Nghiên cứu tác động của quản trị doanh nghiệp đến giá trị doanh nghiệp trong khủng hoảng kinh tế ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tác động của quản trị doanh nghiệp đến giá trị doanh nghiệp trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế tại, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Hoàng Bảo Duy
• Người hướng dẫn: GS. Trần Ngọc Thơ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Quản Trị Doanh Nghiệp Đến Giá Trị Doanh Nghiệp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Đối tượng - Phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 1.1. Giá trị doanh nghiệp
• 1.2. Các khái niệm liên quan đến quản trị doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY & CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về các nghiên cứu đã có về mối quan hệ giữa quản trị doanh nghiệp & giá trị doanh nghiệp
• 2.2. Các giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH & KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 3.1. Chọn mẫu và dữ liệu
• 3.2. Các biến nghiên cứu được đưa vào mô hình hồi quy
• 3.3. Mô hình hồi quy
• 3.4. Thống kê mô tả các biến độc lập trong mô hình hồi quy
• 3.5. Phân tích thực nghiệm
• 3.5.1. Phân tích đơn biến
• 3.5.2. Kết quả hồi quy
• 3.5.3. Các kiểm tra bổ sung
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN & HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• 4.1. Các hạn chế của bài nghiên cứu
• 4.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC BẢNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHẦN PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động quản trị doanh nghiệp đến giá trị doanh nghiệp

Quản trị doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc xác định giá trị doanh nghiệp. Các yếu tố như cấu trúc sở hữu, chiến lược quản lý và hiệu quả hoạt động đều ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp. Nghiên cứu cho thấy rằng doanh nghiệp có quản trị tốt thường có giá trị cao hơn. Điều này đặc biệt đúng trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, khi mà sự quản lý hiệu quả có thể giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn.

1.1. Định nghĩa giá trị doanh nghiệp và quản trị doanh nghiệp

Giá trị doanh nghiệp được hiểu là tổng giá trị tài sản của doanh nghiệp, bao gồm cả tài sản hữu hình và vô hình. Quản trị doanh nghiệp là quá trình điều hành và kiểm soát các hoạt động của doanh nghiệp nhằm đạt được mục tiêu tối ưu hóa giá trị cho cổ đông.

1.2. Mối quan hệ giữa quản trị doanh nghiệp và giá trị doanh nghiệp

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng quản trị doanh nghiệp tốt có thể dẫn đến giá trị doanh nghiệp cao hơn. Các yếu tố như sự minh bạch trong quản lý, khả năng ra quyết định và sự tham gia của cổ đông đều có tác động tích cực đến giá trị doanh nghiệp.

II. Vấn đề và thách thức trong quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam

Tại Việt Nam, quản trị doanh nghiệp đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế. Các doanh nghiệp nhà nước thường gặp khó khăn trong việc tối ưu hóa giá trị do sự can thiệp của nhà nước. Điều này dẫn đến hiệu quả hoạt động kém hơn so với doanh nghiệp tư nhân.

2.1. Thách thức trong quản trị doanh nghiệp nhà nước

Doanh nghiệp nhà nước thường phải tuân thủ nhiều quy định và chính sách của nhà nước, điều này có thể hạn chế khả năng ra quyết định nhanh chóng và hiệu quả. Sự thiếu minh bạch trong quản lý cũng là một vấn đề lớn.

2.2. Vấn đề quản lý rủi ro trong doanh nghiệp

Quản lý rủi ro là một yếu tố quan trọng trong quản trị doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần có các chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả để bảo vệ giá trị doanh nghiệp trong thời kỳ khủng hoảng.

III. Phương pháp quản trị doanh nghiệp hiệu quả trong giai đoạn khủng hoảng

Trong giai đoạn khủng hoảng, các doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp quản trị hiệu quả để duy trì và gia tăng giá trị. Việc tối ưu hóa quy trình quản lý và tăng cường sự tham gia của cổ đông là rất cần thiết.

3.1. Chiến lược quản lý tài chính trong khủng hoảng

Quản lý tài chính chặt chẽ giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền và giảm thiểu rủi ro tài chính. Các doanh nghiệp cần xem xét lại các khoản chi tiêu và đầu tư để đảm bảo hiệu quả tối ưu.

3.2. Tăng cường sự tham gia của cổ đông

Sự tham gia của cổ đông trong quá trình ra quyết định có thể giúp doanh nghiệp có được những ý tưởng và giải pháp mới. Điều này cũng tạo ra sự minh bạch và tăng cường niềm tin từ phía cổ đông.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quản trị doanh nghiệp trong việc nâng cao giá trị

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng các phương pháp quản trị hiệu quả để nâng cao giá trị trong thời kỳ khủng hoảng. Các nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng việc áp dụng các chiến lược quản lý tốt có thể giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn và gia tăng giá trị.

4.1. Các doanh nghiệp thành công trong quản trị

Một số doanh nghiệp tại Việt Nam đã thành công trong việc áp dụng các phương pháp quản trị hiệu quả, từ đó nâng cao giá trị doanh nghiệp. Họ đã sử dụng các chiến lược tài chính và quản lý rủi ro một cách hợp lý.

4.2. Bài học từ các doanh nghiệp quốc tế

Các doanh nghiệp quốc tế cũng đã có nhiều bài học quý giá trong việc quản trị doanh nghiệp. Việc học hỏi từ các mô hình quản trị thành công trên thế giới có thể giúp doanh nghiệp Việt Nam cải thiện hiệu quả quản lý.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tiếp theo về quản trị doanh nghiệp

Quản trị doanh nghiệp có tác động lớn đến giá trị doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng. Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phát triển các mô hình quản trị phù hợp với điều kiện kinh tế Việt Nam.

5.1. Tương lai của quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam

Tương lai của quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các thay đổi trong môi trường kinh doanh. Doanh nghiệp cần phải linh hoạt và sáng tạo trong quản lý.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc phân tích sâu hơn về mối quan hệ giữa quản trị doanh nghiệp và giá trị doanh nghiệp trong các lĩnh vực khác nhau, từ đó đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu 2007-2008, các doanh nghiệp Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng về tài chính và quản trị. Theo thống kê, khoảng 43,87% doanh nghiệp niêm yết trên hai sàn chứng khoán HNX và HOSE vào cuối năm 2006 có nhà nước là cổ đông kiểm soát. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá tác động của quản trị doanh nghiệp, đặc biệt là sở hữu nhà nước, đến giá trị doanh nghiệp trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế từ tháng 12/2007 đến tháng 12/2008. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 138 doanh nghiệp niêm yết, với dữ liệu thu thập từ báo cáo tài chính, công bố thông tin và các nguồn uy tín khác. Nghiên cứu nhằm cung cấp bằng chứng thực nghiệm về vai trò của sở hữu nhà nước và các yếu tố quản trị khác trong việc giảm thiểu tác động tiêu cực của khủng hoảng đến giá trị doanh nghiệp, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong điều kiện kinh tế bất ổn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết về giá trị doanh nghiệp, trong đó giá trị được đo bằng hệ số Q của Tobin — tỷ số giữa tổng nợ phải trả và giá trị thị trường vốn chủ sở hữu so với giá trị sổ sách tổng tài sản. Lý thuyết này cho rằng doanh nghiệp nên đầu tư thêm khi hệ số Q lớn hơn 1. Ngoài ra, các khái niệm quản trị doanh nghiệp quan trọng được áp dụng gồm: tập trung quyền sở hữu (LSOWN), tỷ lệ quản lý sở hữu (MOWN), vai trò của Hội đồng quản trị (kích thước BOARDSIZE, tính độc lập INBOARD), sự kiêm nhiệm chức vụ (DUALITY), và chất lượng công bố thông tin (BIG_FOUR). Lý thuyết về mối quan hệ phi tuyến giữa quyền sở hữu và hiệu quả doanh nghiệp cũng được xem xét, cùng với các nghiên cứu về tác động của sở hữu nhà nước trong điều kiện khủng hoảng tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu được thu thập từ 138 doanh nghiệp niêm yết trên sàn HNX và HOSE tính đến 31/12/2006, loại trừ các doanh nghiệp tài chính và những doanh nghiệp thiếu dữ liệu cần thiết. Phương pháp phân tích bao gồm phân tích định tính qua các chỉ tiêu tài chính và phân tích định lượng bằng mô hình hồi quy đa biến. Biến phụ thuộc là sự thay đổi hệ số Q của Tobin (Ch_Q) trong giai đoạn khủng hoảng (12/2007-12/2008). Các biến độc lập chính gồm D_SOE (doanh nghiệp có nhà nước là cổ đông kiểm soát), BANKR (tỷ lệ nợ ngân hàng trên tổng tài sản), LSOWN, MOWN, cùng các biến kiểm soát khác. Mô hình hồi quy được xây dựng và kiểm định đa cộng tuyến, thừa biến nhằm đảm bảo tính chính xác và phù hợp của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng tích cực của sở hữu nhà nước (D_SOE): Doanh nghiệp có nhà nước là cổ đông kiểm soát giảm giá trị ít hơn 32% so với 54% của doanh nghiệp tư nhân trong giai đoạn khủng hoảng (p-value = 0,000001). Hệ số hồi quy dương và có ý nghĩa thống kê ở mức 1% cho thấy sở hữu nhà nước giúp giảm thiểu tác động tiêu cực của khủng hoảng.

2. Vai trò của nợ ngân hàng (BANKR): Doanh nghiệp có tỷ lệ nợ ngân hàng cao hơn giảm giá trị ít hơn (giảm 33% so với 57% của nhóm không vay nợ ngân hàng, p-value = 0,009). Hệ số hồi quy dương và ý nghĩa thống kê ở mức 1% chứng minh sự phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn tài chính.

3. Mối quan hệ phi tuyến của tập trung quyền sở hữu (LSOWN): LSOWN có tác động hình chữ U đến giá trị doanh nghiệp, với mức sở hữu trên 53% giúp giá trị doanh nghiệp tăng trở lại. Tuy nhiên, mức sở hữu thấp hoặc trung bình có thể làm giảm giá trị doanh nghiệp.

4. Ảnh hưởng tiêu cực của sự kiêm nhiệm chức vụ (DUALITY): Doanh nghiệp có Tổng Giám đốc kiêm nhiệm Chủ tịch Hội đồng quản trị hoạt động kém hiệu quả hơn, làm giảm giá trị doanh nghiệp trong khủng hoảng.

5. Chất lượng công bố thông tin (BIG_FOUR): Doanh nghiệp được kiểm toán bởi các công ty kiểm toán quốc tế uy tín giảm giá trị ít hơn, nhờ giảm bất cân xứng thông tin và tăng khả năng tiếp cận vốn.

6. Tính thanh khoản (ILLIQUID): Tỷ lệ nợ ngắn hạn trên tài sản ngắn hạn cao làm giảm giá trị doanh nghiệp, với hệ số hồi quy âm và ý nghĩa thống kê ở mức 5%.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sở hữu nhà nước đóng vai trò là “bệ đỡ” tài chính trong giai đoạn khủng hoảng, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ngân hàng dễ dàng hơn và giảm thiểu sự sụt giảm giá trị. Điều này phù hợp với các nghiên cứu tại Trung Quốc và các thị trường mới nổi khác. Mối quan hệ phi tuyến của tập trung quyền sở hữu phản ánh thực tế quản trị doanh nghiệp Việt Nam, nơi quyền lực tập trung cao có thể vừa là lợi thế vừa là rủi ro tùy thuộc vào mức độ sở hữu. Sự kiêm nhiệm chức vụ làm giảm hiệu quả giám sát, dẫn đến giảm giá trị doanh nghiệp, trong khi chất lượng công bố thông tin nâng cao niềm tin nhà đầu tư và giảm thiểu xung đột lợi ích. Tính thanh khoản kém làm tăng rủi ro tài chính, khiến doanh nghiệp chịu tổn thất lớn hơn trong khủng hoảng. Các dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh mức giảm giá trị doanh nghiệp theo nhóm sở hữu và mức vay nợ ngân hàng, cũng như bảng hồi quy chi tiết các biến độc lập.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường vai trò của sở hữu nhà nước trong quản trị doanh nghiệp: Khuyến khích duy trì và phát huy vai trò cổ đông kiểm soát nhà nước nhằm giảm thiểu rủi ro tài chính trong giai đoạn khó khăn, đặc biệt trong vòng 1-2 năm tới. Cơ quan quản lý và doanh nghiệp nhà nước cần phối hợp chặt chẽ để nâng cao hiệu quả quản trị.

2. Tăng cường tiếp cận vốn vay ngân hàng: Các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân, cần xây dựng chiến lược tài chính nhằm tăng tỷ lệ vay vốn ngân hàng hợp lý, cải thiện khả năng thanh khoản và giảm thiểu tác động tiêu cực của khủng hoảng. Ngân hàng và cơ quan quản lý nên tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn trong vòng 6-12 tháng tới.

3. Cải thiện cơ cấu sở hữu và quản trị: Khuyến khích tập trung quyền sở hữu ở mức hợp lý trên 53% để tăng hiệu quả hoạt động, đồng thời giảm thiểu hiện tượng tước quyền sở hữu cổ đông thiểu số. Doanh nghiệp cần rà soát và điều chỉnh cơ cấu sở hữu trong vòng 1 năm.

4. Nâng cao chất lượng công bố thông tin: Doanh nghiệp cần hợp tác với các công ty kiểm toán quốc tế uy tín để nâng cao tính minh bạch, giảm bất cân xứng thông tin, từ đó thu hút vốn đầu tư và tăng giá trị doanh nghiệp. Chính phủ và Ủy ban Chứng khoán nên thúc đẩy quy định này trong 2 năm tới.

5. Giảm thiểu sự kiêm nhiệm chức vụ: Khuyến nghị doanh nghiệp tách bạch vai trò Tổng Giám đốc và Chủ tịch Hội đồng quản trị nhằm tăng hiệu quả giám sát và quản trị, giảm thiểu xung đột lợi ích. Các doanh nghiệp nên thực hiện trong vòng 1 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý doanh nghiệp nhà nước: Nhận diện vai trò và tác động của sở hữu nhà nước trong quản trị doanh nghiệp, từ đó điều chỉnh chiến lược quản trị phù hợp trong giai đoạn khủng hoảng.

2. Các nhà đầu tư và cổ đông: Hiểu rõ ảnh hưởng của cơ cấu sở hữu và chất lượng công bố thông tin đến giá trị doanh nghiệp, giúp đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn trong điều kiện thị trường biến động.

3. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt trong việc thúc đẩy minh bạch thông tin và cải thiện tiếp cận vốn vay ngân hàng.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên kinh tế: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, mô hình phân tích và kết quả thực nghiệm để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về quản trị doanh nghiệp và tài chính trong bối cảnh khủng hoảng.

Câu hỏi thường gặp

1. Sở hữu nhà nước ảnh hưởng thế nào đến giá trị doanh nghiệp trong khủng hoảng?
   Sở hữu nhà nước giúp doanh nghiệp giảm thiểu sự sụt giảm giá trị nhờ khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng và hỗ trợ tài chính từ chính phủ, như đã chứng minh qua mức giảm giá trị thấp hơn 32% so với 54% của doanh nghiệp tư nhân.

2. Tại sao vay nợ ngân hàng lại giúp doanh nghiệp vượt qua khủng hoảng?
   Vay nợ ngân hàng cung cấp nguồn vốn cần thiết để duy trì hoạt động và đầu tư vào các dự án sinh lời, giảm áp lực tài chính. Doanh nghiệp có tỷ lệ vay nợ ngân hàng cao giảm giá trị ít hơn 33% so với nhóm không vay vốn.

3. Mối quan hệ phi tuyến của tập trung quyền sở hữu có ý nghĩa gì?
   Tập trung quyền sở hữu ở mức vừa phải có thể làm giảm hiệu quả, nhưng khi vượt quá 53%, giá trị doanh nghiệp có xu hướng tăng trở lại, phản ánh sự cân bằng giữa quyền kiểm soát và hiệu quả quản trị.

4. Tại sao sự kiêm nhiệm chức vụ lại làm giảm giá trị doanh nghiệp?
   Sự kiêm nhiệm Tổng Giám đốc và Chủ tịch Hội đồng quản trị làm giảm hiệu quả giám sát, tạo điều kiện cho xung đột lợi ích và quản trị kém, dẫn đến giảm giá trị doanh nghiệp trong khủng hoảng.

5. Chất lượng công bố thông tin ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp?
   Doanh nghiệp được kiểm toán bởi các công ty kiểm toán quốc tế uy tín có giá trị giảm ít hơn nhờ giảm bất cân xứng thông tin, tăng niềm tin nhà đầu tư và khả năng huy động vốn trong thời kỳ khó khăn.

Kết luận

• Sở hữu nhà nước đóng vai trò tích cực trong việc giảm thiểu tác động tiêu cực của khủng hoảng kinh tế đến giá trị doanh nghiệp Việt Nam.
• Tỷ lệ vay nợ ngân hàng cao giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động và giảm thiểu sụt giảm giá trị trong giai đoạn khó khăn.
• Tập trung quyền sở hữu có mối quan hệ phi tuyến với hiệu quả doanh nghiệp, với mức sở hữu trên 53% là điểm chuyển tích cực.
• Sự kiêm nhiệm chức vụ Tổng Giám đốc và Chủ tịch Hội đồng quản trị làm giảm hiệu quả quản trị và giá trị doanh nghiệp.
• Chất lượng công bố thông tin và tính thanh khoản là các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp trong khủng hoảng.

Next steps: Các doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần triển khai các giải pháp quản trị phù hợp, nâng cao minh bạch thông tin và cải thiện tiếp cận vốn trong vòng 1-2 năm tới để tăng cường sức chống chịu trước các biến động kinh tế.

Các nhà quản lý doanh nghiệp, nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách nên áp dụng các khuyến nghị từ nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển bền vững trong môi trường kinh tế đầy thách thức.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH NGUYỄN HOÀNG BẢO DUY TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP ĐẾN GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP TRONG GIAI ĐOẠN KHỦNG HOẢNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh – Năm 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH NGUYỄN HOÀNG BẢO DUY TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP ĐẾN GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP TRONG GIAI ĐOẠN KHỦNG HOẢNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC GS. TRẦN NGỌC THƠ TP.Hồ Chí Minh – Năm 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Tác giả Luận văn Nguyễn Hoàng Bảo Duy TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU . Mục tiêu nghiên cứu. Đối tƣợng - Phạm vi nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu. Ý nghĩa của nghiên cứu. Kết cấu đề tài . 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT .1 Giá trị doanh nghiệp .2 Các khái niệm liên quan đến quản trị doanh nghiệp. 7 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY & CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU .1 Tổng quan về các nghiên cứu đã có về mối quan hệ giữa quản trị doanh nghiệp & giá trị doanh nghiệp .2 Các giả thuyết nghiên cứu . 14 CHƢƠNG 3: MÔ HÌNH & KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM .1 Chọn mẫu và dữ liệu .1 Chọn mẫu và dữ liệu .2 Các biến nghiên cứu đƣợc đƣa vào mô hình hồi quy .3 Mô hình hồi quy .4 Thống kê mô tả các biến độc lập trong mô hình hồi quy. 27 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Phân tích thực nghiệm: .1 Phân tích đơn biến:.2 Kết quả hồi quy .3 Các kiểm tra bổ sung . 45 CHƢƠNG 4: KẾT LUẬN & HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO .2 Các hạn chế của bài nghiên cứu .3 Hƣớng nghiên cứu tiếp theo . 57 DANH MỤC BẢNG TÀI LIỆU THAM KHẢO PHẦN PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG STT Tên bảng Trang Bảng 3.1 Định nghĩa các biến 24-26 Trình bày tóm tắt số liệu thống kê mô tả của các biến giả đƣợc Bảng 3.2 đƣa vào mô hình hồi quy (D_SOE, DUALITY, BIG_FOUR) 27 cho toàn bộ mẫu. Trình bày tóm tắt số liệu thống kê của các biến độc lập không phải là biến giả của mô hình hồi quy (Ch_Q, BANKR, Bảng 3.3 29-30 LSOWN, MOWN, BOARDSIZE, INBOARD, ILLIQUID) cho toàn bộ mẫu.4 Kết quả phân tích đơn biến 33-34 Bảng 3.5 Kết quả hồi quy lần đầu với biến phụ thuộc Ch_Q 34-35 Bảng 3.6 Kết quả hồi quy lần hai với biến phụ thuộc Ch_Q 38-39 Ma trận tƣơng quan giữa các biến độc lập trong mô hình hồi Bảng 3.7 40 quy lần hai theo biến phụ thuộc Ch_Q Kết quả ba mô hình hồi quy trong giai đoạn khủng hoảng: từ Bảng 3.8 42 tháng 12 năm 2007 đến tháng 12 năm 2008 Bảng 3.9 Kết quả kiểm tra bổ sung 47-48 Bảng 3.10 Kết quả kiểm tra bổ sung giai đoạn 2008 - 2010 48-49 Kết quả hồi quy với biến phụ thuộc là Ch_Q sau khi xóa đi các Bảng 3.11 49 giá trị ngoại lai Kết quả hồi quy sau khi xóa đi các giá trị ngoại lai trong giai Bảng 3.12 đoạn khủng hoảng: từ tháng 12 năm 2007 đến tháng 12 năm 51 2008 Kết quả kiểm định phần dƣ trong hồi quy sau khi xóa đi các giá Bảng 4.1 56 trị ngoại lai với biến phụ thuộc Ch_Q TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Đặt vấn đề Ở nƣớc ta, từ năm 2000 đến nay, quá trình cổ phần hóa diễn ra mạnh mẽ, tuy nhiên, nhà nƣớc vẫn nắm giữ một quyền lực chi phối mạnh mẽ đến hoạt động của các doanh nghiệp này. Một số nhà nghiên cứu trên thế giới đã đƣa ra các bằng chứng cho rằng doanh nghiệp nhà nƣớc và/hoặc những doanh nghiệp do nhà nƣớc làm cổ đông kiểm soát hoạt động kém hiệu quả (Bai và cộng sự, 2000; Sun và Tong, 2003; Zhang và cộng sự, 2001); Dewenter và Malatesta (2001) nghiên cứu theo chu kỳ kinh doanh cho thấy giá trị của các doanh nghiệp tƣ nhân cao hơn giá trị của các doanh nghiệp nhà nƣớc do tạo ra lợi nhuận nhiều hơn, sử dụng nợ và lao động ít hơn trong quá trình sản xuất. Trong khi các nghiên cứu trƣớc nhấn mạnh khía cạnh tiêu cực của sở hữu nhà nƣớc (Gunasekarage và cộng sự, 2007; Sun và Tông, năm 2003; Xu và Wang, 1999; Zhang và cộng sự, 2001) thì Liu và cộng sự (2011) cung cấp các bằng chứng thực nghiệm cho thấy rằng các doanh nghiệp Trung Quốc có Nhà nƣớc là cổ đông kiểm soát mà hoạt động kém trƣớc khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu thì hoạt động tốt hơn trong cuộc khủng hoảng, đặc biệt là khi họ dựa trên nợ ngân hàng. Liệu rằng tại Việt Nam có diễn ra các vấn đề tƣơng tự nhƣ các doanh nghiệp của Trung Quốc: nếu xét trong điều kiện kinh tế bất bình thƣờng và không theo chu kỳ nhƣ thời kỳ khủng hoảng kinh tế toàn cầu thì các nghiên cứu trên đây liệu có còn đúng? Bài nghiên cứu này sẽ tập trung vào giải quyết vấn đề tác động của sở hữu nhà nƣớc đến giá trị của các doanh nghiệp Việt Nam trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế tại Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu Đƣa ra bằng chứng thực nghiệm chứng minh doanh nghiệp có nhà nƣớc là cổ đông kiểm soát thì hoạt động hiệu quả hơn doanh nghiệp tƣ nhân trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế (từ tháng 12 năm 2007 đến tháng 12 năm 2008). Đối tƣợng - Phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: Sự thay đổi về giá trị doanh nghiệp trong thời kỳ TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 khủng hoảng tài chính. Phạm vi nghiên cứu:  Về không gian : 138 doanh nghiệp đƣợc nêm yết trên hai sàn chứng khoáng HNX và HOSE của của Việt Nam tại thời điểm cuối năm 2006.  Về thời gian : từ tháng 12 năm 2007 đến tháng 12 năm 2008. Phƣơng pháp nghiên cứu Phƣơng pháp thu thập và xử lý số liệu: số liệu đƣợc thu thập từ các báo cáo tài chính, từ các bản công bố thông tin, từ các cơ quan thống kê, tạp chí, website uy tín… và đƣợc xử lý bằng các công cụ một cách khoa học trên máy tính. Phƣơng pháp thực hiện bài nghiên cứu: sử dụng phƣơng pháp tổng hợp, phân tích, so sánh… để làm rõ nội dung nghiên cứu:  Phân tích định tính: đánh giá thông qua các chỉ tiêu, hệ số trên báo cáo tài chính thông qua kết quả thống kê mô tả.  Phân tích định lƣợng: thông qua các mô hình phân tích hồi quy. Ý nghĩa của nghiên cứu Nghiên cứu cung cấp thêm các bằng chứng thực nghiệm về tính hai mặt của sở hữu nhà nƣớc ảnh hƣởng đến sự thay đổi giá trị doanh nghiệp của các doanh nghiệp Việt Nam trong điều kiện kinh tế khó khăn và diễn biến phức tạp đó chính là thời kỳ khủng hoảng kinh tế, qua đó giúp chúng ta làm sáng tỏ hơn một số khía cạnh của sở hữu nhà nƣớc không đƣợc biểu hiện rõ ràng trong điều kiện kinh tế bình thƣờng. Kết cấu đề tài Phần mở đầu Tóm tắt Chƣơng 1: Cơ sở lý thuyết. Chƣơng 2: Tổng quan về các nghiên cứu trƣớc đây & Các giả thuyết nghiên cứu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Chƣơng 3: Mô hình & kết quả nghiên cứu thực nghiệm. Chƣơng 4: Kết luận & hƣớng nghiên cứu tiếp theo. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 TÓM TẮT Dựa theo phƣơng pháp nghiên cứu của Liu và cộng sự (2011), tôi đã tiến hành nghiên cứu tác động của quản trị doanh nghiệp đến giá trị của các doanh nghiệp Việt Nam trong thời kỳ khủng hoảng tài chính diễn ra vào năm 2007-2008 và nhận thấy rằng:  Các doanh nghiệp có nhà nƣớc là cổ đông kiểm soát đƣợc cho rằng là hoạt động kém hiệu quả trƣớc khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu nổ ra thì hoạt động tốt hơn trong cuộc khủng hoảng, đặc biệt là khi các doanh nghiệp này dựa trên nợ Ngân hàng. Điều này cho thấy rằng sở hữu nhà nƣớc giúp doanh nghiệp giảm nhẹ những khó khăn về tài chính trong thời gian khủng hoảng kinh tế;  Tổng tỷ lệ sở hữu của các cổ đông lớn có một mối quan hệ phi tuyến (hình chữ U) với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trong suốt thời kỳ khủng hoảng, điều này cho thấy sự tập trung quyền sở hữu gián tiếp làm giảm nhẹ khó khăn tài chính cho doanh nghiệp. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu thực nghiệm còn cho thấy rằng doanh nghiệp đƣợc điều hành bởi Tổng Giám đốc (hoặc Giám đốc) kiêm nhiệm Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị thì hoạt động kém hiệu quả hơn các doanh nghiệp khác. Cuối cùng, các doanh nghiệp đƣợc kiểm toán bởi các doanh nghiệp kiểm toán quốc tế có uy tín (Big Four) thì giá trị doanh nghiệp giảm nhẹ hơn trong cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.1 Giá trị doanh nghiệp Định nghĩa giá trị doanh nghiệp: có nhiều định nghĩa về giá trị doanh nghiệp. Trong phần cơ sở lý thuyết này, tôi đƣa ra một vài định nghĩa phổ biến về giá trị doanh nghiệp:  Giá trị doanh nghiệp theo sổ sách kế toán: là tổng giá trị tài sản thể hiện trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp theo chế độ kế toán hiện hành.  Giá trị thực tế của doanh nghiệp: là tổng giá trị thực tế của tài sản (hữu hình và vô hình) thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp tính theo giá thị trƣờng tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp.  Giá trị lợi thế kinh doanh của doanh nghiệp: là giá trị tăng thêm do các yếu tố lợi thế tạo ra nhƣ vị trí địa lý, thƣơng hiệu, thị trƣờng và thị phần trong nƣớc cũng nhƣ nƣớc ngoài… của doanh nghiệp. Theo Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam số 02: Giá trị doanh nghiệp là giá trị toàn bộ tài sản của một doanh nghiệp. Giá trị của mỗi tài sản cấu thành tổng tài sản của doanh nghiệp không thể tách rời nhau và cũng không thể thẩm định trên cơ sở giá trị thị trƣờng. Giá trị doanh nghiệp phải đƣợc xem xét trên tổng thể tài sản, không phải là giá trị của từng tài sản riêng rẽ, bao gồm tài sản hữu hình và tài sản sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp.