Luận văn thạc sĩ the influence of psychological factors of individual investors on the target of invectors in vietnam stock market

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu the influence of psychological factors of individual investors on the target of invectors in, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Nguyễn Bích Chương
• Người hướng dẫn: Dr. Trần Hà Minh Quân
• Trường học: University of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Finance / Accounting
• Đề tài: Tác động tâm lý đến nhà đầu tư cá nhân trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: master thesis
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENT
• Abstract
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Research background
• 1.2. Problem statement
• 1.3. Scope
• 1.4. Research questions
• 1.5. Research Structure
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW AND HYPOTHESES
• 2.1. Target of investors
• 2.2. Review of psychological factors and hypotheses
• 2.2.1. Overconfidence
• 2.2.2. Excessive Optimism
• 2.2.3. Psychology of Risk
• 4. CHAPTER 4: RESEARCH RESULTS
• 4.1. The main characteristics of the sample
• 4.2. Identify the general behavior of individual investors
• 4.3. Psychology of Risk
• 4.4. Exploratory factor analysis (EFA)
• 4.5. Check the existence of the psychological factors
• 4.6. The relationship between behavioral factors with gender, age and level
• 4.7. The effect of behavioral factors to investors‟ target
• 4.8. Hypothesis testing result
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSION, IMPLICATIONS, AND LIMITATIONS
• 5.1. Limitation and for further research
• APPENDIX 2: The frequency test of the general behavior of individual investors

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động tâm lý đến nhà đầu tư cá nhân trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ từ năm 2000, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc thu hút nhà đầu tư cá nhân. Tâm lý đầu tư đóng vai trò quan trọng trong quyết định của nhà đầu tư. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến hành vi đầu tư của cá nhân, từ đó giúp hiểu rõ hơn về động lực và mục tiêu đầu tư của họ.

1.1. Tâm lý đầu tư và vai trò của nó trong quyết định đầu tư

Tâm lý đầu tư là yếu tố quyết định trong việc ra quyết định của nhà đầu tư. Các yếu tố như sự tự tin thái quá, lạc quan quá mức và hành vi bầy đàn có thể dẫn đến những quyết định sai lầm. Nghiên cứu cho thấy rằng tâm lý có thể ảnh hưởng đến cách mà nhà đầu tư đánh giá rủi ro và lợi nhuận.

1.2. Tình hình thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều biến động lớn. Sự phát triển nhanh chóng của thị trường đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư cá nhân. Tuy nhiên, sự thiếu hiểu biết về tâm lý đầu tư có thể dẫn đến những quyết định không chính xác và rủi ro cao.

II. Những thách thức tâm lý đối với nhà đầu tư cá nhân trên thị trường chứng khoán

Nhà đầu tư cá nhân thường phải đối mặt với nhiều thách thức tâm lý khi tham gia vào thị trường chứng khoán. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và kết quả tài chính của họ.

2.1. Sự tự tin thái quá và ảnh hưởng của nó

Sự tự tin thái quá là một trong những yếu tố tâm lý phổ biến nhất trong đầu tư. Nhiều nhà đầu tư thường đánh giá quá cao khả năng của mình trong việc dự đoán thị trường, dẫn đến việc thực hiện các giao dịch không hợp lý và tăng rủi ro.

2.2. Lạc quan quá mức và những hệ lụy

Lạc quan quá mức có thể khiến nhà đầu tư bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo và không đánh giá đúng mức độ rủi ro. Điều này có thể dẫn đến những quyết định đầu tư sai lầm và tổn thất tài chính nghiêm trọng.

2.3. Hành vi bầy đàn và tác động đến thị trường

Hành vi bầy đàn là hiện tượng mà nhà đầu tư thường làm theo đám đông mà không xem xét kỹ lưỡng. Điều này có thể dẫn đến sự biến động lớn trên thị trường và tạo ra các bong bóng tài sản.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động tâm lý đến nhà đầu tư cá nhân

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp định lượng và định tính để phân tích tác động của các yếu tố tâm lý đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân. Các khảo sát và phỏng vấn sẽ được thực hiện để thu thập dữ liệu.

3.1. Khảo sát và phân tích dữ liệu

Khảo sát sẽ được thực hiện trên một mẫu nhà đầu tư cá nhân tại các công ty chứng khoán. Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích để xác định mối quan hệ giữa các yếu tố tâm lý và quyết định đầu tư.

3.2. Phương pháp phân tích tâm lý đầu tư

Phân tích tâm lý đầu tư sẽ được thực hiện thông qua các chỉ số tâm lý và hành vi đầu tư. Các yếu tố như sự tự tin, lạc quan và hành vi bầy đàn sẽ được xem xét để đánh giá tác động của chúng đến quyết định đầu tư.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố tâm lý có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân. Những phát hiện này có thể được áp dụng để cải thiện chiến lược đầu tư và giảm thiểu rủi ro.

4.1. Tác động của tâm lý đến quyết định đầu tư

Nghiên cứu cho thấy rằng sự tự tin thái quá và lạc quan quá mức có thể dẫn đến những quyết định đầu tư sai lầm. Nhà đầu tư cần nhận thức rõ về những yếu tố này để đưa ra quyết định hợp lý.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để phát triển các chương trình đào tạo cho nhà đầu tư cá nhân, giúp họ nhận thức rõ hơn về tâm lý đầu tư và cách quản lý rủi ro hiệu quả.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng tâm lý đầu tư có ảnh hưởng lớn đến quyết định của nhà đầu tư cá nhân trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tương lai của nghiên cứu này có thể mở ra nhiều hướng đi mới trong việc hiểu rõ hơn về hành vi đầu tư.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Các yếu tố tâm lý như sự tự tin thái quá, lạc quan quá mức và hành vi bầy đàn đã được xác định là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân.

5.2. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phát triển các công cụ hỗ trợ nhà đầu tư cá nhân trong việc quản lý tâm lý và ra quyết định đầu tư hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam sau hơn một thập kỷ hình thành đã trải qua những chu kỳ biến động sâu sắc. Từ giai đoạn bùng nổ năm 2006 với mức tăng trưởng 60% đưa Việt Nam trở thành một trong những điểm nóng tài chính toàn cầu, chỉ số VN-Index đã xác lập đỉnh lịch sử 1.170 điểm trước khi sụt giảm nghiêm trọng do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính và chính sách thắt chặt tiền tệ. Đến cuối năm 2013, thị trường chứng kiến sự phục hồi ấn tượng 21,83%, đưa chỉ số VN-Index đóng cửa ở mức 504,63 điểm và HNX-Index đạt 67,84 điểm. Những đợt tăng giảm phi mã này bộc lộ rõ nét thực tế rằng các mô hình thị trường hiệu quả truyền thống không thể giải thích thấu đáo các biến động bất thường, nơi tâm lý nhà đầu tư cá nhân đóng vai trò chi phối áp đảo.

Đề tài nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề nhận diện và đo lường tác động của các yếu tố tâm lý hành vi đến mục tiêu đầu tư của nhà đầu tư cá nhân trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Mục tiêu cụ thể là kiểm định sự tồn tại của 4 nhóm thiên lệch tâm lý chính và lượng hóa mức độ ảnh hưởng của chúng đến việc lựa chọn giữa chiến lược đầu tư lướt sóng ngắn hạn nhằm tìm kiếm chênh lệch giá và chiến lược nắm giữ dài hạn để thu lợi tức cổ tức cùng tăng trưởng vốn.

Khảo sát thực nghiệm được thực hiện trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Biên Hòa (Đồng Nai) trong giai đoạn cuối năm 2013 đến đầu năm 2014. Với quy mô 400 phiếu khảo sát phát ra và 214 phiếu hợp lệ thu về, nghiên cứu đã xây dựng mô hình hồi quy đạt độ chính xác dự báo lên tới 74,3%, đóng góp cơ sở dữ liệu thực nghiệm quan trọng cho lĩnh vực tài chính hành vi tại các thị trường cận biên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết Tài chính hành vi (Behavioral Finance), một trường phái học thuật xuất hiện nhằm phản biện Lý thuyết thị trường hiệu quả (Efficient Market Hypothesis - EMH) của Eugene Fama. Tài chính hành vi chỉ ra rằng các quyết định đầu tư thường bị chi phối bởi các lỗi nhận thức và cảm xúc chủ quan thay vì thuần túy duy lý. Mô hình nghiên cứu kế thừa và tích hợp các lý thuyết nền tảng sau:

• Lý thuyết Tự tin thái quá (Overconfidence Theory): Theo nghiên cứu của Odean (1998) và Barber & Odean (2001), nhà đầu tư thường có xu hướng đánh giá quá cao kiến thức, khả năng phân tích và độ chính xác của thông tin cá nhân sở hữu, dẫn đến tần suất giao dịch quá mức.
• Lý thuyết Lạc quan quá mức (Excessive Optimism): Kế thừa quan điểm của Scheier & Carver (1985) cùng Gervais, Heaton và Odean (2002), sự lạc quan quá mức thúc đẩy kỳ vọng phi thực tế vào thị trường, khiến nhà đầu tư xem nhẹ các rủi ro hệ thống và báo cáo tiêu cực.
• Lý thuyết Tâm lý rủi ro (Psychology of Risk / Perceived Risk): Dựa trên nghiên cứu của Alhakami & Slovic (1994) và Weber & Milliman (1997), nhận thức rủi ro của cá nhân mang tính biến động cảm xúc, quyết định mức độ chịu đựng rủi ro khi thị trường biến động mạnh.
• Lý thuyết Hành vi bầy đàn (Herd Behavior): Phát triển từ công trình của Bikhchandani & Sharma (2001) và Christie & Huang (1995), mô tả hiện tượng nhà đầu tư từ bỏ niềm tin phân tích độc lập để hành động theo đám đông hoặc tín hiệu mua bán của các tổ chức lớn.

Mô hình định rõ biến phụ thuộc là mục tiêu đầu tư (Target of investors), được đo lường qua sự phân chia: đầu tư ngắn hạn (dưới 1 năm nhằm kiếm lợi nhuận chênh lệch giá) và đầu tư dài hạn (từ 1 năm trở lên nhằm nhận cổ tức và tăng trưởng vốn). Đồng thời, mô hình kiểm soát tác động của các biến nhân khẩu học gồm giới tính, độ tuổi và trình độ học vấn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình định lượng chặt chẽ qua 2 giai đoạn: nghiên cứu sơ bộ (pilot study) và nghiên cứu chính thức.

• Nghiên cứu sơ bộ: Tiến hành khảo sát thử nghiệm trên mẫu 30 nhà đầu tư tại các công ty chứng khoán nhằm hiệu chỉnh câu chữ, loại bỏ các biến quan sát mơ hồ và hoàn thiện bảng hỏi gồm 19 mục đo lường theo thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Rất không đồng ý đến 5: Rất đồng ý).
• Nghiên cứu chính thức: Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có kết hợp phân tầng được triển khai qua hình thức phát phiếu trực tiếp tại các sàn giao dịch chứng khoán ở TP. Hồ Chí Minh, Biên Hòa và phát trực tuyến qua các diễn đàn tài chính như Phutoan.vn. Tổng số 400 bảng câu hỏi đã được phân phối, thu về 214 phiếu hợp lệ (tỷ lệ sử dụng đạt 53,5%), 186 phiếu bị loại bỏ do thiếu thông tin hoặc câu trả lời không nhất quán.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp phân tích gồm ba bước:
  • Kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha: Đánh giá tính nhất quán nội tại của thang đo, loại bỏ các biến quan sát có hệ số tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3.
  • Phân tích nhân tố khám phá (EFA): Sử dụng phép trích Principal Components và phép xoay Varimax để rút gọn 16 biến quan sát hợp lệ thành 4 nhóm nhân tố đại diện có giá trị Eigenvalue lớn hơn 1 và tổng phương sai trích đạt yêu cầu trên 50%.
  • Hồi quy Logistic nhị phân (Binary Logistic Regression): Được lựa chọn vì biến phụ thuộc mang bản chất nhị phân (0: Đầu tư ngắn hạn; 1: Đầu tư dài hạn), giúp ước lượng xác suất thay đổi mục tiêu đầu tư dưới tác động của từng nhân tố tâm lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích từ 214 mẫu khảo sát hợp lệ đã mang lại các phát hiện cụ thể với các chỉ số thống kê rõ ràng:

1. Cơ cấu mẫu và đặc điểm nhân khẩu học: Tỷ lệ nhà đầu tư nam giới chiếm 57,5% (123 người), cao hơn tỷ lệ nữ giới chiếm 42,0% (91 người). Về độ tuổi, nhóm nhà đầu tư trẻ từ 26 đến 35 tuổi chiếm 31,3% và nhóm từ 36 đến 45 tuổi chiếm 34,1%, tạo thành lực lượng giao dịch nòng cốt chiếm tới 65,4% tổng mẫu; nhóm dưới 25 tuổi chiếm 15,9%. Về học vấn, 66,9% có trình độ đại học/cao đẳng và 11,2% có trình độ sau đại học.
2. Phân bổ mục tiêu đầu tư: 43,0% nhà đầu tư (92 người) xác định mục tiêu giao dịch lướt sóng ngắn hạn, trong khi 57,0% (122 người) theo đuổi chiến lược nắm giữ dài hạn.
3. Kiểm định thang đo và phân tích nhân tố EFA: Quá trình kiểm định Cronbach’s Alpha đã loại bỏ biến C4 (thuộc nhóm Tự tin) và O2 (thuộc nhóm Lạc quan) do không đạt độ tin cậy. Phân tích EFA trên 16 biến còn lại đạt hệ số KMO = 0,791, kiểm định Bartlett có mức ý nghĩa Sig. = 0,000, trích xuất được 4 nhân tố tại Eigenvalue = 1,26 với tổng phương sai trích đạt 58,14%.
4. Mức độ biểu hiện của các yếu tố tâm lý: Kiểm định giả thuyết giá trị trung bình (One-Sample T-Test) chỉ ra rằng mức độ Tự tin thái quá và Lạc quan quá mức của nhà đầu tư Việt Nam ở mức dưới trung bình (Mean < 3, p < 0,05). Ngược lại, Tâm lý rủi ro và Hành vi bầy đàn biểu hiện ở mức trên trung bình (Mean > 3, p < 0,05). Đáng chú ý, 53,4% nhà đầu tư thừa nhận luôn tham khảo ý kiến môi giới/chuyên viên và 73,3% có xu hướng giao dịch bám theo khối ngoại.
5. Kết quả mô hình hồi quy Binary Logistic: Mô hình đạt độ tương thích cao với giá trị -2 Log likelihood = 230,897 và tỷ lệ dự báo chính xác tổng thể đạt 74,3%. Cả 4 nhân tố tâm lý đều có ý nghĩa thống kê ở mức p < 0,05 và tác động cùng chiều đến xu hướng chuyển đổi sang đầu tư ngắn hạn. Thứ tự độ mạnh của tác động lần lượt là: Lạc quan quá mức > Hành vi bầy đàn > Tự tin thái quá > Tâm lý rủi ro.

Thảo luận kết quả

Kết quả hồi quy chứng minh một quy luật quan trọng: khi mức độ chi phối của các yếu tố tâm lý càng gia tăng, xác suất nhà đầu tư chuyển dịch từ nắm giữ dài hạn sang đầu tư lướt sóng ngắn hạn càng cao. Điều này phản ánh rõ nét tính chất đầu cơ của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn biến động.

Khi nhà đầu tư xuất hiện tâm lý lạc quan hoặc bị cuốn theo hành vi bầy đàn, họ tin rằng bản thân có thể tận dụng các đợt sóng giá ngắn hạn để tối ưu hóa lợi nhuận. Sự sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao cũng kích thích tần suất đặt lệnh mua bán nhằm đón đầu các biến động giá tức thời thay vì kiên nhẫn chờ đợi cổ tức doanh nghiệp. Kết quả này tương đồng với các phát hiện của Barber & Odean (2001) về việc thiên lệch tâm lý làm gia tăng khối lượng giao dịch ngắn hạn.

Dữ liệu nghiên cứu được tổng hợp và minh họa trực quan qua bảng ma trận xoay nhân tố EFA và bảng trọng số hồi quy Logistic nhị phân trong luận văn. Các biểu đồ thanh phân bổ tần số giúp làm rõ sự khác biệt giữa các nhóm tuổi và trình độ học vấn, cung cấp một bức tranh toàn diện về hành vi giao dịch tại sàn chứng khoán.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giảm thiểu các rủi ro từ bẫy tâm lý và thúc đẩy thị trường phát triển bền vững, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Thiết lập kỷ luật giao dịch cho nhà đầu tư cá nhân: Nhà đầu tư cần chủ động xây dựng nguyên tắc quản trị danh mục bằng văn bản, áp dụng quy tắc cắt lỗ tự động ở mức 7% - 8% và chốt lời theo mục tiêu định mức. Thực hiện ghi chép nhật ký giao dịch định kỳ hàng tuần nhằm giảm thiểu ít nhất 30% các quyết định mua bán cảm tính trong vòng 6 tháng áp dụng.
2. Nâng cao năng lực tư vấn tại các công ty chứng khoán: Các công ty môi giới cần tích hợp các báo cáo đánh giá rủi ro hành vi vào hệ thống khuyến nghị đầu tư. Đặt mục tiêu 100% chuyên viên môi giới phải hoàn thành chương trình đào tạo chuyên sâu về tài chính hành vi trước quý IV, giúp định hướng khách hàng tiếp cận phân tích cơ bản thay vì chạy theo tâm lý đám đông.
3. Hoàn thiện cơ chế giám sát và minh bạch hóa thông tin từ cơ quan quản lý: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần đẩy mạnh các giải pháp thanh tra giao dịch bất thường, xử lý nghiêm các hành vi tung tin đồn thất thiệt và thao túng giá nhằm trục lợi từ tâm lý bầy đàn. Hoàn thiện khung pháp lý công bố thông tin điện tử trong thời gian 12 đến 24 tháng để đảm bảo sự bình đẳng tiếp cận thông tin cho mọi nhà đầu tư.
4. Xây dựng bộ chỉ số tâm lý thị trường tại các viện nghiên cứu: Khuyến nghị các trường đại học và cơ quan nghiên cứu xây dựng chỉ số định lượng tâm lý nhà đầu tư (Investor Sentiment Index) công bố định kỳ hàng tháng, tạo công cụ tham chiếu khách quan giúp thị trường nhận diện các giai đoạn hưng phấn hoặc hoảng loạn quá mức.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng:

• Nhà đầu tư cá nhân: Giúp tự nhận diện các bẫy tâm lý như tự tin thái quá hay hiệu ứng đám đông, từ đó tái cấu trúc chiến lược giao dịch từ lướt sóng cảm tính sang quản lý danh mục kỷ luật và bền vững.
• Chuyên viên tư vấn và môi giới tài chính: Sử dụng kết quả nghiên cứu để thấu hiểu động cơ tâm lý khách hàng, nâng cao chất lượng tư vấn quản trị rủi ro và giữ chân nhà đầu tư qua các chu kỳ biến động của thị trường.
• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động tiêu cực của tâm lý bầy đàn, hỗ trợ quá trình xây dựng các quy định quản lý thị trường và cơ chế can thiệp bình ổn giá kịp thời.
• Học viên cao học, giảng viên và nhà nghiên cứu: Là tài liệu tham khảo giá trị về quy trình ứng dụng phương pháp EFA kết hợp hồi quy Logistic nhị phân trong nghiên cứu tài chính hành vi tại các thị trường mới nổi.

Câu hỏi thường gặp

1. Tài chính hành vi khác biệt thế nào so với lý thuyết tài chính truyền thống? Tài chính truyền thống giả định con người hoàn toàn duy lý và thị trường luôn hiệu quả. Ngược lại, tài chính hành vi chỉ ra rằng các yếu tố tâm lý như tự tin thái quá hay bầy đàn thường xuyên bóp méo nhận thức, dẫn đến các quyết định đầu tư phi lý trí và tạo ra các bất thường về giá trên thị trường.

2. Yếu tố tâm lý nào tác động mạnh nhất đến việc chọn đầu tư ngắn hạn? Theo kết quả hồi quy Logistic, Lạc quan quá mức là nhân tố có tác động mạnh nhất, tiếp theo là Hành vi bầy đàn. Khi nhà đầu tư quá lạc quan vào chiều hướng tăng giá, họ có xác suất cao hơn trong việc tăng tỷ trọng lướt sóng ngắn hạn để tối đa hóa mức chênh lệch giá kỳ vọng.

3. Tại sao mức độ tự tin và lạc quan trong nghiên cứu lại thấp hơn mức trung bình? Khảo sát diễn ra sau giai đoạn thị trường suy thoái sâu từ đỉnh 1.170 điểm và vừa bước vào giai đoạn hồi phục ban đầu năm 2013. Những tổn thất nặng nề trong quá khứ cùng thông tin vĩ mô chưa ổn định khiến tâm lý nhà đầu tư vẫn còn nhiều thận trọng và hoài nghi.

4. Giới tính và độ tuổi có tạo ra sự khác biệt về thiên lệch tâm lý không? Kết quả kiểm định thống kê với mức ý nghĩa p > 0,05 cho thấy chưa đủ bằng chứng thực nghiệm để khẳng định có sự khác biệt rõ rệt về mức độ chi phối của 4 yếu tố tâm lý giữa các nhóm giới tính, độ tuổi và trình độ học vấn khác nhau trong mẫu khảo sát.

5. Mô hình hồi quy Logistic nhị phân đạt độ chính xác bao nhiêu? Mô hình hồi quy nhị phân trong luận văn đạt tỷ lệ dự báo chính xác tổng thể là 74,3% với độ khớp mô hình tốt (-2 Log likelihood = 230,897), khẳng định mối quan hệ định lượng chặt chẽ giữa 4 nhóm nhân tố tâm lý và mục tiêu thời hạn đầu tư.

Kết luận

• Xác lập bằng chứng thực nghiệm khẳng định sự tồn tại của 4 yếu tố tâm lý chi phối thị trường chứng khoán: Tự tin thái quá, Lạc quan quá mức, Tâm lý rủi ro và Hành vi bầy đàn.
• Lượng hóa thành công tác động cùng chiều của 4 nhóm tâm lý hành vi đến xu hướng đầu tư ngắn hạn lướt sóng với độ chính xác mô hình đạt 74,3%.
• Chứng minh hành vi bầy đàn và tâm lý chấp nhận rủi ro tại Việt Nam ở mức cao, trong khi tính tự tin và lạc quan còn nhiều e dè sau các đợt suy thoái.
• Đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện cho 4 chủ thể nhằm nâng cao tính minh bạch thị trường và kiểm soát rủi ro hành vi.
• Mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về việc mở rộng mẫu khảo sát liên tỉnh trên toàn quốc và tích hợp mô hình chuỗi thời gian phân tích tâm lý nhà đầu tư theo thời gian thực.

Quý độc giả, nhà nghiên cứu và nhà đầu tư có thể khai thác các mô hình định lượng chi tiết trong luận văn để ứng dụng trực tiếp vào hoạt động phân tích thị trường và quản trị danh mục đầu tư thực chiến.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING UNIVERSITY OF ECONOMICS HOCHIMINH CITY ---------- NGUYỄN BÍCH CHƯƠNG The influence of psychological factors of individual investors on the target of investors in Vietnam stock market MASTER OF BUSINESS HO CHI MINH CITY, 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING UNIVERSITY OF ECONOMICS HOCHIMINH CITY ---------- NGUYỄN BÍCH CHƯƠNG The influence of psychological factors of individual investorson the target of investors in Vietnam stock market MAJOR: FINANCE / ACCOUNTING MASTER THESIS(Honours) SUPERVISOR: Dr. TRẦN HÀ MINH QUÂN HO CHI MINH CITY, 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 ACKNOWLEDGEMENT I wish to acknowledge the support of my supervisors, Dr. Tran Ha Minh Quan who tirelessly encouraged and guided me in the completion of this research and was always available to tune me in the right direction. I also express the most enthusiastically grateful to my professors at International School of Business, University of Economics, Ho Chi Minh City, for their teaching and guidance during my course.

I wish to recognise the support and encouragement I received from my friends to help each other to complete our theses. I wish to thank my mum who has always supported me in my goals and equally encouraged me in my studies. I wish to thank my company, Dong Nai Urban Environment Service Company Limited for creating favorable conditions of time and money for me to complete my course. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Abstract Economic activities appeared thousands of years ago, when people just exchange each other‟s basic necessities, until great progress today, economy have been extensively studied, but behavioral finance is a new area.

Behavioral finance theories, which are based on the psychology, attempt to understand how emotions and cognitive errors influence individual investors‟ behaviors. This study examines the relationship between investors‟ sentiment and their target on Vietnam stock market. There are many psychological factors that affect performance of investors, but this paper focus on four psychological factors of individual investors: Overconfident, ExcessiveOptimism, Psychology of Risk and Herd Behavior. The target of investors is investor look for short-term arbitrage or dividend income and capital gains in the long-term.

The servey was conducted at some sercurities companies at Ho Chi Minh City and Bien Hoa city, 400 questionaires were distributed directly to investors, 214 votes was eligible. The results show that there is existence of psychological factors of individual investors in the stock market and they impact the target of investors. As there are limited studies about behavioral finance in Vietnam, this study is expected to contribute significantly to the development of this field in Vietnam. Keywords: Stock market, behavioral finance, overconfident, optimism, herd behavior, psychology of risk.

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. 8 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW AND HYPOTHESES .1 Target of investors .2 Review of psychological factors and hypotheses .3 Psychology of Risk .6 Methodology of data analysis .3 Exploration factor analysis (EFA) .4 Binary logistic regression. 23 CHAPTER 4: RESEARCH RESULTS.1 The main characteristics of the sample .2 Identify the general behavior of individual investors. 26 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Psychology of Risk .3 Exploring and measuring the psychological factor group constitutes the behavior of individual investors.3 Psychology of risk .4 Exploratory factor analysis (EFA) .5 Check the existence of the psychological factors .3 Psychology of Risk .6 The relationship between behavioral factors with gender, age and level .7 The effect of behavioral factors to investors‟ target .8 Hypothesis testing result.

44 CHAPTER5:CONCLUSION,IMPLICATIONS,AND LIMITATIONS .3 Limitation and for further research. 56 APPENDIX 2: The frequency test of the general behavior of individual investors. 58 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHAPTER 1: INTRODUCTION 1.1 Research background Vietnam's stock market was launched in 2000, in the first 5 years, the market does not seem to really attract the attention of the wider public and the up and down movements of the market does not create social impact that may extend to affect theoperation of the economy as well as the lives of every citizen.