Chương 1: Tổng quan về đề tài - Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu - Chương 3: Phương pháp nghiên cứu - Chương 4: Kết quả nghiên cứu - Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị ` 123doc Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU Chương 2 trình bày cơ sở lý thuyết của nghiên cứu: (1) Các khái niệm về văn hóa tổ chức, mối quan hệ giữa văn hóa tổ chức với sự cam kết của nhân viên; (2) Các mô hình nghiên cứu về mối quan hệ giữa văn hóa tổ chức với sự cam kết tổ chức của nhân viên; (3) Đề xuất mô hình nghiên cứu và giả thuyết về mối quan hệ giữa văn hóa tổ chức với sự cam kết tổ chức của nhân viên. Văn hoá tổ chức 2. Khái niệm văn hoá tổ chức Văn hóa tổ chức được hình thành và phát triển những năm 70 thế kỷ trước bắt nguồn từ nước Mỹ nhưng thực sự được Nhật Bản xây dựng, nâng tầm và phát triển mạnh mẽ trong các bộ máy tổ chức. Văn hóa tổ chức bao gồm những kỳ vọng, kinh nghiệm, niềm tin, triết lý kinh doanh và giá trị của tổ chức, nó thể hiện thông qua các hoạt động bên trong, tương tác với khách hàng và kỳ vọng trong tương lai.
Mục tiêu cuối cùng của văn hóa tổ chức là giúp xây dựng và phát triển toàn diện các kỹ năng của nhân viên, với cốt lõi của văn hóa tổ chức là tinh thần, quy phạm, giá trị trong tổ chức. Văn hóa tổ chức cũng là sợi dây liên kết người sử dụng lao động và người lao động. Theo Loius (1980): Văn hóa tổ chức là tập hợp hệ thống các quan niệm chung của các thành viên trong tổ chức. Những quan niệm này phần lớn được các thành viên ngầm định trong nhận thức, hành vi ứng xử và chỉ thích hợp cho tổ chức riêng của họ.
Các quan niệm này được truyền cho các thành viên mới. Theo Tunstall (1983): Văn hóa tổ chức có thể được mô tả như một tập hợp chung các tín ngưỡng thông lệ, hệ thống giá trị, quy chuẩn hành vi ứng xử và cách thức hoạt động riêng của từng tổ chức. Các mặt đó quy định mô hình hoạt động và các ứng xử của các thành viên trong tổ chức đó. Theo O’reilly và cộng sự (1991): Văn hóa tổ chức là “tập hợp các nhận thức được chia sẻ bởi các thành viên của một đơn vị xã hội”.
Văn hóa tổ chức cũng bao ` 123doc gồm các chuẩn mực đạo đức, hệ thống giá trị, niềm tin, không khí làm việc tại môi trường làm việc tại tổ chức, Luthan (1992). Theo Recaro & Jolly (1997) thì văn hóa tổ chức là hệ thống các giá trị và niềm tin mà được chia sẻ giữa các thành viên trong tổ chức, một nền văn hóa để định hình và xác định hành vi ứng xử các thành viên.Robbins (2007) văn hóa tổ chức là nhận thức thống nhất tương đối về đặc điểm chung của tổ chức được các thành viên chấp nhận tuân, nó dùng để phân biệt tổ chức này và các tổ chức khác. Có nhiều định nghĩa khác nhau về văn hóa tổ chức, bởi đây cũng là một chủ đề được nhiều đối tượng quan tâm nghiên cứu để tìm hiểu thành công của mọi tổ chức. Tóm lại nghiên cứu này cho rằng văn hoá tổ chức là tập hợp hệ thống với những ý nghĩa, giá trị, niềm tin chủ đạo, chuẩn mực, cách nhận thức và cảm xúc có ảnh hưởng đến hành động và quyết định làm việc của nhân viên để duy trì tính ổn định của tổ chức.
Mỗi tổ chức với nền văn hóa của riêng mình sẽ gây ảnh hưởng đến hành vi của nhân viên đối với đồng nghiệp, lãnh đao, khách hàng, đối thủ cạnh tranh … 2. Đo lường văn hoá tổ chức Hiện nay, văn hóa tổ chức là một trong những đề tài đã được nghiên cứu nhiều trên thế giới với nhiều mô hình được ứng dụng. Cụ thể là: Theo O’reilly và cộng sự (1991) Văn hóa tổ chức là “tập hợp các nhận thức được chia sẻ bởi các thành viên của một đơn vị xã hội” với các thành phần: (1) Đổi mới và đánh giá rủi ro; (2) Quan tâm đến chi tiết; (3) Định hướng đến hiệu quả; (3) Định hướng làm việc nhóm; (4) Sự cạnh tranh; (5) Sự hỗ trợ; (6) Phát triển và phần thưởng; (7) Tính kiên quyết. Theo Recardo và Jolly (1997) thì văn hoá tổ chức bao gồm 8 khía cạnh gồm (1) Giao tiếp trong tổ chức; (2) Đào tạo và phát triển; (3) Phần thưởng và sự công nhận; (4) Hiệu quả trong việc ra quyết định; (5) Chấp nhận rủi ro do bởi sáng tạo và ` 123doc cải tiến; (6) Định hướng về kế hoạch tương lai; (7) Làm việc nhóm; (8) Sự công bằng và nhất quán trong các chính sách quản trị.
Sarros và cộng sự (2003) thì nghiên cứu trên văn hóa tổ chức cho rằng những yếu tố và giá trị của nó tạo nên nền tảng của văn hóa tổ chức mà được kết hợp với nhiều thang đo đánh giá bao gồm: (1) Sự hỗ trợ; (2) Sự đổi mới, (3) Sự cạnh tranh năng lực; (4) Định hướng đến kết quả; (5) Sự ổn định; (6) Nhấn mạnh vào phần thưởng; (7) Trách nhiệm xã hội. Theo Cameron và Quinn (2006) thì văn hóa tổ chức được phân chia thành bốn loại: (1) Văn hóa hợp tác: môi trường làm việc thân thiện , nhấn mạnh vào việc phát triển bền vững và kết nối với các nhân viên, giao tiếp cởi mở, khuyến khích làm việc theo nhóm và có sự trao quyền cho nhân viên; (2) Văn hóa sáng tạo môi trường làm việc mang tính sáng tạo và năng động cao, thúc đẩy tính sáng tạo, khuyến khích cá nhân khéo léo và phát triển tự do, mục tiêu dài hạn là phát triển và tạo nguồn nhân lực mới, cải tiến liên tục và tìm các giải pháp sáng tạo là giá trị cốt lõi; (3) Văn hóa kiểm soát: một môi trường làm việc quy củ, vận hành trơn tru, tập trung xây dựng các chính sách, quy tắc, quy trình để có thể kiểm soát, đánh giá năng suất hiệu quả công việc, tất cả công việc được giải quyết phải thông qua hệ thống quản lý và công cụ quản lý chất lượng; (4) Văn hóa cạnh tranh: môi trường dựa trên hiệu quả nổi bật trong kết quả hoàn thành công việc của nhân viên, ý thức nâng cao khả năng cạnh tranh và nỗ lực dành mục tiêu là trọng tâm dài hạn, xây dựng danh tiếng và khẳng định sự thành công là sứ mệnh của tổ chức. Theo McKenna và Beech (2000) cho rằng văn hóa tổ chức gồm nhiều thành phần hình thành, cụ thể là: (1) Triết gia, hướng dẫn việc xác định chính sách tổ chức đối với nhân viên và khách hàng; (2) Các giá trị cốt lõi của tổ chức; (3) Chỉ tiêu áp dụng trong công việc; (4) Các quy tắc tích cực trong tổ chức nhằm chào đón các thành viên mới của tổ chức; (5) Hành vi điển hình nhất định trong tương tác thường xuyên giữa các thành viên của tổ chức, cảm giác hoặc không khí tạo ra trong tổ chức. ` 123doc Đối với bài nghiên cứu này, tác giả chọn mô hình nghiên cứu văn hóa tổ chức của Robbin (1996), với các đặc điểm sau:(1) Đổi mới và đánh giá rủi ro; (2) Sự tỉ mỉ; (3) Định hướng đến kết quả; (4) Định hướng cho con người; (5) Định hướng cho nhóm; (6) Sự năng nổ/mạnh dạn; (7) Tính ổn định, để đề xuất làm nghiên cứu văn hóa tổ chức tại Bệnh viện Thống Nhất, thang đo này đã được kiểm chứng có tác động tới cam kết của nhân viên của một số nghiên cứu tại nhiều quốc gia Châu Á.
Sự cam kết của nhân viên đối với tổ chức 2. Khái niệm Trong mọi tổ chức muốn thành công với mục tiêu của nó thì mỗi nhân viên làm việc trong một tổ đều cần có sự cam kết cao với tổ chức, việc cam kết có nghĩa là nhân viên muốn duy trì tư cách thành viên của họ trong tổ chức và sẵn sàng cống hiến làm làm việc, phục vụ để đạt được mục tiêu tổ chức cao xuất phát từ trong thái độ và hành vi tích cực của tất cả nhân viên. Theo Mowday, Steers & Porter (1979): nhân viên có một niềm tin mạnh mẽ vào tổ chức, chấp nhận các mục tiêu của tổ chức, sẵn lòng thực hiện nỗ lực làm việc cống hiến cho tổ chức và mong muốn xác định duy trì thành viên tổ chức (1); sự tham gia tích cực trong tổ chức và sự gắn bó với tổ chức (2); sự cam kết tổ chức là sức mạnh của đồng nhất của cá nhân với tổ chức và sự tham gia tích cực trong tổ chức (3); những nhân viên có sự cam kết với tổ chức ở mức độ cao sẽ hài lòng hơn với công việc của họ, sẽ không muốn rời khỏi tổ chức. Theo Allen và Meyer (1990) thì sự cam kết với tổ chức gắn bó của tâm lý cá nhân đối với tổ chức và gắn kết ý thức của tổ chức với nhân viên, có quan hệ mật thiết đến sự cam kết giữa các thành viên với tổ chức trong đó bao gồm các yếu tố: cam kết tình cảm (1) trung thành ở lại với tổ chức cho dù có những lời đề nghị hấp dẫn hơn từ các công ty khác; cam kết bắt buộc (2) cam kết vì sự tồn tại của bản thân đối với tổ chức; cam kết đạo đức (3) cam kết vì trách nhiệm, nghĩa vụ với công việc.
` 123doc Theo Luthans (1992) nhận định rằng, cam kết tổ chức là một mong muốn mạnh mẽ để trở thành thành viên trong tổ chức; với sự sẵn lòng và nỗ lực cao đối với tổ chức cùng với sự tin tưởng và chấp nhận các giá trị, mục tiêu của tổ chức. Dựa vào quan điểm này, cam kết của tổ chức là mong muốn của nhân viên sẵn sàng duy trì, phát triển trong tổ chức và cống hiến cho sự thành công của tổ chức.Việc cam kết đối với tổ chức đã phản ánh lòng trung thành của nhân viên trong tổ chức được hình thành từ một quá trình bền vững đối với sự phát triển và thành công của tổ chức. Newstrom và Davis (2002) sự cam kết của nhân viên trong tổ chức được định nghĩa là mức độ người nhân viên gắn kết và muốn tiếp tục đóng góp, tạo dựng tư cách thành viên của một tổ chức nào đó. Nó giống như lực hút từ trường của nam châm đối với kim loại, sự cam kết của nhân viên thể hiện mong muốn tiếp tục ở lại làm việc cho tổ chức trong tương lai.
Nhân viên luôn tin tưởng vào tầm nhìn, sứ mệnh của tổ chức và sẵn sàng tham gia để hoàn thành mục tiêu.