Luận văn thạc sĩ hub tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp của các công ty niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán thành phố hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ phân tích hub tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp của các công ty, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Vui
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Tuyết Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Tác Động Của Sở Hữu Nước Ngoài Đến Hiệu Quả Hoạt Động Và Giá Trị Doanh Nghiệp Của Các Công Ty Niêm Yết Trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Lý luận cơ bản về mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài với hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp
• 2.2. Cấu trúc sở hữu trong doanh nghiệp, sở hữu nước ngoài
• 2.3. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.3.1. Khái niệm hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.3.2. Tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.4. Giá trị doanh nghiệp
• 2.4.1. Khái niệm giá trị doanh nghiệp
• 2.4.2. Đo lường giá trị doanh nghiệp
• 2.5. Mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và hiệu quả hoạt động, giá trị doanh nghiệp
• 2.6. Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp
• 2.6.1. Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.6.2. Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của sở hữu nước ngoài đến giá trị doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Mô hình đề xuất
• 3.3. Xác định và mô tả các biến trong mô hình
• 3.3.1. Biến phụ thuộc
• 3.3.2. Biến độc lập
• 3.3.3. Các biến kiểm soát
• 3.4. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6. Thống kê mô tả
• 3.7. Ma trận tương quan giữa các biến
• 3.8. Tài liệu nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.2. Nghiên cứu tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 4.3. So sánh giữa các mô hình trên panel data: Pooled Regression, Fixed effects model và Random effects model
• 4.4. Kiểm định các giả thuyết hồi quy mô hình nghiên cứu
• 4.5. Kiểm định độ phù hợp của các biến giải thích trong mô hình nghiên cứu khắc phục hiện tượng tự tương quan, phương sai thay đổi và nội sinh bằng phương pháp GMM
• 4.6. Nghiên cứu tác động của sở hữu nước ngoài đến giá trị của doanh nghiệp
• 4.7. So sánh giữa các mô hình trên panel data: Pooled Regression, Fixed effects model và Random effects model
• 4.8. Kiểm định các giả thuyết hồi quy mô hình nghiên cứu 02
• 4.9. Kiểm định độ phù hợp của các biến giải thích trong mô hình nghiên cứu khắc phục hiện tượng tự tương quan, phương sai thay đổi và nội sinh bằng phương pháp GMM
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Kết luận nghiên cứu
• 5.2. Khuyến nghị chính sách
• 5.3. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của sở hữu nước ngoài đến doanh nghiệp tại TP

Sở hữu nước ngoài đã trở thành một yếu tố quan trọng trong việc định hình hiệu quả và giá trị của doanh nghiệp tại TP.HCM. Sự gia tăng đầu tư từ các nhà đầu tư nước ngoài không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn cung cấp công nghệ và kinh nghiệm quản lý. Điều này đã tạo ra một môi trường cạnh tranh hơn cho các doanh nghiệp trong nước. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, từ đó đưa ra những khuyến nghị chính sách phù hợp.

1.1. Khái niệm sở hữu nước ngoài và vai trò của nó

Sở hữu nước ngoài đề cập đến quyền sở hữu hoặc kiểm soát một phần hoặc toàn bộ doanh nghiệp bởi các nhà đầu tư không phải công dân của quốc gia đó. Tại Việt Nam, sở hữu nước ngoài đã được quy định rõ ràng trong Nghị định số 60/2015/NĐ-CP, cho phép các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường chứng khoán với tỷ lệ cao hơn.

1.2. Tình hình đầu tư nước ngoài tại TP.HCM

TP.HCM là trung tâm kinh tế lớn nhất Việt Nam, thu hút một lượng lớn vốn đầu tư nước ngoài. Sự phát triển của thị trường chứng khoán tại đây đã tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài tham gia, từ đó nâng cao giá trị doanh nghiệp và hiệu quả hoạt động.

II. Vấn đề và thách thức trong việc sở hữu nước ngoài tại doanh nghiệp

Mặc dù sở hữu nước ngoài mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại không ít thách thức. Các doanh nghiệp cần phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ các nhà đầu tư nước ngoài, cũng như các vấn đề về quản lý và điều hành. Điều này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp.

2.1. Những thách thức trong quản lý doanh nghiệp

Sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài có thể dẫn đến xung đột lợi ích trong quản lý doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần phải xây dựng một hệ thống quản lý hiệu quả để đảm bảo rằng lợi ích của tất cả các bên được bảo vệ.

2.2. Tác động của chính sách đến sở hữu nước ngoài

Chính sách của Chính phủ có thể ảnh hưởng lớn đến mức độ sở hữu nước ngoài. Việc thay đổi các quy định có thể tạo ra rào cản hoặc cơ hội cho các nhà đầu tư nước ngoài, từ đó tác động đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của sở hữu nước ngoài đến doanh nghiệp

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính kết hợp với định lượng để phân tích tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp. Mô hình nghiên cứu sẽ được xây dựng dựa trên các lý thuyết hiện có và dữ liệu thực tế từ các doanh nghiệp niêm yết tại TP.HCM.

3.1. Mô hình nghiên cứu và các biến số

Mô hình nghiên cứu sẽ bao gồm các biến độc lập như tỷ lệ sở hữu nước ngoài, và các biến phụ thuộc như hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp. Các biến kiểm soát cũng sẽ được đưa vào để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

3.2. Phương pháp phân tích dữ liệu

Dữ liệu sẽ được phân tích thông qua các mô hình hồi quy như Fixed effects model và Random effects model. Phương pháp GMM cũng sẽ được sử dụng để khắc phục các vấn đề về tự tương quan và phương sai thay đổi.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của sở hữu nước ngoài

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ tích cực giữa sở hữu nước ngoài và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu nước ngoài cao thường có hiệu quả hoạt động tốt hơn và giá trị doanh nghiệp cao hơn.

4.1. Phân tích kết quả tác động đến hiệu quả hoạt động

Nghiên cứu chỉ ra rằng các doanh nghiệp có sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài thường có khả năng sinh lời cao hơn. Điều này có thể được giải thích bởi việc áp dụng các công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm quản lý từ các nhà đầu tư nước ngoài.

4.2. Tác động đến giá trị doanh nghiệp

Giá trị doanh nghiệp cũng được cải thiện nhờ vào sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài. Các doanh nghiệp này thường có mức độ tin cậy cao hơn từ thị trường, dẫn đến việc tăng giá cổ phiếu và giá trị vốn hóa.

V. Kết luận và khuyến nghị chính sách cho sở hữu nước ngoài

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng sở hữu nước ngoài có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp tại TP.HCM. Để tối ưu hóa lợi ích từ sở hữu nước ngoài, cần có những chính sách khuyến khích và hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong việc thu hút đầu tư nước ngoài.

5.1. Khuyến nghị chính sách cho Chính phủ

Chính phủ nên tiếp tục khuyến khích các doanh nghiệp cổ phần hóa và tạo điều kiện cho các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường. Việc ban hành các chính sách hỗ trợ sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần có thêm nhiều nghiên cứu thực nghiệm để đánh giá sâu hơn về tác động của sở hữu nước ngoài trong các lĩnh vực khác nhau. Điều này sẽ giúp hoàn thiện hơn các lý thuyết và chính sách liên quan đến sở hữu nước ngoài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE), đã trải qua quá trình phát triển mạnh mẽ kể từ khi thành lập năm 2000. Đến năm 2016, số lượng công ty niêm yết và dòng vốn đầu tư nước ngoài đều tăng trưởng đáng kể, trong đó tỷ lệ sở hữu nước ngoài trung bình đạt khoảng 14,27%. Sự gia tăng này gắn liền với chính sách mở cửa và khuyến khích đầu tư nước ngoài, điển hình là Nghị định số 60/2015/NĐ-CP, dỡ bỏ nhiều hạn chế về sở hữu nước ngoài trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, tác động thực tế của sở hữu nước ngoài đến hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp vẫn còn nhiều tranh luận và chưa có kết luận thống nhất, đặc biệt trong bối cảnh thị trường Việt Nam.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xác định chiều hướng và mức độ tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu quả hoạt động (đo bằng EPS) và giá trị doanh nghiệp (đo bằng chỉ số MTB) của các công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2012-2016. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 220 công ty niêm yết không thuộc lĩnh vực tài chính, với tổng số 1100 quan sát. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư về vai trò của vốn đầu tư nước ngoài trong việc nâng cao hiệu quả và giá trị doanh nghiệp, từ đó góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết cấu trúc sở hữu và lý thuyết hiệu quả doanh nghiệp. Cấu trúc sở hữu được phân tích theo hai khía cạnh: quyền sở hữu tập trung và quyền sở hữu hỗn hợp, trong đó sở hữu nước ngoài là một thành phần quan trọng của quyền sở hữu hỗn hợp. Theo lý thuyết này, sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài có thể cải thiện hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp nhờ kinh nghiệm quản lý, công nghệ và nguồn lực tài chính.

Hiệu quả hoạt động được đo lường chủ yếu qua chỉ số EPS (thu nhập trên mỗi cổ phần), phản ánh khả năng sinh lời trên mỗi cổ đông. Giá trị doanh nghiệp được đánh giá qua chỉ số MTB (Market-to-Book), thể hiện mối quan hệ giữa giá trị thị trường và giá trị sổ sách của doanh nghiệp. Các biến kiểm soát bao gồm quy mô công ty (SIZE), tỷ lệ nợ (DEBT), doanh thu (SALES) và cơ hội tăng trưởng (INVEST), được lựa chọn dựa trên các nghiên cứu trước đây nhằm kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng khác đến hiệu quả và giá trị doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu bảng (panel data) gồm 1100 quan sát từ 220 công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2012-2016. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo thường niên và các nguồn thông tin tài chính công khai. Mô hình nghiên cứu gồm hai mô hình hồi quy:

• Mô hình 1: Tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu quả hoạt động (EPS).
• Mô hình 2: Tác động của sở hữu nước ngoài đến giá trị doanh nghiệp (MTB).

Các biến độc lập và kiểm soát được đưa vào mô hình để đánh giá ảnh hưởng thực tế. Phương pháp phân tích bao gồm Pooled Regression, Fixed Effects Model, Random Effects Model và cuối cùng là ước lượng Generalized Method of Moments (GMM) nhằm khắc phục các vấn đề về tự tương quan, phương sai thay đổi và nội sinh. Kiểm định Hausman được sử dụng để lựa chọn mô hình phù hợp, kết quả cho thấy mô hình Fixed Effects và GMM là tối ưu. Phân tích thống kê mô tả và ma trận tương quan được thực hiện để kiểm tra tính hợp lệ của dữ liệu và loại trừ hiện tượng đa cộng tuyến.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng tích cực của sở hữu nước ngoài đến hiệu quả hoạt động: Kết quả ước lượng GMM cho thấy tỷ lệ sở hữu nước ngoài có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến EPS với hệ số dương rõ rệt. Cụ thể, khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài tăng 1%, EPS trung bình của doanh nghiệp tăng tương ứng, minh chứng cho vai trò của nhà đầu tư nước ngoài trong việc nâng cao khả năng sinh lời.

2. Tác động tích cực đến giá trị doanh nghiệp: Tỷ lệ sở hữu nước ngoài cũng có ảnh hưởng tích cực đến chỉ số MTB, với mức tăng trung bình khoảng 0,1 điểm MTB khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài tăng 10%. Điều này cho thấy sự gia tăng giá trị thị trường của doanh nghiệp gắn liền với sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài.

3. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát: Quy mô công ty (SIZE) và doanh thu (SALES) có tác động tích cực đến cả hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp, trong khi tỷ lệ nợ (DEBT) có ảnh hưởng tiêu cực, phù hợp với các nghiên cứu trước đây. Cơ hội tăng trưởng (INVEST) cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hiệu quả và giá trị doanh nghiệp.

4. So sánh mô hình: Mô hình Fixed Effects và GMM cho kết quả phù hợp hơn so với Pooled Regression và Random Effects, thể hiện qua kiểm định Hausman và các kiểm định về đa cộng tuyến, tự tương quan, phương sai thay đổi.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò tích cực của sở hữu nước ngoài trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nguyên nhân có thể do nhà đầu tư nước ngoài mang lại kinh nghiệm quản lý, công nghệ tiên tiến và nguồn lực tài chính ổn định, giúp doanh nghiệp cải thiện năng suất và khả năng cạnh tranh. So với các nghiên cứu quốc tế, kết quả này tương đồng với các nghiên cứu tại Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia và Nigeria, trong khi khác biệt với một số nghiên cứu tại Trung Quốc và Ấn Độ do đặc thù thị trường và chính sách khác nhau.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng tăng của EPS và MTB theo tỷ lệ sở hữu nước ngoài, cũng như bảng hồi quy chi tiết các biến trong mô hình. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang mở rộng chính sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện cấu trúc sở hữu doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả và giá trị doanh nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Khuyến khích cổ phần hóa và mở rộng sở hữu nước ngoài: Chính phủ nên tiếp tục thúc đẩy cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư, nhằm tận dụng nguồn vốn và kinh nghiệm quản lý từ bên ngoài.

2. Hoàn thiện chính sách sở hữu nước ngoài: Ban hành các chính sách linh hoạt hơn về tỷ lệ sở hữu nước ngoài, giảm bớt các hạn chế pháp lý, đồng thời tăng cường minh bạch và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư nước ngoài để thu hút dòng vốn dài hạn.

3. Thúc đẩy chuyển giao công nghệ và quản trị: Khuyến khích các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chia sẻ kinh nghiệm quản trị, công nghệ hiện đại với các doanh nghiệp trong nước, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động.

4. Tăng cường giám sát và quản lý: Cơ quan quản lý cần nâng cao hiệu quả giám sát hoạt động của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, đảm bảo tuân thủ pháp luật, minh bạch thông tin và hạn chế rủi ro cho thị trường.

Các giải pháp trên nên được thực hiện trong vòng 3-5 năm tới, với sự phối hợp giữa Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các sở giao dịch chứng khoán và các doanh nghiệp niêm yết.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách: Giúp hiểu rõ tác động của sở hữu nước ngoài đến thị trường chứng khoán và doanh nghiệp, từ đó xây dựng chính sách phù hợp nhằm thu hút đầu tư nước ngoài hiệu quả.

2. Nhà đầu tư nước ngoài và trong nước: Cung cấp thông tin về lợi ích và rủi ro khi tham gia đầu tư vào các công ty niêm yết, hỗ trợ quyết định đầu tư dựa trên hiệu quả và giá trị doanh nghiệp.

3. Ban lãnh đạo doanh nghiệp niêm yết: Giúp nhận diện vai trò của cổ đông nước ngoài trong việc nâng cao hiệu quả quản trị và giá trị doanh nghiệp, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên: Là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu tiếp theo về cấu trúc sở hữu, hiệu quả doanh nghiệp và thị trường chứng khoán tại Việt Nam và các nước đang phát triển.

Câu hỏi thường gặp

1. Sở hữu nước ngoài ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp?
   Nghiên cứu cho thấy sở hữu nước ngoài có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động, thể hiện qua chỉ số EPS tăng khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài tăng. Điều này do nhà đầu tư nước ngoài thường mang lại kinh nghiệm quản lý và công nghệ tiên tiến.

2. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài ảnh hưởng ra sao đến giá trị doanh nghiệp?
   Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tăng giúp nâng cao giá trị doanh nghiệp, được đo bằng chỉ số MTB, nhờ vào sự cải thiện trong quản trị và khả năng tiếp cận nguồn vốn.

3. Các biến kiểm soát như quy mô và tỷ lệ nợ có vai trò gì trong nghiên cứu?
   Quy mô và doanh thu có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả và giá trị doanh nghiệp, trong khi tỷ lệ nợ có tác động tiêu cực, phản ánh rủi ro tài chính và chi phí vốn cao.

4. Tại sao sử dụng phương pháp GMM trong phân tích?
   GMM giúp khắc phục các vấn đề về tự tương quan, phương sai thay đổi và nội sinh trong dữ liệu bảng, cho kết quả ước lượng chính xác và tin cậy hơn so với các phương pháp hồi quy truyền thống.

5. Nghiên cứu có áp dụng cho các công ty tài chính không?
   Không, nghiên cứu loại trừ các công ty tài chính do đặc thù hoạt động khác biệt, nhằm đảm bảo tính đồng nhất và chính xác trong phân tích.

Kết luận

• Sở hữu nước ngoài có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến hiệu quả hoạt động (EPS) và giá trị doanh nghiệp (MTB) của các công ty niêm yết trên HOSE giai đoạn 2012-2016.
• Các biến kiểm soát như quy mô công ty, doanh thu và cơ hội tăng trưởng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả và giá trị doanh nghiệp.
• Phương pháp ước lượng GMM được lựa chọn là phù hợp nhất để xử lý các vấn đề nội sinh và tự tương quan trong dữ liệu bảng.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách mở rộng sở hữu nước ngoài và cải thiện quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam.
• Đề xuất các giải pháp chính sách nhằm khuyến khích đầu tư nước ngoài, hoàn thiện khung pháp lý và thúc đẩy chuyển giao công nghệ trong vòng 3-5 năm tới.

Các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp nên áp dụng các khuyến nghị từ nghiên cứu để nâng cao hiệu quả và giá trị doanh nghiệp, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và thời gian để cập nhật xu hướng mới của thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu tổng quan Tác giả đi vào giới thiệu tổng quan về vấn đề nghiên cứu. Bao gồm: Tính cấp thiết của đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý thuyết. Trong đó, tác giả đưa ra những lý luận cơ bản về mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài với hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp, các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp.

Chương 3: Mô hình và phương pháp nghiên cứu. Trong chương này, tác giả trình bày cụ thể về mô hình sử dụng trong nghiên cứu, các biến được lựa chọn trong mô hình, giả thuyết nghiên cứu mà tác giả kỳ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 vọng, phương pháp nghiên cứu và tài liệu nghiên cứu,nêu ra thống kê mô tả của dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu, ma trận tương quan giữa các biến. Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Ở đây, tác giả đưa ra kết quả nghiên cứu và thảo luận dựa trên kết quả đó.

Chương 5: Kết luận và hàm ý chính sách. Trong chương cuối cùng này, tác giả kết luận tổng quan về kết quả nghiên cứu, đưa ra một vài khuyến nghị chính sách. Đồng thời, trình bày một số hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.

Lý luận cơ bản về mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài với hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp. Cấu trúc sở hữu trong doanh nghiệp, sở hữu nước ngoài. Trong doanh nghiệp, cấu trúc sở hữu có thể được xác định theo hai khía cạnh: Quyền sở hữu tập trung (ownership concentration) và quyền sở hữu hỗn hợp (ownership mix) (Guner Gursoy & Kursat Aydogan, 2002). Quyền sở hữu tập trung là tỷ lệ phần trăm vốn cổ phần sở hữu bởi ba cổ đông lớn nhất.

Như vậy, sở hữu tập trung đo lường mức độ tập trung của quyền biểu quyết trong công ty. Trong nghiên cứu của Demsetz, H. (1985) thì cho rằng, có ba cách đo lường quyền sở hữu tập trung: tỷ lệ phần trăm cổ phần phổ thông được sở hữu bởi 5 cổ đông lớn nhất, tỷ lệ vốn cổ phần sở hữu bởi 20 cổ đông lớn nhất, và xấp xỉ chỉ số Herfindahl về đo lường quyền sở hữu tập trung. Còn quyền sở hữu hỗn hợp theo Guner Gursoy & Kursat Aydogan (2002), đề cập đến loại cổ đông.

Do đó, quyền sở hữu hỗn hợp sẽ bao gồm sở hữu gia đình, sở hữu của chính phủ, sở hữu nước ngoài, sở hữu chéo, sở hữu liên kết tập đoàn. Sở hữu nước ngoài đề cập đến quyền sở hữu /kiểm soát một phần hoặc toàn bộ một doanh nghiệp bởi cá nhân không phải công dân quốc gia đó hoặc bởi các công ty có trụ sở chính không ở quốc gia đó. Ở đây, trong phạm vi của luận văn này, sở hữu nước ngoài được xét dưới góc độ là tỷ lệ sở hữu của các nhà đầu tư tư nhân nước ngoài. Tại Việt Nam, Nghị định số 60/2015/NĐ-CP ngày 26 tháng 6 năm 2015 có quy định rõ: “Tỷ lệ sở hữu nước ngoài là tổng tỷ lệ sở hữu cổ phần, phần vốn góp có quyền biểu quyết của tất cả nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ từ 51% vốn điều lệ trở lên trong một công ty đại chúng, tổ chức kinh doanh chứng khoán hoặc quỹ đầu tư chứng khoán.

Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Khái niệm hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Trong các công ty cổ phần, hiệu quả hoạt động là chỉ tiêu quan trọng, được các bên liên quan như các cổ đông, ban giám đốc, hội đồng quản trị, các chủ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 nợ…quan tâm. Thông qua hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, các bên liên quan có thể ra quyết định đầu tư hay kinh doanh.

Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp xuất phát từ khái niệm hiệu quả kinh doanh, phản ánh quan điểm của quản lý chiến lược, là một tập hợp con của hiệu quả tổ chức (N. Venkatraman & Vasudevan Ramanujam, 1986). Các nghiên cứu về hiệu quả hoạt động đến từ lý thuyết tổ chức và quản trị chiến lược (Murphy et al,1996). Xét theo lý thuyết tổ chức và quản trị doanh nghiệp, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp được tiếp cận theo hướng mục tiêu hoặc theo hệ thống.

Trường hợp tiếp cận theo hướng mục tiêu thì hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp được hiểu là hiệu quả tài chính hay hiệu quả phi tài chính. Venkatraman & Vasudevan Ramanujam (1986), hiệu quả hoạt động dựa vào việc đánh giá các chỉ số tài chính trong việc hoàn thành các mục tiêu kinh tế của công ty. Điển hình của cách tiếp cận này là đánh giá hiệu quả hoạt động qua các chỉ số về khả năng sinh lợi, tỷ số giá trị thị trường. Trên phương diện rộng hơn, hiệu quả hoạt động bao gồm cả hiệu quả phi tài chính như: thị phần, giới thiệu sản phẩm mới, chất lượng sản phẩm, hiệu quả tiếp thị, và các biện pháp về hiệu quả công nghệ trong lĩnh vực kinh doanh…(N.

Venkatraman & Vasudevan Ramanujam, 1986). Trường hợp tiếp cận theo hướng hệ thống, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp là hiệu quả của toàn bộ hệ thống, được đo lường bằng hiệu quả của tất cả các bộ phận trong doanh nghiệp gộp lại, bao gồm bộ phận quản lý, bộ phận chăm sóc khách hàng, bộ phận marketing…Theo cách tiếp cận này, nhiều mô hình đã được đưa ra nhằm đo lường hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp như: bảng điểm cân bằng của Kaplan và Norton (được cấu thành từ bốn khía cạnh riêng biệt: tài chính, khách hàng, hoạt động kinh doanh nội bộ, học tập và phát triển) (Kaplan, R, & D, Norton, 1992), lăng kính hiệu suất của Kennerly và Neely, ma trận đo lường hiệu suất của Keegan và cộng sự, kim tự tháp SMART của Lynch và Cross,… LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 13 Trong phạm vi luận văn này, tác giả sử dụng cách tiếp cận theo hướng mục tiêu. Chỉ số EPS (đại diện cho thu nhập của mỗi cổ phiếu hay đại diện cho khả năng sinh lời doanh nghiệp đối với mỗi cổ đông) được sử dụng để đo lường hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Điển hình của cách tiếp cận theo hướng mục tiêu là đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp qua các chỉ số về khả năng sinh lợi, tỷ số giá trị thị trường. * Đánh giá dựa trên các chỉ số về khả năng sinh lợi. Tỷ số sinh lợi đo lường thu nhập của công ty với các nhân tố khác tạo ra lợi nhuận như doanh thu, tổng tài sản, vốn cổ phần. Loại chỉ số này bao gồm các chỉ tiêu cơ bản sau: - Tỷ suất sinh lợi trên doanh thu (Net profit margin ratio): Lợi nhuận ròng Tỷ suất sinh lợi trên doanh thu = Doanh thu thuần Chỉ tiêu này cho thấy, cứ một đồng doanh thu thuần sẽ tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận ròng, chỉ ra mối quan hệ giữa doanh thu và lợi nhuận.

Đây là hai yếu tố có quan hệ mật thiết với nhau. Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu được coi như một tỷ lệ được sử dụng rộng rãi để đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Tuy nhiên tỷ số này phụ thuộc vào đặc điểm kinh doanh của từng ngành. Tỷ lệ này rất khác nhau đối với các ngành khác nhau, vì vậy hữu ích hơn trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động giữa các công ty khác nhau trong cùng ngành.

- Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (Return on total assets ratio -ROA): Tỷ suất sinh lợi trên tài sản đo lường hiệu quả hoạt động của một công ty trong việc sử dụng tài sản để tạo ra lợi nhuận sau thuế sau khi đã trừ thuế, không phân biệt tài sản này được hình thành bởi nguồn vốn vay hay vốn chủ sở hữu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 14 Lợi nhuận ròng + Chi phí lãi vay đã khấu trừ thuế thu nhập ROA = Tổng tài sản bình quân Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản là suất sinh lời trên tài sản của công ty sau thuế. ROA chưa tính đến tác động của khoản tiết kiệm thuế từ lãi vay. Chỉ số này là cơ sở quan trọng để những người đi vay hay cho vay cân nhắc ra quyết định liệu xem công ty có thể tạo ra mức sinh lợi cao hơn chi phí sử dụng nợ hay không.

Đồng thời, ROA còn là cơ sở để chủ sở hữu đánh giá tác động của đòn bẩy tài chính và ra quyết định huy động vốn. Như vậy, ROA phản ánh hiệu quả hoạt động đầu tư của công ty. - Tỷ suất sinh lợi trên vốn cổ phần (Return on equity ratio - ROE): Lợi nhuận ròng ROE = Vốn chủ sở hữu bình quân Lợi nhuận ròng Doanh thu thuần Tổng tài sản bình quân = x x Doanh thu thuần Tổng tài sản bình quân Vốn chủ sở hữu bình quân = Tỷ suất lợi nhuận biên ròng x Vòng quay tài sản x Hệ số đòn bẩy tài chính. Tỷ suất sinh lợi trên vốn cổ phần cho biết một đồng vốn đầu tư của chủ sở hữu vào công ty đem lại cho chủ sở hữu bao nhiêu đồng lợi nhuận.

Lưu ý, lợi nhuận này là lợi nhuận sau khi đã trừ thuế thu nhập doanh nghiệp. Tỷ suất sinh lợi trên vốn cổ phần có liên quan đến chi phí lãi vay, liên quan đến chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. Vì vậy, nó là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh hiệu quả sử dụng vốn của chủ sở hữu dưới tác động của đòn bẩy tài chính (Ngô Kim Phượng và các tác giả, 2010). - Tỷ suất sinh lời trên vốn cổ phần thường (Return on Common Equity - ROCE).

Đứng dưới góc độ những công ty cổ phần có huy động cổ phiếu ưu đãi, do cổ phiếu ưu đãi đã được hưởng phần lãi suất cố định (còn gọi là cổ tức ưu đãi), thì LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 15 chỉ cổ đông thường thực tế mới là những người gánh chịu rủi ro hoặc được hưởng phần lợi nhuận cuối cùng tùy thuộc vào tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Chính vì vậy, hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu phải được xác định trên cơ sở suất sinh lợi trên vốn cổ phần thường. Lợi nhuận ròng - Cổ tức ưu đãi ROCE = Vốn cổ phần thường bình quân.