Nghiên cứu tác động của đầu tư đến tăng trưởng kinh tế và hội tụ thu nhập tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của đầu tư đến tăng trưởng kinh tế và hội tụ thu nhập tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề này.

• Tác giả: Nguyễn Thế Khang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính-Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Đầu Tư Đến Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Tính cấp thiết của nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa khoa học của luận án
• 1.6. Kết cấu của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động đầu tư đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Tác động của đầu tư đến tăng trưởng kinh tế là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu kinh tế, đặc biệt là tại Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm làm rõ mối quan hệ giữa các nguồn đầu tư và sự phát triển kinh tế của đất nước. Đầu tư không chỉ bao gồm đầu tư công mà còn cả đầu tư tư nhân và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Những yếu tố này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng GDP và cải thiện đời sống người dân.

1.1. Đầu tư công và vai trò của nó trong tăng trưởng kinh tế

Đầu tư công là một trong những nguồn lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Chính phủ Việt Nam đã có nhiều chính sách nhằm tăng cường đầu tư công để phát triển cơ sở hạ tầng, từ đó tạo điều kiện cho các hoạt động kinh tế khác. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thế Khang (2017), đầu tư công có tác động tích cực đến tăng trưởng GDP trong ngắn hạn và dài hạn.

1.2. Đầu tư tư nhân và FDI Những yếu tố thúc đẩy tăng trưởng

Đầu tư tư nhân và FDI cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các nhà đầu tư nước ngoài không chỉ mang lại vốn mà còn chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm quản lý. Điều này giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam. Nghiên cứu cho thấy rằng FDI có mối quan hệ tích cực với tăng trưởng GDP, đặc biệt trong các ngành công nghiệp chế biến và chế tạo.

II. Vấn đề và thách thức trong đầu tư tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng đầu tư tại Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như chính sách đầu tư chưa đồng bộ, cơ sở hạ tầng yếu kém và môi trường đầu tư chưa thật sự hấp dẫn là những rào cản lớn. Những thách thức này cần được giải quyết để tối ưu hóa tác động của đầu tư đến tăng trưởng kinh tế.

2.1. Chính sách đầu tư chưa đồng bộ

Chính sách đầu tư tại Việt Nam còn thiếu sự đồng bộ và nhất quán. Điều này dẫn đến tình trạng khó khăn trong việc thu hút đầu tư nước ngoài. Các nhà đầu tư thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin và thủ tục hành chính phức tạp.

2.2. Cơ sở hạ tầng yếu kém

Cơ sở hạ tầng tại Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế. Hệ thống giao thông, điện lực và viễn thông còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư và tăng trưởng kinh tế.

III. Phương pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư

Để nâng cao hiệu quả của đầu tư, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc cải cách chính sách đầu tư, nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng và cải thiện môi trường đầu tư là những yếu tố quan trọng.

3.1. Cải cách chính sách đầu tư

Cần có những cải cách mạnh mẽ trong chính sách đầu tư để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường minh bạch trong chính sách sẽ giúp thu hút nhiều đầu tư nước ngoài hơn.

3.2. Nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng là cần thiết để hỗ trợ cho các hoạt động kinh tế. Chính phủ cần tập trung vào việc phát triển hệ thống giao thông, điện lực và viễn thông để tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư và tăng trưởng kinh tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng đầu tư có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc tăng cường đầu tư công, đầu tư tư nhân và FDI sẽ góp phần nâng cao GDP và cải thiện đời sống người dân.

4.1. Tác động của đầu tư đến tăng trưởng GDP

Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy rằng đầu tư có mối quan hệ tích cực với tăng trưởng GDP. Việc tăng cường đầu tư công và FDI sẽ giúp nâng cao năng lực sản xuất và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

4.2. Kết quả nghiên cứu về hội tụ thu nhập

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng đầu tư có tác động đến quá trình hội tụ thu nhập tại Việt Nam. Các vùng nghèo sẽ có cơ hội phát triển nhanh hơn nếu được đầu tư đúng mức, từ đó giảm khoảng cách giàu nghèo trong xã hội.

V. Kết luận và tương lai của đầu tư tại Việt Nam

Tương lai của đầu tư tại Việt Nam phụ thuộc vào việc cải cách chính sách và nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng. Việc tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi sẽ giúp Việt Nam thu hút nhiều hơn đầu tư nước ngoài và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

5.1. Tầm quan trọng của đầu tư trong phát triển kinh tế

Đầu tư là yếu tố then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Chính phủ cần có những chính sách khuyến khích đầu tư để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

5.2. Định hướng tương lai cho đầu tư tại Việt Nam

Trong tương lai, Việt Nam cần tiếp tục cải cách chính sách đầu tư, nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng và tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi để thu hút nhiều hơn đầu tư nước ngoài và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Đánh giá tác động của các nguồn vốn đầu tư đối với tăng trưởng kinh tế và phân bổ thu nhập là một chủ đề trọng tâm trong kinh tế học vĩ mô và kinh tế học phát triển. Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Thế Khang, với đề tài "Tác động của đầu tư đến tăng trưởng kinh tế và hội tụ thu nhập tại Việt Nam", được thực hiện tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Nguyễn Ngọc Hùng, tập trung giải quyết các vấn đề lý luận và thực nghiệm về mối quan hệ giữa cấu trúc vốn đầu tư, tốc độ tăng trưởng kinh tế và tiến trình thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa các địa phương tại Việt Nam.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Việt Nam đã đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế và gia tăng thu nhập bình quân đầu người đáng kể. Tuy nhiên, sự phát triển này đồng thời làm nảy sinh những bất cập về mặt xã hội, đặc biệt là khoảng cách chênh lệch giàu nghèo ngày càng gia tăng giữa các tầng lớp dân cư và giữa các vùng miền. Để vừa thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, vừa đảm bảo công bằng xã hội và phân phối hài hòa thành quả phát triển, việc xác định rõ vai trò và cơ chế truyền dẫn của từng nguồn vốn đầu tư là yêu cầu cấp bách đối với công tác điều hành vĩ mô.

Trên bình diện học thuật, các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế ghi nhận nhiều kết quả trái chiều về mức độ và chiều hướng tác động của từng thành phần vốn đầu tư (đầu tư công, đầu tư tư nhân, đầu tư trực tiếp nước ngoài - FDI) đến tăng trưởng kinh tế. Tại Việt Nam, phần lớn các công trình trước đây chỉ phân tích tác động đơn lẻ của dòng vốn FDI hoặc tiếp cận theo hướng mô tả, định tính; rất ít nghiên cứu đưa đồng thời cả ba nguồn vốn đầu tư vào trong một mô hình định lượng tổng thể để đánh giá đồng thời tác động ngắn hạn và dài hạn. Bên cạnh đó, các nghiên cứu thực nghiệm kiểm định lý thuyết hội tụ thu nhập theo mô hình tân cổ điển và xác định vai trò của từng nguồn vốn đến tốc độ hội tụ thu nhập giữa 63 tỉnh thành Việt Nam còn nhiều khoảng trống. Do đó, luận án được triển khai nhằm bổ sung bằng chứng thực nghiệm toàn diện cho các tranh luận khoa học này.

Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của luận án là đánh giá tác động của các nguồn đầu tư đến tăng trưởng kinh tế và hội tụ thu nhập tại Việt Nam. Để đạt được mục tiêu tổng quát, tác giả xác định và giải quyết hai câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Mức độ tác động của các nguồn đầu tư đến tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam trong ngắn hạn và dài hạn như thế nào?
2. Các nguồn đầu tư tác động như thế nào đến quá trình hội tụ thu nhập tại Việt Nam?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Cơ chế tác động của ba nguồn vốn đầu tư chính bao gồm đầu tư công ($SI$), đầu tư từ khu vực tư nhân trong nước ($DI$) và đầu tư trực tiếp nước ngoài ($FDI$) đối với tăng trưởng kinh tế ($GDP$) và quá trình hội tụ thu nhập. Ngoài ra, nghiên cứu xem xét tác động của các biến kiểm soát gồm độ mở thương mại ($OPEN$), lao động ($LB$) và chi thường xuyên ($SE$) dựa trên khung hàm sản xuất Cobb-Douglas mở rộng.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương của Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 15 năm, từ năm 2000 đến năm 2014.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu về đầu tư và tăng trưởng kinh tế

Luận án đã hệ thống hóa các dòng nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới từ cuối thập niên 1980 đến nay về tác động của các thành phần vốn đầu tư đối với tăng trưởng kinh tế:

Hướng kết quả	Tác giả và năm công bố	Mẫu nghiên cứu và phương pháp	Phát hiện chính
Tác động tích cực của đầu tư công và tư nhân	Aschauer (1989a, 1989b)	7 nước G7 (1967–1985); Mỹ (1949–1985), chuỗi thời gian	Đầu tư công tác động tích cực vượt trội đến năng suất và thúc đẩy đầu tư tư nhân thông qua phát triển cơ sở hạ tầng; chi thường xuyên có tác động ngược chiều.
	Hadjimichael và Ghura (1995)	41 quốc gia châu Phi cận Sahara (1981–1992)	Đầu tư tư nhân kích thích tăng trưởng bình quân đầu người; chính sách vĩ mô lành mạnh hỗ trợ hội tụ thu nhập.
	Khan và Kumar (1997)	97 nước đang phát triển (1970–1990), hàm Cobb-Douglas	Cả đầu tư công và tư nhân đều tác động dương, trong đó đầu tư tư nhân có mức độ đóng góp lớn hơn và gia tăng theo thời gian.
	Syed và cộng sự (2007)	Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan (1970–2000), Heterogeneous Dynamic Panel	Đầu tư công, chi tiêu công và đầu tư tư nhân có tác động tích cực dài hạn; có hiện tượng đầu tư tư nhân chèn ép đầu tư công.
	Kandenge (2010)	Namibia (1970–2005), mô hình Cointegration và ECM	Đầu tư công, đầu tư tư nhân, lao động và độ mở thương mại có quan hệ đồng liên kết dương với tăng trưởng.
	Jwan và James (2014)	Iraq (1970–2010), mô hình Cointegration và ECM	Đầu tư công, đầu tư tư nhân và lao động tác động dương trong dài hạn; lạm phát và tỷ giá tác động âm.
Tác động tích cực của dòng vốn FDI	Dritsaki và cộng sự (2004); Akinlo (2004); Wei (2008); Tiwari và Mutascu (2011)	Hy Lạp (1960–2002); Nigeria (1970–2001); Trung Quốc (1979–2003); các nước châu Á	Dòng vốn FDI đóng góp tích cực vào xuất khẩu và tốc độ tăng trưởng kinh tế của các quốc gia và khu vực tiếp nhận.
Không tìm thấy quan hệ hoặc tác động tiêu cực	Barro (1991); Karikari (1992); Deverajan và cộng sự (1996); Carkovic và Levine (2002); Durham (2004)	98 nước (1960–1985); 43 nước (1970–1990); 72–80 nước phát triển và đang phát triển	Chi tiêu công và đầu tư công không hiệu quả ở các nước đang phát triển do phân bổ sai nguồn lực; tác động của FDI phụ thuộc vào năng lực hấp thụ nội tại.
Ngưỡng chi tiêu và tương tác vốn	Le và Suruga (2005a, 2005b)	105 nước phát triển và đang phát triển (1970–2009), dữ liệu bảng	Chi thường xuyên vượt quá 25% GDP hoặc đầu tư công vượt 8–9% GDP làm suy giảm đóng góp của FDI vào tăng trưởng kinh tế.
	Kim và Seo (2003)	Hàn Quốc (1985–1999)	Tăng trưởng GDP thúc đẩy FDI, FDI hỗ trợ vốn đầu tư trong nước thông qua hiệu ứng lan tỏa chứ không tác động trực tiếp ngắn hạn đến GDP.

Tại Việt Nam, nghiên cứu của Phạm Thế Anh (2008a, 2008b) sử dụng phương pháp bình phương nhỏ nhất (OLS) trên dữ liệu 61 tỉnh thành giai đoạn 2001–2005 chỉ ra chi đầu tư mang lại hiệu ứng tích cực hơn chi thường xuyên ở các ngành nông lâm thủy sản, giáo dục, y tế, nhưng chưa xây dựng mô hình tích hợp ba nguồn vốn đầu tư với phương pháp chuỗi thời gian bảng động. Nghiên cứu của Nguyễn Minh Tiến (2014) khảo sát FDI và tăng trưởng vùng nhưng chưa phân tách toàn diện vai trò của đầu tư công và đầu tư tư nhân trong mối quan hệ với hội tụ thu nhập.

Các hướng nghiên cứu về hội tụ thu nhập

Các lý thuyết và bằng chứng thực nghiệm về hội tụ kinh tế bắt nguồn từ mô hình tân cổ điển của Solow (1956), Cass (1965) và được chuẩn hóa phương pháp lượng hóa bởi Baumol (1986), Barro (1991), Sala-i-Martin (1990, 1996a, 1996b). Các tác giả áp dụng kiểm định hội tụ $\sigma$ (đo lường độ phân tán thu nhập) và hội tụ $\beta$ (kiểm định xu hướng các nền kinh tế nghèo tăng trưởng nhanh hơn để bắt kịp các nền kinh tế giàu):

• Các nghiên cứu của Lyons (1991), Chen và Fleisher (1996), Jian, Sachs và Warner (1996), Gundlach (1997), Raiser (1998), Zheng, Xu và Tang (2000), Zhang (2001), Yao và Zhang (2001b), Chang (2002) và Wei (2008) đã kiểm chứng tốc độ hội tụ thu nhập tại các vùng của Trung Quốc. Wei (2008) kết luận FDI không trực tiếp gây ra chênh lệch thu nhập vùng mà xuất phát từ chính sách phân bổ vốn chưa đồng đều.
• Nghiên cứu của Normaz (2008) tại các nước ASEAN và châu Á khẳng định tỷ lệ đầu tư trên GDP đóng góp tích cực vào tiến trình hội tụ có điều kiện giữa các quốc gia.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án giải quyết

1. Luận án tích hợp đồng thời ba cấu phần vốn đầu tư ($SI$, $DI$, $FDI$) trong cùng một khung phân tích kinh tế lượng đối với 63 tỉnh thành Việt Nam, giúp kiểm soát hiện tượng chèn ép hoặc lan tỏa giữa các dòng vốn.
2. Ứng dụng kỹ thuật ước lượng bảng không đồng nhất (mô hình Pooled Mean Group - PMG trên nền tảng Panel ARDL/ECM) để bóc tách rõ ràng hệ số co giãn của từng nguồn vốn đến tăng trưởng trong ngắn hạn và dài hạn khi các biến có bậc tích hợp khác nhau.
3. Đo lường đầy đủ cả hội tụ sigma ($\sigma$), hội tụ beta ($\beta$) tuyệt đối và hội tụ beta ($\beta$) có điều kiện, từ đó xác định vai trò thực tế của từng loại vốn đầu tư đối với tốc độ hội tụ thu nhập cấp tỉnh tại Việt Nam.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án xây dựng khung phân tích dựa trên sự kết hợp giữa các lý thuyết kinh tế vĩ mô kinh điển và hiện đại:

• Khái niệm đầu tư: Tiếp cận theo định nghĩa của Sachs và Larrain (1993), đầu tư là phần sản lượng được tích lũy để làm gia tăng năng lực sản xuất trong tương lai của nền kinh tế. Theo kinh tế học vĩ mô, đầu tư là một cấu phần của tổng cầu ($AD$) trong ngắn hạn và thúc đẩy dịch chuyển đường tổng cung dài hạn ($LRAS$) sang phải thông qua gia tăng năng lực sản xuất và nâng cao năng suất lao động.
• Lý thuyết số nhân đầu tư của Keynes (1936): Gia tăng đầu tư tạo ra hiệu ứng khuếch đại tổng thu nhập quốc dân theo công thức $\Delta Y = k \cdot \Delta I$, trong đó $k = 1 / (1 - MPC)$ là số nhân đầu tư.
• Lý thuyết gia tốc đầu tư: Mô tả mối quan hệ phản hồi khi sự gia tăng sản lượng tiêu dùng dẫn tới nhu cầu gia tăng đầu tư thuần với mức độ biến động lớn hơn, tạo nên chu kỳ kinh doanh.
• Mô hình Harrod – Domar (1939, 1946): Nhấn mạnh vai trò kép của đầu tư (vừa tạo cầu vừa tạo cung) và giải thích tăng trưởng kinh tế thông qua tỷ lệ tiết kiệm và hệ số vốn - đầu ra ($k = K / Y$).
• Mô hình tăng trưởng tân cổ điển Solow (1956): Khung hàm sản xuất Cobb-Douglas dạng tổng quát: $$Y = A \cdot e^{rt} K^\alpha L^{1-\alpha}$$ Mô hình giải thích tăng trưởng dựa trên tích lũy vốn ($K$), lao động ($L$) và tiến bộ kỹ thuật ngoại sinh ($A$). Với giả định sản lượng biên của vốn giảm dần ($\alpha < 1$), nền kinh tế tiến tới trạng thái dừng và các nền kinh tế có mức vốn trên lao động thấp sẽ có sản phẩm biên của vốn cao hơn, tạo tiền đề cho hiện tượng "đuổi kịp" (hội tụ thu nhập).
• Lý thuyết tăng trưởng nội sinh của Romer (1986, 1993) và Lucas (1988): Giả thiết hiệu suất tăng dần theo quy mô nhờ tích lũy vốn nhân lực, tri thức và ngoại tác công nghệ. Theo trường phái này, các quốc gia giàu có thể duy trì tốc độ tăng trưởng liên tục mà không bị chậm lại, do đó không nhất thiết xuất hiện sự hội tụ thu nhập tự nhiên nếu không có các điều kiện hỗ trợ.
• Khung lý thuyết về hội tụ thu nhập:
  • Hội tụ $\sigma$: Đo lường mức độ suy giảm độ phân tán thu nhập bình quân đầu người theo thời gian thông qua hệ số biến thiên ($CV$): $$CV = \frac{\sqrt{\frac{1}{n}\sum_{i=1}^{n}(y_i - \bar{y})^2}}{\bar{y}}$$
  • Hội tụ $\beta$ tuyệt đối: Phương trình hồi quy kiểm định xu hướng bắt kịp dựa trên thu nhập ban đầu: $$Ln(y_{it}) - Ln(y_{i0}) = \alpha + \beta Ln(y_{i0}) + \varepsilon_{it} \quad \text{với} \quad \beta = -(1 - e^{-\lambda t})$$ Nếu hệ số $\beta < 0$ và có ý nghĩa thống kê, tốc độ hội tụ $\lambda$ mang giá trị dương, xác nhận có sự hội tụ tuyệt đối.
  • Hội tụ $\beta$ có điều kiện: Mở rộng phương trình hội tụ bằng cách bổ sung các biến kiểm soát về cơ cấu đầu tư ($SI, DI, FDI$), độ mở thương mại, chi thường xuyên và quy mô lao động để kiểm tra trạng thái dừng riêng biệt của từng địa phương.

Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu thực nghiệm

• Dữ liệu nghiên cứu: Dữ liệu bảng cân bằng thu thập cho 63 tỉnh, thành phố của Việt Nam trong giai đoạn 2000–2014, nguồn số liệu từ Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO).
• Các biến trong mô hình:
  • Biến phụ thuộc: Tổng sản phẩm quốc nội cấp tỉnh ($GDP$) hoặc tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người.
  • Các biến độc lập chính: Vốn đầu tư công ($SI$), Vốn đầu tư tư nhân trong nước ($DI$), Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ($FDI$).
  • Các biến kiểm soát: Độ mở thương mại ($OPEN$), Lực lượng lao động ($LB$), Chi thường xuyên ngân sách ($SE$).
• Quy trình và kỹ thuật ước lượng kinh tế lượng:
  1. Thống kê mô tả và phân tích ma trận tương quan giữa các biến; kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến.
  2. Kiểm định tính dừng trên dữ liệu bảng (Panel Unit Root Test) nhằm xác định bậc tích hợp của chuỗi số liệu $I(0)$ hoặc $I(1)$.
  3. Áp dụng phương pháp ước lượng nhóm trung bình gộp (Pooled Mean Group - PMG) thuộc mô hình Panel ARDL/ECM. Phương pháp PMG cho phép các hệ số ngắn hạn, hệ số chặn và phương sai sai số thay đổi linh hoạt giữa các tỉnh, trong khi hạn chế các hệ số dài hạn đồng nhất giữa các đơn vị chéo, phù hợp với mẫu dữ liệu bảng có biến số không dừng cùng bậc.
  4. Hồi quy mô hình hệ số biến thiên $CV$ để đánh giá hội tụ $\sigma$; hồi quy dữ liệu chéo và dữ liệu bảng để xác định hệ số $\beta$ và tốc độ hội tụ $\lambda$ cho hội tụ tuyệt đối và có điều kiện.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu

Chương mở đầu trình bày tổng quan bối cảnh nghiên cứu, nhấn mạnh tính cấp thiết của việc đánh giá tác động của ba thành phần đầu tư đối với tăng trưởng kinh tế và công bằng thu nhập tại Việt Nam. Chương này xác định rõ mục tiêu nghiên cứu, hai câu hỏi nghiên cứu cốt lõi, đối tượng nghiên cứu (cơ chế tác động của $SI, DI, FDI$ đến $GDP$ và hội tụ thu nhập), phạm vi 63 tỉnh thành giai đoạn 2000–2014, phương pháp luận nghiên cứu định lượng kế thừa từ hàm Cobb-Douglas mở rộng, đóng góp khoa học - thực tiễn và kết cấu 5 chương của luận án.

Chương 2: Tổng quan lý thuyết và các nghiên cứu có liên quan

Chương 2 cung cấp nền tảng lý luận toàn diện, bắt đầu từ các khái niệm cơ bản về đầu tư, cách đo lường tăng trưởng kinh tế theo ba góc độ thu nhập, chi tiêu, sản xuất theo chuẩn Tổng cục Thống kê. Tác giả phân tích chi tiết:

• Hệ thống lý thuyết kinh tế: Số nhân đầu tư Keynes, gia tốc đầu tư, mô hình Harrod-Domar, lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển Solow và lý thuyết tăng trưởng nội sinh Romer - Lucas.
• Khung lý thuyết hội tụ thu nhập: Định nghĩa và tiêu chuẩn kiểm định hội tụ sigma ($\sigma$), hội tụ beta ($\beta$) tuyệt đối và có điều kiện.
• Lược khảo các công trình thực nghiệm quốc tế và trong nước: Phân loại thành các nhóm nghiên cứu ủng hộ tác động tích cực của đầu tư công, đầu tư tư nhân, FDI; nhóm nghiên cứu phát hiện tác động tiêu cực/không có quan hệ; nhóm nghiên cứu về ngưỡng tương tác chi tiêu công - FDI; và các nghiên cứu kiểm định hội tụ tại Trung Quốc, ASEAN. Từ đó, chương chỉ ra các hạn chế trong nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam để làm căn cứ thiết lập mô hình ở chương tiếp theo.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 thiết lập khung phân tích định lượng thực nghiệm, bao gồm:

• Sơ đồ quy trình nghiên cứu logic từ thu thập dữ liệu, xử lý thống kê mô tả, kiểm định tính dừng đến ước lượng mô hình.
• Thiết lập dạng hàm toán học cho mô hình tăng trưởng dựa trên hàm sản xuất Cobb-Douglas mở rộng: $$Ln(GDP_{it}) = f(Ln(SI_{it}), Ln(DI_{it}), Ln(FDI_{it}), Ln(LB_{it}), Ln(OPEN_{it}), Ln(SE_{it}))$$
• Thiết lập phương trình hồi quy phi tuyến tính để kiểm định tốc độ hội tụ $\beta$ tuyệt đối và có điều kiện theo khung mô hình của Sala-i-Martin (1996b) và Wei (2008).
• Trình bày đặc tính bộ dữ liệu bảng 63 tỉnh thành giai đoạn 2000–2014, các kiểm định nghiệm đơn vị bảng (Panel Unit Root Test) và lý do lựa chọn kỹ thuật hồi quy Pooled Mean Group (PMG) nhằm phân tách tác động ngắn hạn và dài hạn.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Chương 4 tập trung trình bày các kết quả thực nghiệm đạt được:

• Thực trạng tăng trưởng, đầu tư và khoảng cách thu nhập: Phân tích diễn biến GDP, tỷ phần vốn đầu tư trên GDP, cơ cấu vốn đầu tư công, tư nhân, FDI của cả nước và 6 vùng kinh tế. Diễn biến hệ số biến thiên $CV$ phản ánh thực trạng phân tán hoặc co cụm khoảng cách thu nhập bình quân đầu người cấp tỉnh.
• Kết quả kiểm định kinh tế lượng:
  • Kiểm định đa cộng tuyến và kiểm định nghiệm đơn vị bảng xác nhận các biến số dừng ở các bậc tích hợp $I(0)$ và $I(1)$ đan xen, củng cố tính hợp lý của phương pháp PMG.
  • Kết quả ước lượng mô hình PMG: Làm rõ hệ số co giãn dài hạn và ngắn hạn của từng nguồn vốn ($SI, DI, FDI$) đối với tăng trưởng $GDP$.
  • Kết quả ước lượng mô hình hội tụ: Bảng kết quả kiểm định hội tụ tuyệt đối $\beta$ và hội tụ có điều kiện $\beta$, xác định cụ thể giá trị hệ số $\beta$ âm có ý nghĩa thống kê và tốc độ hội tụ $\lambda$.
• Thảo luận kết quả: Đối chiếu kết quả tìm được với các lý thuyết tân cổ điển, lý thuyết tăng trưởng nội sinh và các nghiên cứu của Aschauer (1989a), Khan và Kumar (1997), Le và Suruga (2005b), Wei (2008), làm rõ tính đặc thù của nền kinh tế Việt Nam.

Chương 5: Kết luận và khuyến nghị

Chương 5 tổng hợp toàn bộ các phát hiện chính từ kết quả nghiên cứu định lượng và đề xuất các nhóm giải pháp chính sách vĩ mô:

• Tái cơ cấu và nâng cao hiệu quả phân bổ vốn đầu tư công ($SI$), tránh dàn trải và tập trung vào hạ tầng thiết yếu để phát huy tác động lan tỏa.
• Hoàn thiện môi trường đầu tư nhằm huy động mạnh mẽ vốn đầu tư tư nhân trong nước ($DI$) và định hướng dòng vốn $FDI$ vào các ngành công nghệ cao, tăng tính liên kết với doanh nghiệp nội địa.
• Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và điều tiết vốn đầu tư liên vùng nhằm thúc đẩy tiến trình hội tụ thu nhập bình quân giữa các địa phương.
• Nêu rõ các giới hạn về dữ liệu và đề xuất các hướng nghiên cứu mở rộng trong tương lai.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt khoa học

1. Bổ sung bằng chứng thực nghiệm tích hợp: Khắc phục tính đơn lẻ của các nghiên cứu trước đây bằng cách đưa đồng thời ba nguồn vốn (đầu tư công, đầu tư tư nhân, FDI) vào cùng một hàm sản xuất mở rộng cho toàn bộ 63 tỉnh thành Việt Nam giai đoạn 2000–2014.
2. Phương pháp lượng hóa phân tách ngắn hạn và dài hạn: Việc áp dụng mô hình Pooled Mean Group (PMG) trên dữ liệu bảng động đã xử lý được đặc tính dữ liệu không dừng cùng bậc, chỉ ra cơ chế tác động và hệ số co giãn khác biệt của từng loại vốn đến tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn và dài hạn.
3. Kiểm chứng thực nghiệm lý thuyết hội tụ: Đóng góp bằng chứng thực nghiệm cho trường hợp Việt Nam về sự tồn tại của tiến trình hội tụ thu nhập bình quân đầu người theo dự báo của mô hình tăng trưởng tân cổ điển Solow (1956) và Cass (1965), đồng thời xác định vai trò điều tiết của từng nguồn vốn đầu tư trong việc thúc đẩy tốc độ hội tụ ($\lambda$).

Đóng góp về mặt thực tiễn và hàm ý chính sách

• Cơ sở phân bổ nguồn lực vĩ mô: Cung cấp căn cứ khoa học cập nhật để Chính phủ và các cơ quan quản lý hoạch định cơ cấu đầu tư tối ưu giữa khu vực nhà nước, khu vực tư nhân và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài cho từng giai đoạn phát triển.
• Hài hòa tăng trưởng và công bằng xã hội: Kết quả đánh giá hội tụ cung cấp luận cứ thực tiễn để thiết kế chính sách điều phối nguồn vốn đầu tư, đặc biệt là đầu tư công vào hạ tầng các tỉnh nghèo, nhằm rút ngắn khoảng cách chênh lệch phát triển giữa các vùng miền.
• Nâng cao hiệu quả phối hợp chính sách: Đề xuất giải pháp kiểm soát chi thường xuyên ở mức hợp lý, tránh gây hiệu ứng triệt tiêu tác động lan tỏa của đầu tư tư nhân và FDI đối với tăng trưởng kinh tế.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

Theo nội dung trình bày tại Chương 5 của luận án:

• Dữ liệu nghiên cứu: Bộ dữ liệu cấp tỉnh giai đoạn 2000–2014 chủ yếu dựa trên số liệu thống kê tổng hợp của Tổng cục Thống kê; một số chỉ tiêu chi tiết về chất lượng vốn đầu tư, vốn con người và các yếu tố thể chế địa phương chưa được phản ánh đầy đủ trong chuỗi số liệu thời gian dài.
• Phân tách nguồn vốn: Luận án tiếp cận ba khối vốn đầu tư lớn ở cấp độ vĩ mô tỉnh thành, chưa đi sâu phân rã chi tiết đầu tư công theo từng danh mục công trình cụ thể hoặc phân loại chi tiết FDI theo ngành công nghệ cao/công nghệ thấp.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng khung thời gian nghiên cứu cập nhật cho các giai đoạn tiếp theo sau năm 2014.
• Bổ sung vào mô hình các biến số đại diện cho chất lượng thể chế kinh tế cấp tỉnh (như chỉ số PCI), các yếu tố ngoại tác về vốn tri thức, nghiên cứu và phát triển (R&D).
• Phân tích sâu hơn tác động không gian (Spatial Econometrics) để đánh giá sự lan tỏa kinh tế và dòng luân chuyển vốn giữa các tỉnh thành lân cận.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho nhiều nhóm đối tượng:

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên: Là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu định lượng ứng dụng hàm sản xuất Cobb-Douglas mở rộng, kỹ thuật phân tích dữ liệu bảng không đồng nhất (mô hình PMG/Panel ARDL) và các phương pháp kiểm định hội tụ kinh tế ($\sigma$-convergence, $\beta$-convergence).
• Các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Cung cấp cơ sở định lượng phục vụ công tác xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Ban Kinh tế Trung ương trong việc xác định tỷ trọng phân bổ vốn đầu tư công và chính sách thu hút FDI.
• Cơ quan quản lý địa phương: Giúp chính quyền các tỉnh, thành phố nhận diện rõ vai trò của từng dòng vốn đối với tăng trưởng $GDP$ địa phương và định hướng chính sách thu hút đầu tư tư nhân phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án giải quyết câu hỏi nghiên cứu trọng tâm nào?

Luận án tập trung trả lời hai câu hỏi cốt lõi:

1. Mức độ tác động của các nguồn đầu tư (đầu tư công, đầu tư tư nhân trong nước, FDI) đến tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam trong ngắn hạn và dài hạn như thế nào?
2. Các nguồn đầu tư này tác động như thế nào đến quá trình hội tụ thu nhập bình quân đầu người giữa các địa phương tại Việt Nam?

2. Mô hình định lượng chính được sử dụng trong luận án là gì?

Tác giả mở rộng hàm sản xuất Cobb-Douglas kết hợp với phương pháp ước lượng nhóm trung bình gộp (Pooled Mean Group - PMG) trên nền tảng mô hình chuỗi thời gian bảng động (Panel ARDL/ECM) để bóc tách tác động ngắn hạn và dài hạn của các nguồn vốn khi dữ liệu có bậc tích hợp khác nhau. Đồng thời, luận án sử dụng mô hình hồi quy phi tuyến của Sala-i-Martin và Wei để ước lượng hệ số hội tụ $\beta$ tuyệt đối và có điều kiện.

3. Bộ dữ liệu nghiên cứu của luận án có đặc điểm gì?

Dữ liệu nghiên cứu là dữ liệu bảng cân bằng thu thập cho toàn bộ 63 tỉnh, thành phố của Việt Nam trong khoảng thời gian 15 năm từ năm 2000 đến năm 2014, với nguồn thông tin chính được cung cấp từ Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO).

4. Khái niệm hội tụ thu nhập được luận án đo lường bằng những tiêu chí nào?

Luận án đo lường hội tụ thu nhập thông qua hai tiêu chí chuẩn tắc:

• Hội tụ sigma ($\sigma$): Đo lường sự thu hẹp khoảng cách phân tán thu nhập bình quân đầu người thông qua hệ số biến thiên ($CV$).
• Hội tụ beta ($\beta$): Bao gồm hội tụ tuyệt đối (kiểm tra giả thuyết các tỉnh nghèo ban đầu có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn các tỉnh giàu) và hội tụ có điều kiện (kiểm tra tốc độ hội tụ $\lambda$ khi đã kiểm soát các biến đầu tư, độ mở thương mại, chi thường xuyên và lao động).

5. Điểm mới căn bản của luận án so với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam là gì?

Điểm mới thứ nhất là việc kết hợp đồng thời ba nguồn vốn ($SI, DI, FDI$) trong cùng một mô hình định lượng tổng thể trên dữ liệu bảng 63 tỉnh thành giai đoạn 2000–2014 với phương pháp PMG để đánh giá tác động ngắn hạn và dài hạn. Điểm mới thứ hai là kiểm định thực nghiệm một cách có hệ thống sự tồn tại của tiến trình hội tụ thu nhập và xác định mức độ đóng góp của từng thành phần vốn đầu tư vào quá trình này tại Việt Nam.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Thế Khang là một công trình nghiên cứu định lượng chuyên sâu, giải quyết thỏa đáng mối quan hệ hữu cơ giữa cơ cấu vốn đầu tư, tăng trưởng kinh tế và tiến trình hội tụ thu nhập tại Việt Nam. Dựa trên khung lý thuyết vững chắc từ trường phái tân cổ điển và tăng trưởng nội sinh cùng phương pháp ước lượng PMG tiên tiến trên dữ liệu bảng 63 tỉnh thành giai đoạn 2000–2014, luận án đã cung cấp bức tranh toàn diện về tác động ngắn hạn và dài hạn của đầu tư công, đầu tư tư nhân và FDI. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần lấp đầy các khoảng trống học thuật về hội tụ kinh tế cấp tỉnh mà còn là căn cứ thực nghiệm quan trọng cho các nhà quản lý trong việc phân bổ nguồn lực đầu tư hài hòa, hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và công bằng xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 đã lược khảo tóm tắt các nghiên cứu về đầu tư, tăng trưởng kinh tế, hội tụ thu nhập trên thế giới và Việt Nam, những vấn đề còn đang bàn cãi, ý kiến trái chiều về kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực này, từ đó đã trình bày hướng nghiên cứu, những vấn đề cần giải quyết cũng như cung cấp một cái nhìn tổng quát về phương pháp quy trình, dữ liệu, phạm vi, đối tượng nghiên cứu và kết cấu của luận án. Đồng thời cũng xác định cụ thể ý nghĩa của luận án về mặt khoa học và thực tiễn với mong muốn là một bằng chứng nghiên cứu thực nghiệm bổ sung vào lĩnh vực nghiên cứu về đầu tư, tăng trưởng kinh tế và vấn đề hội tụ thu nhập ở Việt Nam và trên thế giới. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] [12] CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN Cùng với sự phát triển kinh tế trên thế giới, nhiều lý thuyết về đầu tư và tăng trưởng kinh tế ra đời nhằm giải thích các hiện tượng kinh tế cũng như làm cơ sở cho các nhà khoa học trong việc nghiên cứu lĩnh vực này. Đây là chương làm nền tảng cho việc xác định mô hình nghiên cứu thực nghiệm của luận án, dựa trên cơ sở các lý thuyết và các nghiên cứu thực nghiệm của các nhà khoa học ở Việt Nam và trên thế giới.

Điều quan trọng trong chương là sẽ nêu và bình luận những nghiên cứu có liên quan trước đó nhằm chỉ rõ những vấn đề chưa nghiên cứu sâu trong lĩnh vực này, từ đó chỉ ra khe hở cần giải quyết. Nội dung của chương gồm có các phần chính như: Các khái niệm về đầu tư, tăng trưởng kinh tế, hội tụ thu nhập; các lý thuyết đầu tư và tăng trưởng kinh tế; lý thuyết hội tụ thu nhập và bình luận các nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan. Đầu tư Có rất nhiều các khái niệm về đầu tư ở những góc độ khác nhau. Xét góc độ tăng trưởng kinh tế thì đầu tư là việc sử dụng nguồn lực như: Tài chính, lao động, tài nguyên thiên nhiên và các tài sản vật chất khác nhằm phục vụ hoạt động sản xuất hoặc mở rộng các cơ sở vật chất kỹ thuật của nền kinh tế nói chung và các nền tảng sản xuất kinh doanh, dịch vụ của ngành, đơn vị quản lý và xã hội nói riêng.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] [13] Theo economichelps.org, đầu tư có nghĩa là một sự gia tăng trong chi tiêu như chi vào việc mua các tài sản thiết máy móc, mua những nhà máy sản xuất hiện đại,… Trong kinh tế học, đầu tư không mang ý nghĩa như là việc gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng, mà đầu tư là một thành phẩm của tổng cầu (Aggregate Demand-AD). Do vậy, nếu có một sự gia tăng trong đầu tư sẽ làm gia tăng tổng cầu và từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Nếu việc đầu tư hiệu quả thì sẽ làm gia tăng năng lực sản xuất của nền kinh tế. Ví dụ, đầu tư vào giáo dục và huấn luyện kỹ năng sẽ làm tăng năng suất lao động.

Đầu tư vào công nghệ mới và vốn có thể giúp gia tăng năng lực sản xuất của nền kinh tế. Điều này sẽ làm dịch chuyển tổng cung (Aggregate supply-AS) sang bên phải. Sự gia tăng AS có thể làm gia tăng mức tăng trưởng kinh tế trong dài hạn; giúp gia tăng tăng trưởng mà không có lạm phát. Nếu sự đầu tư dẫn đến một sự gia tăng về sản xuất thì nó sẽ đưa đến một sự gia tăng trong xu hướng tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.

LRAS LRAS2 PL P 2 P 1 AD2 AD Y (Real GDP) Y Y 1 2 Nguồn: www.org Cách thức đầu tư cũng có ảnh hưởng lớn. Sự đầu tư của chính phủ vào vấn đề cải thiện ngành công nghiệp có thể sẽ không hiệu quả và không làm TIEU LUAN MOI download : [e-mail] [14] gia tăng năng suất (productivity) của nền kinh tế. Tuy nhiên, đầu tư tư nhân, hoặc đầu tư từ bên ngoài sẽ hiệu quả hơn nhiều trong vấn đề gia tăng năng suất. Định nghĩa đầu tư theo Sachs và Larrain (1993) thì: "Đầu tư là phần sản lượng được tích luỹ để tăng năng lực sản xuất trong thời kỳ sau của nền kinh tế".

Thuật ngữ sản lượng trong định nghĩa này bao gồm cả sản lượng được sản xuất trong nước và sản lượng được nhập khẩu từ bên ngoài. Tăng trưởng kinh tế Tăng trưởng kinh tế được hiểu khá thống nhất là sự tăng sản lượng thực tế của một nền kinh tế trong một khoảng thời gian dài nhất định. Mặc dù có rất nhiều các tiêu chí, nguyên tắc để đo lường tăng trưởng kinh tế, tuy nhiên không một tiêu chí nào đưa ra một chỉ số phát triển kinh tế có thể được chấp nhận hoàn toàn và thỏa mãn. Mỗi tiêu chí đều có những ưu điểm và điểm yếu của nó.

Một số quốc gia sử dụng các chỉ số khác để xác định mức tăng trưởng kinh tế như: GNP (tổng sản phẩm quốc gia); GNI (tổng thu nhập quốc gia); NNP (sản phẩm quốc gia ròng) hoặc NNI (thu nhập quốc gia ròng). Các chỉ số trên thường được tính trong một năm và đều có thể sử dụng theo tiêu chí bình quân trên đầu người. Tuy nhiên, thước đo phổ biến là mức tăng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong một năm hoặc mức tăng GDP bình quân đầu người trong một năm. Theo GSO, Nguyễn Trọng Hoài (2013); Phạm Ngọc Linh và Nguyễn Thị Kim Dung (2011), thì ở Việt Nam, việc đánh giá tăng trưởng kinh tế dựa theo chỉ số GDP.

Chỉ số này là giá trị tính bằng tiền của tất cả sản phẩm và dịch vụ cuối cùng được sản xuất, tạo ra trong phạm vi một nền kinh tế trong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] [15] một thời gian nhất định, thường là quý hoặc một năm. Nội dung, ý nghĩa của GDP được xét trên nhiều góc độ và có cách tính khác nhau: Góc độ chi tiêu (sử dụng); góc độ thu nhập; và góc độ sản xuất (giá trị gia tăng). GDP được tính theo giá thực tế và giá so sánh. Xét về góc độ thu nhập: GDP gồm 4 yếu tố: thu nhập của người lao động từ sản xuất (bằng tiền và hiện vật quy ra tiền), thuế sản xuất (đã giảm trừ phần trợ cấp cho sản xuất), khấu hao tài sản cố định dùng trong sản xuất và thặng dư sản xuất hoặc thu nhập hỗn hợp Xét về góc độ chi tiêu: GDP là tổng cầu của nền kinh tế gồm 3 yếu tố: tiêu dùng cuối cùng của hộ gia đình và nhà nước; tích lũy tài sản (tài sản cố định, tài sản lưu động và tài sản quý hiếm) và chênh lệch xuất, nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ.

Xét về góc độ sản xuất: GDP bằng tổng giá trị tăng thêm của tất cả các ngành kinh tế, cộng với thuế nhập khẩu, và trừ đi trợ cấp sản xuất. Mức độ tăng trưởng GDP: Chỉ tiêu này phản ánh tăng trưởng về mặt khối lượng hàng hóa và dịch cuối cùng của nền kinh tế được tạo ra trong một thời kỳ nhất định, và được tính bằng phần trăm. Có thể tính theo hàng quí, hàng năm, hoặc tốc độ tăng trưởng bình quân theo thời kỳ (nhiều năm) 𝑡 𝑌 𝑡 − 𝑌 𝑡−1 𝑦 = 𝑥 100% 𝑌𝑡−1 Trong đó: yt là tốc độ tăng trưởng của kỳ t, Y là GDP thực tế thời kỳ t 2. Hội tụ thu nhập Hội tụ thu nhập trong kinh tế (cũng đôi khi được gọi là hiệu ứng “đuổi kịp”) là giả thuyết mà các nhà kinh tế học như Solow (1956) và Cass (1965) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] [16] cho rằng thu nhập bình quân đầu người các nước hoặc tỉnh nghèo sẽ có xu hướng tăng trưởng nhanh hơn các nước hoặc tỉnh giàu có hơn.

Kết quả là, cuối cùng tất cả các nền kinh tế hội tụ về một mức thu nhập bình quân đầu người. Các nước đang phát triển có tiềm năng tăng trưởng với tốc độ nhanh hơn so với các nước phát triển vì đặc tính lợi tức biên giảm dần của vốn trong các mô hình tăng trưởng tân cổ điển. Hơn nữa, các nước nghèo có thể sao chép các phương pháp sản xuất, công nghệ, và các tổ chức hoạt động của các nước đang phát triển để có cơ hội “đuổi kịp”. Và thực tế cho thấy, các nước nghèo chưa chắc chắn có thể đạt mức tăng trưởng kinh tế cao, vì nếu như thu nhập quá kém, thì dân chúng có thể sẽ phải sử dụng hết những gì họ làm ra và vì vậy không thể có tiết kiệm để đầu tư nhằm đảm bảo mức vốn trên mỗi lao động khi dân số tăng và vì thế sẽ rơi vào tình trạng nghèo đói.

Đồng thời, các nước hoặc khu vực giàu có hơn, có điều kiện để phát triển khoa học công nghệ, từ đó lợi tức biên của vốn sẽ tăng mạnh hơn và nhanh hơn các nước hoặc khu vực nghèo. Điều này dẫn đến hiện tượng phân tán thu nhập giữa các nước hoặc khu vực. Do vậy, vấn đề hội tụ thu nhập được đề cập trong luận án ở đây được hiểu là nó liên quan đến vấn đề năng suất biên của vốn đầu tư ở các tỉnh của Việt Nam. Có nghĩa là khi một tỉnh nhận được vốn đầu tư sẽ có sự tăng trưởng kinh tế làm cho thu nhập tỉnh đó tăng lên.

Theo thời gian, thì năng suất biên sẽ giảm, dẫn đến thu nhập sẽ giảm. Trong khi đó, các tỉnh trước đây chưa nhận được đầu tư, nay lại được đầu tư thì sẽ có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn các tỉnh mà đã nhận được đầu tư trước đây, nay tăng trưởng chậm lại. Đến một giai đoạn nào đó, thu nhập giữa các tỉnh sẽ tiệm cận với nhau. Đây là vấn đề hội tụ thu nhập.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] [17] Tuy nhiên, cũng có quan điểm cho rằng, các tỉnh mà trước đây nhận được đầu tư, thì sau quá trình đầu tư sẽ có tiết kiệm, kết hợp với thế mạnh là đi trước nên sớm có vốn để tiếp cận công nghệ, từ đó năng suất biên của vốn không những không bị giảm theo thời gian mà còn tăng lên rất nhiều, từ đó sẽ không có hiện tượng hội tụ thu nhập giữa các tỉnh với nhau. Đây gọi là hiện tượng phân tán thu nhập. Lý thuyết đầu tư và tăng trưởng kinh tế 2. Lý thuyết số nhân đầu tư Lý thuyết mô hình số nhân đầu tư được Keynes nêu trong tác phẩm Lý thuyết tổng quát về việc làm, lãi suất và tiền tệ năm 1936.