Nghiên cứu tác động của FDI và chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế ở vùng kinh tế trọng điểm ...

Luận văn phân tích tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài và chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế vùng kinh tế trọng điểm phía Nam Việt Nam giai đoạn 2007-2016.

• Tác giả: Hạp Thị Tuyền
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Kim Quyến
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài, Chi Tiêu Công Đến Tăng Trưởng Kinh Tế
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi thu thập số liệu
• 1.4. Ý nghĩa khoa học thực tiễn
• 1.5. Cấu trú đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 2.1. Lý thuyết về đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Đặc điểm của FDI
• 2.1.3. Vai trò và lợi ích
• 2.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng FDI
• 2.1.5. Các nhân tố tạo nên sự hấp dẫn của các nước đang phát triển đối với FDI
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp ước lượng và lựa chọn mô hình
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 4.1. Mô hình hồi quy Pooled OLS, FEM, REM
• 4.2. Lựa chọn mô hình hồi quy phù hợp
• 4.2.1. So sánh giữa mô hình POLS và FEM
• 4.2.2. So sánh giữa mô hình FEM và REM
• 4.3. Kiểm tra và xử lý các khuyết tật của mô hình FEM
• 4.3.1. Kiểm định tự tương quan chuỗi
• 4.3.2. Kiểm định phương sai sai số thay đổi
• 4.3.3. Xử lý các khuyết tật của mô hình FEM
• 4.4. Mô hình hồi quy Threshold
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hạn chế của nghiên cứu và gợi ý hướng nghiên cứu
• 5.2. Hàm ý chính sách
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động FDI và chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế

Tác động của FDI và chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu kinh tế. Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam Việt Nam đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể của FDI trong những năm qua. Sự kết hợp giữa chi tiêu công và FDI không chỉ thúc đẩy tăng trưởng mà còn cải thiện cơ sở hạ tầng và chất lượng cuộc sống. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa hai yếu tố này và ảnh hưởng của chúng đến tăng trưởng kinh tế.

1.1. Khái niệm về FDI và chi tiêu công

FDI được định nghĩa là vốn đầu tư từ nước ngoài vào một quốc gia nhằm mục đích thu lợi nhuận lâu dài. Chi tiêu công là khoản chi của chính phủ cho các hoạt động nhằm phát triển kinh tế và xã hội. Cả hai yếu tố này đều có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

1.2. Vai trò của FDI trong tăng trưởng kinh tế

FDI không chỉ cung cấp vốn mà còn chuyển giao công nghệ và kỹ năng quản lý. Điều này giúp nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy sự phát triển bền vững. Nghiên cứu cho thấy rằng FDI có thể tạo ra hàng triệu việc làm và cải thiện chất lượng sản phẩm.

II. Vấn đề và thách thức trong việc thu hút FDI và chi tiêu công

Mặc dù FDI và chi tiêu công có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như môi trường đầu tư không ổn định, chính sách chưa đồng bộ và thiếu minh bạch có thể cản trở dòng vốn đầu tư. Ngoài ra, việc quản lý chi tiêu công cũng cần phải được cải thiện để đảm bảo hiệu quả.

2.1. Thách thức trong việc thu hút FDI

Môi trường đầu tư tại Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập. Các nhà đầu tư nước ngoài thường lo ngại về sự thiếu minh bạch trong quy trình cấp phép và các quy định pháp lý. Điều này có thể làm giảm sức hấp dẫn của Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư.

2.2. Vấn đề trong quản lý chi tiêu công

Chi tiêu công cần được phân bổ hợp lý để tối ưu hóa hiệu quả. Tuy nhiên, nhiều dự án đầu tư công vẫn gặp phải tình trạng lãng phí và kém hiệu quả. Cần có các biện pháp kiểm soát và đánh giá hiệu quả chi tiêu công để đảm bảo nguồn lực được sử dụng đúng mục đích.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của FDI và chi tiêu công

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy để phân tích mối quan hệ giữa FDI, chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế. Dữ liệu được thu thập từ các tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong giai đoạn 2009-2016. Các mô hình hồi quy sẽ giúp xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến tăng trưởng kinh tế.

3.1. Mô hình hồi quy Pooled OLS

Mô hình Pooled OLS sẽ được sử dụng để phân tích dữ liệu từ nhiều tỉnh thành. Phương pháp này giúp xác định mối quan hệ tổng thể giữa FDI, chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế.

3.2. Mô hình tác động cố định FEM

Mô hình FEM sẽ giúp kiểm soát các yếu tố không quan sát được có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu. Điều này giúp tăng độ chính xác của các ước lượng và kết luận từ nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ tích cực giữa FDI, chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế. Các chính sách khuyến khích FDI và tối ưu hóa chi tiêu công có thể tạo ra tác động lớn đến sự phát triển kinh tế. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc cải thiện môi trường đầu tư và quản lý chi tiêu công là rất cần thiết.

4.1. Kết quả hồi quy và phân tích

Kết quả hồi quy cho thấy rằng FDI có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế. Mỗi đơn vị tăng của FDI có thể làm tăng tăng trưởng kinh tế lên một tỷ lệ nhất định. Điều này khẳng định vai trò quan trọng của FDI trong phát triển kinh tế.

4.2. Ứng dụng chính sách từ kết quả nghiên cứu

Các chính sách khuyến khích FDI và cải thiện chi tiêu công cần được thực hiện đồng bộ. Chính phủ cần tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi và minh bạch để thu hút nhiều hơn nữa nguồn vốn từ nước ngoài.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng FDI và chi tiêu công có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối ưu, cần có các chính sách đồng bộ và hiệu quả. Tương lai, việc cải thiện môi trường đầu tư và quản lý chi tiêu công sẽ là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng FDI và chi tiêu công là hai yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa hai yếu tố này để đạt được hiệu quả cao nhất.

5.2. Triển vọng tương lai cho FDI và chi tiêu công

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, việc thu hút FDI và tối ưu hóa chi tiêu công sẽ tiếp tục là ưu tiên hàng đầu. Các chính sách cần được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với tình hình thực tế và nhu cầu phát triển của đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HẠP THỊ TUYỀN TÁC ĐỘNG ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI, CHI TIÊU CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM PHÍA NAM VIỆT NAM, GIAI ĐOẠN 2009-2016 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HẠP THỊ TUYỀN TÁC ĐỘNG ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI, CHI TIÊU CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM PHÍA NAM VIỆT NAM, GIAI ĐOẠN 2009-2016 Chuyên ngành: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN KIM QUYẾN Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoạn luận văn “Tác động đầu tư trực tiếp nước ngoài, chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế ở vùng kinh tế trọng điểm phía nam Việt Nam, giai đoạn 2007- 2016” là công trình nghiên cứu của riêng bản thân, có sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Kim Quyến. Các thông tin, dữ liệu trong Luận văn được thu thập từ nhiều nguồn đáng tin cậy. Kết quả trình bày trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Nếu phát hiện bất kỳ sự gian lận nào, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước hội đồng. Hồ Chí Minh, ngày 18 tháng 09 năm 2018 Tác giả HẠP THỊ TUYỀN TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DAH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH ẢNH Trang CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU . Mục tiêu nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi thu thập số liệu . Đối tượng nghiên cứu . Phạm vi thu thập số liệu . Ý nghĩa thực tiễn . Kết cấu của đề tài . 4 CHƯƠNG II: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT - NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM 2. Lý thuyết về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) . Đặc điểm của FDI . Vai trò và lợi ích của FDI . 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các nhân tố ảnh hưởng FDI . Các nhân tố tạo nên sự hấp dẫn của các nước đang phát triển đối với FDI . Thực trạng FDI ở Việt Nam. Lý thuyết về chi tiêu công . Căn cứ vào mục đích chi . Căn cứ các chức năng vĩ mô của Nhà nước . Căn cứ vào tính chất kinh tế . Căn cứ vào quy trình lập ngân sách . Các nhân tố ảnh hưởng đến chi tiêu công . Thực trạng chi tiêu công ở Việt Nam . Lý thuyết về tăng trưởng kinh tế . Lý thuyết tăng trưởng kinh tế . Mô hình tăng trưởng kinh tế cổ điển của David Ricardo . Mô hình tăng trưởng kinh tế của K. Mô hình tân cổ điển . 20 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Mô hình tăng trưởng kinh tế J. Mô hình tăng trưởng hiện đại . Các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế . Tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam. Tìm hiểu chung về Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam . Đặc điểm vùng . Thực trạng phát triển kinh tế xã hội của vùng . Các nghiên cứu trước về tác động đầu tư trực tiếp nước ngoài, chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế . 29 CHƯƠNG III: MÔ HÌNH – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Dữ liệu nghiên cứu . Mô hình nghiên cứu . Phương pháp ước lượng và lựa chọn mô hình . 40 CHƯƠNG IV: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM . Mô hình hồi quy Pooled OLS, FEM, REM . Lựa chọn mô hình hồi quy phù hợp .1 So sánh giữa mô hình POLS và FEM .2 So sánh giữa mô hình FEM và REM . Kiểm tra và xử lý các khuyết tật của mô hình FEM . Kiểm định tự tương quan chuỗi . Kiểm định phương sai sai số thay đổi. Xử lý các khuyết tật của mô hình FEM . 47 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Mô hình hồi quy Threshold . 47 CHƯƠNG V: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH . Hạn chế của nghiên cứu và gợi ý hướng nghiên cứu . Hàm ý chính sách . 54 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT FDI: Foreign Direct Investment - Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài GDP: Gross Domestic Product - Tổng sản phẩm quốc nội GNP: Gross National Product - Tổng sản phẩm quốc dân NSNN: Ngân sách nhà nước ICOR: Incremental Capital Output Ration - Hiệu suất sử dụng vốn sản phẩm gia tăng OLS: Ordinary Least – Phương pháp bình phương tối thiểu thông thường FEM: Fixed Effect Model REM: Random Effect Model TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Trang Bảng 2.1 FDI được cấp theo ngành kinh tế giai đoạn 1988-2016 .2 Ngân sách nhà nước tại một số quốc gia giai đoạn 2010-2015 .3 Chi ngân sách nhà nước năm 2016 .4 Đặc điểm các thời kỳ tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam .5 Tóm tắt các các nghiên cứu thực nghiệm .1 Kết quả ước lượng mô hình Pooled OLS, FEM, REM .2 Kết quả kiểm định F .3 Kết quả kiểm định Hausman .4 Kết quả kiểm định Wooldridge .5 Kết quả kiểm định Wald .6 Kết quả xử lý khuyết tật của mô hình FEM .7 Kết quả mô hình hồi quy Threshold . 48 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC HÌNH ẢNH Trang Hình 2.1 Đầu tư trực tiếp của nước ngoài được cấp giấy phép từ 1988 -31/12/2016.2 Đầu tư trực tiếp của nước ngoài phân theo đối tác đầu tư từ 1988 -31/12/2016 .3 Tốc độ tăng trưởng kinh tế Việt Nam qua các năm .4 Vị trí địa lý Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam .5 Đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo địa phương .6 Đầu tư trực tiếp nước ngoài được cấp giấy phép năm 2016 . 28 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC PHỤ LỤC Phụ lục A: Kết quả hồi quy mô hình Bảng A1: Kết quả hồi quy mô hình Pooled OLS Bảng A2: Kết quả hồi quy mô hình Fixed Effect Bảng A3: Kết quả hồi quy mô hình Random Effect Phụ lục B: Kết quả kiểm định lựa chọn mô hình phù hợp Bảng B1: Kết quả kiểm định Hausman Bảng B2: Kết quả kiểm định nhân tử Wooldridge Bảng B3: Kết quả kiểm định Wald Bảng B4: Kết quả xử lý các khuyết tật của mô hình FEM TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƯƠNG 1. Đặt vấn đề Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam là vùng kinh tế phát triển chủ lực của khu vực Đông Nam Bộ Việt Nam, bao gồm 08 tỉnh, thành phố: Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bình Phước, Bà Rịa-Vũng Tàu, Đồng Nai, Long An, Tây Ninh, và Tiền Giang. Đây còn là vùng kinh tế năng động, phát triển mạnh mẽ và có đóng góp khá lớn cho sự tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Theo thống kê của Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2016, vùng có tăng trưởng kinh tế gấp 1,5 lần mức bình quân của cả nước, đóng góp hơn 40% kim ngạch xuất khẩu, 60% ngân sách quốc gia, thu hút hơn 60% số dự án và 50% số vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam (Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, 2016). Chính vì thế, việc phát triển kinh tế vùng trọng điểm phía Nam giữ vai trò to lớn và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế cả nước. Để đảm bảo tốc độ phát triển, việc huy động các nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế, đặc biệt nguồn lực tài chính luôn là mối quan tâm hàng đầu của chính quyền địa phương. Nguồn lực tài chính được huy động thông qua ngân sách nhà nước không chỉ giúp cơ cấu lại nền kinh tế mà còn đẩy mạnh việc đổi mới mô hình tăng trưởng. Tuy nhiên, vai trò của chi tiêu công đối với tăng trưởng kinh tế vẫn là chủ đề gây tranh cãi và cần thêm nhiều nghiên cứu (Grier & Tullock, 1989). Trường phái ủng hộ quan điểm đầu tư công đã tác động tích cực đến tốc độ tăng trưởng kinh tế, có thể kể đến Aschauer (1989), Barro (1991) và Easterly và Rebelo (1993). Gần đây, Gupta và các cộng sự (2002) cũng đã chỉ ra rằng để đạt được chính sách tài khóa bền vững thì chính phủ cần phân bổ lại các khoản chi tiêu cho tiền lương, tiền công và chi đầu tư. Tuy nhiên, những kết luận trên bị phản đối bởi nghiên cứu của Landau (1986)- một nghiên cứu toàn diện về tác động của chi tiêu công đối với tăng trưởng kinh tế. Kết quả cho thấy mỗi loại chi tiêu của chính phủ có tác động tiêu cực hoặc ảnh hưởng tích cực không đáng kể đối với tăng trưởng kinh tế. Mối quan hệ không nhất quán giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế cũng được tán đồng bởi kết luận của Grier và Tullock (1989), Devarajan và các cộng sự (1996). TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Ngày nay, khi kinh tế nước ta đang đẩy mạnh hội nhập quốc tế, tự do hoá thương mại thì việc huy động nguồn lực tài chính không thể bỏ qua việc thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Theo Mencinger (2013), nguồn vốn đầu tư nước ngoài có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế. Bằng nghiên cứu về mặt thực nghiệm Balasubramanyam et al. (1996), Borensztein et al. (1998) và Durham (2004) đã điều tra sự liên kết giữa tăng trưởng và FDI. Các nghiên cứu đều chỉ ra rằng, FDI có tác động tích cực trong quá trình chuyển giao tiến bộ công nghệ và vốn con người tại nước tiếp nhận. Tuy nhiên, mức độ tác động của FDI đối với tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào khả năng hấp thụ vốn tiếp nhận. Không đồng tình với quan điểm trên, Choe (2002) sử dụng dữ liệu bảng nghiên cứu mối quan hệ giữa FDI và tăng trưởng kinh tế bằng phương pháp kiểm tra truyền thống được phát biểu bởi Holtz-Eakin và cộng sự (1988) và kết luận rằng tác động nhân quả của FDI đến tăng trưởng kinh tế là yếu. Nghiên cứu của Hansen và Rand (2004), Mahmoud al- Iriani và Fatima Al-Shami (2007) lại cho kết quả là giữa FDI và tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ nhân quả hai chiều. Dù theo quan điểm nào, tác động tích cực hay tiêu cực thì FDI hay chi tiêu công đều là nguồn tài chính ảnh hưởng ít nhiều đến tăng trưởng kinh tế. Theo tìm hiểu của tác giả, có rất ít nghiên cứu quan tâm đến sự tương tác giữa FDI và chi tiêu công để xác định tốc độ tăng trưởng kinh tế, đặc biệt ở Việt Nam. Các nghiên cứu thực nghiệm hiện tại tập trung xem xét tác động của FDI hoặc tác động của chi tiêu công đối với tăng trưởng kinh tế một cách riêng biệt.