phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3 chương: Chƣơng 1: Một số vấn đề chung về tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong hình phạt tù là phụ nữ Chƣơng 2: Quy định của pháp luật về tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù là phụ nữ và thực tiễn trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh. Chƣơng 3: Các yêu cầu và giải pháp bảo đảm áp dụng các quy định về tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong hình phạt tù là phụ nữ. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TÁI HÒA NHẬP CỘNG ĐỒNG CHO NGƢỜI CHẤP HÀNH XONG HÌNH PHẠT TÙ LÀ PHỤ NỮ 1. Khái niệm tái hoà nhập cộng đồng cho ngƣời chấp hành xong hình phạt tù là phụ nữ 1.
Khái niệm tái hoà nhập cộng đồng đối với người phạm tội Tái hòa nhập cộng đồng là quá trình hòa nhập về mặt xã hội và tâm lý với môi trường xã hội của một con người. Tuy nhiên, trong lĩnh vực tư pháp hình sự, nó thường được đề cập cụ thể hơn tới những hình thức hỗ trợ khác nhau cho những người phạm tội với nỗ lực nhằm ngăn cản họ tham gia vào hành vi phạm tội (phòng ngừa) hoặc làm giảm khả năng tái phạm của họ (phục hồi) [49]. Những người này phải thi hành các bản án, quyết định xử lý vi phạm hành chính nên trong một thời gian nhất định không được tham gia vào các quan hệ cộng đồng vì vậy, họ không tránh khỏi khỏi sự bở ngỡ, không biết xử sự sao cho đúng chuẩn mực cộng đồng. Mặt khác do thời gian cách ly khỏi khỏi xã hội kéo dài (thậm chí kéo dài trên hàng chục năm) nên họ không thể thích ứng một cách dễ dàng với những thay đổi sâu sắc và nhanh chóng của xã hội [22, tr.
Sau khi chấp hành xong hình phạt tù việc trở về sống với gia đình, với cộng đồng xã hội là một giai đoạn rất khó khăn nhưng không phải không làm được nếu họ quyết tâm làm lại cuộc đời, biết chuẩn bị tâm lý, hành trang để hòa nhập cộng đồng, đồng thời cộng đồng xã hội cũng sẵn sàng tạo điều kiện giúp đỡ họ. Đây là một quá trình rất khó khăn, phức tạp đòi hỏi sự nỗ lực phấn đấu của bản thân người chấp hành xong hình phạt tù và sự chung tay giúp sức của gia đình, xã hội và cộng đồng dân cư. Hiện nay có rất nhiều quan điểm khác nhau về “tái hòa nhập cộng đồng” và “tái hòa nhập xã hội” đối với người phạm tội. Một số quan điểm cho 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com rằng tái hòa nhập cộng đồng là "tái hoàn lương" trở lại đối với cuộc sống đời thường mà những người vi phạm, những người lầm lỗi đã mất đi.
Cũng có ý kiến cho rằng tái hòa nhập cộng đồng thực chất là các biện pháp quản lý của cộng đồng đối với những người phạm tội. Bên cạnh đó đa phần các quan điểm đều cho rằng tái hòa nhập cộng đồng là "quay lại lần thứ hai" hòa nhập với cộng đồng xã hội đối với những người có quá khứ tội lỗi sau một thời gian bị cách ly khỏi xã hội, cộng đồng dân cư. Đây cũng khái niệm về “tái hoà nhập xã hội” được sử dụng rộng rãi ở Việt Nam. Vấn đề “tái hoà nhập xã hội” được đặt ra đối với những người phạm tội phải chịu hình phạt bị tước tự do.
Tuy nhiên theo quan điểm của tác giả, nếu sử dụng thuật ngữ “tái hòa nhập cộng đồng” vấn đề tái hoà nhập hướng đến các yếu tố khách quan bên ngoài người phạm tội như gia đình, cộng đồng dân cư để đưa người phạm tội trở lại với cộng đồng, tái hoàn lương. Ngược lại, khi sử dụng thuật ngữ “tái hoà nhập xã hội”, cái nhìn về tái hoà nhập đối với người phạm tội sẽ được mở ra, bao gồm cả hai yếu tố bên trong và bên ngoài. Yếu tố bên trong là chính nhận thức, suy nghĩ của người phạm tội về những hành đồng của mình đã đi ngược lại với những quy tắc chung, chuẩn mực chung của xã hội dẫn đến việc vi phạm pháp luật hình sự và phải chịu hình phạt. Yếu tố bên ngoài chính là các yếu tố tác động đến việc người phạm tội có thể tái hoà nhập thành công hay không: sự cảm thông, cái nhìn về sự thay đổi của người phạm tội, những cơ hội, điều kiện được nhà nước và xã hội cung cấp giúp người phạm tội hoà nhập trở lại được với cuộc sống.
Góc nhìn này sẽ toàn diện và chính xác hơn. Vấn đề tái hoà nhập cộng đồng được đặt ra đối với những người phạm tội phải chịu hình phạt bị tước tự do. Tuy nhiên có thể hiểu tái hòa nhập cộng đồng như sau: Tái hòa nhập cộng đồng là xóa đi những quá khứ tội lỗi và mặc cảm của người phạm tội, tạo cơ hội, bình thường hóa các mối quan hệ để họ hòa nhập cộng đồng nơi họ cư trú với tư cách là một công dân, một thành viên 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com của gia đình, cộng đồng xã hội [23, tr. Đây là những biện pháp tác động tích cực giúp đỡ những người lẫm lỡ, những người có quá khứ phạm tội xóa bỏ đi mọi mặc cảm của bản thân họ đối với cộng đồng, gia đình và xã hội để họ có thể trở về là người dân lương thiện theo đúng nghĩa của nó.
Như vậy có thể hiểu tái hóa nhập cộng đồng đối với người phạm tội được xét ở hai khía cạnh: Với cá nhân đối tượng thì tái hòa nhập cộng đồng chính là quá tự bản thân họ tự nhận thức điều chỉnh tư duy và hành vi cho phù hợp với quy định và chuẩn mực của cộng đồng, đồng thời thông qua lao động giao tiếp, họ dần thích nghi với các sinh hoạt chung của cộng đồng; Bên cạnh đó các chủ thể là nhà nước và xã hội, thông qua các hoạt động hỗ trợ cụ thể, tạo điều kiện cần và đủ cho đối tượng tạo lập cuộc sống bình thường trong cộng đồng và bao gồm nhiều giai đoạn khác nhau để chuẩn bị cho người phạm tội những điều kiện cần thiết và tâm lý, kỹ năng sống khi họ trở về với xã hội sau một thời gian bị cách ly [23, tr. Hoạt động tái hòa nhập cộng đồng của người chấp hành xong hình phạt tù dù được xét ở góc độ nào thì cũng nhằm hướng đến bảo đảm quyền con người. Hoạt động này phải bảo đảm xuyên suốt từ trại giam đến gia đình và cộng đồng. Trong thời gian chấp hành hình phạt tù học được học tập, giáo dục về văn hóa, pháp luật và những chuẩn mực đạo đức, các kỹ năng nghề nghiệp…Thông qua lao động và giao tiếp họ dần thích nghi với các sinh hoạt chung của cộng đồng.
Đồng thời xã hội thông qua các hoạt động cụ thể, tạo điều kiện cần đủ cho các đối tượng tạo lập cuộc sống bình thường trong cộng đồng [22, tr. Tái hòa nhập cộng đồng bao gồm nhiều giai đoạn bắt đầu từ việc chuẩn bị cho phạm nhân bị cách ly ra khỏi xã hội những điều kiện cần thiết về nhận thức, tâm lý và một số kỹ năng nghề nghiệp ngay trong quá trình giáo dục, cải tạo tại nơi giam giữ để chuẩn bị cho tái hòa nhập cộng đồng. Giai đoạn phạm 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhân được trả tự do trở về tái hòa nhập cộng đồng và kết thúc khi họ được hỗ trợ các điều kiện cần thiết để tạo lập một cuộc sống bình thường trong xã hội. Lúc này là quá trình khẳng định vị trí của đối tượng tại cộng đồng, quá trình này thể hiện rõ sự nỗ lực thực sự của họ trong việc xây dựng một cuộc sống lương thiện, từng bước hoàn thiện nhận cách, nâng cao kiến thức văn hóa và năng lực, trách nhiệm trong lao động.
Từ sự phân tích trên tác giả đưa ra khái niệm tái hoà nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù là quá trình tác động tích cực hai chiều giữa cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, cộng đồng dân cư, gia đình cũng như người chấp hành xong hình phạt tù nhằm giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi để người chấp hành xong hình phạt tù xóa bỏ đi mọi mặc cảm của bản thân họ đối với cộng đồng, gia đình và xã hội để họ có thể trở về là người dân lương thiện có ích cho gia đình và xã hội. Khái niệm tái hoà nhập cộng đồng cho người chấp hành xong hình phạt tù là phụ nữ Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, tác giả sẽ đi sâu nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn trong tái hoà nhập cộng đồng đối với những đối tượng là những người phụ nữ bị kết án tù có thời hạn, tù chung thân và tính từ khi còn là bị can, bị cáo cho đến khi mãn hạn tù hay là các đối tượng tù tha và trở về địa phương. Theo tác giả có thể hiểu tái hoà nhập cộng đồng đối với người phạm tội là phụ nữ trong phạm vi luận văn là “các biện pháp tái hòa nhập cộng đồng được thiết kế riêng biệt ngay từ khi ở trong cơ sở giam giữ và sau khi được phóng thích để giúp người phạm tội là phụ nữ được trả tự do sau thời gian giam giữ có thể đối mặt với những thách thức liên quan đến việc trở về với cộng đồng”. Ngoài những biện pháp được áp dụng chung với người phạm tội, người phạm tội là phụ nữ cần được xem xét là một đối tượng người phạm tội đặc biệt.
So với số tù nhân nam, số nữ tù nhân có 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phần chiếm tỉ lệ nhỏ. Thực tế này dẫn đến một hệ quả là hầu hết các hệ thống nhà tù và các chương trình tái hoà nhập có xu hướng được lên kế hoạch và thiết kế cho những người phạm tội là nam nam giới, để lại những lỗ hổng cho nhu cầu cụ thể của phụ nữ. Phụ nữ trong tù thường có khả năng tiền sử bị lạm dụng tình dục và thể chất nhiều hơn so với nam giới. Họ bị bệnh về tâm thần ở mức cao hơn nam giới và tiền sử lạm dụng thuốc của họ có khuynh hướng khác với những tù nhân nam giới.
Phần lớn phụ nữ ở trong tù do bản chất tội phạm mà họ đã phạm phải có thể bị giam giữ dưới mức an ninh ít nghiêm ngặt so với nam giới.