Chương 1 này nội dung sẽ đi vào trình bày các nghiên cứu nước ngoài và trong nước viết về hai nhân tố đã chọn là văn hóa tổ chức và lãnh đạo chuyển đổi đề nghiên cứu của đề tài chính là ảnh hưởng đến HTTTKT và chất lượng thông tin kế toán.1 Các nghiên cứu nước ngoài Nhiều bài báo được công bố trên các công trình quốc tế đã tiến hành thực hiện nghiên cứu nhằm tìm hiểu ảnh hưởng của hai nhân tố nêu trên đến chất lượng HTTTKT trong các trường hợp khác nhau.1 Yếu tố văn hóa tổ chức Tiêu biểu như nghiên cứu của Rahayu (2012) đã phát hiện ra các nhân tố liên quan đến việc thực hiện HTTTKT từ đó ảnh hưởng đến chất lượng thông tin từ HTTTKT, trong những nhân tố này thì có yếu tố về sự cam kết của nhà quản lý cấp cao và cấu trúc văn hóa trong nội bộ đơn vị. Tác giả đã thu thập dữ liệu thông qua bảng câu hỏi bằng cách phỏng vấn tay đôi với trưởng bộ phận xử lý dữ liệu và thông tin tại văn phòng thuế ở Bandung và Jakarta. Bằng việc xử lý dữ liệu bằng công cụ thống kê, kết quả nghiên cứu khẳng định nhân tố văn hóa đơn vị có ảnh hưởng đáng kể đến HTTTKT. Bên cạnh đó, Hamdan (2014) đã thực hiện một nghiên cứu tại các cơ sở dịch vụ của Syria, với mục đích phát triển và thử nghiệm một mô hình tích hợp để nghiên cứu vai trò của văn hóa tổ chức đối với sự thành công về mặt chất lượng của HTTTKT.
Để 6 đạt được các mục tiêu của nghiên cứu, một mô hình tích hợp đã được tạo ra thông qua việc hợp nhất. Mô hình chấp nhận công nghệ với mô hình DeLone & McLean để đưa biến Văn hóa tổ chức này vào mô hình để nghiên cứu ảnh hưởng của nó đến chất lượng của HTTTKT. Dữ liệu từ 251 bảng câu hỏi đã được phân tích bằng SPSS. Nghiên cứu kết luận rằng chất lượng của thông tin từ bộ phận kế toán và chất lượng của HTTTKT được liên kết với cả lợi ích nhận thức và việc sử dụng thông tin của HTTTKT dưới sự ảnh hưởng của văn hóa tổ chức.
Nghiên cứu cũng cung cấp một phần cho mô hình tích hợp đề xuất về mối quan hệ giữa các tổ chức văn hóa và chất lượng của HTTTKT. Tiếp theo, tại Indonesia, tác giả Wisan (2016) đã thực hiện một nghiên cứu nhằm xác định ảnh hưởng của tổ chức văn hóa về chất lượng HTTTKT. Mẫu nghiên cứu bao gồm nhân viên kế toán tại một số trường cao đẳng ở Indonesia. Kết quả nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hóa tổ chức trong việc cải thiện chất lượng HTTTKT và nghiên cứu kết luận rằng văn hóa tổ chức ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT và chất lượng của TTKT cũng có thể cải thiện bằng cách thông qua đến các yếu tố của tổ chức này, đặc biệt là yếu tố văn hóa tổ chức.
Nur Zeina Maya Sari và Djumhana Purwanegara (2016) đã có một nghiên cứu về ảnh hưởng của chất lượng hệ thống thông tin kế toán trong các tổ chức thuộc chính phủ quốc gia Indonesia. Nghiên cứu này cũng được tổng quan trong đề tài này là do cấu trúc tổ chức chính trị của quốc gia Indonesia cho phép các doanh nghiệp vận hành trong khu vực công, do đó đối tượng được xem là phù hợp. Theo đó, hai tác giả này đã xây dựng mô hình nghiên cứu gồm 7 biến độc lập có ảnh hưởng đến biến phụ thuộc là chất lượng của hệ thống thông tin kế toán. Dựa vào kết quả nghiên cứu cho thấy rằng, cấu trúc văn hóa trong một tổ chức có ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng của thông tin do hệ thống kế toán tạo ra.
Cùng hướng nghiên cứu này thì tác giả Ha Van Dung (2020) đã có một nghiên cứu về ảnh hưởng của văn hóa tổ chức theo 6 yếu tố hình thành đến hệ thống thông tin kế toán được đăng trên Tạp chí The Journal of Asian Finance, Economics and Business. 7 Kết quả cũng đã khẳng định thành tố cấu thành văn hóa trong tổ chức có ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán và làm cho hiệu quả hoạt động của tổ chức sẽ được nâng cao. Tác giả Huynh Quang Linh vào năm 2021 cũng đã nghiên cứu ảnh hưởng của văn hóa tổ chức đến chất lượng thông tin kế toán thông qua vai trò trung gian của hệ thống thông tin trong đơn vị. Các phát hiện chỉ ra rằng việc chấp nhận hệ thống thông tin kế toán trong kinh doanh truyền một phần ảnh hưởng của văn hóa tổ chức đến chất lượng thông tin kế toán.
Nghiên cứu hiện tại có thể đóng góp một số ý tưởng vào việc các giám đốc điều hành nên quyết định như thế nào về văn hóa tổ chức cũng như về việc chấp nhận hệ thống thông tin kế toán trong kinh doanh để có thể cải thiện hoạt động tổ chức của họ. Nurliyani Nurliyani, Jufri Darma và Arfan Ikhsan (2020) đã thực hiện một bài viết với mục đích của nghiên cứu này chính là cố gắng giải thích, kiểm tra thực nghiệm đối với văn hóa tổ chức đến chất lượng của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp ở Thành phố Medan. Cuộc khảo sát được thực hiện trên 38 người được hỏi là trưởng phòng tài chính ở cơ quan, bộ phận. Dữ liệu được thu thập bằng bảng câu hỏi và phương pháp SEM cơ bản được sử dụng để phân tích dữ liệu.
Kết quả cho thấy văn hóa tổ chức có ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng của hệ thống thông tin kế toán. Kết quả có thể được hiểu rằng văn hóa tổ chức có một vai trò quan trọng để hiện thực hóa chất lượng của hệ thống thông tin kế toán. Ahmad Mohammad Aldegis (2018) đã làm một nghiên cứu này nhằm xác định ảnh hưởng của chất lượng HTTTKT đối với mối quan hệ giữa văn hóa tổ chức và thông tin kế toán trong các công ty cổ phần công nghiệp Jordan. Đơn vị mẫu của nghiên cứu mỗi công ty gồm giám đốc tài chính, giám đốc kiểm toán nội bộ, giám đốc công nghệ thông tin hệ thống, trưởng bộ phận kế toán và kế toán viên.
Kết quả cho thấy có một ảnh hưởng đến chất lượng của hệ thống thông tin kế toán qua mối quan hệ giữa các văn hóa tổ chức và thông tin kế toán trong các công ty. Dựa trên nghiên cứu thì tác giả đã đề xuất một số chính sách về việc nên tang cường nhận thức của người lao 8 động đối với văn hóa công ty bởi vì họ cho rằng chất lượng hệ thống thông tin sẽ chịu ảnh hưởng thông qua thực tiễn của kế toán viên nơi họ làm việc. Trong nghiên cứu của Zeynap (2021), kết quả đã cho thấy văn hóa tổ chức có ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng của thông tin kế toán và điều này sẽ giúp cho chất lượng của hệ thống thông tin kế toán cũng được nâng cao. Theo tác giả này thì truyền thống của doanh nghiệp, cách thức ứng xử trong nội bộ tổ chức cũng như quá trình tương tác, tiếp xúc giữa các bên sẽ giúp cho định hình được cách thức tổ chức hệ thống thông tin kế toán của đơn vị.
Bên cạnh đó, bài viết cũng nhấn mạnh rằng giá trị của công ty cũng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng mà hệ thống thông tin kế toán đem lại cho người sử dụng, trong đó ban lãnh đạo sẽ là người chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi văn hóa và sẽ điều hành tổ chức theo mục tiêu chất lượng đã đề ra. Đi vào một nhánh của kế toán đó là kế toán quản trị thì Napitupulu (2015) đã cho biết là một hệ thống thông tin kế toán trong một doanh nghiệp chia thành hai nhóm cơ bản, đó là hệ thống kế toán quản trị và hệ thống kế toán tài chính hay được viết tắt là MAIS. Theo tác giả, MAIS bình đẳng như các hệ thống thông tin nói chung. MAIS đề cập đến quy chuẩn nhưng khi MAIS được triển khai có hậu quả chưa thể đo lường hay đoán trước, điều này là do trong bối cảnh của tổ chức và xã hội không được người dùng hiểu rõ.
Để tránh sự hiểu lầm của người dùng, từ đó sẽ dẫn đến chất lượng của hệ thống thông tin, và nhà khoa học này đã nghiên cứu để khẳng định rằng văn hóa tổ chức có thể giải quyết những vấn đề này. Văn hóa tổ chức là một yếu tố quan trọng trong việc truyền bá hệ thống thông tin kế toán quản trị trong các tổ chức. Trong vấn đề này thì văn hóa tổ chức theo Napitupulu (2015) cho rằng được kết cấu bao gồm bốn thành tố, đó là niềm tin, giá trị, hiện tượng xã hội và thực tiễn xã hội. Tóm lại, qua những công trình trên đã cho thấy rằng văn hóa tổ chức có ảnh hưởng đến hệ thống thông tin kế toán của các doanh nghiệp theo hướng đem lại sự thành công của hệ thống và dẫn đến chất lượng được nâng cao.
Điều này cho thấy họ nghiên cứu vừa mối quan hệ trực tiếp và vừa theo mối quan hệ gián tiếp.2 Yếu tố lãnh đạo chuyển đổi Theo đó, tác giả Cho và cộng sự (2011) đã thực hiện nghiên cứu để xem sự ảnh hưởng của lãnh đạo chuyển đổi đến sự thành công về mặt chất lượng của HTTTKT như thế nào. Mục đích để xem xét ảnh hưởng tích cực chuyển đổi đối với chất lượng của hệ thống chính là tìm hiểu sự thành công của Hệ thống thông tin kế toán trong các tổ chức thông qua hai cơ chế tâm lý của người dùng hệ thống là một người khác nhận thấy sự hỗ trợ của tổ chức và hệ thống tự hiệu quả. Mẫu gồm 251 nhân viên từ một ngân hàng đa quốc gia tại Hàn Quốc. Nhìn chung, kết quả nghiên cứu cho thấy các mối quan hệ được đưa ra giả thuyết: lãnh đạo chuyển đổi có ảnh hưởng tích cực đến sự thành công của người dùng hệ thống, và cả hai đều nhận thấy sự hỗ trợ của tổ chức và hệ thống hiệu quả của người dùng hệ thống qua trung gian giữa lãnh đạo chuyển đổi và chất lượng của HTTTKT.
Các kết quả kêu gọi sự chú ý của nhà quản lý về tầm quan trọng của sự phát triển lãnh đạo chuyển đổi trong các tổ chức với sự ảnh hưởng trọng yếu đến chất lượng của Hệ thống thông tin kế toán đơn vị. Không chỉ vậy, bằng chứng thực nghiệm của nghiên cứu Wongsim và Gao (2011) tại Thái Lan cho thấy chất lượng HTTTKT có ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định.