Luận văn thạc sĩ về tái cơ cấu ngành trồng trọt theo hướng sản xuất hàng hóa tại Gia Lâm, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ VNUA nghiên cứu tái cơ cấu ngành trồng trọt tại Gia Lâm, Hà Nội, hướng đến sản xuất hàng hóa hiệu quả và bền vững.

• Tác giả: Chu Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: Gs. Phạm Tiến Dũng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu tái cơ cấu ngành trồng trọt theo hướng sản xuất hàng hóa tại Gia Lâm - Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục biểu đồ
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.6.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.6.2. Giả thuyết khoa học
• 1.6.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.6.4. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.6.4.1. Những đóng góp mới
• 1.6.4.2. Ý nghĩa khoa học
• 1.6.4.3. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.6.5. Tổng quan tài liệu
• 1.6.5.1. Khái niệm về nông nghiệp
• 1.6.5.2. Một số khái niệm về hệ thống nông nghiệp, hệ thống canh tác, hệ thống trồng trọt
• 1.6.5.3. Khái niệm về hệ thống cây trồng
• 1.6.5.4. Khái niệm về tái cơ cấu ngành nông nghiệp, tái cơ cấu ngành trồng trọt
• 1.6.5.5. Chuyển đổi cơ cấu cây trồng
• 1.6.6. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam
• 1.6.6.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.6.6.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.6.7. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.6.7.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.6.7.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.6.7.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.6.7.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.6.7.4.1. Nghiên cứu tác động của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đến sự hình thành và phát triển hệ thống cây trồng, cơ cấu cây trồng của huyện
• 1.6.7.4.2. Đánh giá thực trạng hệ thống cây trồng trên địa bàn nghiên cứu và những tồn tại cần chuyển đổi cơ cấu cây trồng
• 1.6.7.4.3. Bố trí, theo dõi mô hình thử nghiệm. Đề xuất và giải pháp thực hiện tái cơ cấu cây trồng thích hợp
• 1.6.7.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6.7.5.1. Thu thập các thông tin thứ cấp
• 1.6.7.5.2. Điều tra đánh giá
• 1.6.7.5.3. Bố trí các mô hình thử nghiệm
• 1.6.7.5.4. Phân tích kết quả nghiên cứu
• 1.6.8. Kết quả và thảo luận
• 1.6.8.1. Phân tích điều kiện tự nhiên
• 1.6.8.2. Tình hình phân bố và sử dụng đất
• 1.6.8.3. Tình hình biến động dân số và lao động
• 1.6.8.4. Tình hình đất đai, kinh tế xã hội của 3 xã Kim Sơn, Yên Thường, Văn Đức
• 1.6.8.5. Thực trạng tái cơ cấu ngành trồng trọt tại huyện Gia Lâm
• 1.6.8.6. Thực trạng sản xuất hệ thống cây trồng hàng năm của huyện
• 1.6.8.7. Hiện trạng các công thức trồng trọt của 3 xã huyện Gia Lâm
• 1.6.8.8. Hiệu quả kinh tế của các cây trồng và các công thức trồng trọt 3 xã huyện Gia Lâm
• 1.6.8.9. Phần kết quả thử nghiệm mô hình
• 1.6.8.9.1. Kết quả thử nghiệm mô hình bón bột đậu tương rau, khô dầu đậu tương, ngô hạt nghiền nhỏ và thử nghiệm phân hữu cơ fertiplus 4-3-3-65 om trên rau cải ngọt ở xã Văn Đức
• 1.6.8.9.2. Kết quả thử nghiệm mô hình giống lúa tbr 225 vụ xuân 2017 (đối chứng giống kd 18)
• 1.6.8.9.3. Kết quả thử nghiệm mô hình giống lúa nàng xuân vụ xuân 2017 (đối chứng giống bắc thơm 7)
• 1.6.8.9.4. Kết quả theo dõi mô hình trồng cam xã đoài tại xã Kim Sơn
• 1.6.8.10. Đề xuất quy hoạch đất sản xuất nông nghiệp 3 xã huyện Gia Lâm
• 1.6.8.11. Cơ sở đề xuất biện tái cơ cấu hệ thống cây trồng thuộc 3 xã huyện Gia Lâm
• 1.6.8.12. Một số giải pháp cần quan tâm khi thực hiện tái cơ cấu ngành trồng trọt
• 1.6.9. Kết luận và kiến nghị
• 1.6.10. Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về tái cơ cấu ngành trồng trọt tại Gia Lâm

Ngành trồng trọt tại huyện Gia Lâm, Hà Nội, đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh phát triển kinh tế và đô thị hóa. Tái cơ cấu ngành trồng trọt không chỉ là một yêu cầu cấp thiết mà còn là một cơ hội để nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và cải thiện thu nhập cho nông dân là một trong những mục tiêu quan trọng.

1.1. Tình hình hiện tại của ngành trồng trọt tại Gia Lâm

Ngành trồng trọt tại Gia Lâm hiện đang sử dụng trên 55% lực lượng lao động và là nguồn sinh kế của 65% hộ gia đình. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp vẫn chủ yếu mang tính tự phát, chưa có sự ổn định và chưa phát triển thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung.

1.2. Tầm quan trọng của tái cơ cấu ngành trồng trọt

Tái cơ cấu ngành trồng trọt không chỉ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần vào việc xây dựng nông thôn mới. Việc áp dụng các giống cây trồng mới và công nghệ canh tác hiện đại sẽ tạo ra sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường.

II. Những thách thức trong tái cơ cấu ngành trồng trọt tại Gia Lâm

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng ngành trồng trọt tại Gia Lâm cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Sự cạnh tranh từ các sản phẩm nông sản khác, cùng với biến đổi khí hậu và sự thu hẹp diện tích đất nông nghiệp, đang tạo ra áp lực lớn lên sản xuất nông nghiệp.

2.1. Biến đổi khí hậu và tác động đến sản xuất nông nghiệp

Biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp tại Gia Lâm. Thời tiết cực đoan, như hạn hán và lũ lụt, đã làm giảm năng suất cây trồng và gây thiệt hại cho nông dân.

2.2. Sự cạnh tranh từ sản phẩm nông sản khác

Sự gia tăng cạnh tranh từ các sản phẩm nông sản nhập khẩu và từ các vùng khác trong nước đang tạo ra áp lực lớn lên giá cả và thị trường tiêu thụ nông sản của Gia Lâm.

III. Phương pháp tái cơ cấu ngành trồng trọt hiệu quả tại Gia Lâm

Để thực hiện tái cơ cấu ngành trồng trọt, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc lựa chọn giống cây trồng phù hợp và áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

3.1. Lựa chọn giống cây trồng mới

Việc lựa chọn giống cây trồng mới có giá trị kinh tế cao là rất quan trọng. Các giống cây trồng như lúa TBR 225 và cam Xã Đoài đã cho thấy hiệu quả kinh tế cao hơn so với các giống truyền thống.

3.2. Áp dụng công nghệ canh tác hiện đại

Công nghệ canh tác hiện đại, như canh tác hữu cơ và sử dụng phân bón sinh học, sẽ giúp cải thiện chất lượng đất và tăng năng suất cây trồng. Việc áp dụng các mô hình thử nghiệm cũng cần được thực hiện để đánh giá hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Gia Lâm

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc tái cơ cấu ngành trồng trọt tại Gia Lâm đã mang lại nhiều lợi ích. Các mô hình thử nghiệm đã chứng minh được hiệu quả kinh tế cao hơn so với phương pháp canh tác truyền thống.

4.1. Kết quả từ mô hình thử nghiệm cây trồng

Mô hình thử nghiệm trồng rau cải ngọt và lúa TBR 225 đã cho thấy hiệu quả kinh tế cao hơn so với các giống truyền thống. Điều này cho thấy tiềm năng lớn trong việc áp dụng các giống cây trồng mới.

4.2. Tác động đến thu nhập của nông dân

Việc tái cơ cấu ngành trồng trọt đã giúp tăng thu nhập cho nông dân tại Gia Lâm. Các xã như Kim Sơn và Yên Thường đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể trong thu nhập từ sản xuất nông nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của ngành trồng trọt tại Gia Lâm

Tái cơ cấu ngành trồng trọt tại Gia Lâm là một bước đi cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Với sự hỗ trợ từ chính sách và công nghệ, ngành trồng trọt có thể phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Triển vọng phát triển bền vững

Ngành trồng trọt tại Gia Lâm có tiềm năng phát triển bền vững nếu được đầu tư đúng mức. Việc áp dụng công nghệ mới và cải thiện quản lý sản xuất sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ nông nghiệp

Cần có các chính sách hỗ trợ nông nghiệp hiệu quả, bao gồm đào tạo nông dân, hỗ trợ tài chính và phát triển cơ sở hạ tầng để thúc đẩy tái cơ cấu ngành trồng trọt tại Gia Lâm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Gia Lâm là địa bàn ngoại thành trọng điểm nằm cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 10 km. Mặc dù nông nghiệp chỉ chiếm tỷ trọng khoảng 13% trong cơ cấu kinh tế toàn huyện, ngành này vẫn giữ vai trò xương sống xã hội khi sử dụng trên 55% lực lượng lao động và là nguồn sinh kế chủ yếu của 65% số hộ gia đình. Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa diễn ra nhanh chóng đã khiến quỹ đất canh tác bị thu hẹp đáng kể, đồng thời tốc độ tăng trưởng ngành trồng trọt có dấu hiệu chững lại ở mức chỉ khoảng 2% đến 3% mỗi năm. Thực trạng sản xuất nông nghiệp tại địa phương vẫn mang nặng tính tự phát, quy mô manh mún và chưa hình thành được nhiều vùng chuyên canh hàng hóa tập trung có giá trị kinh tế cao.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và định hướng của Chương trình 02-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội về việc đạt tốc độ tăng trưởng sản phẩm nông nghiệp từ 3,5% đến 4,0%/năm, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Khoa học cây trồng của tác giả Chu Anh Tuấn, dưới sự hướng dẫn khoa học của Giáo sư Phạm Tiến Dũng tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đã thực hiện đề tài nghiên cứu tái cơ cấu ngành trồng trọt theo hướng sản xuất hàng hóa tại Gia Lâm. Nghiên cứu được triển khai toàn diện trong giai đoạn từ tháng 1 năm 2017 đến tháng 3 năm 2018, tập trung đánh giá chuyên sâu tại ba xã đại diện sinh thái là Kim Sơn, Yên Thường và Văn Đức.

Mục tiêu trọng tâm của công trình là nhận diện toàn diện các rào cản kỹ thuật - kinh tế trong hệ sinh thái nông nghiệp hiện tại, thử nghiệm các giống cây trồng mới cùng quy trình thâm canh hữu cơ tiến bộ, từ đó đề xuất phương án chuyển dịch cơ cấu cây trồng tối ưu. Kết quả nghiên cứu mở ra giải pháp gia tăng giá trị kinh tế trực tiếp cho các địa phương, ước tính làm tăng tổng thu nhập thêm 16.868,04 triệu đồng tại xã Kim Sơn, 18.154,39 triệu đồng tại xã Yên Thường và 5.053,52 triệu đồng tại xã Văn Đức so với tập quán canh tác cũ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng phương pháp luận hệ thống nông nghiệp và hệ thống trồng trọt của các nhà khoa học hàng đầu như Zandstra, Đào Thế Tuấn, Phạm Tiến Dũng và Vũ Đình Tôn. Hệ thống trồng trọt được xác định là trung tâm của hệ thống nông nghiệp, chi phối toàn bộ các mắt xích kỹ thuật từ cơ cấu giống, công thức luân canh, chế độ phân bón đến bảo vệ thực vật nhằm thỏa mãn nguyên lý sinh thái: "Muốn chinh phục thiên nhiên phải tuân theo những quy luật của nó".

Bên cạnh đó, luận văn vận dụng lý thuyết chuyển đổi cơ cấu cây trồng của Lê Duy Thước và Nguyễn Duy Tính nhằm phá vỡ thế độc canh lúa nước, chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình nông nghiệp hàng hóa chuyên môn hóa cao. Bốn khái niệm học thuật cốt lõi được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm:

• Nông nghiệp hàng hóa: Nền sản xuất nông nghiệp ứng dụng cơ giới hóa, tiến bộ kỹ thuật đồng bộ, tạo ra khối lượng nông sản lớn phục vụ thương mại hóa và liên kết chuỗi giá trị.
• Tái cơ cấu ngành trồng trọt: Quá trình sắp xếp lại việc sử dụng đất đai, đổi mới công nghệ thâm canh và tổ chức chuỗi cung ứng theo tinh thần Quyết định 899/QĐ-TTg và Quyết định 1006/QĐ-BNN-TT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Nông nghiệp hữu cơ: Hệ thống canh tác theo tiêu chuẩn của Liên đoàn Nông nghiệp Hữu cơ Quốc tế (IFOAM), dựa trên việc tuần hoàn vật chất tự nhiên, loại bỏ hoàn toàn hóa chất tổng hợp độc hại để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.
• Công thức luân canh: Sự sắp xếp thứ tự gieo trồng các loài cây khác nhau trên cùng một thửa đất trong chu kỳ thời gian xác định nhằm khai thác tối đa dinh dưỡng đất và cắt đứt nguồn dịch hại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ giữa thu thập dữ liệu thứ cấp và phương pháp điều tra thực nghiệm hiện trường. Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ niên giám thống kê và báo cáo phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2014-2016 của huyện Gia Lâm. Về dữ liệu sơ cấp, tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích với cỡ mẫu 150 hộ nông dân canh tác đại diện tại 3 xã sinh thái: xã Kim Sơn (vùng chuyên canh cây ăn quả và rau màu), xã Yên Thường (vùng chuyên lúa và luân canh lúa - màu), xã Văn Đức (vùng chuyên canh rau an toàn ven sông Hồng). Việc lựa chọn phương pháp này giúp nắm bắt chuẩn xác sự khác biệt về địa hình, chất đất và tập quán canh tác của từng tiểu vùng.

Các mô hình thí nghiệm đồng ruộng được thiết kế bài bản theo phương pháp khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCB) với 3 lần lặp lại trong vụ xuân năm 2017:

• Thí nghiệm dinh dưỡng hữu cơ trên rau cải ngọt tại xã Văn Đức gồm 4 công thức: bón bột đậu tương, khô dầu đậu tương, phân hữu cơ Fertiplus 4-3-3-65 OM xuất xứ từ Hà Lan và đối chứng tập quán nông dân.
• Thí nghiệm khảo nghiệm giống lúa thuần chất lượng tại xã Yên Thường: giống TBR 225 so sánh với đối chứng Khang Dân 18; giống lúa Nàng Xuân so sánh với đối chứng Bắc Thơm số 7.
• Theo dõi thực nghiệm mô hình cây ăn quả cam Xã Đoài 6 năm tuổi tại xã Kim Sơn so sánh với cây quýt đường Canh.

Toàn bộ dữ liệu số lượng được xử lý thống kê sinh học trên phần mềm chuyên ngành IRRISTAT 5.0 và Microsoft Excel để phân tích phương sai ANOVA, đánh giá độ tin cậy và so sánh hiệu quả kinh tế thông qua các chỉ tiêu giá trị sản xuất, chi phí trung gian và lãi thuần.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả điều tra và khảo nghiệm thực tế đã làm sáng tỏ bốn phát hiện then chốt về hiệu quả kinh tế và tiềm năng chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại địa bàn huyện Gia Lâm:

Thứ nhất, có sự phân hóa sâu sắc về hiệu quả kinh tế giữa các nhóm cây trồng. Nhóm cây rau chuyên canh mang lại hiệu quả cao nhất với mức lãi thuần đạt từ 140,34 triệu đồng/ha tại xã Kim Sơn đến 157,25 triệu đồng/ha tại xã Văn Đức. Đứng thứ hai là nhóm cây ăn quả lâu năm đạt 133,69 triệu đồng/ha tại Kim Sơn ở thời kỳ kinh doanh năm thứ 6. Cây màu thực phẩm đạt mức lãi thuần trung bình 61,55 triệu đồng/ha. Thấp nhất là sản xuất lúa thuần chỉ đạt 35,69 triệu đồng/ha tại xã Yên Thường, tức là hiệu quả kinh tế của rau chuyên canh cao gấp 3,9 đến 4,4 lần so với độc canh cây lúa.

Thứ hai, việc áp dụng dinh dưỡng hữu cơ trên rau cải ngọt tạo bước đột phá về năng suất và giá trị kinh tế. Mô hình bón phân hữu cơ Fertiplus 4-3-3-65 OM tại xã Văn Đức đạt lãi thuần cao hơn so với tập quán bón phân vô cơ truyền thống của nông dân tới 86,46 triệu đồng/ha. Đồng thời, công thức bón bột đậu tương nghiền cũng giúp gia tăng lãi thuần vượt trội thêm 44,50 triệu đồng/ha so với đối chứng.

Thứ ba, khảo nghiệm giống lúa mới đã xác định được những giống lúa thuần ưu tú phù hợp với điều kiện sinh thái địa phương. Giống lúa TBR 225 thể hiện khả năng sinh trưởng khỏe, đẻ nhánh gọn, cho lãi thuần cao hơn giống đối chứng Khang Dân 18 là 6,46 triệu đồng/ha. Song song đó, giống lúa thơm chất lượng cao Nàng Xuân đem lại mức lãi thuần vượt hơn giống Bắc Thơm số 7 là 3,45 triệu đồng/ha.

Thứ tư, mô hình cây ăn quả cam Xã Đoài chứng minh tính thích nghi sinh thái và hiệu quả vượt trội. Sau 6 năm trồng tại xã Kim Sơn, giống cam Xã Đoài cho năng suất ổn định, chất lượng quả ngọt đậm, mang lại mức lãi thuần cao hơn mô hình trồng quýt đường Canh truyền thống tới 37,79 triệu đồng/ha mỗi năm.

Thảo luận kết quả

Khi phân tích dữ liệu kinh tế học nông nghiệp, các bảng hạch toán chi phí - doanh thu và biểu đồ cột so sánh tỷ suất lợi nhuận biên giữa các công thức luân canh phản ánh rõ nét sự bất cập của mô hình độc canh lúa truyền thống. Nguyên nhân chính khiến sản xuất lúa có biên lợi nhuận thấp là do giá bán thóc thương phẩm đại trà không tăng, trong khi chi phí phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật và công lao động thủ công tăng liên tục từ 15% đến 20% qua các năm.

Ngược lại, các công thức luân canh 3 đến 4 vụ rau an toàn hoặc trồng cây ăn quả có múi khai thác triệt để vị thế tiếp giáp thị trường tiêu thụ nông sản khổng lồ của thủ đô Hà Nội. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu của Đặng Hồng Khanh và Võ Minh Kha tại vùng Đồng bằng sông Hồng khi chứng minh rằng việc tăng hệ số sử dụng đất từ 2,2 lên 2,6 lần thông qua luân canh rau màu cao cấp có thể nâng giá trị sản xuất vượt ngưỡng 100 triệu đồng/ha/năm. Luận văn khẳng định rằng việc tái cơ cấu toàn diện hệ thống cây trồng tại 3 xã theo hướng chuyên canh hàng hóa không chỉ giúp nâng cao giá trị gia tăng hàng chục tỷ đồng cho ngân sách địa phương mà còn giải quyết bài toán an toàn thực phẩm và bảo vệ chất lượng đất đai lâu dài.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các căn cứ khoa học và thực tiễn thu được, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy tái cơ cấu ngành trồng trọt huyện Gia Lâm:

Thứ nhất, quy hoạch và chuyển đổi linh hoạt diện tích đất lúa kém hiệu quả. Ủy ban nhân dân huyện Gia Lâm cùng Phòng Kinh tế cần chủ trì rà soát, chuyển đổi khoảng 30% đến 40% diện tích đất lúa trũng, đất vàn cao manh mún sang các mô hình trồng rau an toàn VietGAP và vùng trồng cây ăn quả tập trung (cam Xã Đoài, bưởi) đến năm 2021, bám sát hành lang pháp lý của Nghị định 01/2017/NĐ-CP.

Thứ hai, chuyển giao đồng bộ tiến bộ kỹ thuật giống và quy trình canh tác hữu cơ. Trạm Khuyến nông và Trạm Bảo vệ thực vật huyện cần tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ thay thế tối thiểu 50% diện tích giống lúa cũ bằng các giống TBR 225 và Nàng Xuân trong giai đoạn 2019-2020; đồng thời nhân rộng quy trình bón phân hữu cơ Fertiplus và phụ phẩm đậu tương nhằm tăng từ 25% đến 30% hiệu quả kinh tế trên mỗi hecta đất canh tác rau.

Thứ ba, tái tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị và hợp tác công tư (PPP). Các Hợp tác xã nông nghiệp tại Kim Sơn, Yên Thường và Văn Đức cần đóng vai trò hạt nhân liên kết nông dân với các doanh nghiệp, siêu thị nội thành Hà Nội, phấn đấu nâng tỷ lệ nông sản hàng hóa tiêu thụ qua hợp đồng kinh tế đạt trên 70% vào năm 2021 theo mục tiêu của Quyết định 899/QĐ-TTg.

Thứ tư, nâng cấp hạ tầng thủy lợi và cơ giới hóa nông nghiệp. Ủy ban nhân dân các xã cần ưu tiên ngân sách địa phương và nguồn vốn xây dựng nông thôn mới để kiên cố hóa kênh mương nội đồng, lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm tự động cho 100% diện tích vùng rau chuyên canh, giảm thiểu 20% chi phí công lao động tưới tiêu và chăm sóc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

Cán bộ quản lý nông nghiệp và nhà hoạch định chính sách tại các cơ quan như Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội, Phòng Kinh tế huyện Gia Lâm và các vùng ven đô. Luận văn cung cấp phương pháp luận và dữ liệu thực chứng để xây dựng quy hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng, chính sách hỗ trợ nông nghiệp đô thị sinh thái.

Ban giám đốc các Hợp tác xã nông nghiệp và chủ trang trại, hộ nông dân sản xuất quy mô lớn. Nhóm đối tượng này có thể trực tiếp ứng dụng quy trình kỹ thuật bón phân hữu cơ Fertiplus cho rau cải ngọt, quy trình thâm canh lúa TBR 225, Nàng Xuân và kỹ thuật trồng cam Xã Đoài để gia tăng ngay từ 6,46 đến 86,46 triệu đồng lãi thuần trên mỗi hecta canh tác.

Các doanh nghiệp phân phối, chế biến và cung ứng vật tư nông nghiệp. Nghiên cứu cung cấp bức tranh chi tiết về năng suất, sản lượng và chi phí đầu vào, tạo cơ sở tin cậy để doanh nghiệp xây dựng phương án liên kết chuỗi giá trị nông sản sạch và cung ứng phân bón hữu cơ chất lượng cao.

Giảng viên, nghiên cứu viên và học viên cao học chuyên ngành Khoa học cây trồng, Nông học và Kinh tế nông nghiệp. Tài liệu này đóng góp phương pháp nghiên cứu hệ thống trồng trọt đa vụ và bộ số liệu khảo nghiệm thực tế phong phú để làm tài liệu giảng dạy, tham khảo học thuật.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao huyện Gia Lâm cần cấp thiết tái cơ cấu ngành trồng trọt? Quá trình đô thị hóa nhanh chóng làm sụt giảm diện tích đất canh tác, trong khi mô hình độc canh lúa truyền thống chỉ mang lại mức lãi thuần khiêm tốn khoảng 35,69 triệu đồng/ha. Tái cơ cấu sang sản xuất hàng hóa giá trị cao là con đường duy nhất để nâng cao thu nhập cho 65% hộ nông dân và duy trì tăng trưởng ngành đạt từ 3,5% đến 4,0%/năm.

Nhóm cây trồng nào mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất trên địa bàn huyện? Nhóm cây rau chuyên canh mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội nhất, đạt mức lãi thuần từ 140,34 triệu đồng/ha tại xã Kim Sơn đến 157,25 triệu đồng/ha tại xã Văn Đức. Nhóm cây này cho thu nhập cao gấp khoảng 4 lần so với trồng lúa nhờ chu kỳ thu hoạch ngắn, tăng được số vụ canh tác trong năm và đáp ứng trực tiếp nhu cầu rau sạch của thủ đô.

Hiệu quả thực tế của việc bón phân hữu cơ cho rau cải ngọt tại xã Văn Đức như thế nào? Kết quả thí nghiệm thực chứng trên đồng ruộng cho thấy công thức bón phân hữu cơ Fertiplus 4-3-3-65 OM trên rau cải ngọt giúp cây sinh trưởng khỏe, mẫu mã đẹp và cho lãi thuần cao hơn so với tập quán bón phân vô cơ của nông dân tới 86,46 triệu đồng/ha, vừa nâng cao giá trị hàng hóa vừa cải tạo độ phì của đất.

Những giống lúa nào được khuyến nghị đưa vào cơ cấu thay thế giống lúa cũ? Luận văn khuyến nghị thay thế các giống lúa cũ như Khang Dân 18 và Bắc Thơm số 7 bằng hai giống lúa thuần mới là TBR 225 và Nàng Xuân. Thực nghiệm tại xã Yên Thường chứng minh giống TBR 225 cho mức lãi thuần cao hơn Khang Dân 18 là 6,46 triệu đồng/ha, còn giống Nàng Xuân cho lãi thuần vượt Bắc Thơm số 7 là 3,45 triệu đồng/ha.

Tổng thu nhập của các xã thay đổi ra sao sau khi tái cơ cấu cây trồng? Khi triển khai đồng bộ cơ cấu cây trồng mới theo phương án quy hoạch của đề tài, tổng thu nhập từ ngành trồng trọt của cả 3 xã đều tăng vọt: xã Yên Thường tăng thêm 18.154,39 triệu đồng, xã Kim Sơn tăng thêm 16.868,04 triệu đồng và xã Văn Đức tăng thêm 5.053,52 triệu đồng so với cơ cấu sản xuất cũ.

Kết luận

• Khẳng định tính tất yếu khách quan của việc chuyển dịch từ nền nông nghiệp bán hàng hóa tự phát sang sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn tại huyện Gia Lâm dưới áp lực đô thị hóa.
• Xác định cây rau chuyên canh và cây ăn quả cam Xã Đoài là hai nhóm cây trồng mũi nhọn, đem lại mức lãi thuần vượt trội từ 133,69 đến 157,25 triệu đồng/ha.
• Minh chứng tính ưu việt của các tiến bộ khoa học kỹ thuật: quy trình bón phân hữu cơ Fertiplus nâng cao lãi thuần rau thêm 86,46 triệu đồng/ha và các giống lúa chất lượng TBR 225, Nàng Xuân nâng cao giá trị hạt thóc.
• Cung cấp cơ sở khoa học hoàn chỉnh để gia tăng tổng thu nhập thêm hơn 40 tỷ đồng cho 3 xã nghiên cứu điểm (Kim Sơn, Yên Thường, Văn Đức).
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ về quy hoạch sử dụng đất, chuỗi liên kết giá trị và cơ chế chính sách bám sát Nghị định 01/2017/NĐ-CP và Quyết định 899/QĐ-TTg.

Về lộ trình triển khai tiếp theo, giai đoạn 2019-2021 là thời điểm then chốt để các địa phương thể chế hóa phương án quy hoạch cây trồng mới, hoàn thiện hạ tầng tưới tiêu tiết kiệm và mở rộng mạng lưới tiêu thụ nông sản an toàn. Độc giả quan tâm và các nhà quản lý nông nghiệp hãy tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ khoa học cây trồng của tác giả Chu Anh Tuấn để nắm bắt chi tiết các quy trình kỹ thuật, số liệu thực nghiệm và giải pháp tái cơ cấu cây trồng hiệu quả, bền vững cho địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM CHU ANH TUẤN NGHIÊN CỨU TÁI CƠ CẤU NGÀNH TRỒNG TRỌT THEO HƯỚNG SẢN XUẤT HÀNG HÓA TẠI GIA LÂM - HÀ NỘI Ngành: Khoa học cây trồng Mã ngành: 8620110 Người hướng dẫn khoa học: GS. Phạm Tiến Dũng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bầy trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng được bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 30 tháng 3 năm 2018 Tác giả luận văn Chu Anh Tuấn i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự động viên, khích lệ của bạn bè đồng nghiệp và gia đình.

Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới GS.TS Phạm Tiến Dũng thầy đã tận tình, chu đáo hướng dẫn và dành nhiều công sức và thời gian để hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới ban giám đốc, ban quản lý đào tạo, bộ môn phương pháp thí nghiệm và thống kê sinh học - khoa nông học - học viện nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới ban lãnh đạo huyện Gia Lâm đã tạo điều kiện cho tôi tham gia khóa đào tạo thạc sĩ và hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn các phòng, hội chuyên môn của huyện Gia Lâm:Hội nông dân, phòng kinh tế, phòng thống kê, phòng tài nguyên môi trường, trạm bảo vệ thực vật, UBND các xã Kim Sơn, Yên Thường và Văn Đức.

Tôi cũng xin gửi lời cám ơn chân thành đến những nông dân tại 3 xã nơi tôi thực tập đã nhiệt tình giúp đỡ tôi để hoàn thành luận văn này. Xin chân thành gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè, người thân, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi để hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Hà Nội, ngày 30 tháng 3 năm 2018 Tác giả luận văn Chu Anh Tuấn ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục biểu đồ. ix Trích yếu luận văn.

Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Những đóng góp mới. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

Khái niệm về nông nghiệp. Một số khái niệm về hệ thống nông nghiệp, hệ thống canh tác, hệ thống trồng trọt. Khái niệm về hệ thống cây trồng. Khái niệm về tái cơ cấu ngành nông nghiệp, tái cơ cấu ngành trồng trọt.

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam. Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam.

Nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

35 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nội dung nghiên cứu. Nghiên cứu tác động của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đến sự hình thành và phát triển hệ thống cây trồng, cơ cấu cây trồng của huyện. Đánh giá thực trạng hệ thống cây trồng trên địa bàn nghiên cứu và những tồn tại cần chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Bố trí, theo dõi mô hình thử nghiệm. Đề xuất và giải pháp thực hiện tái cơ cấu cây trồng thích hợp. Phương pháp nghiên cứu. Thu thập các thông tin thứ cấp.

Điều tra đánh giá. Bố trí các mô hình thử nghiệm. Phân tích kết quả nghiên cứu. Kết quả và thảo luận.

Phân tích điều kiện tự nhiên. Tình hình phân bố và sử dụng đất. Tình hình biến động dân số và lao động. Tình hình đất đai, kinh tế xã hội của 3 xã Kim Sơn, Yên Thường, Văn Đức.

Thực trạng tái cơ cấu ngành trồng trọt tại huyện Gia Lâm. Thực trạng sản xuất hệ thống cây trồng hàng năm của huyện. Hiện trạng các công thức trồng trọt của 3 xã huyện Gia Lâm. Hiệu quả kinh tế của các cây trồng và các công thức trồng trọt 3 xã huyện Gia Lâm.

Phần kết quả thử nghiệm mô hình. Kết quả thử nghiệm mô hình bón bột đậu tương rau, khô dầu đậu tương, ngô hạt nghiền nhỏ và thử nghiệm phân hữu cơ fertiplus 4-3-3-65 om trên rau cải ngọt ở xã Văn Đức. Kết quả thử nghiệm mô hình giống lúa tbr 225 vụ xuân 2017 (đối chứng giống kd 18). Kết quả thử nghiệm mô hình giống lúa nàng xuân vụ xuân 2017 (đối chứng giống bắc thơm 7).

87 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết quả theo dõi mô hình trồng cam xã đoài tại xã Kim Sơn. Đề xuất quy hoạch đất sản xuất nông nghiệp 3 xã huyện Gia Lâm. Cơ sở đề xuất biện tái cơ cấu hệ thống cây trồng thuộc 3 xã huyện Gia Lâm.

Một số giải pháp cần quan tâm khi thực hiện tái cơ cấu ngành trồng trọt. Kết luận và kiến nghị. 102 Tài liệu tham khảo. 103 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BĐKH Biến đổi khí hậu CCCTr Cơ cấu cây trồng CNH Công nghiệp hóa Cs Cộng sự CT Công thức CTLC Công thức luân canh DT Diện tích ĐTH Đô thị hóa ĐVT Đơn vị tính FAO Tổ chức nông lương liên hợp quốc GTGT Giá trị gia tăng GTSX Giá trị sản xuất Ha Hecta HQKT Hiệu quả kinh tế HSTNN Hệ sinh thái nông nghiệp HTCT Hệ thống canh tác HTCTr Hệ thống cây trồng HTNN Hệ thống nông nghiệp HTTT Hệ thống trồng trọt IFOAM Liên đoàn nông nghiệp hữu cơ NSG Ngày sau gieo PPP Đối tác công tư Tr.đ Triệu đồng UBND Ủy ban nhân dân VAC Vườn ao chuồng vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4.

Số liệu khí tượng trung bình của huyện Gia Lâm - Hà Nội. Tình hình đất đai của huyện Gia Lâm giai đoạn 2014-2016. Cơ cấu trình độ lao động huyện Gia Lâm 2016. GTSX các ngành kinh tế do huyện quản lý (theo giá so sánh 2010) giai đoạn 2014-2016.

Cơ cấu diện tích đất đai của xã Kim Sơn năm 2016. Cơ cấu diện tích đất đai của xã Yên Thường năm 2016. Cơ cấu diện tích đất đai của xã Văn Đức năm 2016. Hướng quy hoạch sản xuất nông nghiệp của huyện Gia Lâm đến năm 2020.

Diện tích, năng suất, sản lượng, cây trồng hàng năm. Diện tích, năng suất, sản lượng, cây trồng hàng năm. Cơ cấu cây trồng hàng năm huyện Gia Lâm 2014-2016. Cơ cấu giống lúa huyện Gia Lâm năm 2014 - 2016.

Diện tích, cơ cấu, năng suất và sản lượng cây ăn quả nhiệt đới. Diện tích, cơ cấu, năng suất và sản lượng cây ăn quả có múi. Diện tích, cơ cấu, năng suất và sản lượng cây ăn quả khác. Hiện trạng các công thức trồng trọt của xã Kim Sơn.

Hiện trạng các công thức trồng trọt của xã Yên Thường. Hiện trạng các công thức trồng trọt của xã Văn Đức. Hiệu quả kinh tế của một số cây màu ở Kim Sơn. Hiệu quả kinh tế của một số cây ăn quả xã Kim Sơn.

Hiệu quả kinh tế của một số cây rau xã Kim Sơn. Hiệu quả kinh tế các công thức trồng trọt xã Kim Sơn. Hiệu quả kinh tế một số giống lúa chủ yếu ở xã Yên Thường. Hiệu quả kinh tế các công thức trồng trọt cây trồng xã Yên Thường.

Hiệu quả kinh tế của một số cây rau ở Văn Đức. Hiệu quả kinh tế các công thức trồng trọt xã Văn Đức. Tình hình sinh trưởng và phát triển của rau cải ngọt. So sánh hiệu quả kinh tế của các công thức bón.

85 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tình hình sinh trưởng và phát triển của 2 giống lúa. Các yếu tố cấu thành năng suất, năng suất và hiệu quả kinh tế của 2 giống lúa. Tình hình sinh trưởng và phát triển của 2 giống lúa.

Các yếu tố cấu thành năng suất, năng suất và hiệu quả kinh tế của 2 giống lúa. Một số chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển của cây cam Xã Đoài. Yếu tố cấu thành năng suất và năng suất quả của Cam Xã Đoài. So sánh hiệu quả kinh tế.

Các công thức trồng trọt xã Kim Sơn huyện Gia Lâm 2019-2021. Các công thức trồng trọt xã Yên Thường huyện Gia Lâm 2019-2021. Cơ cấu cây trồng xã Văn Đức huyện Gia Lâm 2019-2021. 96 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4.

Cơ cấu diện tích cây trồng hàng năm huyện Gia Lâm (năm 2016). Năng suất kinh tế rau cải ngọt ở xã Văn Đức. 84 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Chu Anh Tuấn Tên luận văn: Nghiên tái cơ cấu ngành trồng trọt theo hướng sản xuất hàng hóa tại Gia Lâm - Hà Nội Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu -Đánh giá quan hệ của điều kiện tự nhiên - kinh tế, môi trường hình thành hệ thống trồng trọt ở Gia Lâm. - Đánh giá, phát hiện các hạn chế của hệ thống cây trồng để hoàn thiện, phát triển hệ thống cây trồng ở Gia Lâm.

- Thử nghiệm giải pháp kỹ thuật, thử nghiệm cây trồng mới cho hệ thống cây trồng phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội và tập quán sản xuất của nông dân trong huyện. - Đề xuất các giải pháp tái cơ cấu cây trồng ở huyện Gia Lâm, Hà Nội. Phƣơng pháp nghiên cứu - Dùng phương pháp thu thập thông tin thứ cấp để đánh giá điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội và hiện trạng hệ thống cây trồng của huyện.