tưởng.

Phương pháp luận chỉ đạo là phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm:

  • Phương pháp thống nhất lôgíc - lịch sử và đi từ trừu tượng đến cụ thể: Phân tích sự hình thành, phát triển của truyền thống yêu nước trong lịch sử, nhận diện các quy luật vận động nội tại của quá trình giáo dục để đề xuất quan điểm, giải pháp phù hợp với thực tiễn các trường CAND.
  • Phương pháp phân tích tài liệu: Nghiên cứu, tổng hợp các văn kiện của Đảng, Nhà nước, chỉ thị của Bộ Công an và hệ thống báo cáo tổng kết, tài liệu quản lý đào tạo của các nhà trường.
  • Phương pháp điều tra xã hội học: Thu thập dữ liệu thực chứng thông qua bảng hỏi khảo sát trong thời gian từ tháng 04 đến tháng 06/2023 tại 03 trường (Học viện Cảnh sát nhân dân, Học viện An ninh nhân dân, Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy). Công cụ gồm 02 loại bảng hỏi:
    • Bảng hỏi dành cho chủ thể giáo dục (cán bộ quản lý, giảng viên): Gồm 07 câu hỏi, phát cho 100 người.
    • Bảng hỏi dành cho đối tượng giáo dục (học viên hệ đào tạo chính quy): Gồm 12 câu hỏi, phát cho 500 học viên.
    • Kỹ thuật xử lý số liệu: Số liệu khảo sát được làm sạch, mã hóa và xử lý thống kê bằng phần mềm SPSS phiên bản 22.0.
  • Phương pháp phân tích - tổng hợp: Hệ thống hóa các dữ liệu định tính và định lượng, so sánh kết quả học tập, rèn luyện giữa các khối lớp, khóa học và các đơn vị khảo sát.
Thông số điều tra Chủ thể giáo dục Đối tượng giáo dục (Học viên)
Cỡ mẫu khảo sát (N) 100 phiếu 500 phiếu
Số lượng câu hỏi bảng hỏi 07 câu 12 câu
Địa bàn khảo sát HV Cảnh sát nhân dân, HV An ninh nhân dân, ĐH PCCC HV Cảnh sát nhân dân, HV An ninh nhân dân, ĐH PCCC
Thời gian khảo sát Tháng 04/2023 - Tháng 06/2023 Tháng 04/2023 - Tháng 06/2023
Công cụ xử lý số liệu Phần mềm SPSS phiên bản 22.0 Phần mềm SPSS phiên bản 22.0

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

Chương 1 trình bày tổng quan có hệ thống các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài theo 03 nhóm vấn đề: lý luận về truyền thống yêu nước; thực trạng giáo dục truyền thống yêu nước cho thanh niên, sinh viên; quan điểm và giải pháp giáo dục. Tác giả phân tích các luận điểm của các học giả tiêu biểu như Trần Văn Giàu, Nguyễn Tài Thư, Bùi Đình Phong, Nguyễn Chu Phác, Lê Sỹ Thắng, Nguyễn Tài Đông. Trên cơ sở đánh giá kết quả đạt được của các nghiên cứu đi trước, tác giả xác định 03 vấn đề đặt ra cần tiếp tục đi sâu giải quyết: phân tầng các khái niệm liên quan đến yêu nước dưới lăng kính triết học mácxít; làm rõ thực trạng giáo dục trong môi trường đặc thù của các trường CAND; xây dựng hệ thống giải pháp giáo dục truyền thống yêu nước phù hợp với yêu cầu xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Chương 2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG YÊU NƯỚC VIỆT NAM CHO HỌC VIÊN CÁC TRƯỜNG CÔNG AN NHÂN DÂN Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Chương 2 làm rõ hệ thống khái niệm nền tảng: truyền thống, giá trị truyền thống, truyền thống yêu nước Việt Nam và các khái niệm liên quan (tình cảm yêu nước, tinh thần yêu nước, tư tưởng yêu nước, chủ nghĩa yêu nước). Tác giả khái quát 03 nội dung cốt lõi của truyền thống yêu nước Việt Nam:

  1. Truyền thống yêu thương gia đình, quê hương, đất nước (gắn với mối liên hệ biện chứng Nhà - Làng - Nước và ý thức đồng bào).
  2. Ý thức về quốc gia - dân tộc, truyền thống đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc.
  3. Truyền thống trung thành với Tổ quốc, lấy dân làm gốc, phát triển thành tư tưởng "trung với nước, hiếu với dân" trong thời đại Hồ Chí Minh.

Chương này cũng xác định khái niệm, sự cần thiết, mục tiêu, yêu cầu của giáo dục truyền thống yêu nước cho học viên CAND; phân tích các yếu tố cấu thành hoạt động giáo dục gồm: chủ thể giáo dục (đảng ủy, ban giám hiệu, đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý, các tổ chức đoàn thể); đối tượng giáo dục (học viên các trường CAND); nội dung, phương thức và phương tiện giáo dục. Đồng thời, tác giả phân tích các nhân tố tác động bên ngoài (bối cảnh quốc tế, mặt trái kinh tế thị trường, không gian mạng) và nhân tố bên trong (môi trường sư phạm nghiệp vụ vũ trang, tính tích cực tự giác của học viên).

Chương 3. THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG YÊU NƯỚC VIỆT NAM CHO HỌC VIÊN CÁC TRƯỜNG CÔNG AN NHÂN DÂN Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Chương 3 công bố và phân tích các dữ liệu khảo sát thực tế giai đoạn 2018-2023 tại Học viện Cảnh sát nhân dân, Học viện An ninh nhân dân và Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy thông qua xử lý phần mềm SPSS 22.0.

Về thành tựu, đa số học viên thể hiện mức độ quan tâm, tự hào cao đối với truyền thống lịch sử dân tộc, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên CNXH; có ý thức tu dưỡng phẩm chất đạo đức theo Sáu điều Bác Hồ dạy, sẵn sàng nhận nhiệm vụ bảo vệ ANTT. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương và cấp ủy các nhà trường được duy trì thường xuyên; nội dung, phương pháp giảng dạy có bước chuyển biến tích cực.

Về hạn chế, nhận thức về chủ nghĩa yêu nước ở một bộ phận học viên mới dừng lại ở mức độ tình cảm cảm tính, chưa chuyển hóa sâu sắc thành tri thức lý luận vững chắc; xuất hiện biểu hiện ngại khó, ngại khổ, chạy theo giá trị vật chất thực dụng; phương thức giáo dục tại một số thời điểm còn đơn điệu, chưa khai thác tối đa hiệu quả của các nền tảng truyền thông số. Tác giả phân tích nguyên nhân khách quan và chủ quan của thành tựu, hạn chế, từ đó xác định các vấn đề cấp thiết đặt ra đối với công tác giáo dục truyền thống yêu nước cho học viên CAND trong bối cảnh mới.

Chương 4. QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG YÊU NƯỚC VIỆT NAM CHO HỌC VIÊN CÁC TRƯỜNG CÔNG AN NHÂN DÂN Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Chương 4 xác lập 04 quan điểm chỉ đạo có tính nguyên tắc:

  1. Giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước.
  2. Phải đảm bảo sự phối hợp đồng bộ, thống nhất giữa các chủ thể giáo dục (nhà trường, gia đình, đơn vị thực tế, các tổ chức đoàn thể).
  3. Phải đảm bảo sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, giữa học và hành.
  4. Phải đảm bảo sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa "xây" và "chống".

Trên cơ sở các quan điểm chỉ đạo, tác giả đề xuất 03 nhóm giải pháp đồng bộ:

  1. Nhóm giải pháp đối với chủ thể giáo dục: Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp; chuẩn hóa, bồi dưỡng năng lực giảng dạy lý luận chính trị và phương pháp giáo dục truyền thống cho đội ngũ cán bộ, giảng viên.
  2. Nhóm giải pháp đối với đối tượng giáo dục: Phát huy tính tích cực, chủ động, tự giáo dục, tự rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng của học viên; gắn kết việc rèn luyện với phong trào thi đua học tập, nghiên cứu khoa học và chấp hành điều lệnh CAND.
  3. Nhóm giải pháp đối với nội dung, phương thức, phương tiện giáo dục: Cập nhật, chuẩn hóa chương trình, giáo trình theo hướng gắn lý luận yêu nước với thực tiễn bảo vệ ANTT; đa dạng hóa hình thức giáo dục ngoại khóa, hoạt động "về nguồn", tọa đàm lịch sử; ứng dụng công nghệ thông tin và phương tiện trực quan hiện đại trong tuyên truyền giáo dục.

Kết quả và những đóng góp mới

Về mặt lý luận:

  • Luận án góp phần làm rõ nội hàm khái niệm truyền thống yêu nước Việt Nam dưới góc độ triết học duy vật lịch sử, phân định các cấp độ phản ánh giữa tình cảm yêu nước, tinh thần yêu nước, tư tưởng yêu nước và chủ nghĩa yêu nước.
  • Xác định hệ thống các yếu tố cấu thành (chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức, phương tiện) và các nhân tố tác động đến quá trình giáo dục truyền thống yêu nước cho học viên các trường CAND, làm rõ mối quan hệ giữa lòng yêu nước với phẩm chất đạo đức của người công an cách mạng "vừa hồng, vừa chuyên".

Về mặt thực tiễn:

  • Đánh giá thực trạng công tác giáo dục truyền thống yêu nước tại các trường CAND giai đoạn 2018-2023 dựa trên hệ thống số liệu khảo sát định lượng (500 học viên và 100 cán bộ, giảng viên) được xử lý bằng SPSS 22.0, chỉ rõ các thành tựu, hạn chế và nguyên nhân thực tế.
  • Đề xuất hệ thống 04 quan điểm chỉ đạo và 03 nhóm giải pháp mang tính ứng dụng chuyên biệt cho ngành Công an, cung cấp luận cứ khoa học cho Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an và các cơ sở đào tạo CAND trong việc hoạch định chính sách, hoàn thiện chương trình đào tạo chính trị - tư tưởng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

  • Khảo sát thực nghiệm chỉ tiến hành tại 03 cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an (Học viện Cảnh sát nhân dân, Học viện An ninh nhân dân, Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy) trên đối tượng học viên hệ đào tạo chính quy tập trung, chưa mở rộng ra toàn bộ các trường cao đẳng, trung cấp hoặc các hệ đào tạo khác trong ngành.
  • Quá trình thu thập thông tin và tài liệu chuyên ngành chịu sự giới hạn nhất định do tính chất bảo mật thông tin nội bộ của lực lượng vũ trang.

Hướng nghiên cứu tiếp:

  • Mở rộng phạm vi khảo sát đối với các hệ đào tạo không tập trung, đào tạo sau đại học và các cơ sở bồi dưỡng cán bộ nghiệp vụ CAND trên các địa bàn khác nhau.
  • Đi sâu nghiên cứu cơ chế chuyển hóa nhận thức truyền thống yêu nước thành năng lực bảo vệ an ninh phi truyền thống và phòng chống tội phạm công nghệ cao trong kỷ nguyên số.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng sau:

  • Các nhà nghiên cứu, giảng viên chuyên ngành Triết học, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Lịch sử Đảng và Xây dựng lực lượng CAND trong việc biên soạn bài giảng, tài liệu chuyên khảo về chủ nghĩa yêu nước và giáo dục truyền thống.
  • Cấp ủy, Ban Giám đốc, Ban Giám hiệu, cán bộ quản lý học viên và tổ chức Đoàn Thanh niên trong các học viện, trường CAND để áp dụng các giải pháp tổ chức phong trào thi đua, đổi mới phương thức giáo dục truyền thống và quản lý học viên.
  • Nghiên cứu sinh, học viên cao học thuộc các ngành Triết học, Chính trị học, Khoa học Giáo dục tham khảo về khung lý thuyết phân định các khái niệm yêu nước và quy trình thiết kế bảng hỏi, xử lý số liệu điều tra xã hội học bằng phần mềm thống kê trong nghiên cứu khoa học xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án tiến hành khảo sát thực nghiệm tại các cơ sở đào tạo nào và quy mô mẫu là bao nhiêu? Luận án tiến hành khảo sát tại 03 cơ sở đào tạo của Bộ Công an gồm Học viện Cảnh sát nhân dân, Học viện An ninh nhân dân và Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy. Tổng quy mô mẫu là 600 phiếu, gồm 100 cán bộ, giảng viên (bảng hỏi 07 câu) và 500 học viên hệ chính quy tập trung (bảng hỏi 12 câu), thực hiện từ tháng 04 đến tháng 06/2023 và xử lý bằng phần mềm SPSS 22.0.

2. Luận án xác định những nội dung cốt lõi nào của truyền thống yêu nước Việt Nam? Tác giả xác định 03 nội dung cốt lõi: (1) Truyền thống yêu thương gia đình, quê hương, đất nước gắn với mối quan hệ Nhà - Làng - Nước; (2) Ý thức về quốc gia - dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH và bảo tồn bản sắc văn hóa; (3) Truyền thống trung thành với Tổ quốc, lấy dân làm gốc, phát triển thành đạo đức "trung với nước, hiếu với dân".

3. Đâu là các quan điểm chỉ đạo chính được luận án đề xuất nhằm tăng cường giáo dục truyền thống yêu nước cho học viên CAND? Luận án xác lập 04 quan điểm: (1) Đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước; (2) Đảm bảo phối hợp đồng bộ giữa các chủ thể giáo dục; (3) Đảm bảo thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, giữa học và hành; (4) Kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa "xây" và "chống".

4. Luận án đề xuất những nhóm giải pháp cụ thể nào? Tác giả đề xuất 03 nhóm giải pháp: (1) Nhóm giải pháp đối với chủ thể giáo dục (nâng cao năng lực cấp ủy, giảng viên, cán bộ quản lý); (2) Nhóm giải pháp đối với đối tượng giáo dục (phát huy tính tự giác, tự rèn luyện của học viên); (3) Nhóm giải pháp đối với nội dung, phương thức, phương tiện giáo dục (chuẩn hóa tài liệu, đa dạng hóa hình thức trải nghiệm, ứng dụng công nghệ thông tin).

Kết luận

Luận án của tác giả Đặng Xuân Dương là công trình nghiên cứu chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác giáo dục truyền thống yêu nước cho học viên các trường CAND ở nước ta giai đoạn 2018-2023. Dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng kết hợp với điều tra xã hội học định lượng xử lý qua SPSS 22.0, công trình đã chỉ rõ thực trạng, nguyên nhân và những vấn đề đặt ra đối với công tác đào tạo lý luận chính trị trong ngành Công an. Hệ thống 04 quan điểm và 03 nhóm giải pháp đồng bộ được đề xuất có giá trị ứng dụng thiết thực, góp phần xây dựng bản lĩnh chính trị và phẩm chất người cán bộ CAND theo Sáu điều Bác Hồ dạy.