Luận văn tác dụng của lá chè xanh tới khả năng sinh trưởng và phòng trị bệnh cho lợn hương từ 1 6 tháng tuổi nuôi tại trại lợn khoa chăn nuôi thú y

Luận văn nghiên cứu tác dụng của lá chè xanh đối với sinh trưởng và phòng trị bệnh cho lợn hương từ 1-6 tháng tuổi tại trại lợn khoa chăn nuôi thú y.

• Tác giả: Bùi Anh Tú
• Người hướng dẫn: ThS. Đỗ Thị Lan Phương
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tác Dụng Của Lá Chè Xanh Đối Với Khả Năng Sinh Trưởng Và Phòng Bệnh Cho Lợn Hương 1-6 Tháng Tuổi
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Nguồn gốc cây chè xanh
• 2.2. Cơ sở khoa học của sự sinh trưởng ở lợn thịt
• 2.2.1. Cơ sở di truyền của sự sinh trưởng
• 2.2.2. Sinh trưởng và các chỉ tiêu đánh giá sự sinh trưởng ở vật nuôi
• 2.2.2.1. Khái niệm về sinh trưởng
• 2.2.2.2. Các chỉ tiêu đánh giá sức sinh trưởng
• 2.2.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của vật nuôi
• 2.2.3.1. Yếu tố bên trong
• 2.2.3.1.1. Ảnh hưởng di truyền của dòng, giống cá thể
• 2.2.3.1.2. Điều khiển quá trình trao đổi chất của các hormone
• 2.2.3.2. Yếu tố bên ngoài
• 2.2.3.2.1. Vai trò và nhu cầu về protein, axit amin đối với lợn nuôi thịt
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm, thời gian nghiên cứu
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.4.2. Khối lượng lợn bắt đầu thí nghiệm và kết thúc
• 3.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Nghiên cứu bổ sung lá chè xanh vào vào khẩu phần ăn cho lợn nuôi tại trại lợn khoa Chăn nuôi Thú y
• 4.2. Khả năng sinh trưởng tích lũy của lợn thí nghiệm
• 4.3. Sinh trưởng tuyệt đối của lợn thí nghiệm
• 4.4. Sinh trưởng tương đối của lợn Hương
• 4.5. Lượng thức ăn tiêu thụ/ngày của lợn thí nghiệm
• 4.6. Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng của lợn thí nghiệm
• 4.7. Tình hình mắc bệnh của lợn Hương thí nghiệm tại trại Chăn nuôi lợn
• 4.8. Kết quả điều trị bệnh cho lợn Hương
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tác dụng của lá chè xanh

Lá chè xanh được nghiên cứu như một giải pháp tự nhiên thay thế các chất kích thích tăng trưởng và kháng sinh trong chăn nuôi. Nó có khả năng phòng bệnh, thanh lọc cơ thể, và cải thiện sức khỏe lợn. Việc sử dụng lá chè xanh giúp giảm chi phí và tạo ra thực phẩm an toàn theo hướng hữu cơ. Nghiên cứu này tập trung vào tác dụng dinh dưỡng của lá chè xanh đối với lợn hương 1-6 tháng tuổi, nhằm nâng cao sinh trưởng lợn hương và giảm tỷ lệ mắc bệnh.

1.1. Lá chè xanh trong chăn nuôi

Lá chè xanh được sử dụng như một chất bổ sung tự nhiên trong khẩu phần ăn của lợn hương. Nó chứa các hợp chất chống oxy hóa và kháng khuẩn, giúp tăng cường sức khỏe lợn và giảm nguy cơ mắc bệnh. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc bổ sung lá chè xanh vào thức ăn giúp cải thiện sinh trưởng lợn hương và tăng hiệu quả sử dụng thức ăn.

1.2. Tác dụng dinh dưỡng của lá chè xanh

Lá chè xanh cung cấp các chất dinh dưỡng thiết yếu như polyphenol, catechin, và vitamin, giúp tăng cường dinh dưỡng cho lợn. Các chất này có tác dụng kích thích tiêu hóa, tăng cường hấp thu chất dinh dưỡng, và cải thiện sinh trưởng lợn hương. Ngoài ra, lá chè xanh còn giúp giảm lượng mỡ trong thịt, tạo ra sản phẩm thịt chất lượng cao.

II. Sinh trưởng lợn hương

Nghiên cứu tập trung vào đánh giá sinh trưởng lợn hương khi bổ sung lá chè xanh vào khẩu phần ăn. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, và sinh trưởng tương đối. Kết quả cho thấy, lợn hương 1-6 tháng tuổi được bổ sung lá chè xanh có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn so với nhóm đối chứng.

2.1. Sinh trưởng tích lũy

Sinh trưởng tích lũy của lợn hương được đo lường qua sự tăng khối lượng cơ thể theo thời gian. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, nhóm lợn được bổ sung lá chè xanh có khối lượng tăng trưởng cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng. Điều này chứng minh tác dụng của lá chè xanh trong việc thúc đẩy sinh trưởng lợn hương.

2.2. Sinh trưởng tuyệt đối và tương đối

Sinh trưởng tuyệt đối và sinh trưởng tương đối của lợn hương được đánh giá qua sự tăng khối lượng và kích thước cơ thể. Nhóm lợn được bổ sung lá chè xanh có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn, đồng thời tỷ lệ tăng trưởng tương đối cũng cao hơn. Điều này cho thấy lá chè xanh có tác động tích cực đến quá trình sinh trưởng lợn hương.

III. Phòng bệnh cho lợn

Lá chè xanh không chỉ giúp cải thiện sinh trưởng lợn hương mà còn có tác dụng phòng bệnh cho lợn. Các hợp chất kháng khuẩn và chống oxy hóa trong lá chè xanh giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm nguy cơ mắc các bệnh đường tiêu hóa và hô hấp. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học để ứng dụng lá chè xanh trong chăm sóc lợn hương.

3.1. Tác dụng phòng bệnh

Lá chè xanh có khả năng phòng bệnh cho lợn nhờ các hợp chất kháng khuẩn và chống viêm. Nghiên cứu chỉ ra rằng, nhóm lợn được bổ sung lá chè xanh có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn đáng kể so với nhóm đối chứng. Điều này chứng minh hiệu quả của lá chè xanh trong việc tăng cường sức khỏe lợn.

3.2. Ứng dụng trong chăm sóc lợn hương

Việc bổ sung lá chè xanh vào khẩu phần ăn của lợn hương không chỉ giúp cải thiện sinh trưởng mà còn giảm chi phí chăm sóc lợn hương. Nghiên cứu này khuyến nghị sử dụng lá chè xanh như một giải pháp tự nhiên trong chăn nuôi lợn hương, đặc biệt là trong giai đoạn 1-6 tháng tuổi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong ngành chăn nuôi hiện đại, việc sử dụng các chất kích thích sinh trưởng và kháng sinh tổng hợp trong khẩu phần ăn từng được áp dụng phổ biến nhằm nâng cao năng suất, phòng ngừa dịch bệnh và cải thiện hiệu quả chuyển hóa thức ăn. Tuy nhiên, tình trạng lạm dụng hóa dược đã dẫn đến nguy cơ tồn dư kháng sinh trong các sản phẩm thịt, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và làm tăng khả năng kháng kháng sinh của vi sinh vật gây bệnh. Trước thực trạng đó, xu hướng chăn nuôi an toàn sinh học và chăn nuôi hữu cơ đang được định hình rõ nét, trong đó việc ứng dụng các hoạt chất sinh học tự nhiên từ thảo dược (như chè xanh, gừng, nghệ) làm phụ gia thức ăn đang nhận được sự quan tâm nghiên cứu nhằm hỗ trợ phòng bệnh, thanh lọc cơ thể và nâng cao phẩm chất thịt.

Lợn Hương là giống lợn bản địa có nguồn gốc từ vùng biên giới tỉnh Cao Bằng (giáp Trung Quốc). Giống lợn này mang nhiều đặc tính thích nghi hoang dã, sức đề kháng cao, thịt săn chắc, thơm ngọt và lớp mỡ có mùi thơm đặc trưng. Tuy nhiên, tốc độ sinh trưởng của lợn Hương tương đối chậm (theo y văn, lợn lúc 8 tháng tuổi chỉ đạt khoảng 39,62 kg/con, mức tiêu tốn thức ăn lên tới 4,37 kg thức ăn/kg tăng khối lượng). Tại Thái Nguyên, một vùng chuyên canh chè lớn của cả nước, nguồn phụ phẩm từ cây chè rất dồi dào nhưng việc nghiên cứu bổ sung bột lá chè xanh vào khẩu phần ăn của lợn Hương nhằm khai thác tiềm năng sinh trưởng và phòng trị bệnh tiêu hóa, hô hấp vẫn chưa được đánh giá đầy đủ qua thực nghiệm bài bản.

Để giải quyết vấn đề thực tiễn trên, khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Bùi Anh Tú (Chuyên ngành Thú y, Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên, năm 2019) đã xác định các mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể:

1. Nghiên cứu các tỷ lệ bổ sung khác nhau của bột lá chè xanh (20 g và 30 g/kg thức ăn) vào khẩu phần ăn để xác định mức độ ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng (tích lũy, tuyệt đối, tương đối), lượng thức ăn tiêu thụ và hiệu quả chuyển hóa thức ăn ở lợn Hương từ 21 ngày tuổi đến 6 tháng tuổi.
2. Đánh giá ảnh hưởng của việc bổ sung bột lá chè xanh tới tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy và hội chứng hô hấp, đồng thời theo dõi hiệu quả điều trị bệnh khi sử dụng các phác đồ thú y tương ứng.

• Đối tượng nghiên cứu: Bột lá chè xanh (Camellia sinensis (L) O. Kuntze) và lợn Hương giai đoạn nuôi thịt từ 21 ngày tuổi đến 6 tháng tuổi.
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi lợn thuộc Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Thực nghiệm được tiến hành liên tục từ tháng 5 năm 2019 đến tháng 11 năm 2019.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng dựa trên các nguyên lý sinh lý học động vật, di truyền học số lượng và bệnh lý thú y:

• Cơ sở khoa học về cây chè xanh: Phân loại học thực vật xác định cây chè thuộc chi Camellia, tên khoa học là Camellia sinensis (L) O. Kuntze. Cây chè chứa phức hợp catechin, polyphenol và chất chống oxy hóa tự nhiên, có tác dụng tăng cường miễn dịch, kháng khuẩn và cải thiện các chỉ tiêu sinh lý - huyết học ở động vật.
• Lý thuyết di truyền số lượng về tính trạng sinh trưởng: Khả năng tăng khối lượng ở lợn là tính trạng số lượng, chịu sự chi phối của hiệu ứng đa gen (polygene) và tương tác môi trường theo công thức: $$P = G + E = A + D + I + E_g + E_s$$ Trong đó, giá trị kiểu hình ($P$) là sự tổng hợp giữa giá trị kiểu gen ($G$) gồm giá trị cộng gộp ($A$), sai lệch trội ($D$), sai lệch tương tác ($I$) và các sai lệch môi trường chung ($E_g$), môi trường riêng ($E_s$).
• Nguyên lý sinh trưởng và tiêu chuẩn đánh giá: Quá trình sinh trưởng là sự tích lũy chất hữu cơ thông qua đồng hóa và dị hóa, tăng sinh và phì đại tế bào mô cơ, xương. Các chỉ tiêu sinh trưởng được tính toán chuẩn hóa theo Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2-39-77, gồm:
  • Sinh trưởng tích lũy: Khối lượng cơ thể (kg) qua các mốc khảo sát hàng tháng.
  • Sinh trưởng tuyệt đối ($A$): $A = \frac{W_1 - W_0}{T_1 - T_0}$ (g/con/ngày), với $W_0, W_1$ là khối lượng đầu và cuối kỳ khảo sát; $T_0, T_1$ là thời điểm khảo sát.
  • Sinh trưởng tương đối ($R$): $R = \frac{W_1 - W_0}{\frac{W_1 + W_0}{2}} \times 100$ (%).
• Lý thuyết bệnh lý đường tiêu hóa và hô hấp: Hội chứng tiêu chảy ở lợn thường do sự mất cân bằng vi sinh đường ruột và sự phát triển quá mức của vi khuẩn cơ hội (Escherichia coli, Salmonella, Clostridium perfringens), kết hợp với các biến động nhiệt độ, độ ẩm môi trường chuồng nuôi.

Thiết kế và phương pháp thực nghiệm:

• Bố trí thí nghiệm: Đề tài sử dụng phương pháp phân lô so sánh ngẫu nhiên hoàn toàn. Tổng số 45 lợn Hương (21 ngày tuổi, khối lượng ban đầu đồng đều $2,83 - 2,89\text{ kg/con}$) được chia đều vào 3 lô (15 con/lô, cơ cấu tính biệt đực/cái tương đương):
  • Lô Đối chứng (ĐC): Khẩu phần cơ sở (thức ăn tinh phối trộn + thức ăn thô xanh gồm thân cây chuối, lá và thân cỏ voi, rau lang), không bổ sung lá chè xanh ($0\text{ g/kg}$ thức ăn).
  • Lô Thí nghiệm 1 (TN1): Khẩu phần cơ sở bổ sung $20\text{ g}$ bột lá chè xanh/kg thức ăn tinh.
  • Lô Thí nghiệm 2 (TN2): Khẩu phần cơ sở bổ sung $30\text{ g}$ bột lá chè xanh/kg thức ăn tinh.
• Phương thức chăn nuôi và chăm sóc: Chế độ bán chăn thả, cho ăn 3 bữa/ngày (sáng, trưa, chiều), sau đó thả ra sân vận động ngoài trời; ban đêm nhốt trong chuồng hở thông thoáng có tường rào cao $1,8\text{ m}$ và rãnh thoát chất thải vào bể chứa.
• Công tác thú y: Lợn được tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin (tụ huyết trùng, dịch tả lợn, phó thương hàn); tẩy giun định kỳ ở 4 tháng tuổi; khử trùng chuồng nuôi hàng tuần bằng Vetvaco-Iodine hoặc Povidine 10%.
• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Khối lượng lợn được cân định kỳ hàng tháng bằng lồng sắt chuyên dụng trên cân đĩa vào buổi sáng trước khi cho ăn, cùng 1 người thao tác và cùng 1 cân. Lượng thức ăn ăn vào được cân theo dõi hàng ngày. Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý thống kê bằng phần mềm Microsoft Excel, tính các tham số giá trị trung bình ($\bar{X}$), sai số trung bình ($m_x$) và hệ số biến dị ($C_v%$).

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ đòi hỏi của thực tiễn chăn nuôi an toàn sinh học nhằm hạn chế tồn dư kháng sinh và hóa chất kích thích tăng trọng. Chương này phân tích các thế mạnh của giống lợn Hương (thịt ngọt, mềm, mỡ thơm tự nhiên, khả năng chống chịu tốt) và tiềm năng khai thác nguồn chè xanh tại địa phương để tạo ra sản phẩm thịt lợn thảo dược đạt giá trị kinh tế cao. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn được khẳng định thông qua việc cung cấp các dẫn liệu định lượng về mức độ bổ sung bột lá chè xanh thích hợp trong khẩu phần ăn của lợn thịt.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng thuật toàn diện các nghiên cứu trong nước và quốc tế có liên quan:

• Nguồn gốc, phân loại thực vật và thành phần hóa học của cây chè (Camellia sinensis), cơ chế dược lý của catechin trong việc chống oxy hóa và cải thiện miễn dịch.
• Cơ sở di truyền học số lượng và sinh lý học về quá trình sinh trưởng ở gia súc; các yếu tố ảnh hưởng gồm di truyền giống, hệ thống nội tiết (hormone STH tuyến yên, hormone sinh dục androgen và oestrogen), nhu cầu dinh dưỡng (protein, tỷ lệ cân đối axit amin, gluxit, tỷ lệ canxi/photpho 1,5 - 2/1, vitamin A, D, E) và tiểu khí hậu chuồng nuôi (nhiệt độ tối ưu $15 - 18^\circ\text{C}$ cho lợn nuôi béo, độ ẩm $70%$, ánh sáng).
• Đặc điểm sinh học của giống lợn Hương (nguồn gốc Cao Bằng, đặc điểm lông trắng vá đen đầu và mông, thành thục sớm nhưng sinh trưởng chậm, khối lượng 8 tháng tuổi chỉ đạt dưới $40\text{ kg}$).
• Tổng quan thực nghiệm bổ sung phụ phẩm thảo dược trong chăn nuôi lợn tại Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và các mô hình chăn nuôi lợn trà xanh thực tế tại Việt Nam (như trang trại tại Ninh Bình); cơ chế bệnh sinh của hội chứng tiêu chảy liên quan đến vi khuẩn E. coli, Salmonella và Clostridium perfringens.

Phần 3: Đối tượng, vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương 3 mô tả chi tiết phương thức tổ chức thực nghiệm trên 45 lợn Hương từ 21 ngày tuổi đến 6 tháng tuổi tại Trại chăn nuôi lợn Khoa Chăn nuôi Thú y. Chương văn bản xác định cụ thể:

• Thiết kế phân lô 3 nghiệm thức: Lô ĐC ($0\text{ g}$ chè xanh), Lô TN1 ($20\text{ g}$ chè xanh/kg thức ăn), Lô TN2 ($30\text{ g}$ chè xanh/kg thức ăn).
• Quy trình chế biến thức ăn phối trộn, tỷ lệ thức ăn thô xanh, quy cách chuồng hở thông thoáng, phác đồ khử trùng định kỳ (Vetvaco-Iodine, Povidine 10%) và tiêm phòng vắc xin.
• Công thức xác định sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối, lượng thức ăn tiêu thụ hàng ngày, tiêu tốn thức ăn trên 1 kg tăng khối lượng (FCR thức ăn tinh), tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ điều trị khỏi bệnh theo các phác đồ thú y cụ thể.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương này trình bày toàn bộ số liệu đo đạc thực tế qua 6 tháng thí nghiệm thông qua các bảng thống kê và biểu đồ phân tích:

1. Khả năng sinh trưởng tích lũy của lợn thí nghiệm

Ở thời điểm bắt đầu (21 ngày tuổi), khối lượng lợn giữa các lô không có sự khác biệt mang ý nghĩa thống kê ($P > 0,05$). Sau 2 tháng nuôi, mức tăng trưởng giữa các lô chưa chênh lệch rõ rệt. Tuy nhiên, từ tháng thứ 3 trở đi, các lô thí nghiệm có bổ sung bột lá chè xanh đã thể hiện ưu thế vượt trội ($P < 0,05$). Kết thúc 6 tháng tuổi, khối lượng lợn ở lô TN2 đạt mức cao nhất.

Giai đoạn theo dõi	Lô ĐC ($n=15$) (kg)	$C_v$ (%)	Lô TN1 ($n=15$) (kg)	$C_v$ (%)	Lô TN2 ($n=15$) (kg)	$C_v$ (%)
21 ngày tuổi	$2,86 \pm 0,04$	5,40	$2,88 \pm 0,02$	3,01	$2,87 \pm 0,04$	4,78
21 ngày đến 2 tháng tuổi	$8,91 \pm 0,07$	3,06	$9,44 \pm 0,79$	2,98	$9,47 \pm 0,07$	2,81
2 đến 3 tháng tuổi	$12,92 \pm 0,11$	3,12	$13,95 \pm 0,13$	3,66	$14,79 \pm 0,17$	4,37
3 đến 4 tháng tuổi	$18,17 \pm 0,17$	3,52	$19,99 \pm 0,15$	2,77	$20,79 \pm 0,14$	2,63
4 đến 5 tháng tuổi	$25,67 \pm 0,12$	1,74	$27,07 \pm 0,15$	2,03	$29,55 \pm 0,15$	1,94
5 đến 6 tháng tuổi	$33,51 \pm 0,20$	2,26	$35,51 \pm 0,22$	2,29	$37,15 \pm 0,23$	2,28

So với lô ĐC, việc bổ sung bột lá chè xanh giúp tăng khối lượng lợn lúc 6 tháng tuổi thêm $2,00\text{ kg/con}$ (ở mức bổ sung $20\text{ g/kg}$) và thêm $3,64\text{ kg/con}$ (ở mức bổ sung $30\text{ g/kg}$).

2. Sinh trưởng tuyệt đối và sinh trưởng tương đối

• Sinh trưởng tuyệt đối: Tăng trưởng tuyệt đối tăng dần theo các giai đoạn tuổi. Ở giai đoạn kết thúc (5 - 6 tháng tuổi), lợn ở lô TN2 đạt tốc độ tăng khối lượng cao nhất với $273,33 \pm 20,57\text{ g/con/ngày}$, cao hơn lô ĐC ($230,00 \pm 12,68\text{ g/con/ngày}$) là $43,33\text{ g/con/ngày}$ ($P < 0,05$). Lô TN1 đạt $236,67 \pm 20,57\text{ g/con/ngày}$.
• Sinh trưởng tương đối: Tuân theo quy luật hyperbol giảm dần theo lứa tuổi. Giai đoạn 21 ngày đến 2 tháng tuổi đạt mức cao nhất (Lô ĐC: $102,73%$; Lô TN1: $85,87%$; Lô TN2: $108,54%$), sau đó giảm đều xuống mức thấp nhất ở giai đoạn 5 - 6 tháng tuổi (Lô ĐC: $26,51%$; Lô TN1: $26,96%$; Lô TN2: $22,76%$), phản ánh trạng thái cân bằng đồng hóa và dị hóa khi cơ thể trưởng thành.

3. Tiêu thụ thức ăn và hiệu quả sử dụng thức ăn

Lượng thức ăn tinh tiêu thụ bình quân mỗi ngày và mức tiêu tốn thức ăn tinh/kg tăng khối lượng cho thấy hiệu quả chuyển hóa rõ rệt ở các lô có chè xanh.

Chỉ tiêu theo dõi	Đơn vị	Lô ĐC	Lô TN1	Lô TN2
Tiêu thụ thức ăn tinh bình quân cả kỳ	kg/con/ngày	5,01	4,82	4,60
Tổng khối lượng lợn tăng trong kỳ	kg	459,75	489,40	513,90
Tổng lượng bột lá chè xanh tiêu thụ	g	0	468,86	676,45
Tiêu tốn thức ăn tinh/kg tăng khối lượng (FCR)	kg thức ăn/kg tăng KL	5,01	4,82	4,60

Lô TN2 có mức tiêu tốn thức ăn tinh thấp nhất ($4,60\text{ kg}$ thức ăn tinh/kg tăng khối lượng), tiết kiệm được $0,41\text{ kg}$ thức ăn tinh trên mỗi kg tăng trọng so với lô Đối chứng ($5,01\text{ kg}$).

4. Tình hình mắc bệnh và hiệu quả can thiệp điều trị

Lợn thí nghiệm được theo dõi chặt chẽ về hai chứng bệnh phổ biến: hội chứng tiêu chảy và hội chứng hô hấp.

Hội chứng bệnh	Lô ĐC (Số mắc / Tỷ lệ %)	Lô TN1 (Số mắc / Tỷ lệ %)	Lô TN2 (Số mắc / Tỷ lệ %)
Hội chứng tiêu chảy	4 con / 26,66%	2 con / 13,33%	1 con / 6,66%
Hội chứng hô hấp	2 con / 13,33%	1 con / 6,66%	0 con / 0,00%

Về can thiệp điều trị:

• Với hội chứng hô hấp: Sử dụng thuốc Tiamulin (liều $1\text{ ml/10 kg}$ thể trọng) kết hợp thuốc giải độc gan. Lô TN1 (2/2 con) và Lô TN2 (1/1 con) đạt tỷ lệ khỏi bệnh $100%$; ở Lô ĐC đạt tỷ lệ khỏi theo văn bản là $75%$ (bảng thống kê ghi nhận 1 con khỏi trên 4 ca điều trị tổng hợp).
• Với hội chứng tiêu chảy: Tiêm Hanflo 4%. Tỷ lệ điều trị khỏi ở Lô TN1 đạt $100%$ (1/1 con khỏi), trong khi Lô ĐC đạt $50%$ (1/2 con khỏi). Lô TN2 không phát sinh ca điều trị phải dùng kháng sinh ở thời điểm khảo sát can thiệp.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết các phát hiện thực nghiệm, khẳng định tỷ lệ bổ sung $30\text{ g}$ bột lá chè xanh/kg thức ăn tinh mang lại hiệu quả cao nhất về tăng trưởng và đề kháng bệnh. Phần này đồng thời nêu rõ các đề nghị xuất phát từ hạn chế khách quan của đề tài.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã lượng hóa rõ nét các chỉ tiêu chăn nuôi thông qua số liệu thực nghiệm:

• Nâng cao khả năng sinh trưởng: Khối lượng xuất bán lúc 6 tháng tuổi ở lô bổ sung $30\text{ g}$ bột lá chè xanh/kg thức ăn (Lô TN2) đạt $37,15 \pm 0,23\text{ kg/con}$, cao hơn lô Đối chứng ($33,51 \pm 0,20\text{ kg/con}$) là $3,64\text{ kg/con}$ ($P < 0,05$). Mức bổ sung $20\text{ g/kg}$ (Lô TN1) giúp lợn đạt $35,51 \pm 0,22\text{ kg/con}$, vượt lô ĐC $2,00\text{ kg/con}$. Tốc độ sinh trưởng tuyệt đối giai đoạn 5 - 6 tháng tuổi của lô TN2 đạt $273,33\text{ g/con/ngày}$, vượt trội so với mức $230,00\text{ g/con/ngày}$ của lô ĐC.
• Cải thiện hiệu quả chuyển hóa thức ăn: Tỷ lệ tiêu tốn thức ăn tinh trên 1 kg tăng trọng giảm dần từ $5,01\text{ kg}$ (lô ĐC) xuống $4,82\text{ kg}$ (lô TN1) và đạt mức tối ưu $4,60\text{ kg}$ (lô TN2). Điều này mang lại giá trị giảm thiểu chi phí thức ăn tinh trong chu kỳ nuôi bán chăn thả.
• Tác dụng phòng bệnh: Tỷ lệ mắc tiêu chảy giảm từ $26,66%$ ở lô ĐC xuống còn $13,33%$ (lô TN1) và $6,66%$ (lô TN2). Tỷ lệ mắc bệnh đường hô hấp giảm từ $13,33%$ (lô ĐC) xuống $6,66%$ (lô TN1) và được triệt tiêu hoàn toàn ($0%$) ở lô TN2.
• Giải pháp đề xuất: Bổ sung bột lá chè xanh vào khẩu phần thức ăn tinh với hàm lượng $30\text{ g/kg}$ thức ăn cho lợn Hương từ sau cai sữa (21 ngày tuổi) đến 6 tháng tuổi; kết hợp khử trùng chuồng nuôi bằng Vetvaco-Iodine hoặc Povidine 10% và xử lý bệnh sớm bằng Tiamulin ($1\text{ ml/10 kg}$ thể trọng + giải độc gan) đối với bệnh hô hấp hoặc Hanflo 4% đối với tiêu chảy.
• Đóng góp của đề tài: Khóa luận cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm đầu tiên về việc bổ sung chè xanh bản địa trên đối tượng lợn Hương nuôi tại Thái Nguyên, chứng minh phụ phẩm thảo dược tự nhiên hoàn toàn có khả năng thay thế chất kích thích sinh trưởng tổng hợp, thúc đẩy hướng đi chăn nuôi lợn đặc sản an toàn sinh học.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên công bố trực tiếp của tác giả tại Phần 5, đề tài tồn tại một số hạn chế nội tại:

• Thời gian nghiên cứu và thực tập có hạn (6 tháng theo dõi trên 1 lứa lợn từ tháng 5 đến tháng 11 năm 2019).
• Quy mô đàn nghiên cứu còn ở mức vừa phải (tổng số 45 con chia cho 3 nghiệm thức, tức 15 con/lô), chưa tiến hành lặp lại các đợt thí nghiệm để kiểm chứng độ ổn định qua các mùa vụ thời tiết khác nhau trong năm.
• Chưa khảo sát các chỉ tiêu mổ khảo sát đánh giá chất lượng thịt xẻ, tỷ lệ nạc/mỡ, hàm lượng polyphenol tồn dư hoặc phân tích hóa sinh máu chuyên sâu.

Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tác giả đề nghị tiếp tục mở rộng các nghiên cứu thực nghiệm với quy mô đàn lớn hơn, có lặp lại thí nghiệm, và khảo sát thêm tác động của bột lá chè xanh trên các giai đoạn phát triển khác cũng như chất lượng thành phẩm thịt lợn Hương.

---

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận có giá trị tham khảo học thuật và ứng dụng cụ thể:

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y thực hành, cán bộ khuyến nông và các chủ trang trại chăn nuôi gia súc bản địa quy mô vừa và nhỏ.
• Nội dung tham khảo hữu ích:
  • Quy trình thiết kế thí nghiệm phân lô so sánh trên lợn con sau cai sữa (từ 21 ngày tuổi) áp dụng phương thức bán chăn thả.
  • Công thức khẩu phần bổ sung bột thảo dược ($20 - 30\text{ g}$ lá chè xanh/kg thức ăn) và phương pháp tính toán chuẩn xác các chỉ tiêu sinh trưởng tích lũy, tuyệt đối, tương đối theo TCVN 2-39-77.
  • Phác đồ điều trị thực nghiệm hội chứng tiêu chảy bằng Hanflo 4% và hội chứng hô hấp bằng Tiamulin phối hợp giải độc gan trong điều kiện thực tế chuồng hở.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khối lượng và độ tuổi của đàn lợn Hương khi bắt đầu và kết thúc thí nghiệm là bao nhiêu?
Lợn Hương bắt đầu thí nghiệm lúc 21 ngày tuổi với khối lượng trung bình dao động từ $2,83 \pm 0,02\text{ kg}$ đến $2,89 \pm 0,03\text{ kg/con}$ (không có sự sai khác thống kê giữa các lô). Khi kết thúc thí nghiệm lúc 6 tháng tuổi, khối lượng lợn đạt $33,51 \pm 0,20\text{ kg}$ ở lô ĐC; $35,51 \pm 0,22\text{ kg}$ ở lô TN1; và đạt cao nhất ở lô TN2 với $37,15 \pm 0,23\text{ kg/con}$.

2. Mức bổ sung bột lá chè xanh nào mang lại hiệu quả sinh trưởng tốt nhất cho lợn Hương?
Mức bổ sung $30\text{ g}$ bột lá chè xanh/kg thức ăn (Lô TN2) cho hiệu quả vượt trội nhất. Lợn ở lô này có khối lượng kết thúc cao hơn lô đối chứng $3,64\text{ kg/con}$, sinh trưởng tuyệt đối giai đoạn 5 - 6 tháng tuổi đạt $273,33\text{ g/con/ngày}$ (vượt lô ĐC $43,33\text{ g/con/ngày}$) và chỉ số FCR thức ăn tinh thấp nhất ($4,60\text{ kg}$ thức ăn/kg tăng khối lượng so với $5,01\text{ kg}$ của lô ĐC).

3. Tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy và hô hấp ở các lô thí nghiệm biến động ra sao?
Việc bổ sung bột lá chè xanh giúp hạ thấp tỷ lệ bệnh. Hội chứng tiêu chảy giảm từ $26,66%$ (lô ĐC: 4/15 con) xuống $13,33%$ (lô TN1: 2/15 con) và $6,66%$ (lô TN2: 1/15 con). Hội chứng hô hấp giảm từ $13,33%$ (lô ĐC: 2/15 con) xuống $6,66%$ (lô TN1: 1/15 con) và không có lợn nào mắc ($0%$) ở lô TN2.

4. Khẩu phần ăn cơ sở và phương thức chăn nuôi trong thí nghiệm được tổ chức như thế nào?
Lợn được nuôi theo phương thức bán chăn thả, ăn 3 bữa/ngày (sáng, trưa, chiều) bằng thức ăn tinh phối trộn (bột ngô, cám gạo, bột đỗ tương) kết hợp thức ăn thô xanh (thân cây chuối, lá và thân cỏ voi, rau lang). Sau bữa ăn, lợn được thả ra bãi chăn thả để tự do vận động và nhốt chuồng vào ban đêm hoặc khi thời tiết bất lợi.

5. Các loại hóa dược và phác đồ điều trị nào đã được tác giả áp dụng khi lợn phát bệnh?
Khóa luận sử dụng vắc xin phòng bệnh dịch tả, tụ huyết trùng và phó thương hàn; sát trùng chuồng trại bằng Vetvaco-Iodine và Povidine 10%. Khi lợn mắc bệnh, phác đồ điều trị gồm: Tiamulin (liều $1\text{ ml/10 kg}$ thể trọng) kết hợp thuốc giải độc gan cho hội chứng hô hấp (tỷ lệ khỏi $75 - 100%$); và Hanflo 4% cho hội chứng tiêu chảy (tỷ lệ khỏi $50 - 100%$).

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Bùi Anh Tú đã chứng minh một cách thực nghiệm rằng việc bổ sung bột lá chè xanh vào khẩu phần ăn với tỷ lệ $30\text{ g/kg}$ thức ăn tinh giúp cải thiện rõ rệt khả năng sinh trưởng tích lũy (đạt $37,15\text{ kg}$ ở 6 tháng tuổi) và giảm hệ số tiêu tốn thức ăn tinh xuống $4,60\text{ kg/kg}$ tăng khối lượng ở giống lợn Hương. Đồng thời, các hoạt chất sinh học tự nhiên trong chè xanh thể hiện vai trò nâng cao sức đề kháng, giúp hạ thấp tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy xuống $6,66%$ và hội chứng hô hấp xuống $0%$. Dù còn hạn chế về quy mô đàn và chưa tiến hành khảo sát lặp lại chu kỳ, công trình cung cấp những dẫn liệu khoa học xác thực phục vụ phát triển kỹ thuật chăn nuôi lợn bản địa an toàn sinh học tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong chăn nuôi việc bổ sung các chất kích thích tăng trưởng, kháng sinh vào khẩu phần được sử dụng rất nhiều nhằm cải thiện năng suất, ngăn ngừa bệnh tật và cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn. Ngày nay, việc sử dụng các chất này có xu hướng giảm dần do chúng có tác động đến sức khỏe của người tiêu dùng bởi sự tồn dư kháng sinh trong hầu hết các sản phẩm thịt. Chính vì vậy, các chất kháng sinh có nguồn gốc từ thiên nhiên có trong các loại thảo dược: Chè xanh, gừng, nghệ… bổ sung vào thức ăn cho gia súc, gia cầm có tác dụng pḥng bệnh, thanh lọc cơ thể, giảm được giá thành, tạo ra thực phẩm an toàn theo hướng nuôi hữu cơ.

Thịt lợn là một trong các loại thực phẩm được sử dụng phổ biến trong các bữa ăn hàng ngày của người dân Việt Nam. Hiện nay, nhu cầu sử dụng thực phẩm của con người ngày càng tăng lên, để đáp ứng được nhu cầu của thị trường, nhiều hộ gia đình đã đầu tư chuồng trại, con giống, thức ăn để nuôi lợn theo hướng công nghiệp với quy mô lớn. Lợn Hương là giống lợn có nguồn gốc từ Cao Bằng. Lợn có nhiều đặc điểm tương ứng với lợn rừng, thịt mềm, ngọt, đặc biệt thịt có mùi thơm rất riêng biệt.

Về ngoại hình lợn Hương trông gần giống với lợn Móng Cái, thân ngắn, tròn, lông dài, đuôi nhỏ, da dày, thịt chắc, giòn, ngọt. Giống lợn này có lớp mỡ mang mùi thơm tự nhiên. Là giống tự nhiên hoang dã nên sức đề kháng cao, ít bệnh dịch dễ nuôi và không kén thức ăn. Với nguồn gen quý, cách chăn thả theo hướng bán tự nhiên cũng là yếu tố tạo nên chất lượng thơm ngon của lợn Hương.

Thông thường, ngoài khẩu phần thức ăn riêng như cám ngô, cám gạo, phần lớn lợn hương được chăn thả bán tự nhiên ở không gian rộng, như: Ngoài vườn, trên đồi. để lợn tự vận động, tự tìm kiếm thức ăn. Đó chính là yếu tố giúp lợn hương chắc, thịt thơm ngon hơn. h 2 Khi bổ sung thảo dược vào khẩu phần thức ăn cho lợn Hương, thảo dược không chỉ có tác dụng phòng bệnh, làm tăng sức đề kháng cho lợn, giúp lợn khỏe mạnh, hồng hào mà còn tăng độ thơm, ngon của thịt.

Những vấn đề trên cho thấy, việc nghiên cứu tác dụng của lá chè xanh trong chăn nuôi lợn Hương từ 1 - 6 tháng tuổi là một việc làm rất cần thiết, nhằm nâng cao sức đề kháng cho lợn, có tác dụng phòng bệnh, giảm lượng mỡ trong thịt lợn hương, thanh lọc cơ thể, thịt thơm ngon. Người tiêu dùng được sử dụng thịt lợn Hương an toàn theo hướng hữu cơ. Xuất phát từ yêu cầu cấp thiết trên, chúng tôi tiến hành đề tài : “Tác dụng của lá chè xanh tới khả năng sinh trưởng và phòng, trị bệnh cho lợn hương từ 1 - 6 tháng tuổi, nuôi tại trại lợn khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm”. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 1.

Ý nghĩa khoa học Kết quả của đề tài là những thông tin khoa học về tác dụng lá chè xanh tới khả năng sinh trưởng, phòng và trị bệnh cho lợn Hương từ 1 - 6 tháng tuổi. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả của đề tài là cơ sở khoa học để khuyến cáo người chăn bổ sung lá chè xanh vào khẩu phần thức ăn của lợn, nhằm tăng khả năng sinh trưởng, đồng thời giảm khả năng mắc bệnh ở lợn từ 1 - 6 tháng tuổi. h 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài Nguồn gốc cây chè xanh Tên khoa học của cây chè được nhiều nhà khoa học công nhận là: Camellia sinensis(L) O.

Kuntze và có tên đồng nghĩa là: Thea sinensis L. Hiện nay, các nhà thực vật học gộp hai chi Thea và Camellia làm một và gọi là chi Camellia. Vì vậy tên khoa học của cây chè được nhiều người thường gọi là Camellia sinensis(L) O. Theo truyền thuyết, cây chè lần đầu tiên được phát hiện bởi người Trung Quốc vào 2700 trước công nguyên.

Đầu tiên được sử dụng như một dược liệu, sau trở thành một đồ uống mang đậm tính dân tộc của Trung Quốc. Cây chè có tên khoa học là Camellia sinensis và xuất xứ từ vùng hình quạt nằm giữa ngọn đồi Naga, manipuri và Lushai dọc theo biên giới giữa Assam và Miến Điện và Thái Lan vào Việt Nam. Trục Tây Đông chạy từ kinh độ 950 đến 1200 Đông,trục Bắc Nam từ vĩ độ 29o đến 11o Bắc. Những công trình nghiên cứu của Đjêmukhatze (1961 - 1976) về phức catechin của lá chè từ các nguồn gốc khác nhau, so sánh về thành phần các chất catechin giữa các loại chè được trồng trọt và chè mọc hoang dại đã nêu lên luận điểm về sự tiến hóa sinh hóa của cây chè và trên cơ sở đó xác minh nguồn gốc cây chè xuất xứ như trên (theo thị trường xuất khẩu chè, 2014.Bruce phát hiện được những cây chè dại, lá to ở vùng atxam (Ấn Độ), từ đó các học giả người Anh cho rằng nguyên sản của cây chè là ở Ấn Độ chứ không phải là ở Trung Quốc.

Trong tất cả các tài liệu gần đây hầu như không có sự nhất quán nêu lên về nơi xuất xứ của cây chè. Chúng ta biết rằng muốn xác định vùng nguyên sản của một cây trồng cần căn cứ vào h 4 những điều kiện tổng hợp, trong đó cây dã sinh chỉ là một điều kiện mà chủ yếu là cần xét đến tập quán sử dụng, lịch sử trồng trọt và tình hình phân bố các loại hình phân bố các loại hình có quan hệ tới cây trồng đó Đỗ Ngọc Quý và Đỗ Thị Ngọc Oanh, 2008 [23]). Hiện nay chè được phân bố khá rộng trong những điều kiện tự nhiên rất khác nhau từ vĩ đô 30o Nam (Natan - Nam phi) đến vĩ độ 45o bắc (Gruzia- Liên xô) là những nơi có điều kiện tự nhiên khác rất xa vùng nguyên sản. Chè được trồng ở Nhật Bản năm 805 - 814, Indonesia 1684, Liên Xô 1833, Xrilanca 1837 - 1840, Ấn Độ 1834 - 1840 và Tasmania năm 1940 (theo Narrender Kumam Jain và cs.

Những thành tựu gần đây của các nhà nông học Liên Xô cũng như một số nước khác đã tạo ra nhiều giống chè mới có khả năng thích ứng trong những điều kiện khí hậu khác nhau mở ra nhiều triển vọng cho sự nghiệp trồng chè trên thế giới cũng như sử dụng các sản phẩm của cây chè cho ngành nông nghiệp. Cơ sở khoa học của sự sinh trưởng ở lợn thịt 2. Cơ sở di truyền của sự sinh trưởng Một số tính trạng năng suất của lợn đều có chung bản chất di truyền như với các giống gia súc khác, nhưng những biểu hiện cụ thể về giá trị kiểu hình của các tính trạng ấy lại mang các đặc thù riêng do các gen quy định về di truyền của từng loài. Theo Nguyễn Ân và cs.

(1983) [1]; Trần Đình Miên và cs. (1975) [22]; Nguyễn Thiện và Nguyễn Khánh Quắc (1998) [25]: hầu hết các tính trạng về năng suất hay tính trạng có giá trị kinh tế của gia súc như: khả năng cho thịt, khả năng sinh sản, sinh trưởng, cho sữa, cho lông, cho da… đều là các tính trạng số lượng. Ở các tính trạng số lượng, giá trị kiểu hình (Phenotype Value - P) của tính trạng do giá trị kiểu gen (Genotyp value - G) và sai lệch môi trường (Environmental deviation - E) quy định. Quan hệ này được biểu thị bằng công thức P = G + E.

h 5 Khác với tính trạng chất lượng, giá trị kiểu gen của tính trạng số lượng do nhiều gen có hiệu ứng nhỏ (minor gene) cấu tạo thành. Đó là gen mà hiệu ứng riêng biệt của từng gen thì rất nhỏ, nhưng tập hợp nhiều gen nhỏ sẽ có ảnh hưởng rất rõ rệt tới tính trạng nghiên cứu. Hiện tượng này gọi là hiện tượng đa gen (Polygene). Các minor gene này tác động lên tính trạng theo 3 phương thức: cộng gộp, trội và át gen.

Vì vậy giá trị kiểu gen hoạt động thể hiện qua công thức: G = A + D + I. Trong đó: A: là giá trị cộng gộp hay giá trị giống (Additive value or Breeding value). D: là sai lệch trội (Dominance deviation) I: là sai lệch tương tác (Interaction deviation) A là thành phần quan trọng nhất của kiểu gen vì nó ổn định, có thể xác định được và di truyền cho đời sau. Hai thành phần D và I cũng có vai trò quan trọng vì đó là giá trị giống đặc biệt và chỉ xác định được thấp nhất con đường thực nghiệm.

Các tính trạng số lượng còn chịu ảnh hưởng của sai lệch môi trường (E) gồm có 2 loại: - Sai lệch môi trường chung (Eg): (General Environmental deviation) là sai lệch do các nhân tố môi trường tác động thường xuyên lên tính trạng một cách lâu dài. Các yếu tố đó là: thức ăn, khí hậu, chế độ chăm sóc… tác động lên một nhóm cá thể hay một quần thể gia súc (Nguyễn Văn Thiện và cs, 1995), [26]. - Sai lệch môi trường riêng (Es): (Special Environmental deviation) là sai lệch do các nhân tố môi trường tác động riêng rẽ lên từng cá thể riêng biệt trong nhóm vật nuôi, hoặc một vài bộ phận riêng biệt của một cá thể nào đó trong quần thể trong một thời gian ngắn và không thường xuyên. Như vậy khi giá trị kiểu hình của một tính trạng nào đó chi phối bởi từ 2 locus trở lên thì giá trị ấy được biểu thị như sau: P = G + E = A + D + I + Eg + Es.

h 6 Từ những phân tích ở trên cho thấy, các tính trạng năng suất ở lợn cũng như ở các vật nuôi khác là kết quả tác động giữa các yếu tố di truyền và các yếu tố môi trường. Các vật nuôi khác nhau đều nhận được từ bố mẹ chúng một vốn di truyền nhất định. Nhưng tiềm năng di truyền ấy thể hiện cao hay thấp phụ thuộc rất lớn vào môi trường sống của chúng, đặc biệt là các yếu tố: khí hậu, thức ăn, nuôi dưỡng, chăm sóc quản lý. Vì thế trong công tác giống lợn, chúng ta muốn cải tiến các đặc điểm di truyền của giống lợn địa phương nhằm nâng cao năng suất, cần thiết phải thay đổi kiểu gen (G) qua việc tiến hành chọn lọc chặt chẽ giá trị gây giống (A), lai tạo để có những tổ hợp gen mới (D và I), kết hợp với việc cải tiến và tăng cường các biện pháp tác động: thức ăn, nuôi dưỡng, chăm sóc, quản lý, bảo vệ… để khai thác tốt tiềm năng di truyền và khả năng sản xuất của mỗi phẩm giống.