CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHƯƠNG 2: TÁC ĐỘNG CỦA TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI PHỨC HỢP ĐẾN LỐI SỐNG CỦA THANH NIÊN ĐỊA PHƯƠNG 1. Tổng quan về thanh niên địa phương phường Sơn Kỳ - quận Tân Phú và phường Bình Thọ - quận Thủ Đức 17 1. Thanh niên phường Sơn Kỳ - quận Tân Phú 1. Thanh niên phường Bình Thọ - quận Thủ Đức 2.
Tổng quan về trung tâm thương phức hợp AEON MALL Tân Phú Celadon và Vincom Center Thủ Đức 2. Trung tâm thương mại phức hợp AEON MALL Tân Phú Celadon 2. Trung tâm thương mại phức hợp Vincom Center Thủ Đức 3. Tác động của trung tâm thương mại phức hợp đến hành vi và kinh tế của thanh niên địa phương tại TP.
Hồ Chí Minh 3. Hành vi lựa chọn 3. Hành vi sử dụng 3. Tác động của trung tâm thương mại phức hợp đến đời sống văn hóa - xã hội của thanh niên địa phương tại TP.
Hồ Chí Minh 4. Mối quan hệ xã hội 4. Mức độ tác động đến lối sống của thanh niên địa phương giữa trung tâm thương mại phức hợp AEON MALL Tân Phú Celadon và Vincom Center Thủ Đức 5. Mức độ tác động đến hành vi của thanh niên địa phương 5.
Mức độ tác động đến đời sống văn hóa – xã hội của thanh niên địa phương 18 Với cấu trúc đề tài trên thì có khung phân tích: TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI PHỨC HỢP Hành vi Lựa chọn Lối sống của thanh Sử dụng niên địa phương So sánh Thị hiếu Văn hoá – Xã hội Đánh giá Mối quan hệ xã hội Đề xuất Ý thức Sơ đồ 1: Khung phân tích của đề tài 19 PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Các khái niệm và quan điểm liên quan đến đề tài 1. Trung tâm thương mại phức hợp Những mô hình TTTMPH đầu tiên trên thế giới xuất hiện ở đế chế La Mã. Trung tâm đầu tiên được biết đến hiện giờ là “chợ Trajan” ở quảng trường Trajan, Rome, Ý, có thể được xây dựng trong khoảng năm 110 – 100 TCN.
Cơ sở vật chất của chợ là một tòa nhà lớn, hình tròn, và có nhiều tầng. Đa số không gian của trung tâm là khu buôn bán và căn hộ. Điểm đặc biệt của trung tâm này là sàn được lát đá cẩm thạch tinh tế và có một thư viện.3 Trong suốt 18 thế kỷ sau “chợ Trajan”, TTTMPH được phát triển chỉ ở khu vực trung tâm đô thị. Cho đến giữa TK XX, cùng với sự phổ biến của phát triển các khu ngoại ô và phương tiện giao thông, các TTTMPH ở xa hạt nhân đô thị bắt đầu được hình thành.
Trải qua gần 2000 năm tính từ thời kỳ này, con người đã xây dựng rất nhiều TTTMPH theo các mô hình khác nhau. Vì vậy, định nghĩa về TTTMPH cũng thay đổi theo từng thời kỳ, để phù hợp với mô hình TTTMPH đương thời. Ngày nay, định nghĩa được đồng ý rộng rãi là của International Council of Shopping Centers (ICSC): “TTTMPH là một nhóm các cơ sở thương mại mang mục đích bán lẻ hoặc khác được quy hoạch, phát triển, sở hữu và quản lý như một tài sản đơn lẻ, thường có chỗ đậu xe được cung cấp bên trong khu quy hoạch. Kích thước và định hướng của trung tâm thường được xác định bởi các đặc tính thị trường của khu vực mà trung tâm tọa lạc”.
Dựa trên định nghĩa này, Bộ Công thương Việt Nam đã đưa ra một định nghĩa riêng về TTTMPH để bổ sung những đặc điểm, tính chất của mô hình TTTMPH ở Việt Nam và cách thức quản lý mà Bộ mong muốn các TTTM hướng tới, nằm trong Quy chế Siêu thị, TTTMPH (ban hành ngày 24/9/2004): 3 Frederik và Vanessa Vreeland, Key to Rome, J. Paul Getty Museum, Los Angeles, Mỹ, 2006 20 “TTTMPH là loại hình tổ chức kinh doanh thương mại hiện đại, đa chức năng, bao gồm tổ hợp các loại hình cửa hàng, cơ sở hoạt động dịch vụ; hội trường, phòng họp, văn phòng cho thuê…được bố trí tập trung, liên hoàn trong một hoặc một số công trình kiến trúc liền kề; đáp ứng các tiêu chuẩn về diện tích kinh doanh, trang bị kỹ thuật và trình độ quản lý, tổ chức kinh doanh; có các phương thức phục vụ văn minh, thuận tiện đáp ứng nhu cầu phát triển hoạt động kinh doanh thương nhân và thoả mãn nhu cầu về hàng hoá, dịch vụ của khách hàng”. Từ 2 khái niệm trên, có thể rút ra một số kết luận về đặc điểm của một TTTMPH, bao gồm: • Tổ hợp các loại hình thương mại, dịch vụ với cơ sở vật chất phong phú, đầy đủ, và hiện đại. • Được thành lập theo một kế hoạch nhất định, và được quản lý theo một cách chặt chẽ, hiện đại và mang tính hệ thống.
• Hoạt động kinh tế chính diễn ra trong TTTMPH là kinh doanh bán lẻ và dịch vụ, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cá nhân. Lối sống Từ điển uy tín Merriam-Webster định nghĩa “lối sống là những nét điển hình, được lặp đi lặp lại và định hình thành phong cách, thói quen trong đời sống cá nhân, nhóm xã hội, dân tộc, hay là cả một nền văn hóa”. Định nghĩa của Sorokhova: “Lối sống là toàn bộ những hình thức hoạt động sinh sống tiêu biểu, là phương thức hoạt động đã được xác định”4 Định nghĩa của Trần Văn Bính và cộng sự: “Lối sống là một phạm trù xã hội học khái quát toàn bộ hoạt động sống của các dân tộc, các giai cấp, các nhóm xã hội, các cá nhân trong những điều kiện của một hình thái kinh tế xã hội nhất định, và biểu hiện trên các lĩnh vực của đời sống: trong lao động và hưởng thụ, trong quan hệ giữa người với người, trong sinh hoạt tinh thần và văn hóa”5. 4 Nguyễn Ánh Hồng, Phân tích về mặt tâm lý học lối sống của sinh viên TP.
Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay, Luận án tiến sĩ, 2005, tr.12 5 Trần Văn Bính (chủ biên), Văn hóa Xã hội chủ nghĩa, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1997, tr.211 21 Từ những định nghĩa trên, có thể hiểu rằng những hoạt động sống và phương thức tiến hành hoạt động sống mang tính đại diện cho lối sống của cộng đồng, nếu nó đạt được ba điều kiện sau: có tính lặp đi lặp lại, có tầm ảnh hưởng mạnh, và có tính phổ biến cao trong các cá thể. Đây là tiêu chí quan trọng để xác định được các đề mục trong lối sống của khách thể nghiên cứu. Bên cạnh đó, dựa trên giả thiết sự xuất hiện TTTMPH phức hợp có ảnh hưởng đến lối sống của thanh niên địa phương, thì những biểu hiện mới của lối sống hoặc lối sống mới được hình thành là hoàn toàn có khả năng; và vì tính lặp lại, tầm ảnh hưởng và phổ biến của chúng, do mới được hình thành, là không cao. Trong trường hợp này, kết quả sau khi phân tích có thể mang tính dự báo về xu hướng mới của khách thể nghiên cứu.
Khái niệm và quan điểm liên quan về thanh niên Tùy thuộc vào trình độ phát triển kinh tế, chính trị, xã hội, đặc điểm truyền thống, tuổi thọ bình quân,. mà mỗi quốc gia có quy định độ tuổi thanh niên khác nhau. Nhưng hầu hết các nước trên thế giới đều thống nhất tuổi thanh niên bắt đầu từ 15 hoặc 16 tuổi. Còn thanh niên kết thúc ở tuổi nào thì có sự khác biệt.
Có nước quy định là 25 tuổi, có nước quy định là 30 tuổi và cũng có nước cho đó là tuổi 40. Nhưng xu hướng chung là nâng dần giới hạn kết thúc của tuổi thanh niên. Liên Hợp Quốc định nghĩa thanh niên là nhóm người từ 15 đến 24 tuổi chủ yếu dựa trên cơ sở phân biệt các đặc điểm về tâm sinh lý và hoàn cảnh xã hội so với các nhóm lứa tuổi khác. Khái niệm chung về thanh niên Về mặt sinh học, các nhà nghiên cứu coi thanh niên là một giai đoạn xác định trong quá trình “tiến hóa” của cơ thể.
Các nhà tâm lý học thường nhìn nhận thanh niên là một giai đoạn chuyển tiếp từ tuổi thơ phụ thuộc sang hoạt động độc lập với tư cách là một công dân có trách nhiệm. Dưới góc độ kinh tế học, thanh niên được xem là một lực lượng lao động xã hội, nguồn bổ sung cho đội ngũ lao động trên tất cả các lĩnh vực. Để nhìn nhận đánh giá thanh niên một cách tương đối toàn diện, có thể bao hàm được đầy đủ các nội dung, ở phạm vi đề tài này thanh niên được hiểu là 22 một nhóm nhân khẩu xã hội đặc thù có độ tuổi từ 16 tuổi đến 30 tuổi, gắn với mọi giai cấp, mọi tầng lớp xã hội và có mặt trên mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội. Khái niệm thanh niên trong văn bản luật Việt Nam Điều 1 của Luật Thanh niên năm 2005 quy định: “Thanh niên quy định trong Luật này là công dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi”.
Trong đó, căn cứ để quy định độ tuổi thanh niên như sau: Luật Thanh niên quy định độ tuổi của thanh niên là từ đủ 16 tuổi là để đảm bảo sự tiếp nối giữa tuổi trẻ em với tuổi thanh niên, phù hợp với Luật Bảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục trẻ em vì theo quy định của Luật Bảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục trẻ em thì trẻ em là người dưới 16 tuổi. Căn cứ các nghiên cứu khoa học về tâm sinh lý lứa tuổi, sự phát triển về mặt xã hội của thanh niên, căn cứ vào truyền thống văn hoá và đời sống kinh tế - xã hội của đất nước, từ ý kiến của các nhà khoa học, các chuyên gia và ý kiến của thanh niên, tham khảo quy định độ tuổi thanh niên của các nước trong khu vực và trên thế giới, Luật Thanh niên đã xác định độ tuổi cao nhất của thanh niên đến 30 tuổi là phù hợp. Đối tượng thanh niên trong đề tài của nhóm nghiên cứu được xác định là những người trong độ tuổi từ 16 đến 30. Ngoài ra, phạm vi đề tài chỉ đề cập đến thanh niên địa phương nên nhóm nghiên cứu giới hạn lại là những thanh niên cư trú tại 2 phường có trung tâm thương mại tọa lạc từ trước khi trung tâm thương mại phức hợp được xây dựng cho đến hiện nay.
Quan điểm về thanh niên thời đại hội nhập Đồng hành với quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa, hội nhập quốc tế của đất nước, nền kinh tế hiện nay đang dần được cải thiện và nâng cao hiệu quả, kéo theo đó là hàng loạt những loại hình dịch vụ, giải trí khác nhau được ra đời.