Nghiên cứu tác động của kiều hối tới lạm phát ở Việt Nam giai đoạn 1995-2012

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của kiều hối đến lạm phát tại Việt Nam giai đoạn 1995-2012, cung cấp cái nhìn sâu sắc về kinh tế.

• Tác giả: Lê Bùi Hồng Khanh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Kiều Hối Đến Lạm Phát Việt Nam 1995-2012
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Cấu trúc luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ KIỀU HỐI VÀ NHỮNG NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Tổng quan về kiều hối
• 2.2. Kiều hối là gì?
• 2.3. Các dòng kiều hối
• 2.4. Thực trạng kiều hối Việt Nam
• 2.5. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 2.5.1. Các nghiên cứu về tác động của kiều hối trên thế giới
• 2.5.2. Các nghiên cứu về kiều hối ở Việt Nam
• 2.5.3. Tổng hợp kết quả các nghiên cứu thực nghiệm
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Mô tả các biến trong mô hình
• 3.3. Nguồn dữ liệu các biến
• 3.4. Mô hình nghiên cứu
• 3.4.1. Mô hình tiền tệ của kiều hối
• 3.4.2. Mô hình nghiên cứu. Phương pháp kiểm định mô hình
• 3.5. Kiểm định nghiệm đơn vị (unit root test)
• 3.6. Lựa chọn độ trễ tối ưu của mô hình
• 3.7. Kiểm định tính ổn định của mô hình
• 3.8. Hàm phản ứng xung (Impulse Response Function – IRF) và phân rã phương sai (Variance Decomposition)
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 4.1. Kiểm định nghiệm đơn vị (unit root test)
• 4.2. Lựa chọn độ trễ tối ưu
• 4.3. Kiểm định đồng liên kết Johansen
• 4.4. Kiểm định tính ổn định của mô hình
• 4.5. Kết quả phân tích hàm phản ứng IRF và phân rã phương sai
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết quả nghiên cứu và kiến nghị chính sách
• 5.2. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: Dữ liệu của các biến trong mô hình
• Phụ lục 2: Các kết quả kiểm định trong mô hình
• Phụ lục 3: Cơ cấu nhập khẩu hàng hóa phân theo nhóm hàng của Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động kiều hối đến lạm phát Việt Nam 1995 2012

Kiều hối đã trở thành một phần quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn 1995-2012. Sự gia tăng kiều hối không chỉ giúp cải thiện đời sống của nhiều gia đình mà còn có tác động sâu sắc đến các chỉ số kinh tế vĩ mô, đặc biệt là lạm phát. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa kiều hối và lạm phát, từ đó làm rõ những tác động tích cực và tiêu cực của dòng tiền này.

1.1. Kiều hối và lạm phát Định nghĩa và mối liên hệ

Kiều hối được định nghĩa là tiền mà người lao động ở nước ngoài gửi về cho gia đình tại quê nhà. Mối liên hệ giữa kiều hối và lạm phát thường được xem xét qua các kênh tác động như tăng cầu tiêu dùng và ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái. Nghiên cứu cho thấy rằng kiều hối có thể làm tăng sức mua của đồng nội tệ, từ đó dẫn đến áp lực lạm phát.

1.2. Tình hình kiều hối tại Việt Nam giai đoạn 1995 2012

Trong giai đoạn này, lượng kiều hối chuyển về Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ, đạt kỷ lục vào năm 2013. Các yếu tố như chính sách mở cửa, hội nhập kinh tế và sự ổn định chính trị đã tạo điều kiện thuận lợi cho dòng kiều hối. Tuy nhiên, sự gia tăng này cũng đặt ra thách thức về lạm phát và ổn định kinh tế.

II. Vấn đề lạm phát và thách thức từ kiều hối tại Việt Nam

Lạm phát là một trong những vấn đề kinh tế lớn mà Việt Nam phải đối mặt trong giai đoạn 1995-2012. Sự gia tăng kiều hối có thể dẫn đến lạm phát cao hơn thông qua việc tăng cầu tiêu dùng và làm tăng giá cả hàng hóa. Bài viết sẽ phân tích các thách thức mà chính sách tiền tệ và tài khóa phải đối mặt trong bối cảnh này.

2.1. Tác động tiêu cực của kiều hối đến lạm phát

Kiều hối có thể dẫn đến lạm phát thông qua việc làm tăng tổng cầu trong nền kinh tế. Khi người nhận kiều hối chi tiêu nhiều hơn, điều này có thể tạo ra áp lực lên giá cả, đặc biệt trong các lĩnh vực như bất động sản và tiêu dùng. Nghiên cứu cho thấy rằng lạm phát có thể gia tăng khi kiều hối tăng mạnh.

2.2. Các chính sách đối phó với lạm phát do kiều hối

Để đối phó với lạm phát, chính phủ Việt Nam đã áp dụng nhiều chính sách tiền tệ và tài khóa khác nhau. Việc điều chỉnh lãi suất, kiểm soát cung tiền và các biện pháp can thiệp vào thị trường ngoại hối là những giải pháp quan trọng nhằm ổn định giá cả và kiểm soát lạm phát.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của kiều hối đến lạm phát

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích hàm phản ứng IRF và phân tích phân rã phương sai của mô hình VAR để kiểm định tác động của kiều hối đến lạm phát. Các dữ liệu được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy như Ngân hàng Thế giới và Tổng cục Thống kê Việt Nam.

3.1. Mô hình nghiên cứu và dữ liệu sử dụng

Mô hình VAR được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa kiều hối và lạm phát. Dữ liệu được thu thập theo quý từ năm 1995 đến 2012, bao gồm các biến như kiều hối, lạm phát, cung tiền và tỷ giá thực hiệu lực.

3.2. Phương pháp phân tích hàm phản ứng IRF

Phương pháp IRF cho phép đánh giá phản ứng của lạm phát đối với các cú sốc trong kiều hối. Kết quả từ phân tích này sẽ giúp làm rõ mối quan hệ động giữa các biến và cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy kiều hối có tác động tích cực đến lạm phát ở Việt Nam trong giai đoạn 1995-2012. Sự gia tăng kiều hối không chỉ làm tăng sức mua mà còn tạo ra áp lực lên giá cả. Những phát hiện này có thể được áp dụng trong việc xây dựng chính sách kinh tế.

4.1. Kết quả phân tích hàm phản ứng và phân rã phương sai

Kết quả phân tích cho thấy rằng kiều hối có tác động cùng chiều với lạm phát, với độ trễ nhất định. Điều này cho thấy rằng sự gia tăng kiều hối có thể dẫn đến lạm phát cao hơn trong tương lai.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào chính sách

Các nhà hoạch định chính sách có thể sử dụng kết quả nghiên cứu này để điều chỉnh các chính sách tiền tệ và tài khóa nhằm kiểm soát lạm phát. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa kiều hối và lạm phát sẽ giúp xây dựng các chiến lược phát triển kinh tế bền vững.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về kiều hối và lạm phát

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng kiều hối có tác động đáng kể đến lạm phát ở Việt Nam trong giai đoạn 1995-2012. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn về mối quan hệ này trong bối cảnh hiện tại và tương lai.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy kiều hối có tác động tích cực đến lạm phát, điều này cần được xem xét trong các chính sách kinh tế. Sự gia tăng kiều hối có thể dẫn đến áp lực lạm phát, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển.

5.2. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Cần có các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá tác động của kiều hối trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế. Việc hiểu rõ hơn về mối quan hệ này sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết định đúng đắn hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -------------------------- LÊ BÙI HỒNG KHANH KIỂM ĐỊNH TÁC ĐỘNG CỦA KIỀU HỐI TỚI LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1995 – 2012. LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -------------------------- LÊ BÙI HỒNG KHANH KIỂM ĐỊNH TÁC ĐỘNG CỦA KIỀU HỐI TỚI LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1995 – 2012 Chuyên ngành: Tài chính – ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng luận văn “kiểm định tác động của kiều hối tới lạm phát ở Việt Nam giai đoạn 1995 – 2012” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào trước đây. Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập và tổng hợp từ các nguồn đáng tin cậy.HCM, ngày 30 tháng 06 năm 2014 Tác giả luận văn Lê Bùi Hồng Khanh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG, BIỂU DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ LỜI MỞ ĐẦU……………………………………………………………………1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU . Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu . Cấu trúc luận văn . 6 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ KIỀU HỐI VÀ NHỮNG NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY . Tổng quan về kiều hối . Kiều hối là gì? . Các dòng kiều hối . Thực trạng kiều hối Việt Nam . Tổng quan các nghiên cứu trước đây . 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các nghiên cứu về tác động của kiều hối trên thế giới . Các nghiên cứu về kiều hối ở Việt Nam . Tổng hợp kết quả các nghiên cứu thực nghiệm . 24 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Mô tả dữ liệu nghiên cứu . Mô tả các biến trong mô hình . Nguồn dữ liệu các biến . Mô hình nghiên cứu . Mô hình tiền tệ của kiều hối . Mô hình nghiên cứu. Phương pháp kiểm định mô hình . Kiểm định nghiệm đơn vị (unit root test) . Lựa chọn độ trễ tối ưu của mô hình . Kiểm định tính ổn định của mô hình . Hàm phản ứng xung (Impulse Response Funtion – IRF) và phân rã phương sai (Variance Decomposition). 46 CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM . Kiểm định nghiệm đơn vị (unit root test) . Lựa chọn độ trễ tối ưu . Kiểm định đồng liên kết Johansen . Kiểm định tính ổn định của mô hình. 52 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Kết quả phân tích hàm phản ứng IRF và phân rã phương sai . 53 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN . Kết quả nghiên cứu và kiến nghị chính sách . Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo . 65 TÀI LIỆU THAM KHẢO Phụ lục 1: Dữ liệu của các biến trong mô hình Phụ lục 2: Các kết quả kiểm định trong mô hình Phụ lục 3: Cơ cấu nhập khẩu hàng hóa phân theo nhóm hàng của Việt Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT - FDI: Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. - FII: Vốn đầu tư gián tiếp. - IRF: Hàm phản ứng (Impulse response function). - IMF: Quỹ tiền tệ quốc tế. - ODA: Viện trợ phát triển chính thức - VECM: Mô hình vector hiệu chỉnh sai số. - VLSS: Bộ số liệu khảo sát mức sống hộ gia đình TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG, BIỂU Bảng 2.1: Tổng hợp các nghiên cứu trước đây Bảng 4. Kết quả kiểm định KPSS của các biến Bảng 4. Kết quả kiểm định tính dừng của phần dư Bảng 4. Kết quả kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu I(1) Bảng 4. Kết quả kiểm định xác định độ trễ tối ưu của mô hình Bảng 4. Kết quả kiểm định đồng liên kết bằng kiểm định vết ma trận (trace) Bảng 4. Kết quả kiểm định đồng liên kết bằng kiểm định giá trị riêng cực đại Bảng 4. Kiểm định tính ổn định Bảng 4. Phân rã phương sai của lạm phát TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 2. Kiều hối Việt Nam giai đoạn 2000 – 2013 (đơn vị: tỷ USD).2: Top 10 quốc gia dẫn đầu về thu hút kiều hối năm 2013 (đơn vị: tỷ USD) Hình 4. Kiểm định tính ổn định Hình 4. Phản ứng của lạm phát sau cú sốc trong kiều hối Hình 4. Phản ứng của lạm phát sau cú sốc trong chính nó Hình 4. Phản ứng của lạm phát sau cú sốc trong cung tiền M2 Hình 4. Phản ứng của lạm phát sau cú sốc trong tỷ giá thực hiệu lực Hình 4. Phản ứng của lạm phát do tác động đồng thời các cú sốc TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 LỜI MỞ ĐẦU Theo số liệu báo cáo thống kê của World Bank, lượng kiều hối đổ về các nước đang phát triển liên tục tăng trong thời gian gần đây và ước tính sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới. Với sự gia tăng nhanh chóng và ổn định như hiện nay thì dòng vốn này là một nguồn lực quan trọng trong sự phát triển của đất nước. Bên cạnh những đóng góp tích cực như gia tăng tiết kiệm, làm tăng nguồn cung ứng vốn cho các tổ chức tài chính, kiều hối còn có những tác động tiêu cực khác đến nền kinh tế. Sự gia tăng các dòng tiền vào sẽ có tác động làm tăng giá đồng nội tệ, làm tăng sức mua đồng nội tệ và tăng cầu trong nước, hạn chế xuất khẩu và khuyến khích nhập khẩu và do đó trung hòa hết các dòng tiền kiều hối chuyển vào trước đó. Do vậy, kiều hối được xem là nguyên nhân dẫn đến thâm hụt cán cân thương mại, hoặc làm suy giảm thặng dư thương mại. Đặc biệt trong chế độ tỷ giá cố định, các dòng kiều hối chuyển vào sẽ có tác động làm tăng tổng phương tiện thanh toán do ngân hàng trung ương tăng cường mua vào ngoại tệ để duy trì sự ổn định của tỷ giá. Từ đó, dòng kiều hối tăng có thể gây áp lực gia tăng lạm phát. Giống như nhiều nước đang phát triển khác, kiều hối là một trong những nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong số các nguồn vốn từ bên ngoài vào Việt Nam và có xu hướng tăng lên qua các năm. Không những có giá trị lớn, kiều hối còn là dòng vốn vào có tính ổn định cao nhất so với các dòng vốn vào khác (vốn đầu tư gián tiếp FII, viện trợ phát triển chính thức ODA). Vì vậy, việc nghiên cứu tác động của kiều hối lên các biến vĩ mô như lạm phát là điều cần thiết đối với các nhà làm luật. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Cho đến nay, đã có một số lượng lớn các công trình nghiên cứu tác động của kiều hối đến lạm phát cũng như tác động của dòng vốn này lên các biến vĩ mô khác ở các quốc gia. Tuy nhiên, ở Việt Nam những tác động này vẫn chưa được nghiên cứu một cách đầy đủ và chi tiết. Vì vậy, bài viết kỳ vọng sẽ chỉ ra được mối quan hệ giữa kiều hối và lạm phát nhằm làm sáng tỏ lý thuyết và góp phần bổ sung bằng chứng thực nghiệm ở Việt Nam. Bài viết này nghiên cứu tác động của kiều hối đến lạm phát ở Việt Nam trong giai đoạn 1995 – 2012. Sử dụng phương pháp phân tích hàm phản ứng IRF và phân tích phân rã phương sai của mô hình VAR, kết quả nghiên cứu thực nghiệm cho thấy kiều hối có tác động cùng chiều (positive) tới lạm phát ở Việt Nam. Ngoài ra, lạm phát cũng chịu tác động của tỷ giá thực hiệu lực, cung tiền với những độ trễ nhất định. Tuy nhiên, yếu tố quyết định nhiều nhất tới mức lạm phát hiện tại lại là “ấn tượng về lạm phát trong quá khứ và kỳ vọng nhạy cảm về lạm phát trong tương lai” (Nguyễn Thị Thu Hằng, Nguyễn Đức Thành, 2011, trang 20). TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Đặt vấn đề Kiều hối là tiền của cá nhân đang làm việc ở nước ngoài được chuyển về nước và do đó thường xuyên liên quan đến nhiều loại tiền tệ khác nhau. Kiều hối là nguồn bổ sung ngoại tệ quan trọng góp phần đáng kể trong việc giảm mất cân đối trong cán cân thanh toán, cải thiện dự trữ ngoại hối, giảm sức ép tỷ giá. Theo báo cáo di cư và phát triển số 22 của World Bank, kiều hối của các nước đang phát triển được ước tính khoảng 404 tỷ USD trong năm 2013; tăng 3,5% so với năm 2012. Tăng trưởng dòng kiều hối của các nước đang phát triển được kỳ vọng sẽ tăng tốc nhanh hơn nữa trong ba năm tới, với mức trung bình hàng năm là 8,4%, tăng lên 436 tỷ USD vào năm 2014 và 516 tỷ USD vào năm 2016 (World Bank, Migration and Development Brief 22, 2014). Với số lượng kiều hối được ước tính liên tục tăng như hiện nay thì đây là một nguồn lực quan trọng trong sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực như trên thì dòng vốn này cũng có những mặt tiêu cực, trong đó cần phải kể đến những tác động của dòng vốn này đến lạm phát của nước nhận kiều hối. Giống như những nước đang phát triển khác, trong những năm gần đây dòng kiều hối ngày càng gia tăng và là dòng vốn vào tương đối lớn ở nước ta. Vì vậy, việc nghiên cứu tác động của kiều hối lên các biến vĩ mô khác, đặc biệt là lạm phát là điều cần thiết cho các nhà hoạch định chính sách (policy maker). Những nghiên cứu trước đây đều tìm thấy bằng chứng thực nghiệm về tác động của kiều hối đến lạm phát. Nghiên cứu của Amuedo – Dorantes và Pozo (2004), TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Bourdet và Falck (2006) và Lopez, Molina, và Bussolo (2007) cho thấy kiều hối có tác động đến lạm phát và dẫn đến tỷ giá hối đoái thực tăng. Adelman và Taylor (1992), Balderas và Nath (2008) chỉ ra rằng thông qua tác động trực tiếp và gián tiếp lên tổng cầu, kiều hối có thể tác động đến lạm phát. Đặc biệt, đối với các quốc gia theo đuổi chính sách tỷ giá cố định thì việc gia tăng kiều hối sẽ làm tăng lạm phát (Caceres và Saca, 2006; Christopher Ball, Claude Lopez và Javier Reyes, 2012). Tuy nhiên, trong chế độ tỷ giá thả nổi, các bằng chứng thực nghiệm về tác động của kiều hối đến lạm phát không rõ ràng.