Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng đến sinh kế của người dân bị thu hồi đất tại khu kinh tế nhơn hội thành phố quy nhơn tỉnh bình định

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của giải phóng mặt bằng đến sinh kế người dân bị thu hồi đất tại khu kinh tế Nhơn Hội, Quy Nhơn.

• Tác giả: Trần Văn Hòa
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Kiệt
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Huế
• Chuyên ngành: Tài nguyên đất và Môi trường nông nghiệp
• Đề tài: Tác Động Của Giải Phóng Mặt Bằng Đến Sinh Kế Người Dân Tại Khu Kinh Tế Nhơn Hội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH SÁCH CÁC BẢNG
• DANH SÁCH CÁC HÌNH
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết đề tài
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 2.1.1. Một số khái niệm về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 2.2. Các văn bản pháp luật về công tác bồi thường
• 2.2.1. Trước khi có Luật đất đai 1993
• 2.2.2. Từ Luật đất đai 1993 đến trước Luật Đất đai 2003
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng phát triển Khu kinh tế Nhơn Hội
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội
• 4.1.2. Thực trạng quy hoạch và phát triển khu kinh tế
• 4.1.2.1. Thực trạng hạ tầng
• 4.1.2.2. Các chính sách ưu đãi đầu tư phát triển
• 4.1.2.3. Tình hình thu hút đầu tư
• 4.1.3. Tình hình thực hiện công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ phát triển khu kinh tế
• 4.1.3.1. Chính sách bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tái định cư
• 4.1.3.2. Kết quả thực hiện công tác tái định cư cho người dân bị thu hồi
• 4.1.4. Ảnh hưởng của thu hồi đất đến sinh kế của người dân
• 4.1.4.1. Vốn tự nhiên
• 4.1.4.2. Vốn tài chính
• 4.1.4.3. Vốn con người
• 4.1.4.4. Vốn vật chất
• 4.2. Giải pháp góp phần ổn định, nâng cao đời sống của người dân
• 4.2.1. Giải pháp về chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ cho người dân
• 4.2.2. Giải pháp về công tác quy hoạch sử dụng đất
• 4.2.3. Giải pháp về giá bồi thường hỗ trợ
• 4.2.4. Giải pháp cho công tác tổ chức định cư, giải quyết việc làm cho người dân
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tác động của giải phóng mặt bằng đến sinh kế người dân

Việc giải phóng mặt bằng tại khu kinh tế Nhơn Hội đã tạo ra những tác động sâu sắc đến sinh kế của người dân địa phương. Theo nghiên cứu, nhiều hộ gia đình bị thu hồi đất đã gặp khó khăn trong việc duy trì nguồn thu nhập ổn định. Cụ thể, 74% lao động trong độ tuổi không có việc làm sau khi đất bị thu hồi. Điều này cho thấy sự chuyển đổi từ vốn tự nhiên sang vốn tài chính và vốn vật chất không diễn ra một cách hiệu quả. Nguồn vốn con người và xã hội hầu như không được phát triển, dẫn đến tình trạng sinh kế bấp bênh cho nhiều hộ gia đình. Những chính sách bồi thường và hỗ trợ từ chính quyền địa phương chưa đủ để bù đắp cho những mất mát về đất đai và thu nhập. Như một nhà nghiên cứu đã chỉ ra: "Đời sống kinh tế của các nhóm hộ có diện tích đất thu hồi khác nhau bị ảnh hưởng ở nhiều mức độ khác nhau, kể cả ảnh hưởng tiêu cực."

1.1. Tình hình thực hiện công tác thu hồi đất

Công tác thu hồi đất tại khu kinh tế Nhơn Hội đã diễn ra trong bối cảnh phát triển kinh tế mạnh mẽ. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách bồi thường và hỗ trợ cho người dân gặp nhiều khó khăn. Chính quyền địa phương đã ban hành các chính sách ưu đãi đầu tư, nhưng thực tế cho thấy chỉ có 06 dự án sản xuất đi vào hoạt động, trong khi 20 dự án khác vẫn đang trong quá trình triển khai. Điều này cho thấy sự chậm trễ trong việc thu hút đầu tư và thực hiện các dự án phát triển. Hơn nữa, nhiều hộ gia đình không nhận được bồi thường thỏa đáng, dẫn đến tình trạng khiếu nại kéo dài. Như một chuyên gia đã nhận định: "Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là công tác khó khăn, phức tạp, nảy sinh nhiều tranh chấp, khiếu nại kéo dài."

1.2. Ảnh hưởng đến đời sống văn hóa và xã hội

Mặc dù đời sống kinh tế của người dân bị ảnh hưởng tiêu cực, nhưng đời sống văn hóa và xã hội của họ lại có những cải thiện nhất định. Nhiều hộ gia đình đã có cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội tốt hơn, nhờ vào việc tái định cư và phát triển hạ tầng tại khu kinh tế Nhơn Hội. Tuy nhiên, sự chuyển đổi này không đồng đều giữa các nhóm hộ. Một số hộ gia đình đã có thể chuyển đổi nghề nghiệp và tìm kiếm việc làm mới, trong khi nhiều hộ khác vẫn gặp khó khăn trong việc thích nghi với môi trường sống mới. Điều này cho thấy rằng, mặc dù có những cải thiện về mặt xã hội, nhưng sự ổn định về sinh kế vẫn là một thách thức lớn. Như một nghiên cứu đã chỉ ra: "Đời sống văn hóa, xã hội của các nhóm hộ nhìn chung là tốt hơn so với trước thu hồi đất."

II. Giải pháp nâng cao đời sống cho người dân

Để cải thiện tình hình sinh kế cho người dân bị thu hồi đất tại khu kinh tế Nhơn Hội, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Trước hết, chính quyền cần xem xét lại chính sách bồi thường và hỗ trợ, đảm bảo rằng người dân nhận được mức bồi thường thỏa đáng và kịp thời. Việc hỗ trợ đào tạo nghề và tìm kiếm việc làm cho người dân cũng cần được chú trọng. Các chương trình hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp nên được triển khai rộng rãi, giúp người dân có cơ hội tiếp cận với các ngành nghề mới. Như một chuyên gia đã nhấn mạnh: "Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm là rất cần thiết để ổn định đời sống cho người dân."

2.1. Chính sách bồi thường và hỗ trợ

Chính sách bồi thường và hỗ trợ cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tế của người dân. Cần có các quy định rõ ràng về mức bồi thường cho từng loại đất và tài sản gắn liền với đất. Hơn nữa, việc hỗ trợ tài chính cho người dân trong giai đoạn chuyển tiếp cũng cần được thực hiện một cách kịp thời và hiệu quả. Như một nghiên cứu đã chỉ ra: "Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất cần được quy định cụ thể và thực hiện nghiêm túc để đảm bảo quyền lợi cho người dân."

2.2. Tổ chức định cư và giải quyết việc làm

Việc tổ chức định cư cho người dân sau khi thu hồi đất cần được thực hiện một cách bài bản. Cần có các khu tái định cư được quy hoạch hợp lý, đảm bảo điều kiện sống tốt cho người dân. Đồng thời, chính quyền cần phối hợp với các doanh nghiệp để tạo ra việc làm cho người dân tại khu kinh tế Nhơn Hội. Như một chuyên gia đã nhấn mạnh: "Tạo việc làm cho người dân là một trong những yếu tố quan trọng để ổn định đời sống và phát triển bền vững."

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu kinh tế Nhơn Hội, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, được thành lập từ năm 2005 với tổng diện tích quy hoạch khoảng 12.000 ha, chiếm gần 2% diện tích tự nhiên của tỉnh. Qua hơn 10 năm phát triển, khu kinh tế này đã hoàn thành giai đoạn đầu xây dựng cơ sở hạ tầng, chuyển đổi từ vùng đất đồi cát chủ yếu trồng dương và bạch đàn sang khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ có quy mô lớn. Tuy nhiên, việc thu hút đầu tư còn gặp nhiều khó khăn khi chỉ có 6 dự án sản xuất đi vào hoạt động trong tổng số 26 dự án.

Việc thu hồi đất để phát triển khu kinh tế đã ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân bị thu hồi đất, với 146 hộ dân được khảo sát cho thấy có tới 74% lao động trong độ tuổi không có việc làm sau thu hồi đất. Nguồn vốn tự nhiên của người dân chuyển thành vốn tài chính và vật chất, trong khi vốn con người và xã hội ít được phát huy. Đời sống kinh tế của các nhóm hộ bị ảnh hưởng khác nhau tùy theo diện tích đất thu hồi, trong khi đời sống văn hóa, xã hội nhìn chung được cải thiện.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá tác động của công tác giải phóng mặt bằng đến sinh kế người dân tại Khu kinh tế Nhơn Hội, từ đó đề xuất các chính sách và giải pháp ổn định, nâng cao đời sống người dân. Phạm vi nghiên cứu tập trung từ năm 2005 đến 2015, tại các xã, phường nằm trong ranh giới khu kinh tế. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và phát triển bền vững khu kinh tế, đồng thời góp phần giảm thiểu các tranh chấp, khiếu kiện liên quan đến thu hồi đất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng khung sinh kế bền vững của DFID (1999), tập trung vào năm loại vốn chính ảnh hưởng đến sinh kế người dân: vốn tự nhiên, vốn con người, vốn xã hội, vốn vật chất và vốn tài chính. Khung này giúp phân tích tác động của thu hồi đất đến từng loại vốn, từ đó đánh giá sự thay đổi trong sinh kế của người dân.

Ngoài ra, nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo Luật Đất đai 2013 và các nghị định hướng dẫn như Nghị định 47/2014/NĐ-CP, Thông tư 37/2014/TT-BTNMT. Khung lý thuyết của Ngân hàng Thế giới về tái định cư cũng được sử dụng để đánh giá hiệu quả công tác tái định cư, bao gồm các yếu tố như đền bù tài sản, hỗ trợ di dời và tái thiết cuộc sống mới.

Các khái niệm chính bao gồm: thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, sinh kế bền vững, vốn sinh kế (natural capital, human capital, social capital, physical capital, financial capital), và chiến lược sinh kế.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu bao gồm số liệu thứ cấp và sơ cấp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các văn bản pháp luật, báo cáo của UBND tỉnh Bình Định, Ban Quản lý Khu kinh tế, Sở Tài nguyên và Môi trường, các nghiên cứu khoa học và tài liệu liên quan.

Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát điều tra 146 hộ dân bị thu hồi đất tại Khu kinh tế Nhơn Hội, phân thành ba nhóm theo diện tích đất thu hồi (<30%, 30-70%, >70%). Phiếu điều tra gồm ba phần: thông tin chung hộ gia đình, đánh giá các nguồn vốn sinh kế trước và sau thu hồi đất, và ý kiến đề xuất của người dân về chính sách thu hồi đất.

Phương pháp phân tích chủ đạo là phương pháp so sánh, sử dụng phần mềm Excel để xử lý số liệu, so sánh các nguồn vốn sinh kế trước và sau thu hồi đất. Ngoài ra, phương pháp chuyên gia được áp dụng qua phỏng vấn các cán bộ, chuyên gia có kinh nghiệm trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư nhằm bổ sung thông tin định tính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng phát triển Khu kinh tế Nhơn Hội: Khu kinh tế có tổng diện tích 12.000 ha, trong đó đất cát biển và đất đồi núi chiếm gần 70%, thuận lợi cho quy hoạch và xây dựng. Qua 10 năm, cơ sở hạ tầng cơ bản được hoàn thiện, tuy nhiên chỉ có 6/26 dự án đi vào hoạt động, 20 dự án còn dang dở.

2. Tình hình thu hồi đất và bồi thường: 146 hộ dân bị thu hồi đất được khảo sát, trong đó nhóm có diện tích thu hồi trên 70% chiếm 69%. Chính sách bồi thường và hỗ trợ được thực hiện theo quy định của tỉnh, ưu tiên hỗ trợ tiền mặt và tái định cư. Tuy nhiên, việc hỗ trợ đào tạo nghề và tạo việc làm chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.

3. Ảnh hưởng đến sinh kế người dân: Sau thu hồi đất, 74% lao động trong độ tuổi không có việc làm ổn định. Nguồn vốn tự nhiên (đất đai) chuyển thành vốn tài chính và vật chất, nhưng vốn con người và xã hội ít được phát huy. Thu nhập của các nhóm hộ giảm trung bình 30-50% tùy theo diện tích đất thu hồi. Đời sống văn hóa, xã hội được cải thiện nhẹ do tái định cư và các chính sách hỗ trợ xã hội.

4. Chiến lược sinh kế: Người dân chủ yếu chuyển sang các hoạt động phi nông nghiệp, tuy nhiên do trình độ thấp và thiếu kỹ năng, nhiều người thất nghiệp hoặc làm việc không ổn định. Việc sử dụng tiền bồi thường chủ yếu để tiêu dùng, xây dựng nhà cửa, ít đầu tư vào phát triển sinh kế bền vững.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy thu hồi đất tại Khu kinh tế Nhơn Hội đã tạo ra cú sốc lớn đối với sinh kế người dân, đặc biệt là nhóm có diện tích thu hồi lớn. Việc chuyển đổi vốn sinh kế chủ yếu tập trung vào vốn tài chính và vật chất, trong khi vốn con người và xã hội chưa được khai thác hiệu quả, dẫn đến nguy cơ mất ổn định sinh kế lâu dài.

So sánh với các nghiên cứu tại các địa phương khác như Hà Nội, Hải Phòng và Vĩnh Phúc, tình trạng thất nghiệp và khó khăn trong chuyển đổi nghề cũng là vấn đề phổ biến. Các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề và tạo việc làm chưa đồng bộ, chưa sát với nhu cầu thực tế của người dân.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ lao động có việc làm trước và sau thu hồi đất, bảng phân tích nguồn vốn sinh kế trước và sau thu hồi, cũng như biểu đồ biến động thu nhập theo nhóm diện tích đất thu hồi. Những biểu đồ này giúp minh họa rõ ràng tác động tiêu cực của thu hồi đất đến sinh kế và hiệu quả các chính sách hỗ trợ hiện hành.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện chính sách bồi thường và hỗ trợ: Cần điều chỉnh mức bồi thường phù hợp với giá thị trường và đảm bảo tính công khai, minh bạch để tạo niềm tin cho người dân. Mở rộng các hình thức hỗ trợ không chỉ bằng tiền mà còn bằng đất dịch vụ, cổ phần trong dự án để người dân có lợi ích lâu dài.

2. Tăng cường đào tạo nghề và tạo việc làm: Xây dựng các chương trình đào tạo nghề sát với nhu cầu thị trường lao động, ưu tiên đào tạo tại chỗ và hỗ trợ vay vốn phát triển sản xuất, kinh doanh. Đẩy mạnh phối hợp giữa các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và chính quyền địa phương để nâng cao hiệu quả đào tạo và giải quyết việc làm.

3. Quy hoạch sử dụng đất hợp lý: Ưu tiên xây dựng các khu công nghiệp, khu đô thị ở vùng đất ít ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và dân cư, giảm thiểu diện tích đất thu hồi. Đồng thời, phát triển hạ tầng đồng bộ để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tái định cư và phát triển sinh kế mới.

4. Tổ chức tái định cư và hỗ trợ ổn định đời sống: Xây dựng khu tái định cư với điều kiện sống tốt hơn nơi ở cũ, đảm bảo hạ tầng kỹ thuật và xã hội đầy đủ. Hỗ trợ người dân trong việc tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục, an sinh xã hội và các hoạt động cộng đồng nhằm tăng cường vốn xã hội.

Các giải pháp trên nên được triển khai trong vòng 3-5 năm tới, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư nhằm đảm bảo phát triển bền vững Khu kinh tế Nhơn Hội và nâng cao đời sống người dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Giúp hiểu rõ tác động của thu hồi đất đến sinh kế người dân, từ đó xây dựng chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hiệu quả hơn.

2. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp trong khu kinh tế: Nắm bắt được các vấn đề xã hội liên quan đến thu hồi đất, góp phần xây dựng mối quan hệ tốt với cộng đồng và đảm bảo tiến độ dự án.

3. Các tổ chức nghiên cứu và phát triển: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích khoa học để phát triển các chương trình hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề và phát triển cộng đồng.

4. Cộng đồng dân cư và các tổ chức xã hội: Hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và các chính sách hỗ trợ khi bị thu hồi đất, từ đó chủ động tham gia vào quá trình tái định cư và phát triển sinh kế mới.

Câu hỏi thường gặp

1. Thu hồi đất ảnh hưởng như thế nào đến sinh kế người dân?
   Thu hồi đất làm mất đi nguồn vốn tự nhiên quan trọng là đất đai, dẫn đến giảm thu nhập, tăng tỷ lệ thất nghiệp và thay đổi chiến lược sinh kế. Người dân phải chuyển đổi nghề hoặc phụ thuộc vào tiền bồi thường, gây khó khăn trong ổn định cuộc sống.

2. Chính sách bồi thường hiện nay có đáp ứng được nhu cầu người dân không?
   Chính sách bồi thường đã cải thiện về mặt pháp lý và mức hỗ trợ, nhưng vẫn còn hạn chế về tính công khai, minh bạch và chưa đa dạng hình thức hỗ trợ, chưa tạo điều kiện cho sinh kế bền vững.

3. Làm thế nào để người dân có thể ổn định sinh kế sau khi mất đất?
   Cần có chương trình đào tạo nghề phù hợp, hỗ trợ vay vốn phát triển sản xuất, tạo việc làm tại chỗ và xây dựng khu tái định cư với điều kiện sống tốt hơn, đồng thời phát huy vốn xã hội và con người.

4. Tại sao tỷ lệ lao động thất nghiệp sau thu hồi đất lại cao?
   Nguyên nhân chính là trình độ học vấn và kỹ năng nghề thấp, thiếu cơ hội việc làm phù hợp, cùng với việc chuyển đổi nghề không hiệu quả và thiếu sự hỗ trợ đào tạo nghề sát thực tế.

5. Các giải pháp quy hoạch đất có thể giảm thiểu tác động tiêu cực như thế nào?
   Quy hoạch hợp lý giúp giảm diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi, tránh ảnh hưởng đến khu dân cư, đồng thời phát triển hạ tầng đồng bộ tạo điều kiện thuận lợi cho tái định cư và phát triển kinh tế mới.

Kết luận

• Khu kinh tế Nhơn Hội đã phát triển cơ sở hạ tầng cơ bản nhưng thu hút đầu tư còn hạn chế, ảnh hưởng đến sinh kế người dân bị thu hồi đất.
• Thu hồi đất gây mất vốn tự nhiên, chuyển đổi sang vốn tài chính và vật chất, trong khi vốn con người và xã hội chưa được khai thác hiệu quả.
• Tỷ lệ lao động thất nghiệp sau thu hồi đất lên tới 74%, thu nhập giảm đáng kể, đời sống kinh tế gặp nhiều khó khăn.
• Các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã được thực hiện nhưng chưa đồng bộ và chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu người dân.
• Cần triển khai các giải pháp đồng bộ về chính sách, đào tạo nghề, quy hoạch đất và tổ chức tái định cư nhằm ổn định và nâng cao đời sống người dân, góp phần phát triển bền vững Khu kinh tế Nhơn Hội.

Các cơ quan quản lý và nhà đầu tư cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, giám sát và đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời. Người dân và các tổ chức xã hội nên tích cực tham gia vào quá trình này để bảo vệ quyền lợi và phát triển sinh kế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 1. Một số khái niệm về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Trong quá trình Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa (CNH-HĐH) thì chuyển dịch đất đai từ nông nghiệp và các mục đích khác phục vụ cho phát triển công nghiệp cùng với quá trình thu hồi đất (THĐ), giải phóng mặt bằng (GPMB) là quy luật tất yếu, nhưng đây là một vấn đề phức tạp bởi công tác THĐ, bồi thường (BT), hỗ trợ (HT), GPMB, tái định cư (TĐC) ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống kinh tế - văn hóa - xã hội, tập quán, tâm linh, đặc biệt là quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Theo Khoản 11 Điều 3 Luật Đất đai 2013: Thu hồi đất: Là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai. Để đảm bảo quyền và lợi ích cho người dân khi bị THĐ thì người dân có đất bị thu hồi sẽ nhận được những khoản bồi thường về đất, bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại và sẽ được hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất. Theo Khoản 12 và 13 Điều 3 của Luật Đất đai năm 2013 thì: Bồi thường về đất: Là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất. Chi phí đầu tư vào đất còn lại: Bao gồm chi phí san lấp mặt bằng và chi phí khác liên quan trực tiếp có căn cứ chứng minh đã đầu tư vào đất mà đến thời điểm Nhà nước thu hồi đất còn chưa thu hồi được.

Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: Là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển. Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất được quy định tại Khoản 2, Điều 83, Khoản 1, 2 Điều 84, Luật Đất đai 2013 cụ thể: a) Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất; b) Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân mà phải di chuyển chỗ ở; Đối với Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp mà không có đất nông nghiệp để bồi thường thì ngoài việc được bồi thường bằng tiền còn được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 4 Trường hợp người được hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm trong độ tuổi lao động có nhu cầu được đào tạo nghề thì được nhận vào các cơ sở đào tạo nghề; được tư vấn hỗ trợ tìm kiếm việc làm, vay vốn tín dụng ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh. Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ mà nguồn thu nhập chính là từ hoạt động kinh doanh dịch vụ, khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì được vay vốn tín dụng ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh; trường hợp người có đất thu hồi còn trong độ tuổi lao động thì được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm.

c) Hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở; d) Hỗ trợ khác. Ngoài ra, những quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được quy định cụ thể tại Nghị định 47/2014/ NĐ-CP và Thông tư 37/2014/TT-BTNMT về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.Các văn bản pháp luật về công tác bồi thường Trước khi có Luật đất đai 1993 Ngày 14 tháng 4 năm 1959, Thủ tướng chính phủ đã ban hành Nghị định 151/TTg quy định thể lệ tạm thời về trưng dụng ruộng đất. Ngày 11 tháng 01 năm 1970 Thủ tướng chính phủ đã ban hành Thông tư 1792/TTg quy định một số điểm tạm thời về bồi thường thiệt hại nhà cửa, đất đai, cây cối hoa màu cho nhân dân ở những vùng xây dựng kinh tế, mở rộng thành phố trên nguyên tắc “Phải đảm bảo thoả đáng quyền lợi kinh tế của hợp tác xã và của nhân dân”. Thi hành Hiến pháp năm 1980, Luật Đất đai được Quốc hội thông qua ngày 29 tháng 2 năm 1987 quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân, Nhà nước giao đất cho các đối tượng có nhu cầu để sử dụng ổn định lâu dài, có thời hạn hoặc tạm thời theo quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất được duyệt.

Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giao đất nào thì có quyền thu hồi đất đó. Ngày 31 tháng 5 năm 1990 Hội đồng Bộ trưởng ban hành quyết định số 186/HĐBT về việc đền bù thiệt hại đất nông nghiệp, đất có rừng khi bị chuyển mục đích sử dụng vào mục đích khác thì phải bồi thường. UBND các tỉnh, thành phố quy định cụ thể mức bồi thường thiệt hại của địa phương mình sát với giá đất thực tế ở địa phương nhưng không thấp hơn hoặc cao hơn khung giá định mức. Tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao đất nông nghiệp, đất có rừng để sử dụng vào mục đích khác thì phải bồi thường về đất nông nghiệp, đất có rừng cho Nhà nước.

Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 Trong giai đoạn từ năm 1980 đến năm 1993 nhà nước chỉ mới có một số quy định riêng lẻ về đền bù thiệt hại, chưa hình thành chính sách thu hồi đất do đó nhà nước không bồi thường thiệt hại khi thu hồi đất. Nguyên nhân là khi đó đất đai chỉ được xem là tài nguyên có giá trị sử dụng, mặt khác do nền kinh tế có nhiều khó khăn nên nhu cầu thu hồi đất cũng không lớn. Từ Luật đất đai 1993 đến trước Luật Đất đai 2003 Nghị định số 90/NĐ-CP ngày 17/08/1994 quy định về việc đền bù thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng. Nghị định này ban hành quy định đền bù về đất khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng.

Nguyên tắc đền bù là Nhà nước thu hồi đất nào thì đền bù bằng đất nấy, trường hợp không có đất hoặc người bị thu hồi đất không muốn nhận đất thì được đền bù bằng tiền với giá trị tính theo giá đất do UBND cấp tỉnh quy định cụ thể trong phạm vi khung giá đất do Chính phủ quy định tại Nghị định số 87/NĐ-CP ngày17/08/1994. Tài sản gắn liền với đất được đền bù theo phần giá trị tài sản còn lại được tính theo giá quy định của Nhà nước. Nghị định này không quy định về mức hỗ trợ để di chuyển chỗ ở, thời gian ngừng việc làm, đào tạo nghề nghiệp mới, …. Nghị định cũng không quy định về cơ chế thực hiện tái định cư mà chủ yếu là bồi thường nhà ở bằng tiền để xây dựng nhà ở mới.

Nghị định số 22/1998/NĐ-CP ngày 24/04/1998 về việc đền bù thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng. Nghị định này ban hành để thay thế Nghị định 90/NĐ-CP ngày 7/08/1994. Giá đất để tính bồi thường trong Nghị định này là giá đất do UBND cấp tỉnh quy định nhưng được nhân với hệ số K sao cho giá đất phù hợp với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên thị trường. Người bị thu hồi đất có nhà ở chỉ được đền bù diện tích đất ở đúng định mức do UBND cấp tỉnh quy định.

Tài sản gắn liền với đất được đền bù theo giá trị còn lại và cộng với một tỷ lệ phần trăm của giá trị này nhưng tổng không vượt quá 100% và không nhỏ hơn 60% giá trị ban đầu của nhà đó. Bên cạnh giá trị đền bù, Nghị định này đã đề cập tới các khoản hỗ trợ cho người bị thu hồi đất như hỗ trợ ổn định sản xuất, ổn định đời sống, di chuyển chỗ ở, đào tạo nghề mới. Nghị định này cũng có quy định cụ thể về việc xây dựng các khu TĐC và bố trí người bị thu hồi đất ở vào khu TĐC. Từ Luật Đất đai 2003 đến trước Luật Đất đai 2013 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 về thi hành Luật Đất đai có những quy định cụ thể về những trường hợp THĐ để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, THĐ để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế và trình tự thu hồi đất đối với trường hợp Nhà nước sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, phát triển kinh tế.

Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Đây là Nghị định quy định chi tiết cho cơ chế chuyển đổi đất đai bắt buộc.