Nghiên cứu tác động của R&D đến năng suất các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam

Nghiên cứu tác động của R&D đến tăng trưởng năng suất của các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về hiệu quả đầu tư.

• Tác giả: Duong Thi Phuong Ngoc
• Người hướng dẫn: Dr. Vo Van Huy
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Tác động của R&D đến tăng trưởng năng suất tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• CERTIFICATION
• ACKNOWLEDGMENT
• ABSTRACT
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. RATIONALE OF THE RESEARCH
• 1.2. OBJECTIVE OF THE RESEARCH
• 1.3. RESEARCH METHODOLOGY
• 1.4. THESIS STRUCTURE
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. INTRODUCTION
• 2.2. Research and experimental development (R&D)
• 2.2.1. Basic research
• 2.2.2. Applied research
• 2.2.3. Experimental development
• 2.3. Scientific and technological innovation
• 2.4. Productivity
• 2.5. Manufacturing sector
• 3. CHAPTER 3: OVERVIEW OF R&D AND FIRM PERFORMANCE IN VIETNAM
• 3.1. R&D ACTIVITIES IN VIETNAM
• 3.2. STRUCTURE OF THE R&D SYSTEM IN VIETNAM
• 3.3. LINKAGE BETWEEN THE PRODUCTIVE SECTOR AND R&D INSTITUTIONS
• 4. CHAPTER 4: RESEARCH METHODOLOGY
• 4.1. Labor productivity based on output (Y/L)
• 4.2. Physical capital per labor (K/L)
• 4.3. R&D expenditures per labor (RIL)
• 4.4. Types of ownership (STATE, FOREIGN)
• 5. CHAPTER 5: RESULT ANALYSIS
• 6. CHAPTER 6: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS
• 6.1. Experience of Korea
• 6.2. LIMITATIONS OF THE RESEARCH
• Appendix 1: A System Model for Technological Innovation
• Appendix 2: Regression results
• Appendix 3: White Heteroskedasticity Test

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của R D đến tăng trưởng năng suất tại Việt Nam

Nghiên cứu và phát triển (R&D) đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động tại Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hóa, việc đầu tư vào R&D không chỉ giúp các doanh nghiệp cải thiện quy trình sản xuất mà còn tạo ra những sản phẩm đổi mới, đáp ứng nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, mức đầu tư vào R&D tại Việt Nam vẫn còn thấp so với các nước trong khu vực và thế giới. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, Việt Nam chỉ chi khoảng 0.5% GDP cho R&D, trong khi con số này ở các nước OECD là hơn 2%. Điều này đặt ra thách thức lớn cho các doanh nghiệp trong việc nâng cao năng suất và cạnh tranh.

1.1. Khái niệm và vai trò của R D trong tăng trưởng năng suất

R&D được định nghĩa là các hoạt động sáng tạo nhằm tăng cường kho tri thức. Nó bao gồm nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và phát triển thử nghiệm. R&D không chỉ giúp cải thiện quy trình sản xuất mà còn tạo ra sản phẩm mới, từ đó nâng cao năng suất lao động. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, đầu tư vào R&D có thể mang lại lợi nhuận cao hơn so với các hình thức đầu tư khác.

1.2. Tình hình R D tại Việt Nam hiện nay

Tình hình R&D tại Việt Nam còn nhiều hạn chế. Mặc dù có nhiều chính sách khuyến khích đầu tư vào R&D, nhưng thực tế, các doanh nghiệp vẫn chưa chú trọng đến hoạt động này. Đặc biệt, các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế nhưng lại có mức đầu tư vào R&D rất thấp. Điều này dẫn đến việc năng suất lao động của Việt Nam vẫn chưa được cải thiện đáng kể.

II. Những thách thức trong việc đầu tư vào R D tại Việt Nam

Mặc dù R&D có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất, nhưng các doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc đầu tư vào lĩnh vực này. Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu nguồn lực tài chính. Nhiều doanh nghiệp không đủ khả năng tài chính để đầu tư vào R&D, dẫn đến việc họ không thể phát triển công nghệ mới hoặc cải tiến quy trình sản xuất. Bên cạnh đó, sự thiếu hụt nhân lực có trình độ cao trong lĩnh vực R&D cũng là một vấn đề nghiêm trọng.

2.1. Thiếu nguồn lực tài chính cho R D

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam gặp khó khăn trong việc huy động vốn cho các hoạt động R&D. Điều này khiến cho họ không thể thực hiện các dự án nghiên cứu cần thiết để nâng cao năng suất. Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, chỉ có khoảng 20% doanh nghiệp có ngân sách dành cho R&D.

2.2. Thiếu hụt nhân lực có trình độ cao

Sự thiếu hụt nhân lực có trình độ cao trong lĩnh vực R&D là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc các doanh nghiệp không thể phát triển công nghệ mới. Nhiều kỹ sư và nhà nghiên cứu có trình độ cao thường tìm kiếm cơ hội việc làm ở nước ngoài, để lại khoảng trống lớn trong thị trường lao động trong nước.

III. Phương pháp nâng cao đầu tư vào R D tại Việt Nam

Để nâng cao đầu tư vào R&D, các doanh nghiệp cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Đầu tiên, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ thông qua các chính sách khuyến khích đầu tư vào R&D. Thứ hai, các doanh nghiệp cần xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với các viện nghiên cứu và trường đại học để tận dụng nguồn lực và tri thức. Cuối cùng, việc nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của R&D trong cộng đồng doanh nghiệp cũng rất cần thiết.

3.1. Chính sách khuyến khích đầu tư vào R D

Chính phủ cần có các chính sách ưu đãi thuế cho các doanh nghiệp đầu tư vào R&D. Điều này sẽ tạo động lực cho các doanh nghiệp tăng cường chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển. Ngoài ra, cần có các quỹ hỗ trợ cho các dự án R&D của doanh nghiệp.

3.2. Tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp và viện nghiên cứu

Việc hợp tác giữa doanh nghiệp và các viện nghiên cứu sẽ giúp các doanh nghiệp tiếp cận được công nghệ mới và nâng cao năng lực R&D. Các chương trình hợp tác nghiên cứu có thể được thiết lập để chia sẻ nguồn lực và tri thức.

IV. Ứng dụng thực tiễn của R D trong doanh nghiệp Việt Nam

Nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã nhận thức được tầm quan trọng của R&D và đã bắt đầu đầu tư vào lĩnh vực này. Một số công ty đã thành công trong việc phát triển sản phẩm mới và cải tiến quy trình sản xuất nhờ vào các hoạt động R&D. Những kết quả này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Các doanh nghiệp điển hình trong đầu tư R D

Một số doanh nghiệp lớn tại Việt Nam như VinGroup và FPT đã đầu tư mạnh vào R&D. Họ đã phát triển nhiều sản phẩm công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.2. Kết quả đạt được từ đầu tư R D

Các doanh nghiệp đầu tư vào R&D đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể về năng suất lao động. Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, những doanh nghiệp này có năng suất cao hơn trung bình từ 15-20% so với các doanh nghiệp không đầu tư vào R&D.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của R D tại Việt Nam

Tác động của R&D đến tăng trưởng năng suất tại Việt Nam là rất rõ ràng. Đầu tư vào R&D không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tạo ra những sản phẩm đổi mới, đáp ứng nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và sự hợp tác chặt chẽ giữa các doanh nghiệp và viện nghiên cứu. Triển vọng tương lai của R&D tại Việt Nam phụ thuộc vào việc cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

5.1. Tầm quan trọng của R D trong phát triển bền vững

R&D đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển bền vững của nền kinh tế. Đầu tư vào R&D sẽ giúp các doanh nghiệp cải thiện quy trình sản xuất, giảm thiểu tác động đến môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

5.2. Triển vọng tương lai của R D tại Việt Nam

Với sự hỗ trợ từ chính phủ và sự hợp tác giữa các doanh nghiệp và viện nghiên cứu, R&D tại Việt Nam có thể phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Điều này sẽ góp phần nâng cao năng suất lao động và tạo ra những sản phẩm đổi mới, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong nền kinh tế tri thức hiện đại, tiến bộ khoa học công nghệ đóng vai trò là động lực cốt lõi thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế. Trong khi các quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) và Trung Quốc đầu tư trung bình khoảng 2.0% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) hàng năm cho hoạt động Nghiên cứu và Phát triển (R&D), thì tại Việt Nam, con số này chỉ đạt xấp xỉ 0.5% GDP vào năm 2002. Đáng chú ý hơn, theo dữ liệu từ Điều tra Doanh nghiệp Việt Nam (VES) năm 2004 với quy mô 91.755 doanh nghiệp trên toàn quốc, chỉ có vỏn vẹn 450 doanh nghiệp (tương đương 0.49%) ghi nhận có phát sinh chi phí R&D thực tế.

Thực trạng này phản ánh một thách thức lớn đối với khu vực sản xuất công nghiệp Việt Nam: phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ (chiếm 96.0% tổng số doanh nghiệp) sở hữu trình độ công nghệ thấp hơn từ 2 đến 3 lần so với mức trung bình của khu vực và thế giới. Lực lượng lao động thiếu hụt kỹ năng chuyên sâu, trong khi mối liên kết thương mại hóa giữa doanh nghiệp sản xuất và các viện nghiên cứu, trường đại học gần như chưa phát triển.

Trước bối cảnh đó, luận văn tập trung giải quyết câu hỏi trọng tâm: Liệu đầu tư R&D có tác động tích cực và thúc đẩy tăng trưởng năng suất của các doanh nghiệp sản xuất chế tạo tại Việt Nam hay không? Mục tiêu cụ thể của công trình là đo lường hệ số co giãn của năng suất lao động theo chi phí R&D, đánh giá vai trò của vốn hiện vật và quy mô lao động, đồng thời phân tích sự khác biệt về năng suất giữa các hình thức sở hữu. Nghiên cứu được thực hiện trên mẫu khảo sát gồm 264 doanh nghiệp sản xuất chế tạo có chi R&D năm 2004, mang lại cơ sở định lượng quan trọng giúp các nhà hoạch định chính sách và lãnh đạo doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực đầu tư khoa học công nghệ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng phân tích dựa trên sự kết hợp chặt chẽ giữa các lý thuyết kinh tế học kinh điển và mô hình kinh tế lượng hiện đại về tích lũy tri thức:

• Hàm sản xuất Cobb-Douglas mở rộng: Được phát triển bởi Charles Cobb và Paul Douglas (1928), mô hình biểu diễn mối quan hệ phụ thuộc giữa sản lượng đầu ra với các yếu tố đầu vào truyền thống gồm vốn hiện vật và lao động. Dạng hàm mở rộng cho phép tích hợp thêm yếu tố vốn tri thức như một biến độc lập nội sinh.
• Mô hình vốn R&D của Zvi Griliches (1979, 2000): Lý thuyết này xem R&D như một dạng tích lũy vốn tri thức đặc thù, tạo ra dòng lợi ích kinh tế kéo dài qua các chu kỳ sản xuất. Mô hình cho phép ước lượng trực tiếp hệ số co giãn của sản lượng hoặc năng suất theo cường độ đầu tư nghiên cứu.
• Quy luật năng suất biên giảm dần (Law of Diminishing Returns): Giải thích sự suy giảm của sản phẩm biên khi gia tăng liên tục một yếu tố đầu vào trong điều kiện các yếu tố khác cố định, đồng thời chứng minh rằng tiến bộ công nghệ là yếu tố then chốt giúp dịch chuyển toàn bộ đường tổng sản lượng lên mức cao hơn.
• Hệ thống khái niệm cốt lõi: Năng suất lao động theo doanh thu thuần, cường độ vốn hiện vật trên mỗi lao động, chi phí R&D bình quân trên một lao động, và đổi mới sáng tạo gia tăng (incremental innovation) so với đổi mới sáng tạo dựa trên nghiên cứu khoa học cơ bản (science-based innovation).

Khung lý thuyết trên kế thừa kết quả thực nghiệm từ các nghiên cứu quốc tế tiêu biểu như công trình của Cuneo và Mairesse (1983) trên 182 doanh nghiệp Pháp, nghiên cứu của Kwon và Inui (2003) trên 3.830 doanh nghiệp sản xuất Nhật Bản, và phân tích của Graversen và Mark (2005) trên hơn 2.200 doanh nghiệp Đan Mạch.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu và quy mô mẫu: Nghiên cứu khai thác bộ dữ liệu Điều tra Doanh nghiệp Việt Nam năm 2004 do Tổng cục Thống kê (GSO) thực hiện trên phạm vi 91.755 doanh nghiệp thuộc tất cả các ngành kinh tế. Sau khi lọc theo phân ngành sản xuất chế tạo chuẩn NACE và loại bỏ các quan sát thiếu dữ liệu, mẫu phân tích chính thức bao gồm 264 doanh nghiệp sản xuất có chi phí R&D dương.
• Phương pháp chọn mẫu: Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) dựa trên tiêu chí doanh nghiệp hoạt động trong ngành chế biến chế tạo và có báo cáo số liệu chi phí nghiên cứu phát triển rõ ràng.
• Mô hình kinh tế lượng ước lượng: Mô hình hồi quy bội được thiết lập dưới dạng logarit tuyến tính:

$$\log(Y/L) = a_0 + a_1 \log(K/L) + a_2 \log(R/L) + a_3 \log L + a_4 \text{LARGESCL} + a_5 \text{MEDIUMSCL} + a_6 \text{STATE} + a_7 \text{FOREIGN} + u$$

Trong đó, $Y/L$ là năng suất lao động (tính bằng doanh thu trên mỗi lao động), $K/L$ là tài sản cố định bình quân trên lao động, $R/L$ là chi phí R&D bình quân trên lao động, $L$ là tổng số lao động đã hiệu chỉnh loại trừ nhân sự R&D, cùng các biến giả về quy mô (doanh nghiệp lớn, vừa) và loại hình sở hữu (doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp FDI).

• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Việc chuyển đổi biến số sang dạng tỷ lệ và logarit tự nhiên giúp tuyến tính hóa hàm sản xuất Cobb-Douglas, giảm thiểu hiện tượng phương sai thay đổi (heteroskedasticity) thường gặp trong dữ liệu chéo, đồng thời cho phép diễn giải trực tiếp các hệ số hồi quy dưới dạng hệ số co giãn phần trăm. Mô hình được kiểm định khuyết tật nghiêm ngặt thông qua kiểm định White Heteroskedasticity.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng và thống kê mô tả từ 264 doanh nghiệp sản xuất chế tạo đã làm sáng tỏ các phát hiện quan trọng:

• Tác động tích cực của chi phí R&D đến năng suất lao động: Chi phí R&D bình quân trên mỗi lao động có tác động thuận chiều và đạt ý nghĩa thống kê đối với năng suất lao động. Khi doanh nghiệp tăng chi phí R&D bình quân trên mỗi nhân viên thêm 10.0%, năng suất lao động của doanh nghiệp tăng thêm khoảng 0.5% đến 0.8% trong điều kiện các yếu tố khác không đổi.
• Đóng góp vượt trội của vốn hiện vật và quy mô lao động: Hệ số co giãn của năng suất lao động theo vốn hiện vật bình quân ($K/L$) mang giá trị dương có ý nghĩa thống kê cao. Đồng thời, biến quy mô lao động ($L$) cho thấy hiệu suất tăng theo quy mô vẫn hiện diện rõ nét trong khối doanh nghiệp sản xuất chế tạo tại Việt Nam.
• Chênh lệch lớn về đầu tư R&D theo hình thức sở hữu: Khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) thể hiện năng lực tài chính và cường độ công nghệ vượt trội. Chi phí R&D trung bình của một doanh nghiệp FDI đạt mức 7.143 triệu đồng, cao gấp gần 7 lần so với mức 1.076 triệu đồng của doanh nghiệp nhà nước. Doanh thu bình quân của khối FDI cũng đạt 381.314 triệu đồng, cao hơn 16.5% so với mức 327.332 triệu đồng của khối doanh nghiệp nhà nước.
• Cấu trúc nguồn vốn và mục đích thực hiện R&D: Khoảng 82.0% tổng kinh phí R&D của các doanh nghiệp trong mẫu nghiên cứu đến từ nguồn vốn tự có của chính doanh nghiệp, trong khi ngân sách nhà nước chỉ hỗ trợ 7.0% và nguồn tài trợ nước ngoài chiếm 1.0%. Về mặt mục đích, có đến 81.0% tổng chi phí được dùng cho phát triển và cải tiến công nghệ, trong khi hoạt động nghiên cứu khoa học cơ bản chỉ chiếm 17.0%.

Thảo luận kết quả

Kết quả ước lượng thực nghiệm khẳng định rằng đầu tư R&D không chỉ mang lại hiệu quả ở các quốc gia phát triển mà hoàn toàn có giá trị thực tiễn tại một nền kinh tế chuyển đổi như Việt Nam. Đổi mới công nghệ giúp doanh nghiệp hợp lý hóa quy trình sản xuất, cắt giảm chi phí vận hành và nâng cao chất lượng sản phẩm đầu ra.

Cấu trúc chi phí R&D (81.0% cho phát triển công nghệ và chỉ 17.0% cho nghiên cứu thuần túy) phản ánh chân thực bản chất đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam là mang tính giải quyết sự cố kỹ thuật (problem-solving) và thích ứng công nghệ từng bước (incremental innovation). Doanh nghiệp chủ yếu đầu tư để lắp đặt dây chuyền nhập khẩu, sửa chữa thiết bị hoặc tinh chỉnh công thức sản xuất hiện có nhằm đáp ứng thị trường, thay vì tạo ra phát minh khoa học đột phá.

Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế. Điển hình, nghiên cứu của Graversen và Mark (2005) tại Đan Mạch chỉ ra rằng giá trị gia tăng trên mỗi lao động ở nhóm doanh nghiệp có R&D cao hơn 40.0% so với nhóm không có R&D. Tại Nhật Bản, Kwon và Inui (2003) cũng chứng minh hệ số co giãn R&D đạt mức cao nhất ở nhóm doanh nghiệp công nghệ cao và quy mô lớn.

Trong thực tế trình bày báo cáo học thuật, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua: biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu nguồn vốn R&D (82.0% tự đầu tư, 7.0% ngân sách, 11.0% nguồn khác), biểu đồ thanh so sánh mức chi R&D bình quân giữa khối FDI (7.143 triệu đồng) và doanh nghiệp nhà nước (1.076 triệu đồng), cùng bảng ma trận hệ số tương quan giữa các biến logarit của hàm sản xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy hoạt động R&D và nâng cao năng suất của ngành công nghiệp chế tạo, luận văn đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ theo 4 nhóm hành động:

• Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Tài chính: Hoàn thiện khung khổ pháp lý về ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cho hoạt động R&D, cho phép khấu trừ 150.0% chi phí nghiên cứu khi tính thuế thu nhập. Thiết lập quỹ bảo lãnh tín dụng đổi mới công nghệ quốc gia với mục tiêu nâng tỷ lệ chi tiêu R&D toàn xã hội lên mức 1.5% đến 2.0% GDP trong lộ trình 5 năm tới.
• Doanh nghiệp sản xuất chế tạo: Chủ động trích lập tối thiểu 3.0% đến 5.0% doanh thu hàng năm để thành lập Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ nội bộ. Doanh nghiệp cần chuyển dịch trọng tâm đầu tư từ việc sửa chữa máy móc thụ động sang chuẩn hóa quy trình R&D bài bản, tuyển dụng kỹ sư công nghệ chất lượng cao và xây dựng hệ thống quản trị tri thức trong thời gian 12 đến 24 tháng.
• Viện nghiên cứu và Trường đại học: Tái cấu trúc hoạt động nghiên cứu khoa học theo định hướng thị trường và đơn đặt hàng thực tế từ khu vực sản xuất. Triển khai mô hình hợp tác ba bên (Nhà nước - Viện trường - Doanh nghiệp), hướng tới mục tiêu ký kết và chuyển giao thành công tối thiểu 50 hợp đồng công nghệ công nghiệp ứng dụng trong vòng 24 tháng.
• Khối doanh nghiệp FDI và Ban Quản lý các Khu công nghiệp: Xây dựng cơ chế ràng buộc và khuyến khích các tập đoàn FDI thành lập trung tâm R&D tại Việt Nam. Triển khai chương trình phát triển nhà cung ứng nội địa, cam kết chuyển giao công nghệ và hỗ trợ kỹ thuật cho ít nhất 20.0% doanh nghiệp phụ trợ Việt Nam trong chuỗi cung ứng theo kỳ hạn 3 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Cung cấp bằng chứng định lượng vững chắc giúp Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương cùng các cơ quan thống kê đánh giá hiệu quả của chính sách hỗ trợ công nghệ, từ đó xây dựng các chương trình tài trợ vốn và kích cầu R&D trúng đích.
• Ban điều hành và Giám đốc công nghệ (CEO/CTO) doanh nghiệp sản xuất: Cung cấp khung tham chiếu tài chính về tỷ suất sinh lời của chi phí R&D, hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định phân bổ ngân sách tối ưu giữa mua sắm tài sản cố định và đầu tư phát triển công nghệ mới.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo mẫu mực về quy trình ứng dụng hàm sản xuất Cobb-Douglas mở rộng và mô hình vốn tri thức Griliches trong phân tích kinh tế lượng doanh nghiệp tại Việt Nam.
• Các tổ chức phát triển quốc tế và quỹ đầu tư mạo hiểm: Nắm bắt bức tranh toàn cảnh về thực trạng đổi mới sáng tạo, khoảng cách công nghệ và tiềm năng tăng trưởng năng suất của khu vực công nghiệp chế tạo Việt Nam phục vụ việc giải ngân dự án.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn sử dụng mô hình kinh tế lượng nào để đo lường tác động của R&D?

Nghiên cứu ứng dụng mô hình vốn R&D của Griliches kết hợp hàm sản xuất Cobb-Douglas dạng logarit tuyến tính. Mô hình ước lượng tác động của chi phí R&D bình quân trên lao động, vốn hiện vật trên lao động, quy mô nhân sự và các biến giả sở hữu đến năng suất lao động bằng phương pháp bình phương bé nhất (OLS).

Vì sao tỷ lệ doanh nghiệp đầu tư cho R&D tại Việt Nam lại ở mức rất thấp trong khảo sát?

Theo dữ liệu điều tra VES 2004, chỉ có 450 trên 91.755 doanh nghiệp (khoảng 0.49%) báo cáo có chi phí R&D. Nguyên nhân chính là do phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ, hạn chế về nguồn vốn tự có, thiếu nhân lực trình độ cao, và chủ yếu cạnh tranh dựa trên khai thác tài nguyên sẵn có cùng lao động giá rẻ.

Doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nhà nước khác biệt như thế nào về đầu tư R&D?

Trong mẫu 264 doanh nghiệp, khối FDI vượt trội hoàn toàn khi chi trung bình 7.143 triệu đồng cho R&D, gấp gần 7 lần so với mức 1.076 triệu đồng của doanh nghiệp nhà nước. Nhờ đó, doanh thu bình quân của doanh nghiệp FDI đạt 381.314 triệu đồng, cao hơn đáng kể so với mức 327.332 triệu đồng của khối nhà nước.

Hoạt động R&D của các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam chủ yếu tập trung vào mục tiêu gì?

Thống kê thực nghiệm chỉ ra rằng 81.0% tổng chi phí R&D của doanh nghiệp được phân bổ cho việc phát triển và cải tiến công nghệ (thích ứng dây chuyền máy móc, xử lý sự cố kỹ thuật), trong khi hoạt động nghiên cứu khoa học cơ bản chỉ chiếm 17.0% và các mục tiêu khác chiếm 2.0%.

Tại sao tác giả sử dụng dữ liệu chéo thay vì dữ liệu chuỗi thời gian hay bảng dữ liệu?

Do hạn chế về nguồn dữ liệu thống kê tại Việt Nam thời điểm nghiên cứu (chỉ tiêu R&D chỉ được thu thập chi tiết trong cuộc điều tra năm 2004). Hơn nữa, theo y văn kinh tế lượng của Matteucci và Sterlacchini (2004), hệ số co giãn R&D thường thể hiện rõ nét và có ý nghĩa thống kê cao hơn trên chiều dữ liệu chéo.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh thực nghiệm thành công mối quan hệ đồng biến có ý nghĩa thống kê giữa chi phí R&D và tăng trưởng năng suất lao động trong ngành sản xuất chế tạo Việt Nam.
• Vốn hiện vật bình quân trên lao động và quy mô doanh nghiệp đóng vai trò trụ cột quyết định mức sản lượng đầu ra, chứng minh hiệu ứng tăng tính kinh tế theo quy mô.
• Khối doanh nghiệp FDI dẫn đầu về mức độ chi tiêu cho R&D (7.143 triệu đồng/doanh nghiệp) và đạt hiệu quả năng suất cao nhất trong các thành phần kinh tế.
• Bản chất hoạt động đổi mới công nghệ tại Việt Nam mang tính thực dụng và thích ứng từng bước, với 82.0% kinh phí tự tài trợ và 81.0% chi cho giải quyết bài toán phát triển kỹ thuật.
• Mối liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất với các viện nghiên cứu, trường đại học còn rất lỏng lẻo, đòi hỏi các chính sách bắc cầu chuyển giao công nghệ mang tính đột phá.

Về định hướng nghiên cứu tiếp theo, việc thu thập dữ liệu bảng (panel data) nhiều năm trong giai đoạn 3 đến 5 năm tới sẽ cho phép kiểm soát tốt hơn độ trễ của tác động R&D và hao mòn vốn tri thức. Các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm có thể tiếp tục ứng dụng mô hình này để phân tích sâu hơn theo từng ngành công nghiệp kỹ thuật cao cụ thể nhằm tối ưu hóa chiến lược đầu tư công nghệ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

~ - UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES ' ! HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM- NETHERLANDS PROJECT ON DEVELOPMENT ECONOMICS IMPACT OF R&D ON THE PRODUCTIVITY ?· ' GROWTH OF MANUFACTURING FIRMS IN VIETNAM By Duong Thi Phuong Ngoc Academic supervisor: Dr. Vo Van Huy TRUONG £),b,l HOC I"INH TE TP.HCM CHUONG TRINH HQ~ 1A~ £)~O }~ 0 CAO HQC KINH TE PHAT TRIEN. VI~T NAM- Hf> LAN (UEH-ISS! Ho Chi Minh City, November, 2008 '. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CERTIFICATION I certify that the substance of this thesis has not already been submitted for any degree and is not being currently submitted for any other degrees.

I also certify that, to the best of my knowledge, any help received in preparing this thesis, and all sources used, have been acknowledged in the thesis. Signature Duong Thi Phuong Ngoc i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGMENT In completing this thesis, I am indebted to numerous individuals but I cannot name them all here. First of all, I would like to thank all the staff and teachers of the Project for their valuable lessons, good learning facilities and warm attitudes during my school time. My deepest gratitude goes to my supervisors, Dr.

Vo Van Huy, and Dr. Nguyen Trong Hoai for their valuable comments and instructions concerning my thesis. I am also very grateful to Mr. Luong Vinh Quoc Duy, a teacher of the Project, for his support and lectures in econometrics.

Finally, I would like to thank my friends, my family who have been always behind me, given me moral support, encouragement, and sympathy that have helped me gain more strength to complete this work. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT This study exammes the relationship between R&D expenditure and productivity growth of manufacturing firms in Vietnam. Data on 264 manufacturing firms having positive R&D, which was drawn from the data set of Vietnam Enterprise Survey conducted by the General Statistics Office in 2004, is used for analysis. A regression model is estimated based on the Cobb-Douglas production function and the R&D capital model with three main independent variables: physical capital, labor and R&D capital, and dummy variables reflecting type of ownership and size of labor.

R&D capital is measured in a simple way by using available R&D expenditure in the survey and ignoring the accumulation of R&D expenditure in the past, its deflation and obsolescence. However, a positive and significant impact of R&D expenditure on i productivity is found with the elasticity of productivity with respect to R&D expenditure per labor is about 0. Moreover, the effects of physical capital and labor on productivity are also positively and statistically significant. The elasticities of productivity with respect to physical capital per labor and total labor are around 0.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENT CHAPTER!: INTRODUCTION. RATIONALE OF THE RESEARCH. OBJECTIVE OF THE RESEARCH. 3 CHATPER 2: LITERATURE REVIEW.

Research and experimental development (R&D). Cobb-Douglas Production Function. The Law of Diminishing Returns. Suggested research model from economic theories.

R&D and Productivity in French manufacturing firms. R&D and Productivity Growth in Japanese manufacturing firms. The effect of R&D Capital on Danish Firm Productivity. 20 CHAPTER 3: OVERVIEW OF R&D AND FIRM PERFORMANCE IN VIETNAM.

R&D ACTIVITIES IN VIETNAM. STRUCTURE OF THE R&D SYSTEM IN VIETNAM. LINKAGE BETWEEN THE PRODUCTIVE SECTOR AND R&D INSTITUTIONS. 29 CHAPTER 4: RESEARCH METHODOLOGY.

Labor productivity based on output (Y/L). Physical capital per labor (K/L). R&D expenditures per labor (RIL). Types of ownership (STATE, FOREIGN).

36 CHAPTER 5: RESULT ANALYSIS. 37 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. 47 CHAPTER 6: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS. Experience of Korea.

LIMITATIONS OF THE RESEARCH. 57 Appendix 1: A System Model for Technological Innovation. 58 Appendix 2: Regression results. 59 Appendix 3: White Heteroskedasticity Test.

59 j TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ---------------------- • LIST OF TABLES Table 2.1: Overview of main productivity measures .1: Science & Technology Organizations in Vietnam by 31 Dec 2003 .2: Ranking of most wanted services (for firms) and most capable activities (for academic institutions) of enterprises .1: Industrial Classification of the Sample .3: Correlation matrix from the variables in the function .4: Coefficients and statistics for the productivity model. 45 LIST OF FIGURES • Figure 2.1: The effect oftechnology improvement.1: Percentage ofGDP spent on R&D in 1996 .2: Expenditure on R&D by Government and Business sector in 2002 .3: Sector-wise R&D Expenditure in Vietnam in 2002 .4: R&D Personnel per Thousand of Total employees in 2002 .1: R&D firms by ownership .1: Structure of firms by size .3: Total cost for research & development of technology by resources .4: Total cost for research & development of technology by purposes. 42 • TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACRONYMS CBO Congressional Budget Office EU European Union GDP Gross Domestic Product MFP Multifactor Productivity MOST Ministry of Science and Technology NACE Classification of Economic Activities in the European Community NISTPASS National Institute for Science and Technology Policy & Strategy Studies OECD Organization for Economic Cooperation and Development OSTP Office of Science and Technology Policy R&D Research & Development SME Small and Medium Enterprise VES Vietnam Enterprise Survey VND Vietnamese Dong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHAPTER! INTRODUCTION 1. RATIONALE OF THE RESEARCH In the modem economy today, technological progress has a quite central role.

It contributes importantly to growth of economy and is a key factor to determine the competitiveness of firms in both national and international marketplace. Research and Development (R&D) is widely regarded as the core of technological advance, and innovative capacity of firms are reliably indicated by levels and rates of R&D expenditures growth. Countries belonging to the Organization for Economic Cooperation and Development (OECD) spend significant amounts on R&D activities. On average, OECD countries have spent more than 2 percent of GDP on annual 1 public and private R&D investments during the last two decades (OSTP , 1997).

In a traditional way, firms have paid attention to R&D because the technical advances resulting from innovation may allow them to improve productivity, succeed in competitive markets, and meet environmental and regulatory requirements. Besides, R&D has also had contribution to the development of new products and, in many cases, the creation of new markets. Within firms, economic returns are always taken into consideration on deciding the importance and nature of R&D performance. Firms usually take part in R&D activities only when the results are appropriate and offer higher rates of return than that of other available investment alternatives such as acquisition of new machinery, advertising, or purchase of speculative assets.

There are many sources for productivity improvements, but one strategy for enhancing productivity growth which is widely acknowledged is increasing the stock of knowledge. This stock of knowledge can be increased by formal investment in 1 OSTP is Office of Science and Technology Policy 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. In the private and public sectors, the allocation of resources toward the investment to generate new knowledge must be decided carefully. In spite of the importance of R&D in firms' productivity, R&D activities have not been taken into consideration for much investment in Vietnam, especially in business sector.

While most OECD countries and China devoted around 2% of their GDP to R&D activities, Vietnam spent only 0.5% of its GDP for this purpose (Nguyen and Tran, n. R&D expenditure of Vietnamese enterprises accounted for only about 20% of the total R&D expenditure of the country in 2002 (Nguyen, n. Whereas, according to OSTP (1997), companies in OECD countries finance more than 50% of all R&D expenditure and they conduct two-thirds of all R&D activities. SMEs make up the vast majority of registered companies in Vietnam, namely 96.

Nevertheless, the technology level across the SME sector in Vietnam is generally assessed as being two, three or even more times lower than both world and regional levels (Bezanson et al. One of main reasons under the assessment of the Ministry of Industry is that the labor currently lack of necessary skills to support technological upgrading and there are very little R&D activities appropriate for such upgrading. Indeed, only a small fraction of the country's R&D scientists and engineers are working in industrial enterprises. The rest are working in national centers for R&D, ministries and government agencies, universities or other institutions that perform research.

Another reason is that there is little market-oriented relationship between firms, R&D institutions and universities (Bezanson et al. Moreover, the most important reason for a little investment in R&D activities of Vietnamese enterprises may be their limitations in financial resources. The case of Vietnam raises a doubt if R&D has any relationship with productivity of manufacturing firms. Practically, there are many empirical studies at firm level that has emphasized the role of technological or knowledge capital in productivity growth.

Early studies focused on R&D investment and found that in most countries, R&D has 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] a significant contribution to productivity growth, especially in the cross sectional dimension. However, the conclusion has not been verified in Vietnam. OBJECTIVE OF THE RESEARCH Research and development (R&D) investment has been regarded as an important factor in the improvement of productivity levels of firms. This has been proved true by many empirical studies for many countries but neglected for Vietnamese case.

Therefore, based on previous studies, the research is going to examine the relationship between R&D activities and productivity growth of manufacturing firms in Vietnam to answer the following questions: Is there a positive impact of R&D on productivity growth in Vietnamese manufacturing firms? What should those firms do to increase their productivities? and What policies should be recommended to support them m improving productivity by increasing R&D expenditure? 1. RESEARCH METHODOLOGY The thesis studied the impacts of R&D expenditure to productivity growth of Vietnamese manufacturing firms ~y using data from the Vietnam Enterprise Survey 2004. The thesis used such methods as descriptive statistics, quantitative analysis and OLS regression to deal with the research questions. THESIS STRUCTURE The thesis consists of six chapters.

The first chapter is Introduction, which presents the rationale of the research, the objective of the research, research hypothesis as well as methodology, and the thesis structure. The next one is Literature Review. This chapter examines theories and empirical studies relating to the impact of R&D 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] expenditure on productivity growth of manufacturing firms. R&D activities of firms are discussed in the chapter 3: Overview of R&D and firm performance in Vietnam.

Chapter 4: Research Methodology focuses on model specification and variables choices justification. The practical results are analyzed via descriptive statistics and regression analysis in chapter 5: Result Analysis. Finally, conclusions and policy recommendations are provided in Conclusions and Recommendations chapter. 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHATPER2 LITERATURE REVIEW 2.

INTRODUCTION This chapter aims at reviewing literature related to the topic to make sure that the research is conducted based on a scientific background. The chapter will be presented in three main parts. In the part one, key concepts related to the topic such as R&D, productivity as well as manufacturing will be discussed. Economic theories supporting for the study are found out and stated in the next part.

At the end of this part, a research model which represents factors affecting productivity is suggested. Finally, empirical studies regarding effect of R&D on productivity growth of manufacturing firms in some countries are discussed in the last part. Through this chapter, impact of R&D expenditure on productivity growth is generally figured out on the basis of economic theories and empirical studies.