PHẦN MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của đề tài Trong những năm qua, ngành nông nghiệp Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn trên các lĩnh vực, trong đó, thành công nhất là Nghị quyết số 26- NQ/TW Hội nghị Trung ương 7 (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, mà trọng tâm là thực hiện chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 theo Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 06/04/2010 của Thủ tướng Chính phủ. Đây là chương trình tổng thể về phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh, xây dựng đảng; với vai trò nhân dân làm chủ thể và trực tiếp hưởng lợi vì thế nó mang lại lợi ích thiết thân cho cư dân nông thôn (chiếm khoảng 70% dân số cả nước). Thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới sẽ điều hòa lợi ích, thành quả công cuộc đổi mới cho người dân khu vực nông thôn.
Tuy vậy, trong quá trình phát triển nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới còn bộc lộ nhiều tồn tại hạn chế, đó là: nền nông nghiệp phát triển còn kém bền vững, sức cạnh tranh thấp, chuyển giao khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế, nông nghiệp, nông thôn phát triển thiếu quy hoạch, kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ; tỷ lệ hộ nghèo còn cao. Xuất phát từ những tồn tại, yếu kém đó; Thủ tướng Chính Phủ đã phê duyệt Đề án tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững tại Quyết định số 899/QĐ-TTg ngày 10/6/2013. Để cụ thể hóa, tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Quyết định số 1373/QĐ-UBND ngày 19/5/2014 về phê duyệt Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp Hà Tĩnh theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, gắn với xây dựng Nông thôn mới; xác định các sản phẩm nông nghiệp hàng hóa chủ lực để thực hiện tái cơ cấu; đồng thời ban hành đồng bộ hệ thống đề án, quy hoạch, chính sách theo từng lĩnh vực sản phẩm nông nghiệp hàng hóa chủ lực và ưu tiên bố trí nguồn lực và tập trung chỉ đạo thực hiện đã đạt được những kết quả quan trọng. Đóng góp chung vào thành quả đạt được của tỉnh nhà, huyện Vũ Quang triển khai thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới bước 2 đầu với muôn vàn khó khăn, thách thức, là huyện miền núi, điểm xuất phát thấp, thường xuyên bị ảnh hưởng nặng nề của thiên tai lũ lụt, kết cấu hạ tầng kinh tế còn thấp kém, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân còn nhiều khó khăn.
Tuy vây, trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo để có bước phát triển nhanh, bền vững, khai thác có hiệu quả các tiềm năng lợi thế kinh tế vườn để trồng cây ăn quả, phát triển chăn nuôi, huyện Vũ Quang đã ban hành đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới tại quyết định 1236 /QĐ-UBND ngày 23/7/2014. Đồng thời ban hành và tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất thực hiện Tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới mang tính đột phá nhằm nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho người dân. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực thi các chính sách gặp nhiều vấn đề khó khăn, bất cập như: công tác xây dựng kế hoạch triển khai chính sách chưa sát với nhu cầu thực tế, nguồn lực hạn chế, công tác thông tin, tuyên truyền chưa đa dạng, thiếu đa dạng, hình thức; trình độ dân trí của một bộ phận nhân dân còn hạn chế và không đồng đều, vẫn còn tư tưởng trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nướ.c Công tác phối hợp với cơ quan liên quan trong việc triển khai thực thi chính sách hiệu quả chưa cao; Công tác kiểm tra, thanh tra việc thực thi chính sách chưa nhiều; việc khảo sát, giám sát của HĐND, UBMTQ các cấp còn mang tính hình thức. Vì vậy, một câu hỏi lớn đặt ra trong quá trình nghiên cứu là: những chính sách đó được xây dựng và tổ chức thực hiện như thế nào, hiệu quả đến đâu; tác động của các chính sách đến quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng NTM ở huyện Vũ Quang ra sao, đặc biệt là trong giai đoạn 2017 - 2020 đã đặt ra nhiều thách thức đối với Chương trình MTQG xây dựng NTM tỉnh Hà Tĩnh nói chung và huyện Vũ Quang nói riêng.
Chính vì vậy mà tác giả lựa chọn đề tài "Tổ chức thực thi chính sách tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh" nhằm góp phần giải quyết vấn đề đặt ra và thực hiện đề tài này có ý nghĩa rất quan trọng cả lý luận và thực tiễn. Tổng quan tình hình nghiên cứu Trong những năm đổi mới, phát triển nông nghiệp, nông thôn và giải quyết vấn đề nông dân, xây dựng nông thôn mới là những chủ đề thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều cơ quan lãnh đạo, quản lý, các cơ quan nghiên cứu về chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn mới trên các phương diện khác nhau. Đến nay đã có một số công trình nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ xây dựng nông thôn mới; trong quá trình nghiên cứu học viên có đọc và tham khảo một số công trình nghiên cứu sau: Luận văn thạc sỹ, Học viện nông nghiệp Việt Nam của tác giả Đỗ Thị Thu Hương (2013) với đề tài "Nghiên cứu thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Ninh Bình". Tác giả đã có những đánh giá phân tích về thực trạng thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Ninh Bình, từ đó có những đánh giá về kết quả đạt được, cũng như những tồn tại, hạn chế, trên cơ sở đó giải pháp đã được đưa ra khá cụ thể và sát với thực tiễn.
Tuy nhiên phần cơ sở lý luận tác giả chỉ mới trình bày đến cơ sở lý luận về xây dựng nông thôn mới, chưa có những lý luận về chính sách xây dựng nông thôn mới. Luận văn thạc sỹ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân của tác giả Ngô Hoàng Khanh (2013) với đề tài “Tổ chức thực thi chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An”. Nội dung luận văn phân tích thực trạng tổ chức thực thi Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An giai đoạn 2010-2013 và đề xuất giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An đến năm 2020. Đề tài chỉ đi sâu phân tích tổ chức thực thi chương trình xây dựng nông thôn mới tại UBND cấp tỉnh.
Luận văn thạc sỹ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân của tác giả Trương Tuyết Nhung (2014) với đề tài “Tổ chức thực thi chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới của chính quyền huyện Lý Nhân tình Hà Nam”. Đề tài chỉ đi sâu phân tích tổ chức thực thi chương trình xây dựng nông thôn mới tại cấp huyện. 4 Luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế, Học viện Nông nghiệp Việt Nam của tác giả Hoàng Lương Đức Hiệp (2015) với đề tài “ Nghiên cứu giải pháp tái cơ cấu ngành nông nghiệp trên địa bàn huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang”. Đề tài cũng đã khái quát được tình hình thực hiện và nêu các giải pháp tái cơ cấu ngành nông nghiệp trên địa bàn huyện.
Cũng còn nhiều tác giả đã tiến hành nghiên cứu về chủ đề tổ chức thực thi chính sách phát triển sản xuất nông nghiệp, cũng đưa ra các giải pháp cụ thể đối với các đơn vị nghiên cứu đó. Tuy vậy, theo học viên tìm hiểu thì cho đến nay chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới tại một huyện cụ thể như huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh. Do đó, đề tài "Tổ chức thực thi chính sách tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới chính quyền huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh" không trùng lặp với bất cứ một công trình nghiên cứu nào đã được thực hiện. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định được khung nghiên cứu tổ chức thực thi chính sách tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền cấp huyện.
- Phân tích được thực trạng tổ chức thực thi chính sách tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền huyệnVũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh, xác định điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân của điểm yếu trong tổ chức thực thi chính sách của chính quyền huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2014-2016. - Đề xuất được các giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền cấp huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh. Phạm vi nghiên cứu - Về đối tượng nghiên cứu: Tổ chức thực thi chính sách tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh. Do đặc thù của huyện Vũ Quang nên Luận văn chỉ tập trung giới hạn nghiên cứu tổ chức thực thi hai chính sách bộ phận của tái cơ cấu ngành 5 nông nghiệp, đó là chính sách hỗ trợ sản xuất trong lĩnh vực trồng trọt và lĩnh vực chăn nuôi.
- Về nội dung: Luận văn sử dụng cách tiếp cận theo quá trình tổ chức thực thi chính sách để nghiên cứu các nội dung về tổ chức thực thi chính sách tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới theo 3 giai đoạn cơ bản đó là: chuẩn bị triển khai chính sách, chỉ đạo triển khai chính sách và kiểm soát thực hiện chính sách. - Về không gian, thời gian: Nghiên cứu tại huyện Vũ Quang tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2014-2016 và giải pháp được đề xuất cho giai đoạn đến năm 2020. Phương pháp nghiên cứu 5.