BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH -------------- PHAN VŨ PHONG MỐI QUAN HỆ GIỮA SỰ KIÊM NHIỆM GIÁM ĐỐC ĐIỀU HÀNH VỚI GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP VÀ CHI PHÍ ĐẠI DIỆN CỦA CÁC CÔNG TY VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH -------------- PHAN VŨ PHONG MỐI QUAN HỆ GIỮA SỰ KIÊM NHIỆM GIÁM ĐỐC ĐIỀU HÀNH VỚI GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP VÀ CHI PHÍ ĐẠI DIỆN CỦA CÁC CÔNG TY VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài Chính – Ngân Hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Thị Hải Lý TP. Hồ Chí Minh - Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “MỐI QUAN HỆ GIỮA SỰ KIÊM NHIỆM GIÁM ĐỐC ĐIỀU HÀNH VỚI GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP VÀ CHI PHÍ ĐẠI DIỆN CỦA CÁC CÔNG TY VIỆT NAM” là công trình nghiên cứu của chính tác giả, nội dung được đúc kết từ quá trình học tập và các kết quả nghiên cứu thực tiễn trong thời gian qua, số liệu sử dụng là trung thực và có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng.
Luận văn được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Trần Thị Hải Lý. Tác giả luận văn Phan Vũ Phong LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ TỰ VÀ CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ PHỤ LỤC TÓM LƯỢC. Lý do chọn đề tài:.
Mục tiêu nghiên cứu:. Câu hỏi nghiên cứu:. Bố cục của luận văn:. Tổng quan lý thuyết và bằng chứng thực nghiệm về sự ảnh hưởng của sự kiêm nhiệm Giám đốc điều hành đến giá trị thị trường và chi phí đại diện của các công ty:.
Tổng quan lý thuyết:. Lý thuyết đại diện (Agency Theory):. Bằng chứng về sự ảnh hưởng của sự kiêm nhiệm Giám đốc điều hành và các biến quản trị công ty khác đến giá trị doanh nghiệp và chi phí đại diện công ty:. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu:.
Mẫu nghiên cứu:. Mô tả các biến:. Biến phụ thuộc:. Biến độc lập:.
Biến kiểm soát:. Mô hình nghiên cứu:. 37 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mô hình hồi quy gộp Pooled OLS:.
Mô hình tác động cố định (Fixed effect model –FEM):. Mô hình tác động ngẫu nhiên (Random effect model –REM):. Kiểm tra phương sai thay đổi, tự tương quan cho phần dư và cách khắc phục:. Kiểm tra nội sinh và cách khắc phục:.
Các bước kiểm định thực nghiệm:. Giả thuyết nghiên cứu:. Kết quả nghiên cứu: .1 Thống kê mô tả các biến:.2 Phân tích mối tương quan giữa các biến: .3 Kết quả hồi quy: .4 Phát hiện phương sai thay đổi và tự tương quan trong mô hình:. Phát hiện phương sai thay đổi:.
Phát hiện tự tương quan:. Khắc phục phương sai thay đổi và tự tương quan: .5 Kiểm tra nội sinh: .6 Hồi quy ước lượng Arellano – Bond system GMM:. Kết luận, hàm ý và hạn chế của đề tài:. Hàm ý của đề tài:.
Hạn chế của đề tài:. 63 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC KÝ TỰ VÀ CHỮ VIẾT TẮT HOSE: Sàn giao dịch chứng khoán Thành Phố Hồ Chí Minh. HNX: Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội. REM: Random Effect Model - Mô hình tác động ngẫu nhiên.
FEM: Fixed Effect Model - Mô hình tác động cố định. GLS: Generalized Least Square - phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát. GMM: General Method of Moments - phương pháp mô men tổng quát. OLS: Ordinary least square- phương pháp bình phương tối thiểu.HCM: Thành Phố Hồ Chí Minh.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Tóm tắt các nghiên cứu trước đây về ảnh hưởng các biến đặc điểm của Hội đồng quản trị đến giá trị doanh nghiệp và chi phí đại diện công ty.1: Thống kê mô tả các biến trong mô hình.2: Ma trận tương quan giữa các biến .3: Kết quả chạy hồi quy cho biến phụ thuộc TQ: .4: Kết quả chạy hồi quy cho biến phụ thuộc ASSETS: .5: Kết quả kiểm định phát hiện phương sai thay đổi: .6: Kết quả kiểm định phát hiện tự tương quan: .7: Kiểm định Dubin-Wu-Hausman cho nội sinh của biến hồi quy: .8: Kết quả ước lượng Arellano – Bond system GMM của TQ và ASSETS:. 59 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ PHỤ LỤC Biểu đồ 5.1: Tỷ trọng số lượng thành viên Hội đồng quản trị các công ty ở Việt Nam. Kết quả chạy hồi quy dạng Pooled từ phần mềm STATA 11. Kết quả chạy hồi quy dạng FEM từ phần mềm STATA 11.
71 Phụ lục 3: Kết quả chạy hồi quy dạng REM từ phần mềm STATA 11. 72 Phụ lục 4: Kết quả chạy hồi quy GLS - khắc phục các khiếm khuyết phương sai thay đổi và tự tương quan. 73 Phụ lục 5: Kết quả chạy hồi quy GMM - khắc phục các khiếm khuyết phương sai thay đổi và tự tương quan và nội sinh. 74 Phụ lục 6: Danh sách các công ty niêm yết trên sàn HOSE trong mẫu nghiên cứu.
77 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 TÓM LƯỢC Mục tiêu của bài nghiên cứu này là xem xét ảnh hưởng các đặc điểm của Hội đồng quản trị đặt biệt là sự kiêm nhiệm Giám đốc điều hành đến giá trị doanh nghiệp và chi phí đại diện của các công ty tại Việt Nam. Bài nghiên cứu sử dụng mẫu gồm 610 quan sát được thu thập từ 122 công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Thành Phố Hồ Chí Minh trong thời gian từ năm 2008-2012. Bằng việc phân tích sử dụng kỹ thuật dữ liệu bảng, thực hiện hồi quy bằng phương pháp mô men tổng quát (GMM)- kiểm soát hiện tượng nội sinh trong mối quan hệ giữa quản trị công ty với giá trị doanh nghiệp và chi phí đại diện- Tác giả không tìm thấy tác động của sự kiêm nhiệm Giám đốc điều hành đến hiệu quả tài chính được đo bằng Tobin’s Q và chi phí đại diện được đo bằng hiệu suất sử dụng tài sản của các công ty tại Việt Nam khi kết quả hồi quy không có ý nghĩa thống kê. Tuy nhiên, đối với các đặc điểm khác của Hội đồng quản trị, Tác giả tìm thấy tác động cùng chiều của quy mô Hội đồng quản trị lên đến giá trị doanh nghiệp và chi phí đại diện; tỷ lệ sở hữu của Hội đồng quản trị tác động ngược chiều đến chi phí đại diện.
Sở hữu tổ chức có tác động cùng chiều đến giá trị doanh nghiệp đồng thời tác động ngược chiều đến chi phí đại diện. Từ khóa: Sự kiêm nhiệm, giá trị doanh nghiệp, chi phí đại diện. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lý do chọn đề tài: Từ năm 1999 đến năm 2003, hàng trăm công ty đã được chuyển đổi từ cấu trúc kiêm nhiệm Giám đốc điều hành sang bất kiêm nhiệm Giám đốc điều hành, trong khi có một vài công ty thì làm ngược lại (Wei- Chen, Lin và Yi, 2008).
Với sự bùng nổ của các vụ bê bối lớn tại các công ty của Mỹ, vấn đề kiêm nhiệm Giám đốc điều hành càng được quan tâm nhiều hơn, bởi vì các Giám đốc điều hành lạm dụng quyền lực của họ, do có sự tập trung quá nhiều quyền từ việc kiêm nhiệm, đã tước đi quyền sở hữu tài sản công ty và cổ đông. Tỷ lệ của các công ty chuyển đổi sang bất kiêm nhiệm Giám đốc điều hành tăng từ 55% năm 1999 lên khoảng 70% năm 2003, Wellalage và Locke (2011). Nhìn chung, 84 % các công ty châu Âu tách biệt vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị và Giám đốc điều hành. Tại các công ty ở các nước như Úc, Đức, Hà Lan, Thụy Điển và Anh luôn tách biệt vai trò này (Boards in Turbulent Times, 2009).
Mặc dù mối quan hệ giữa sự lãnh đạo của Hội đồng quản trị, giá trị doanh nghiệp và chi phí đại diện rất được quan tâm trong các nghiên cứu trước đây, nhưng các bằng chứng thực nghiệm hỗn hợp dẫn đến không thể kết luận được những phát hiện. Những phát hiện từ nghiên cứu thực nghiệm trước đây hoặc là ủng hộ ủng lý thuyết đại diện hoặc lý thuyết quản lý, mà các lý thuyết này mâu thuẫn trực tiếp với nhau. Và hầu hết các nghiên cứu trước đây sử dụng phương pháp hồi quy OLS để đánh giá mối quan hệ giữa sự kiêm nhiệm Giám đốc điều hành và giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên nếu các đặc điểm của Hội đồng quản trị trong thực tế bị xác định có nội sinh thì phương phương pháp hồi quy OLS sẽ bị chệch và không phù hợp.
Điều này có thể là một lý do khiến hầu hết các nghiên cứu trước đây cho kết quả của những phát hiện không thuyết phục. Trong bài nghiên cứu này Tác giả đã sử dụng dữ liệu là 5 năm, từ năm 2008 – 2012, phân tích sử dụng kỹ thuật dữ liệu bảng, thực hiện hồi quy bằng phương pháp mô men LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 tổng quát (GMM)- kiểm soát hiện tượng nội sinh lên các biến quản trị công ty, các đặc điểm của công ty không quan sát được và tác động của nó lên giá trị doanh nghiệp và mâu thuẫn đại diện- để xem xét sự kiêm nhiệm Giám đốc điều hành có thật sự ảnh hưởng, ảnh hưởng như thế nào đến giá trị thị trường và chi phí đại diện của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam? Việc tìm câu trả lời cho câu hỏi này là lý do khuyến khích Tác giả chọn đề tài “MỐI QUAN HỆ GIỮA SỰ KIÊM NHIỆM GIÁM ĐỐC ĐIỀU HÀNH VỚI GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP VÀ CHI PHÍ ĐẠI DIỆN CỦA CÁC CÔNG TY VIỆT NAM” làm luận văn tốt nghiệp. Mục tiêu nghiên cứu: Xem xét mức độ ảnh hưởng của sự kiêm nhiệm Giám đốc điều hành đến giá trị thị trường và chi phí phí đại diện của các Công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng TP.HCM trong giai đoạn từ năm 2008-2012. Câu hỏi nghiên cứu: Để giải quyết mục tiêu nghiên cứu trên, Tác giả sẽ trả lời hai câu hỏi nghiên cứu như sau: Một là: Sự kiêm nhiệm Giám đốc điều hành có tương quan với giá trị thị trường của công ty tại Việt Nam không? Hai là: Sự kiêm nhiệm Giám đốc điều hành có tương quan với chi phí đại diện của công ty tại Việt Nam không? 1.