chương 1: 123doc 5 Ở chương này tác giả nêu một cách khái quát đưa lý do chọn đề tài nói lên tầm quan trọng của văn hóa tổ chức đến sự hài lòng công việc và ảnh hướng đến sự phát triển của trung tâm phân tích thí nghiệm viện dầu khí Việt Nam. Xác định các mục tiêu nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu là trung tâm phân tích thí nghiệm viện dầu khí Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu là trung tâm phân tích thí nghiệm khu vực thành phố hồ chí minh. Kết quả đóng góp của luận văn cho trung tâm đang nghiên cứu và những hạn chế của đề tài.
123doc 6 CHƯƠNG 2- CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. Khái niệm văn hóa: Nêu lên những khái niệm cơ bản về văn hóa Đã có hơn 164 định nghĩa khác nhau về văn hóa cả về khía cạnh vật chất và phi vật chất. Nhưng có thể nói chung văn hóa là sản phẩm do con người tạo ra và phát triển trong mối quan hệ giữa xã hội và con người. Để duy trì và phát triển xã hội một cách bền vững và phát triển cần phải có sự tham gia của văn hóa, vì nó chính là biểu hiện của đời sống xã hội con người, duy trì bền vững trật tự xã hội.
Trong quá trình phát triển của con người và của xã hội được biểu hiện trong các kiểu hình thức tổ chức đời sống và hành động của con người cũng như trong giá trị vật chất và tinh thần mà con người tạo ra. Tác giả sẽ nêu ra các khái niệm về văn hóa được các nhà nghiên cứu trước đây đúc kết, từ đó cho thấy tầm quan trọng của văn hóa trong đời sống cũng như tổ chức doanh nghiệp. - Theo nhà nhân loại học người Anh Edward Burnett Tylor (1832-1917) đã định nghĩa văn hóa như sau: văn hóa là tập hợp những đức tin, pháp luật, phong tục, tập quán, kiến thức, nghệ thuật, phong tục…. với tư cách là thành viên của xã hội con người sẽ thu thập được.
- Một trong những định nghĩa đó là của nhà nhân loại học, ngôn ngữ học người Mỹ Edward Sapir (1884-1939), Trong quá trình thừa kế xã hội và truyền thống, đó là những tập quán, cách ứng xử, quan điểm đã được bảo tồn theo thời gian. Đó chính là quan điểm dựa trên tính kế thừa xã hội và truyền thống. - Các định nghĩa chuẩn mực nhấn mạnh đến các quan niệm về giá trị, nhà xã hội học người Mỹ William Isaac Thomas (1863-1947) Theo quan điểm của nhà xã hội học văn hóa là các giá trị vật chất và xã hội của con người coi văn hóa là các giá trị vật chất và xã hội của bất kỳ nhóm người nào. Đó chính là các phản ứng cư xử, tập tục… - Về định nghĩa theo tâm lý học theo đĩnh nghĩa của William Graham Summer (1840-1910), giáo sư đại học Yale và Albert Galloway Keller, học trò và cộng 123doc 7 sự của ông : Văn hóa là quá trình chọn lọc và thích nghi với điều kiện sống, và được truyền đạt bằng tính kế thừa.
- Các định nghĩa cấu trúc: Người Mỹ Ralph Linton (1893-1953) văn hóa là tổng hợp ứng xử được chấp nhận rộng rãi giữa các thành viên trong xã hội đó. Nó chính là những yếu tố mang tính lặp đi lặp lại và được tán thành rộng rãi. Từ những khái niệm trên ta có thể tóm lại trong quan hệ qua lại giữ con người và xã hội, chính sự tương tác giữ con người với con người văn hóa được tạo ra, đó chính là sản phẩm của con người. Để tạo nên trật tự xã hội, duy trì sự bền vững, cần có văn hóa.
Văn hóa chính là biểu hiện Nó chính là sản phẩm được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác văn hóa là sản phẩm của con người, văn hóa được tạo ra và phát triển trong quan hệ qua lại giữa con người và xã hội. Song, chính văn hóa lại tham gia vào việc tạo nên con người, và duy trì sự bền vững, trật tự xã hội. Văn hóa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua quá trình xã hội hóa. Văn hóa được tái tạo và phát triển trong quá trình hành động và tương tác xã hội của con người biểu hiện qua tổ chức đời sống và hành động của con người.
Để phát triển xã hội và phát triển bền vững xã hội, con người cần phát triển nền tảng tinh thần với đầy đủ phẩm chất, đạo đức…. Đó chính là phát triển văn hóa, phát triển các giá trị tinh thần được kế thừa và chọn lọc từ thế hệ này sang thế hệ khác. Khái niệm văn hóa tổ chức Văn hóa tổ chức hướng dẫn hành vi của người lao động trong tổ chức. Văn hóa có tác động nâng cao sự cam kết tổ chức và tăng tính kiên định trong hành vi của người lao động.
Thái độ, hành động của người lao động sẽ được định hướng, biểu đạt thông qua những giá trị trong văn hóa tổ chức và lan truyền trong tổ chức đó. Hệ thống các giá trị niềm tin, quy phạm hướng dẫn hành vi của người lao động được gọi là văn hóa tổ chức. Xây dựng văn hóa tổ chức tốt sẽ tạo ra sự hài lòng công việc và góp phần nâng cao kết quả công việc là một điều tất yếu. Sau đây là một số khái niệm, kết quả nghiên cứu của các tác giả nước ngoài: 123doc 8 Bảng 2.
Tổng hợp các nghiên cứu về văn hóa tổ chức của các tác giả nước ngoài Tác giả Định nghĩa văn hóa tổ chức - Văn hóa tổ chức là thói quen, các ý Elliott Jaques (1952); Eldrige và Crombie (1974); Adrew Pettgrew nghĩa truyền thống và cách làm việc (1979) trong tổ chức, hệ thống những ý nghĩa chung được chấp nhận rộng rãi bởi những người lao động trong thời gian nhất định. Được chia sẻ bởi tất cả các thành viên trong tổ chức, thể hiện việc các thành viên liên kết với nhau để làm việc, liên quan đến việc lựa chọn chiến lược cho tổ chức. Theo Louis (1985) Văn hóa tổ chức là tập hợp hệ thống các quan niệm chung của các thành viên trong tổ chức. Những quan niệm này phần lớn được các thành viên ngầm định trong nhận thức, hành vi ứng xử và chỉ thích hợp cho tổ chức riêng của họ.
Các quan niệm này được truyền cho các thành viên mới Deal và Kennedy (1982) Cho rằng văn hóa tổ chức giữ vị trí ưu thế trong tổ chức ảnh hưởng đến sự hài lòng và kết quả công việc. Tunstall (1983) Văn hóa tổ chức có thể được mô tả như một tập hợp chung các tín ngưỡng, thông lệ, hệ thống giá trị, quy chuẩn hành vi ứng xử và cách 123doc 9 thức hoạt động riêng của từng tổ chức. Các mặt đó quy định mô hình hoạt động của tổ chức và cách ứng xử của các thành viên trong tổ chức đó Pratt và Beaulieu năm (1992); Scott, Văn hóa tổ chức được công nhận là Mannion, Davies, và Marshall (2003) một công cụ tổ chức khác thường mạnh mẽ và có thể là một yếu tố quan trọng liên quan đến hiệu suất và khả năng thích ứng của nhân viên Hood và Koberg (1991); Jenkins et al Văn hóa tổ chức có thể được sử dụng 2008; Meterko et al. (2004) như một đòn bẩy để nâng cao hiệu suất hoạt động định hình hành vi của nhân viên, thấm nhuần lòng trung thành, và thiết lập tham số cho hành vi chấp nhận được Attwood năm (1990); Jenkins et al.
Văn hóa tổ chức giúp ảnh hưởng đến (2008). hành vi của nhân viên bằng cách cung cấp các thành viên với một ý thức về bản sắc tổ chức, bồi dưỡng lòng trung thành, thiết lập một cơ sở được công nhận và chấp nhận quyết định làm việc Deshpande và Webster (1989); Văn hóa tổ chức hình thành từ sự Schien, Meek năm (1992); Pratt và tương tác xã hội và được quy định Beaulieu (1992); Bellou (2007); thành các giá trị niềm tin chung. Các Deshpande và Webster (1989). giá trị và niềm tin chung của hệ thống Bellou (2007).
này sau đó tương tác với các nhân viên, cơ cấu tổ chức, và các hệ thống để tạo ra các chuẩn mực hành vi 123doc 10 Bellou (2007); O'Reilly et al (1991); Một văn hóa tổ chức mạnh mẽ làm Pratt và Beaulieu (1992) cho một tổ chức có hiệu quả bằng cách đảm bảo rằng các thành viên nhận thức được những gì là quan trọng, những gì cần phải được thực hiện, và làm thế nào với các công việc cần phải được thực hiện. Văn hóa là không thể tách rời với bản sắc của một tổ chức và phản ánh các giá trị cơ bản quan trọng cho tổ chức đó. Một văn hóa của tổ chức có thể làm cho tổ chức làm việc hiệu quả hơn, nhiều hơn hoặc ít hấp dẫn cho các cá nhân khác nhau dựa trên cơ cấu giá trị của mỗi người O'Reilly et al (1991); Shadur, Văn hóa tổ chức có ý nghĩa quan KIENZLE, và Rodwel (1999) trọng đối vớiviệc giữ chân nhân viên vì nó có thể là yếu tố quan trọng nhất trong việc xác định như thế nào một cá nhân phù hợp với một tổ chức Theo Robbin (2003) Văn hóa tổ chức là ý nghĩa chung hàm giữ các thành viên của tổ chức qua đó phân biệt tổ chức này với tổ chức khác Nhiều nước tiên tiến trên thế giới luôn xem xây dựng văn hóa cho tổ chức mình là mục tiêu hàng đầu. Việt Nam đang trong quá trình hình thành và phát triển văn hóa tổ chức, nhưng vẫn còn yếu kém.
Hiểu được điều này tác giả muốn bài nghiên cứu góp phần phát triển văn hóa tổ chức, là cơ sở nhỏ cho mục tiêu chung 123doc 11 đưa tổ chức phát triển vững mạnh trên cơ sở hài lòng công việc tại trung tâm phân tích thí nghiệm viện dầu khí Việt Nam. Chính sự khác biệt từ văn hóa tổ chức của mỗi tổ chức làm cho tổ chức đó có một sức sống riêng, tâm hồn riêng, bản sắc riêng, chìa khóa thành công cho mỗi tổ chức. Nâng cao chất lượng quản trị trong tổ chức, xây dựng và nâng cao liên tục giá trị văn hóa tổ chức, phát triển được nguồn lực vô hình bền vững. Các thành phần của văn hóa tổ chức 2.
Theo quan điểm của O’Reilly (1991) Gồm 8 thành phần đo lường sau: - Sự đổi mới và chấp nhận rủi ro: Sự ham muốn cải tiến, thay đổi, sự tìm tòi, khai thác cơ hội, sáng tạo, chấp nhận mạo hiểm trong cải tiến sẽ được đo lường bằng thước đo này. - Quan tâm đến chi tiết: Sự cẩn thận, chi tiết, chính xác trong công việc, sự tuân thủ các quy định trong công ty, luật lệ công ty sẽ được đo lường bằng thước đo này.