phần mở đầu và kết luận, nội dung nghiên cứu của luận văn đƣợc trình bày trong bốn chƣơng: 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Chƣơng 1: Tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về tái cơ cấu NHTM - Chƣơng 2: Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu - Chƣơng 3: Thực trạng tái cơ cấu tại Agribank - Chƣơng 4: Một số giải pháp hoàn thiện tái cơ cấu Agribank. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁI CƠ CẤU NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tình hình nghiên cứu Đề tài về tái cơ cấu Agribank, hiện tại có rất ít có công trình nghiên cứu mang tính chất chuyên sâu và toàn diện. Ở đây tác giả xin đƣa ra một số công trình nghiên cứu mà tác giả đƣợc tiếp cận, tham khảo về tái cơ cấu ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam nói riêng cũng nhƣ về tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thƣơng mại nói chung.
- Tác giả Lê Huyền Trang: “ Tái cơ cấu Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam sau khủng hoảng”, luận văn thạc sỹ. Luận văn đề cập đến những vấn đề sau: (i) đối tƣợng nghiên cứu là tái cơ cấu tài chính, hoạt động kinh doanh của Agribank Việt Nam; (ii): phạm vi nghiên cứu là các vấn đề về tài chính, hoạt động kinh doanh của Agribank Việt Nam trong khoảng thời gian từ năm 2008- 2012. Luận văn đã đề cập đến những tồn tại, khó khăn của hệ thống NHTM nói chung và Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn nói riêng sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008. Từ đó tác giả đƣa ra các giải pháp tái cơ cấu tài chính, hoạt động kinh doanh Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam giai đoạn 2008-2012.
Luận văn chỉ nghiên cứu những khó khăn về vấn đề tài chính của Agribank Việt Nam sau khủng hoảng từ đó đƣa ra các giải pháp tái cơ cấu về tài chính, hoạt động kinh doanh trong ngắn hạn. Luận văn cũng chƣa đƣa ra các giải pháp tái cơ cấu Agribank mang tính dài hạn và toàn diện để giúp Agribank Việt Nam phát triển bền vững. - Luận án tiến sỹ “ Cơ cấu lại các ngân hàng thƣơng mại Nhà nƣớc Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”, của tác giả Cao Thị Ý Nhi. Luận án đã đánh giá thực trạng và tìm ra những nguyên nhân dẫn đến việc cơ cấu lại các 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com NHTM Nhà nƣớc kém hiệu quả trong giai đoạn 2000-2005, từ đó xây dựng các định hƣớng và đề xuất các giải pháp hữu hiệu nhằm cơ cấu lại NHTM Nhà nƣớc Việt Nam đến năm 2010.
Luận án đƣợc giới hạn trong việc cơ cấu lại ở 4 NHTM Nhà nƣớc trong giai đoạn 2000-2005. Phạm vi nghiên cứu chỉ dừng lại ở 4 NHTM Nhà nƣớc nên vẫn mang tính bao quát chung mà chƣa đi vào hoàn cảnh cụ thể, đặc điểm riêng có của Agribank. Hơn thế luận án nghiên cứu vấn đề tái cấu trúc chung mà không nghiên cứu cụ thể vấn đề tái cấu trúc hoạt động kinh doanh của Agribank. - Luận văn thạc sỹ “Hai mô hình cải cách hệ thống Ngân hàng thƣơng mại ở các nền kinh tế đang chuyển đổi và hội nhập và gợi ý chính sách cho Việt Nam” của tác giả Ngô Thị Ngọc Mai.
Luận văn tập trung nghiên cứu các mô hình cải cách hệ thống NHTM của hai nền kinh tế đang chuyển đổi là Trung Quốc và Nga. Đồng thời luận văn cũng đƣa ra các gợi ý chính sách cho việc cải cách hệ thống NHTM ở Việt Nam. Luận văn chƣa đi sâu nghiên cứu bộ máy hoạt động, cơ cấu tổ chức của các NHTM Việt Nam để từ đó đƣa ra các giải pháp tái cơ cấu cho các NHTM Việt Nam. - Luận văn thạc sỹ “ Tái cơ cấu bộ máy tổ chức Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam” của Hoàng Kim Ngọc, năm 2011.
Luận văn chú trọng nghiên cứu bộ máy tổ chức nhân sự, vấn đề tuyển chọn, quản lý, đào tạo nhân sự của Agribank trong giai đoạn 2007-2010, từ đó đƣa ra giải pháp cải cách mô hình tổ chức, bộ máy nhân sự trong giai đoạn 2011- 2015. Tuy nhiên, luận văn chƣa đề cập đến thực trạng và những giải pháp tái cơ cấu bộ máy hoạt động kinh doanh của Agribank. - Luận văn thạc sỹ “ Tái cơ cấu ngân hàng thƣơng mại Việt Nam” của tác giả Phan Thị Hồng Lê đánh giá đƣợc một số vấn đề tồn tại trong quá trình tái cơ cấu các NHTM Việt Nam và đề xuất những giải pháp nhằm tái cơ cấu các NHTM Việt Nam đến năm 2015. Tuy nhiên trong khuôn khổ luận văn 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thạc sỹ nên nội dung còn có những hạn chế nhất định về nội dung và tính thực tiễn.
- Tác giả Nguyễn Hồng Sơn, bài viết “ Tái cấu trúc hệ thống ngân hàng: kinh nghiệm quốc tế và một số hàm ý cho Việt Nam” tại Hội thảo quốc tế “ Tái cấu trúc hệ thống ngân hàng” ngày 21 tháng 11 năm 2011, trình bày các vấn đề sau: (i) lý do tái cấu trúc hệ thống ngân hàng là vì hệ thống ngân hàng rơi vào khủng hoảng hoặc một ngân hàng lớn bị rơi vào khủng hoảng; (ii) vì sao cần thực hiện tái cấu trúc hệ thống ngân hàng; (iii) Những nguyên tắc cần đảm bảo trong quá trình tái cấu trúc; (iv) NHTW độc lập và tăng cƣờng năng lực. Nhƣ vậy bài viết trên chỉ trình bày đƣợc lý do tái cấu trúc ngân hàng chủ yếu là do khủng hoảng kinh tế, mà chƣa coi tái cấu trúc hệ thống ngân hàng là công việc cần thực hiện thƣờng xuyên, liên tục để duy trì sự ổn định và phát triển. - Tác giả Sameer Goyal , bài viết “Tái cấu trúc hệ thống ngân hàng có vấn đề, các bài học từ kinh nghiệm toàn cầu” tại Hội thảo quốc tế “Tái cấu trúc hệ thống ngân hàng” ngày 21 tháng 11 năm 2011, đề cập đến: (i) Động cơ tái cấu trúc; (ii) Mục tiêu tái cấu trúc (duy trì sự ổn định của hệ thống ngân hàng, ngăn ngừa sự lây lan, khôi phục niềm tin vào hệ thống ngân hàng); (ii) Những thách thức đối với ngành ngân hàng Việt Nam, dẫn chứng những bất ổn của hệ thống ngân hàng Việt Nam và (iii) Gợi ý giải pháp tái cấu trúc. Bài viết trên nhấn mạnh những dấu hiệu cho thấy bất ổn của ngành ngân hàng Việt Nam và chỉ dẫn những kinh nghiệm tái cấu trúc ngân hàng.
Tuy nhiên bài viết cũng chỉ nêu đƣợc những vấn đề tổng quát và các giải pháp chỉ dừng lại ở kinh nghiệm. Nhìn chung tất cả các nghiên cứu mà tác giả có điều kiện tham khảo về các nội dung liên quan đến tái cấu trúc NHTM Việt Nam, cho tới thời điểm hiện nay chƣa có một công trình khoa học nào nghiên cứu chuyên sâu và toàn 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com diện về tái cấu trúc ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam. Vì vậy trong luận văn, tác giả đi sâu nghiên cứu cơ sở lý luận, nội dung tái cơ cấu Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam giai đoạn 2009-2013. Trong luận văn, tác giả đƣa ra các giải pháp tái cơ cấu Agribank xác thực và có tính thực tiễn cao, không trùng lặp với các công trình đã đƣợc nghiên cứu và công bố trƣớc đây.
Những đóng góp của luận văn: Thứ nhất, trong phần cơ sở lý luận, luận văn đã xác định đƣợc tầm quan trọng của việc tái cơ cấu Agribank đồng thời luận văn cũng chỉ rõ những biện pháp cần phải thực hiện trong quá trình tái cơ cấu; Thứ hai, rút ra những bài học kinh nghiệm trong quá trình tái cơ cấu NHTM của một số nƣớc trên thế giới để vận dụng vào việc tái cơ cấu Agribank; Thứ ba, phân tích và đánh giá thực trạng tái cơ cấu Ngân hàng Nông nghiệp và phát triên nông thôn Việt Nam trong giai đoạn 2009-2013, từ đó tổng hợp những thành tựu, những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế trong quá trình tái cơ cấu Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam; Phân tích rõ những lý do cho thấy sự cần thiết phải tái cơ cấu Agribank. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Cơ sở lý luận về tái cơ cấu ngân hàng thƣơng mại 1. Tổng quan ngân hàng thƣơng mại 1.
Khái niệm ngân hàng thƣơng mại Tập quán luật pháp của mỗi quốc gia, mỗi vùng lãnh thổ khác nhau nên những quan niệm về NHTM không đồng nhất giữa các khu vực trên thế giới. Vì vậy, trong quá trình hình thành và phát triển từ thế kỷ 15 đến nay, đã có rất nhiều khái niệm về NHTM nhƣ sau: Tại Pháp: “NHTM là những xí nghiệp hay cơ sở thường xuyên nhận của công chúng dưới hình thức khác các số tiền mà họ dùng cho chính họ vào nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính” [17, tr13]. Tại Mỹ: “Bất kỳ một tổ chức nào cung cấp tài khoản tiền gửi cho phép khách hàng rút tiền theo yêu cầu (như bằng cách viết séc hay bằng việc rút tiền điện tử) và cho vay đối với tổ chức kinh doanh hay cho vay thương mại sẽ được xem là một ngân hàng” [15, tr14]. Tại Việt Nam: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng.
Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng bao gồm NHTM, ngân hàng chính sách và ngân hàng hợp tác xã”. “NHTM là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác nhằm mục tiêu lợi nhuận” [16, tr2]. Trong đó, hoạt động ngân hàng đƣợc quy định là việc kinh doanh cung ứng thƣờng xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ: nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Nhƣ vậy, NHTM là tổ chức tín dụng vay tiền của ngƣời gửi và cho các công ty, cá nhân vay lại và có cùng mục tiêu lợi nhuận nhƣ các doanh nghiệp khác trong nền kinh tế.
Hoạt động kinh doanh của NHTM gắn liền với các hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp, các tổ chức và các chủ thể kinh 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Trong quá trình đó, NHTM thực hiện vai trò tham gia điều tiết vĩ mô đối với nền kinh tế thông qua các hoạt động của mình.