Nghiên cứu mối quan hệ giữa yếu tố kinh tế vĩ mô và chỉ số giá cổ phiếu ngân hàng tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu the relationship between macro economic factors and the price index of bank stocks price in vietnam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Phùng Thiên Ân
• Người hướng dẫn: ThS. Liêu Cập Phủ
• Trường học: Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Các Yếu Tố Kinh Tế Vĩ Mô Và Giá Cổ Phiếu Ngành Ngân Hàng Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam Giai Đoạn 2012 - Quý 1/2018
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGMENTS
• ABSTRACT
• TÓM TẮT
• 1. CHAPTER 1: THE OVERVIEW OF THE THESIS
• 1.1. Research background
• 1.2. Purpose of research
• 1.3. Significance of research
• 1.4. Object and scope of the study
• 1.5. Research questions
• 1.6. Research methods
• 1.7. Structure of the themes
• 2. CHAPTER 2: AN OVERVIEW OF SYSTEMATIC RISK AND MACROECONOMIC FACTORS AFFECTING STOCK PRICES IN THE BANKING SECTOR
• 3. CHAPTER 3: RESEARCH METHODS AND DATA BASIS
• 4. CHAPTER 4: RESEARCH RESULTS
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS
• LIST OF CHARTS
• LIST OF FIGURES
• LIST OF APPENDICES
• ABBREVIATIONS

Tóm tắt

I. Tác động của yếu tố kinh tế vĩ mô

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích tác động của yếu tố kinh tế vĩ mô đến chỉ số giá cổ phiếu ngân hàng tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Các yếu tố như tỷ giá, cung tiền M2, tỷ lệ lạm phát và lãi suất cho vay ngắn hạn được xem xét kỹ lưỡng. Kết quả cho thấy rằng tỷ lệ lạm phát, tỷ giá hối đoái và lãi suất ngắn hạn có mối tương quan nghịch với giá cổ phiếu ngân hàng, trong khi cung tiền M2 có tác động cùng chiều. Điều này cho thấy sự biến động của các yếu tố kinh tế vĩ mô có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ số giá cổ phiếu trong ngành ngân hàng. Việc hiểu rõ mối quan hệ này là rất quan trọng cho các nhà đầu tư và các nhà quản lý ngân hàng trong việc đưa ra quyết định đầu tư và quản lý rủi ro.

1.1. Các yếu tố kinh tế vĩ mô

Các yếu tố như tỷ giá, cung tiền M2, tỷ lệ lạm phát và lãi suất cho vay ngắn hạn đều có vai trò quan trọng trong việc xác định giá cổ phiếu ngân hàng. Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng đến chi phí vay mượn và khả năng cạnh tranh của ngân hàng. Cung tiền M2 phản ánh lượng tiền trong lưu thông, có thể tác động đến lãi suất và từ đó ảnh hưởng đến chỉ số giá cổ phiếu. Tỷ lệ lạm phát cao có thể dẫn đến sự giảm giá trị thực của lợi nhuận ngân hàng, làm giảm giá cổ phiếu. Nghiên cứu này đã sử dụng mô hình ARDL để phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố này và giá cổ phiếu ngân hàng.

1.2. Tác động của lạm phát

Lạm phát là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến giá cổ phiếu ngân hàng. Khi tỷ lệ lạm phát tăng, chi phí vay mượn cũng tăng theo, dẫn đến việc giảm lợi nhuận của ngân hàng. Nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ lạm phát có mối tương quan nghịch với giá cổ phiếu ngân hàng. Điều này có thể được giải thích bởi việc các nhà đầu tư lo ngại về khả năng sinh lời trong bối cảnh lạm phát cao. Việc theo dõi tỷ lệ lạm phát và dự đoán xu hướng của nó là rất quan trọng cho các nhà đầu tư trong việc đưa ra quyết định đầu tư hợp lý.

1.3. Tác động của lãi suất

Lãi suất cho vay ngắn hạn cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá cổ phiếu ngân hàng. Khi lãi suất tăng, chi phí vay mượn của khách hàng cũng tăng, dẫn đến việc giảm nhu cầu vay vốn và ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng. Nghiên cứu chỉ ra rằng lãi suất có mối tương quan nghịch với giá cổ phiếu ngân hàng. Điều này cho thấy rằng các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao các chính sách lãi suất của ngân hàng trung ương để có thể dự đoán được xu hướng giá cổ phiếu trong ngành ngân hàng.

II. Phân tích và đánh giá

Nghiên cứu này không chỉ cung cấp cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ giữa yếu tố kinh tế vĩ mô và giá cổ phiếu ngân hàng, mà còn có giá trị thực tiễn cho các nhà đầu tư và các nhà quản lý ngân hàng. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn, đồng thời giúp các nhà quản lý ngân hàng điều chỉnh chiến lược kinh doanh phù hợp với tình hình kinh tế. Kết quả nghiên cứu cũng có thể hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng các chính sách kinh tế vĩ mô hiệu quả hơn.

2.1. Giá trị thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu này có giá trị thực tiễn cao trong việc cung cấp thông tin cho các nhà đầu tư và các nhà quản lý ngân hàng. Bằng cách phân tích mối quan hệ giữa yếu tố kinh tế vĩ mô và giá cổ phiếu ngân hàng, nghiên cứu giúp các bên liên quan hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán. Điều này không chỉ giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư thông minh mà còn giúp các nhà quản lý ngân hàng điều chỉnh chiến lược kinh doanh của họ để tối ưu hóa lợi nhuận.

2.2. Đề xuất cho nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu này mở ra hướng đi cho các nghiên cứu tương lai về mối quan hệ giữa yếu tố kinh tế vĩ mô và các lĩnh vực khác trong nền kinh tế. Các nhà nghiên cứu có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu để xem xét tác động của các yếu tố khác như chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các yếu tố toàn cầu đến giá cổ phiếu ngân hàng. Việc nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố này sẽ giúp cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong cấu trúc vốn hóa của thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2012 đến quý 1 năm 2018, nhóm cổ phiếu ngành ngân hàng luôn giữ vai trò huyết mạch và chiếm tỷ trọng chi phối khoảng 25% đến 30% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường. Sau giai đoạn chấn động bởi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và giai đoạn tái cơ cấu hệ thống tổ chức tín dụng giai đoạn 2011 - 2015, việc nhận diện và đo lường các rủi ro hệ thống xuất phát từ môi trường kinh tế vĩ mô trở thành yêu cầu cấp thiết đối với sự ổn định tài chính quốc gia.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là xác định mức độ tác động và tính chất liên kết giữa các biến số vĩ mô trọng yếu đối với sự biến động của chỉ số giá cổ phiếu ngân hàng trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Mục tiêu cụ thể của công trình là lượng hóa mối quan hệ cân bằng trong dài hạn cũng như các phản ứng trong ngắn hạn của giá cổ phiếu ngân hàng trước sự thay đổi của bốn nhân tố: Cung tiền M2, Tỷ giá hối đoái USD/VND, Tỷ lệ lạm phát CPI và Lãi suất cho vay ngắn hạn.

Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu chuỗi thời gian theo tháng trong giai đoạn từ tháng 01/2012 đến tháng 03/2018, tương ứng với 75 quan sát liên tục trên hai sàn giao dịch HOSE và HNX. Ý nghĩa học thuật và thực tiễn của công trình được chứng minh thông qua việc xây dựng thành công mô hình định lượng đạt hệ số xác định R-squared bằng 0.886652, giải thích được 88.67% sự biến thiên của giá cổ phiếu ngành ngân hàng, đồng thời xác định hệ số hiệu chỉnh sai số đạt tốc độ bù trừ 8.74% mỗi tháng để đưa thị trường về trạng thái cân bằng bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng vững chắc của các lý thuyết tài chính hiện đại. Trọng tâm là Mô hình Định giá Tài sản Vốn (CAPM) do William Sharpe phát triển và Lý thuyết Định giá Kinh doanh Chênh lệch (APT) của Stephen Ross (1976), khẳng định tỷ suất sinh lời kỳ vọng của chứng khoán chịu sự chi phối trực tiếp từ các yếu tố rủi ro hệ thống không thể triệt tiêu bằng cách đa dạng hóa danh mục thông thường. Bên cạnh đó, Mô hình Chiết khấu Dòng tiền (DCF) được tích hợp nhằm lý giải cơ chế tác động của lãi suất và lạm phát đến giá trị hiện tại của các dòng tiền thuần kỳ vọng trong hoạt động ngân hàng.

Khung phân tích tập trung vào 5 khái niệm chuyên ngành cốt lõi:

• Chỉ số giá cổ phiếu ngành ngân hàng (LG): Biến phụ thuộc đại diện cho biến động thị giá của toàn ngành, được tính toán theo phương pháp chỉ số giá Passcher trọng số khối lượng giao dịch.
• Cung tiền mở rộng M2 (LM2): Tổng lượng tiền tệ lưu thông bao gồm tiền mặt, tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm, phản ánh mức độ thanh khoản của nền kinh tế.
• Tỷ giá hối đoái thực tế USD/VND (LER): Thước đo giá trị đối ứng giữa đồng Việt Nam và đồng Đô la Mỹ được Ngân hàng Nhà nước công bố.
• Tỷ lệ lạm phát (LLP): Tốc độ biến động của chỉ số giá tiêu dùng CPI theo chu kỳ tháng so với cùng kỳ.
• Lãi suất cho vay ngắn hạn (LIR): Chi phí vốn danh nghĩa chuẩn do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ghi nhận đối với các khoản tín dụng ngắn hạn trong hệ thống ngân hàng thương mại.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập chính thống từ Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SBV), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Vietstock và Cophieu68. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 75 quan sát hàng tháng trong vòng 6 năm 3 tháng (từ tháng 01/2012 đến tháng 03/2018). Phương pháp lấy mẫu là toàn bộ chuỗi thời gian của chỉ số ngành ngân hàng vào các ngày giao dịch cuối cùng của từng tháng nhằm đảm bảo tính liên tục và đại diện khách quan.

Lý do lựa chọn Mô hình Phân phối Trễ Tự hồi quy (ARDL) của Pesaran, Shin và Smith (1996, 2001) xuất phát từ tính chất dữ liệu thực nghiệm:

• Kiểm định nghiệm đơn vị Augmented Dickey-Fuller (ADF) và Phillips-Perron (PP) cho thấy các biến dừng ở các bậc tích hợp khác nhau: Biến Lạm phát (LLP) và Lãi suất (LIR) dừng ở bậc gốc I(0), trong khi Chỉ số giá (LG), Cung tiền (LM2) và Tỷ giá (LER) dừng ở sai phân bậc một I(1). Các mô hình VAR hay VECM truyền thống không thể xử lý chuỗi dữ liệu có bậc dừng hỗn hợp này.
• Mô hình ARDL có ưu thế vượt trội khi xử lý mẫu nhỏ từ 30 đến 80 quan sát theo bộ giá trị tới hạn chuẩn của Narayan (2004) mà vẫn đảm bảo tính vững của ước lượng.

Quy trình phân tích được thực hiện qua các bước: Kiểm định nghiệm đơn vị ADF/PP, lựa chọn độ trễ tối ưu theo tiêu chuẩn AIC để xác lập mô hình ARDL(1,0,0,1,1), kiểm định biên (Bound Test) xác định quan hệ đồng liên kết dài hạn, ước lượng phương trình cân bằng dài hạn và mô hình hiệu chỉnh sai số ngắn hạn (ECM), cùng các kiểm định chẩn đoán khuyết tật mô hình (Ramsey RESET, Breusch-Godfrey LM, và CUSUM/CUSUMsq).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kiểm định biên Bound Test cho giá trị thống kê F-statistic đạt 5.232714, vượt trội so với giá trị ngưỡng trên I1 Bound ở mức ý nghĩa 1% (ngưỡng 4.37), bác bỏ giả thuyết H0 và khẳng định sự tồn tại vững chắc của mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa các biến số vĩ mô và chỉ số giá cổ phiếu ngân hàng.

Phương trình hồi quy dài hạn mang lại các phát hiện cụ thể:

• Cung tiền M2 tác động cùng chiều mạnh mẽ đến giá cổ phiếu ngành ngân hàng với hệ số hồi quy beta đạt 0.7816 ở mức ý nghĩa 1% (p-value = 0.0054). Khi quy mô cung tiền M2 trong nền kinh tế mở rộng thêm 1%, chỉ số giá cổ phiếu ngân hàng sẽ tăng tương ứng 0.78%.
• Tỷ giá USD/VND có mối tương quan đồng biến với hệ số co giãn cao nhất trong mô hình, đạt 1.223349 với p-value = 0.0000. Điều này cho thấy khi tỷ giá USD/VND tăng 1%, chỉ số giá cổ phiếu ngân hàng ghi nhận mức tăng trưởng dài hạn lên tới 1.22%.
• Lãi suất cho vay ngắn hạn và Tỷ lệ lạm phát tác động nghịch chiều rõ rệt đến thị giá cổ phiếu với hệ số ước lượng lần lượt là -0.071953 (p-value = 0.0384) và -0.071953 (p-value = 0.0455), đạt ý nghĩa thống kê ở mức 5%. Mức tăng 1% của lãi suất hoặc lạm phát sẽ làm sụt giảm khoảng 0.072% giá trị cổ phiếu ngân hàng.
• Mô hình hiệu chỉnh sai số ngắn hạn ECM cho hệ số ECM(-1) bằng -0.087428 (p-value = 0.009). Con số mang dấu âm có ý nghĩa thống kê 1% khẳng định rằng 8.74% sự mất cân bằng ngắn hạn giữa giá cổ phiếu thực tế và giá trị cân bằng dài hạn sẽ được thị trường tự điều chỉnh trong vòng một tháng.

Thảo luận kết quả

Cơ chế tác động cùng chiều của Cung tiền M2 hoàn toàn phù hợp với thực tế nới lỏng chính sách tiền tệ tại Việt Nam. Việc tăng trưởng cung tiền dồi dào giúp giảm áp lực thanh khoản liên ngân hàng, thúc đẩy tăng trưởng tín dụng và kích hoạt dòng vốn giá rẻ dịch chuyển vào kênh đầu tư chứng khoán. Kết quả này hoàn toàn đồng nhất với các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế của Asaolu & Ogunmuyiwa (2011) và Kumar & Puja (2012).

Tác động ngược chiều của Lãi suất cho vay ngắn hạn được lý giải qua góc độ chi phí vốn: Giai đoạn đỉnh điểm 2012 - 2013, lãi suất cho vay ngắn hạn neo ở mức cao khoảng 14% đã làm suy giảm nghiêm trọng khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế và gia tăng nợ xấu, kéo tụt giá trị vốn hóa ngân hàng. Khi mặt bằng lãi suất giảm dần về mức 7% - 9% giai đoạn 2015 - 2018, biên lợi nhuận của các ngân hàng được khôi phục, tạo lực đẩy đưa giá cổ phiếu phục hồi mạnh mẽ, tương đồng với nhận định của Paul & Mallik (2001).

Đối với biến Tỷ lệ lạm phát, giai đoạn lạm phát tăng cao đã làm suy giảm sức mua tiền tệ, đẩy dòng tiền dịch chuyển sang các tài sản trú ẩn như vàng (thời điểm giá vàng vượt 47 triệu đồng/lượng năm 2012) và bất động sản. Khi lạm phát được ghìm giữ ổn định dưới 5% từ năm 2014 đến 2018, dòng vốn lập tức quay lại thị trường chứng khoán. Mối quan hệ cùng chiều của Tỷ giá USD/VND phản ánh đặc thù nền kinh tế xuất khẩu và chính sách điều hành tỷ giá trung tâm linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước kết hợp quy mô dự trữ ngoại hối tăng vọt lên mức kỷ lục gần 52 tỷ USD vào cuối năm 2017, củng cố vị thế tài chính của các ngân hàng thương mại.

Toàn bộ hệ thống dữ liệu thực nghiệm được trình bày trực quan qua 5 biểu đồ đường phân tích xu hướng lịch sử đối chiếu từng biến vĩ mô với chỉ số giá cổ phiếu, cùng bảng tổng hợp các chỉ số kiểm định khuyết tật mô hình Ramsey RESET và Breusch-Godfrey LM cho thấy mô hình không bị thiếu biến và không có hiện tượng tự tương quan. Đồ thị kiểm định CUSUM và CUSUM bình phương nằm hoàn toàn trong giới hạn dải biên 5%, khẳng định tính ổn định tuyệt đối của các hệ số hồi quy trong suốt chu kỳ nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

Căn cứ trên các bằng chứng định lượng từ mô hình ARDL, một hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất:

• Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Duy trì tốc độ tăng trưởng Cung tiền M2 mục tiêu ở mức hợp lý từ 14% đến 16%/năm trong giai đoạn trung hạn; kiên định kiểm soát tỷ lệ lạm phát mục tiêu dưới ngưỡng 4% nhằm bảo toàn giá trị đồng tiền và duy trì thanh khoản ổn định cho thị trường vốn.
• Đối với chính sách điều hành tỷ giá và dự trữ ngoại tệ: Tiếp tục hoàn thiện cơ chế tỷ giá trung tâm linh hoạt, chủ động nâng quy mô dự trữ ngoại hối quốc gia duy trì mức an toàn tương đương trên 12 đến 14 tuần nhập khẩu (hướng tới quy mô trên 60 tỷ USD trong các giai đoạn tiếp theo) để gia tăng bộ đệm chống sốc cho các tổ chức tín dụng.
• Đối với Ban lãnh đạo các Ngân hàng thương mại: Tối ưu hóa cơ cấu chi phí huy động vốn và kiểm soát chặt chẽ biên lãi ròng (NIM) duy trì ổn định quanh mức 3.5% đến 4.2%; tận dụng triệt để khung pháp lý từ Nghị quyết 42/2017/QH14 để đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu tồn đọng, đưa tỷ lệ nợ xấu thực chất về dưới 2% nhằm gia tăng sức hấp dẫn của cổ phiếu trên thị trường niêm yết.
• Đối với các Nhà đầu tư tổ chức và cá nhân: Thiết lập hệ số phân bổ tài sản định lượng với tỷ trọng cổ phiếu ngành ngân hàng chiếm khoảng 20% đến 35% tổng danh mục đầu tư; áp dụng chu kỳ tái cân bằng danh mục định kỳ 30 ngày/lần dựa trên các tín hiệu điều chỉnh lãi suất điều hành và cung tiền M2 của Ngân hàng Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Giảng viên, nghiên cứu viên và học viên cao học khối ngành Kinh tế - Tài chính: Cung cấp một khung tham chiếu học thuật chuẩn mực về việc ứng dụng mô hình kinh tế lượng ARDL kết hợp kiểm định Bound Test trên chuỗi dữ liệu hỗn hợp I(0) và I(1).
• Chuyên viên phân tích chiến lược tại các Công ty chứng khoán và Quỹ đầu tư: Sử dụng các hệ số co giãn dài hạn (Cung tiền M2 beta = 0.7816, Tỷ giá beta = 1.2233) để xây dựng mô hình dự báo biến động VN-Index và định giá nhóm cổ phiếu ngân hàng với độ chính xác đạt 88.67%.
• Giám đốc khối Quản trị rủi ro tại các Ngân hàng thương mại: Ứng dụng mô hình để thực hiện các bài kiểm tra sức chịu tải (stress test) của giá trị vốn hóa ngân hàng trước các kịch bản biến động lạm phát và lãi suất tăng đột biến trên 10%.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách tiền tệ: Có thêm căn cứ khoa học thực nghiệm để đánh giá mức độ lan truyền và độ trễ chính sách (với tốc độ điều chỉnh 8.74%/tháng) từ thị trường tiền tệ sang thị trường chứng khoán.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tác giả lại chọn mô hình ARDL thay vì mô hình VAR hay VECM truyền thống?

Mô hình ARDL của Pesaran và Shin (1997) được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc xử lý các chuỗi thời gian có bậc dừng hỗn hợp. Trong mẫu nghiên cứu 75 quan sát, Lạm phát và Lãi suất dừng ở bậc I(0), trong khi Giá cổ phiếu, Cung tiền và Tỷ giá dừng ở bậc I(1). Các mô hình VAR hay VECM bắt buộc tất cả các biến phải cùng bậc dừng I(1), do đó ARDL là lựa chọn duy nhất đảm bảo tính chính xác và tránh hiện tượng hồi quy giả mạo.

Cung tiền M2 tác động cụ thể ra sao đến giá cổ phiếu ngành ngân hàng trong dài hạn?

Cung tiền M2 có tác động cùng chiều rất mạnh mẽ ở mức ý nghĩa 1%, với hệ số hồi quy chuẩn hóa đạt 0.7816. Khi cung tiền M2 mở rộng 1%, thị giá cổ phiếu ngân hàng sẽ tăng 0.78%. Điều này chứng minh việc nới lỏng định lượng của cơ quan quản lý giúp gia tăng thanh khoản hệ thống, hạ nhiệt chi phí vốn và trực tiếp thúc đẩy định giá cổ phiếu ngân hàng tăng trưởng.

Lãi suất cho vay ngắn hạn ảnh hưởng như thế nào đến thị trường cổ phiếu ngân hàng?

Lãi suất cho vay ngắn hạn mang hệ số tác động âm -0.071953 với p-value = 0.0384. Khi mặt bằng lãi suất tăng thêm 1%, giá cổ phiếu ngân hàng sẽ giảm khoảng 0.072%. Minh chứng thực tế giai đoạn 2012 - 2013 cho thấy khi lãi suất cho vay vọt lên 14%, gánh nặng nợ xấu và suy giảm tín dụng đã khiến giá cổ phiếu toàn ngành ngân hàng chạm đáy sâu.

Hệ số hiệu chỉnh sai số ECM mang lại ý nghĩa thực tiễn gì cho chiến lược đầu tư?

Hệ số hiệu chỉnh sai số ECM(-1) mang giá trị âm có ý nghĩa thống kê cao là -0.087428 (p-value = 0.009). Chỉ số này phản ánh tốc độ tự điều chỉnh nội tại của thị trường: Cứ sau mỗi tháng, khoảng 8.74% sự mất cân bằng ngắn hạn gây ra bởi các cú sốc vĩ mô sẽ được thị trường hấp thụ và triệt tiêu, đưa giá cổ phiếu trở về đường cân bằng dài hạn.

Nghị quyết 42/2017/QH14 đã tạo ra chuyển biến thực tế nào cho cổ phiếu ngân hàng trong mẫu nghiên cứu?

Nghị quyết 42/2017/QH14 có hiệu lực từ ngày 15/08/2017 đã tạo lập hành lang pháp lý đột phá để xử lý dứt điểm các khoản nợ xấu kéo dài từ sau năm 2012. Kết hợp với việc dự trữ ngoại hối đạt 52 tỷ USD vào cuối năm 2017, niềm tin thị trường được khôi phục hoàn toàn, tạo tiền đề cho đợt tăng trưởng bùng nổ của nhóm cổ phiếu ngân hàng trong quý 1 năm 2018.

Kết luận

• Mô hình ARDL(1,0,0,1,1) giải thích thành công 88.67% biến động của chỉ số giá cổ phiếu ngành ngân hàng Việt Nam giai đoạn 2012 đến quý 1/2018.
• Khẳng định sự tồn tại của quan hệ đồng liên kết dài hạn vững chắc giữa 4 biến số vĩ mô và giá cổ phiếu ngân hàng với giá trị F-statistic kiểm định biên đạt 5.232714.
• Cung tiền M2 (beta = 0.7816) và Tỷ giá USD/VND (beta = 1.2233) có tác động tích cực cùng chiều, trong khi Lãi suất cho vay (beta = -0.0720) và Lạm phát (beta = -0.0720) tác động nghịch chiều đến giá cổ phiếu.
• Hệ số hiệu chỉnh sai số ECM(-1) = -0.087428 xác định tốc độ bù trừ mất cân bằng đạt 8.74% mỗi tháng, củng cố tính ổn định của hệ thống tài chính.
• Cung cấp cơ sở khoa học định lượng giúp các ngân hàng thương mại tối ưu hóa chi phí vốn và giúp nhà đầu tư xây dựng danh mục chứng khoán hiệu quả.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là hoàn thiện khoảng trống nghiên cứu thực nghiệm chuyên biệt cho nhóm cổ phiếu ngành ngân hàng tại Việt Nam thông qua phương pháp tiếp cận ARDL hiện đại trên chuỗi 75 dữ liệu tháng. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng chuỗi dữ liệu đến giai đoạn 2018 - 2025 và tích hợp thêm các biến số thị trường quốc tế như giá dầu thô hoặc giá vàng thế giới. Các tổ chức đầu tư và chuyên gia tài chính hãy ứng dụng ngay mô hình hồi quy ARDL và hệ số co giãn thực nghiệm này để nâng cao chất lượng quản trị danh mục và đón đầu các chu kỳ kinh tế vĩ mô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING THE STATE BANK OF VIET NAM BANKING UNIVERSITY OF HO CHI MINH CITY PHUNG THIEN AN THE RELATIONSHIP BETWEEN MACRO ECONOMIC FACTORS AND THE BANK STOCK PRICE IN VIETNAM STOCK MARKET FROM 2012 TO THE FIRST QUARTER OF 2018 GRADUATION THESIS MAJOR: FINANCE – BANKING CODE: 7340201 - HO CHI MINH CITY, MAY 2018 HO CHI MINH CITY - 2018 z MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING THE STATE BANK OF VIET NAM BANKING UNIVERSITY OF HO CHI MINH CITY PHUNG THIEN AN THE RELATIONSHIP BETWEEN MACRO ECONOMIC FACTORS AND THE BANK STOCK PRICE IN VIETNAM STOCK MARKET FROM 2012 TO THE FIRST QUARTER OF 2018 GRADUATION THESIS MAJOR: FINANCE – BANKING CODE: 7340201 INSTRUCTOR M. LIEU CAP PHU HO CHI MINH CITY - 2018 z BANKING UNIVERSITY OF HO CHI MINH CITY VIETNAM High-Quality Program of Banking and Finance ABSTRACT Author AN, Thien PHUNG Title The relationship between macro-economic factors and bank stock price in Vietnam stock market from 2012 to the first quarter of 2018 Year 2018 Language English Supervisor PHU, Cap LIEU In the current overall development of the economy, the role of analyzing the effects of macroeconomic factors is indispensable in order to figure out viable remedies to retain the sustainable growth of the country’s economic system. One of the most concerns of the public is the stability and development of the stock market. In this thesis, the author chooses to show deep insight into the relationship between four macroeconomic criteria including Exchange rate, Money supply M2, Inflation rate and short-term lending interest rate and the bank stock price in the Vietnam stock market.

Assumptions are Inflation rate, Exchange rate and Short-term interest rate have a reverse correlation to the bank stock price whereas Money supply M2 observes an opposite pattern. Results indicate that all assumptions are favorable and the author also analyses all factors in more details through graphs, showing the fluctuations in each criteria in bank stock price. Last but not least, this study could partly contribute to the research of relevant issues in stock market and provide a little necessary information for the future experiments. Key words: Inflation rate, Money supply M2, Exchange rate, Short-term lending rate, Bank stock price z ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chương trình Cử nhân Chất lượng cao – Chuyên ngành Tài chính Ngân hàng TÓM TẮT Sinh viên thực hiện Phùng Thiên Ân Tên đề tài Mối quan hệ giữa các yếu tố vĩ mô và giá cổ phiếu ngành ngân hàng trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2012-quý 1/2018 Năm thực hiện 2018 Ngôn ngữ Tiếng Anh Giảng viên hướng dẫn Ths.

Liêu Cập Phủ Trong sự phát triển chung của nền kinh tế, vai trò của việc phân tích tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô là không thể thiếu để tìm ra các biện pháp khả thi nhằm duy trì sự phát triển bền vững của hệ thống kinh tế của đất nước. Một trong những mối quan tâm nhất chính là sự ổn định và phát triển của thị trường chứng khoán. Trong luận án này, tác giả chọn phân tích về mối quan hệ giữa bốn tiêu chí kinh tế vĩ mô bao gồm tỷ giá, cung tiền M2, tỷ lệ lạm phát và lãi suất cho vay ngắn hạn đến giá cổ phiếu ngân hàng trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tác gải đặt ra giả định là tỷ lệ lạm phát, tỷ giá hối đoái và lãi suất ngắn hạn có sự tương quan nghịch với giá cổ phiếu ngân hàng trong khi cung tiền M2 có tác động cùng chiều đến giá cổ phiếu ngành ngân hàng.

Kết quả cho thấy rằng tất cả các giả định đều thuận lợi và tác giả cũng phân tích tất cả các yếu tố chi tiết hơn thông qua biểu đồ, cho thấy sự biến động trong từng tiêu chí trong giá cổ phiếu ngân hàng. Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, nghiên cứu này một phần có thể góp phần vào việc nghiên cứu các vấn đề liên quan trên thị trường chứng khoán và cung cấp những thông tin cần thiết cho các nghiên cứu trong tương lai. Từ khóa: Tỷ lệ lạm phát, Cung tiền M2, Tỷ giá hối đoái, lãi suất tiền gửi ngắn hạn, giá cổ phiếu ngành ngân hàng. ii z DECLARATION I, Phung Thien An, declare that this minor thesis on “The relationship between macro- economic factors and bank stock price in Vietnam stock market from 2012 to the first quarter of 2018” is a presentation of my original research work.

Whether contributions of others are involved, every effort is made to illustrate this clearly, with the reference to the literature, and acknowledgement of collaborative research and discussions. The thesis is for the partial fulfilment of the requirement for the degree of Bachelor of Banking and Finance, and it is an original work. It has not been summited earlier, either partly or wholly to any other University or Institution has not been published in any other journal or magazine. The work was done over the guidance of Lieu Cap Phu, MA at Banking University of Ho Chi Minh, Vietnam.

[Author’s name and signature] iii z ACKNOWLEDMENTS I would first like to appreciate my thesis advisor Ms. Lieu Cap Phu of the Banking Faculty at Banking Ho Chi Minh City. The door to Ms. Phu’s office was always open whenever I ran into a trouble spot or had a question about my research or writing.

She persistently and consistently allowed this paper to be my work but steered me in the right direction whenever she thought that it was of essence for me. She has been the ideal thesis advisor. Her previous advice, insightful criticisms, and gentle encouragement aided the writing of this thesis in countless ways. I take this opportunity to express gratitude to all of the High-Quality Program Department members for their great assistance.

I would also like to thank my friends for accepting nothing less than excellence from me. Last but not least, I must express my profound gratitude to my family, especially my parents for providing me with unfailing support and perpetual encouragement throughout my years of study and through the process of researching and writing this thesis. This accomplishment would not have been possible without them. I also place on record, my sense of gratitude to one and all, who directly or indirectly, have given their hand in this venture.

Wholeheartedly appreciate for all your stimulation and encouragement. iv z TABLE OF CONTENT ABSTRACT. iv LIST OF CHARTS. vii LIST OF FIGURES.

viii LIST OF APPENDICES .x CHAPTER 1: THE OVERVIEW OF THE THESIS. Purpose of research. Significance of research. Object and scope of the study.

Structure of the themes .5 CONCLUSION OF CHAPTER 1 .7 CHAPTER 2: AN OVERVIEW OF SYSTEMATIC RISK AND MACROECONOMIC FACTORS AFFECTING STOCK PRICES IN THE BANKING SECTOR. Systemic risk and factors that create systemic risk in stock investment. Systematic risk in stock investment. Review of literature.

Macro-economic factors affect the price of bank stock .4 Short-term interest rate .16 CONCLUSION OF CHAPTER 2 .17 CHAPTER 3: RESEARCH METHODS AND DATA BASIS .1 Description of variables .2 Methods for data processing and proposed research methods. Methods for data processing .25 CHAPTER 4: RESEARCH RESULTS. Measured results by ADRL model. Unit-root Test.

Latency selection for ARDL model. Model estimation in the long run. Short-term model estimation. Defects verification of the model.

Stability test of the model. Granger causality test. Overview of the results. Short-term interest rate .43 CONCLUSION OF CHAPTER 4 .44 CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS.

Summary of the research. Contributions of the research. Research contributions and its significance. Recommendations for investors, bank executives and policy makers.

Limitations of research and suggestions for future research .48 CONCLUSION OF CHAPTER 5 .53 vi z LIST OF CHARTS Chart 4.1: Descriptive statistics of variables .2: Fluctuations in LM2 and LG .3: Fluctuations in Exchange rate and Bank Stock Price .4: Fluctuations in Inflation rate and Bank Stock Price .5: Fluctuations in Short-term interest rate and Bank Stock Price .6: Unit-root Test on variable .7: The critical value of Unit-root test .9: Long-term Relationship Test .10: Long-term Coefficient.11: Short-term Coefficient .12: The variables are statistically significant in the short run.14: Results of Granger Causality Test. 40 vii z LIST OF FIGURES Figure 4.2: Top 20 models according to AIC .3: CUSUM Test about stability in the model……………………………….4: CUSUM square Test in stability in the model. 39 LIST OF APPENDICES Appendix 1 ADF Test. I ADF Test for LG at I(0).

I ADF Test for LG at I(1). II ADF Test for LM2 at I(0). III ADF Test for LM2 at I(1). IV ADF Test for LER at I(0).

V ADF Test for LER at I(1). VI ADF Test for LLP at I(0).VII ADF Test for LIR at I(0). VIII Appendix 2 PP Test. IX PP Test for LG at I(0).

IX PP Test for LG at I(1). X PP Test for LM2 at I(0). XI PP Test for LM2 at I(1) .XII PP Test for LER at I(0). XIII PP Test for LER at I(1).

XIV PP Test for LLP at I(0). XV viii z PP Test for LIR at I(0). XVII Appendix 3 Latency Selection in Ardl Model. XVIII Appendix 4 Bound Test.

XVIX Appendix 5 Short-term and Long term relationship between criteria. XX Appendix 6 LM Test. XXI Appendix 7 Ramsey Test. XXII Appendix 8 Breusch-Pagan-Godfrey Test.

XXIV Appendix 9 Granger Causality Test. XXV ix z ABBREVIATIONS ADF Augmented Dickey-Fuller APT Arbitrage Pricing Theory ARDL Autoregressive Distributed Lag BIDV Bank for Investment and Development of Vietnam CAPM Capital Assets Pricing Model CPI Consumer Price Index CUSUM Cumulative Sum Control Chart DCF Discounted Cash Flow ECM Error Correction Model GDP Gross Domestic Product GICS® Global Industry Classification Standard HOSE Ho Chi Minh City Stock Exchange HNX Hanoi Stock Exchange ICB Industry Classification Benchmark IFS International Financial Statistics IMF International Monetary Fund OLS Ordinary Least Squares PP Phillips-Perron SBV State Bank of Vietnam VAR Vector Auto regression VACM Vietnam Asset Management Company VECM Vector Error Correction Model x z CHAPTER 1: THE OVERVIEW OF THE THESIS 1. Research background The stock market is an effective way to raise capital. Since its inception and development, it has played an indispensable role in the operation and development of the economy.

In some rapidly growing stock markets such as New York, London, Japan… besides helping capital to flow quickly, the stock market is also a good investment place for many organizations and individuals to participate and seek profit in the market as well. In Vietnam, although the market has been operating since 2000, it is relatively new compared to other stock markets in the world. However, over the past 15 years, Vietnam stock market has been increasingly improving and expanding. In the process of development of the economy, the circulation of capital on the stock market contributes to making the production machinery operate smoothly when participating in securities investment in the market more attractive.

All investment decisions are considered in terms of risk and expected return. Stock prices are heavily affected by a variety of risk factors, including systemic risk and non-systemic risk. Stock valuation is an urgent and necessary task in the current period, when the stock market in particular and the Vietnamese economy is still backward compared to the general development of the stock market all over the world. To determine the correlation between the stock market and the risks, there are many different measures.