Tác động của quy mô doanh nghiệp đến tăng trưởng kinh tế của 63 tỉnh thành việt nam giai đoạn 2009 2014

Tác động của quy mô doanh nghiệp đến tăng trưởng kinh tế 63 tỉnh thành Việt Nam giai đoạn 2009-2014, phân tích và đánh giá chi tiết.

• Tác giả: Nguyễn Anh Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Tiến Khai
• Trường học: Trường Đại Học Mở TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Học
• Đề tài: Tác Động Của Quy Mô Doanh Nghiệp Đến Tăng Trưởng Kinh Tế Tại Việt Nam (2009-2014)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu luận văn
• 1.7. Một số khái niệm liên quan
• 1.7.1. Khái niệm về tăng trưởng
• 1.7.2. Khái niệm Doanh nghiệp và qui mô doanh nghiệp
• 1.8. Các mô hình tăng trưởng
• 1.8.1. Mô hình Tân cổ điển về tăng trưởng kinh tế
• 1.8.2. Mô hình tăng trưởng của Keynes (1935) về tăng trưởng kinh tế
• 1.8.3. Mô hình Harrod – Domar (1948)
• 1.8.4. Mô hình tăng trưởng Solow (1956)
• 1.8.5. Mô hình tăng trưởng M-R-W của Mankiw, Romer và Weil (1992)
• 1.8.6. Mô hình Production Possibility Frontier
• 1.9. Một số nghiên cứu trước
• 1.9.1. Nghiên cứu của Hopenhayn (2016)
• 1.9.2. Nghiên cứu của Pagano và Schivardi (2003)
• 1.9.3. Nghiên cứu của Ilegbinosa và Jumbo (2015)
• 1.9.4. Nghiên cứu của Đào Thị Bích Thủy (2012)
• 1.9.5. Nghiên cứu của Trịnh Thị Kim Loan (2014)
• 1.10. Giả thuyết nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Một số khái niệm liên quan
• 2.2. Khái niệm về tăng trưởng
• 2.3. Khái niệm Doanh nghiệp và qui mô doanh nghiệp
• 2.4. Các mô hình tăng trưởng
• 2.4.1. Mô hình Tân cổ điển về tăng trưởng kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: Kết quả hồi quy tác động của LnTAsset đối với LnTSale
• PHỤ LỤC 2: Kết quả bước hồi quy thứ nhất trong mô hình biến công cụ
• PHỤ LỤC 3: Kết quả hệ số quyết định riêng phần khi chưa tính tới biến công cụ
• PHỤ LỤC 4: Kết quả hồi quy mô hình biến công cụ (bước 2)
• PHỤ LỤC 5: Kiểm định biến nội sinh
• PHỤ LỤC 6: Kiểm định về sự nhận diện đúng mô hình biến công cụ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Quy Mô Doanh Nghiệp Đến Kinh Tế

Tăng trưởng kinh tế là vấn đề cốt lõi trong kinh tế học. Theo Perkins (2001), tăng trưởng kinh tế là điều kiện tiên quyết cho phát triển kinh tế và xã hội. Nhiều mô hình kinh tế học mô tả tăng trưởng kinh tế, như Cobb – Douglas (1976), Solow (1956), Keynes (2007), Harrod – Domar (1948), Mankiw, Romer và Weil (1992). Các mô hình này đều đề cập đến nguồn gốc của tăng trưởng, chủ yếu là vốn, lao động, vốn con người, và công nghệ. Các nguồn lực này thuộc về các thực thể trong nền kinh tế. Các thực thể đóng góp thông qua các nguồn lực. Ví dụ, chính quyền địa phương có thể đóng góp thông qua đầu tư, chi tiêu, và chính sách cạnh tranh. Các doanh nghiệp nước ngoài có thể đóng góp thông qua vốn đầu tư và công nghệ. Doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ mật thiết. Doanh nghiệp là nơi hội tụ vốn, con người, và nguồn lực để tạo ra tích lũy và tăng trưởng. Các nghiên cứu trước đây chỉ ra doanh nghiệp có thể đóng góp thông qua mở rộng quy mô hoặc phát triển công nghệ (Akugri và ctg, 2015).

1.1. Định Nghĩa Tăng Trưởng Kinh Tế GDP Việt Nam

Theo Begg (2007), tăng trưởng kinh tế là tỷ lệ thay đổi thu nhập thực tế hoặc sản lượng thực tế. International Monetary Fund [IMF] (2012) định nghĩa tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng giá trị thị trường có điều chỉnh theo lạm phát của hàng hóa và dịch vụ. Việc đo lường tốc độ tăng trưởng thường sử dụng chỉ tiêu tăng trưởng GDP (Ocampo và ctg, 2009, và IMF, 2012). Công thức tính: %ΔGDP = (GDPt - GDPt-1)/GDPt-1. Nghiên cứu này sử dụng định nghĩa của IMF (2012) và công thức tính tăng trưởng đã đề cập.

1.2. Khái Niệm Quy Mô Doanh Nghiệp Các Yếu Tố Ảnh Hưởng

Quy mô doanh nghiệp là vấn đề phức tạp (Carrizosa, 2007). Yếu tố thuộc về quy mô doanh nghiệp có thể là: giá trị thị trường của cổ phiếu, số lượng lao động, doanh thu, sản lượng đầu ra, giá trị gia tăng của sản lượng, hay tổng tài sản (Ardishvili và ctg, 1998). OECD (2013) phân loại quy mô doanh nghiệp theo số lượng lao động và quy mô tài sản. Trong các nghiên cứu thực nghiệm, quy mô doanh nghiệp thường là thang đo đa hướng và được đo lường bởi số lượng lao động, quy mô tài sản, quy mô doanh thu, và quy mô vốn chủ sở hữu.

II. Thách Thức Đo Lường Tác Động Quy Mô Doanh Nghiệp Việt

Doanh nghiệp có thể đóng góp vào tăng trưởng kinh tế thông qua việc gia tăng lượng tài sản, vốn chủ sở hữu, doanh thu, hoặc lao động (Igberaese, 2013). Gia tăng quy mô giúp doanh nghiệp ít có nguy cơ phá sản hơn (Situm, 2014), tăng năng lực cạnh tranh (Moen, 1999), nhận được nhiều cơ hội kinh doanh, và đóng góp vào tăng trưởng (Opafunso và Omoseni, 2014). Quy mô doanh nghiệp thường được xác định bởi tài sản, doanh thu, và lao động (Cabral, 1995). Mỗi loại hình quy mô này có thể có mức độ đóng góp khác nhau, tùy thuộc vào loại hình doanh nghiệp, kinh doanh, hoặc địa bàn. Việc lượng hóa tác động thực sự của các yếu tố quy mô đối với tăng trưởng là một thách thức lớn.

2.1. Số Liệu Thống Kê Doanh Nghiệp Việt Nam Giai Đoạn 2009 2014

Tại Việt Nam, theo số liệu Tổng cục Thống kê năm 2014: (i) Về số lượng, có 74,842 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới. Có 15,419 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. (ii) Về vốn, tổng số vốn đăng ký mới là 432.28 nghìn tỷ đồng. Có 595.70 nghìn tỷ đồng của doanh nghiệp thay đổi tăng vốn nâng tổng vốn đăng ký mới và bổ sung thêm là 1,027.99 nghìn tỷ đồng. (iii) Về lao động, số lao động dự kiến được tạo việc làm của các doanh nghiệp thành lập mới trong năm qua là 1,091 nghìn người.

2.2. Vai Trò Doanh Nghiệp Trong Tăng Trưởng Kinh Tế Địa Phương

Vai trò của doanh nghiệp tại Việt Nam được coi trọng ở bình diện Nhà nước và địa phương. Tuy nhiên, những đóng góp này thường chỉ nhìn nhận trên các chỉ tiêu đơn lẻ như đóng góp về thuế, công ăn việc làm. Vấn đề là, doanh nghiệp thực sự đóng góp bao nhiêu vào tăng trưởng thông qua tác động của các yếu tố thuộc về quy mô là vấn đề cần quan tâm.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tác Động Quy Mô Đến Tăng Trưởng

Nghiên cứu tìm hiểu tác động của các yếu tố thuộc về quy mô doanh nghiệp như lao động, tài sản, và doanh thu tới tăng trưởng của từng địa phương tại Việt Nam. Câu hỏi nghiên cứu: Quy mô doanh nghiệp tác động như thế nào đến tăng trưởng kinh tế của từng địa phương? Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá tác động của qui mô doanh nghiệp đến tăng trưởng kinh tế tại 63 tỉnh thành. Đề xuất liên quan đến đóng góp của qui mô doanh nghiệp đến tăng trưởng tại các tỉnh thành.

3.1. Sử Dụng Phương Pháp Nghiên Cứu Định Lượng Phân Tích Dữ Liệu

Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng để giải quyết vấn đề nghiên cứu. Dữ liệu được sử dụng là dạng dữ liệu bảng ngắn - short panel (nhiều đối tượng được quan sát trong thời gian ngắn) nên đề tài sẽ sử dụng các phương pháp ước lượng cho dữ liệu bảng ngắn.

3.2. Mô Hình Hồi Quy Phân Tích Ảnh Hưởng Cố Định và Ngẫu Nhiên

Một trong những đặc trưng của dữ liệu bảng là muốn tìm hiểu sự thay đổi theo thời gian của các biến số (ảnh hưởng theo thời gian – time effect) và những nhân tố cố định không thay đổi theo thời gian của từng đơn vị quan sát (ảnh hưởng cố định của đơn vị chéo – individual effect). Tùy vào từng trường hợp phân tích sai số mà nghiên cứu có thể lựa chọn mô hình Fixed effect (FE), Random effect (RE) hoặc Pooled OLS.

3.3. Mô Hình Biến Công Cụ Instrument Variable Khi Xuất Hiện Nội Sinh

Trong trường hợp xuất hiện hiện tượng nội sinh trong mô hình kinh tế lượng thì đề tài sẽ sử dụng mô hình biến công cụ (instrument variable) để ước lượng. Đối tượng nghiên cứu: qui mô doanh nghiệp đặc biệt trong mối liên hệ với tăng trưởng kinh tế tại các tỉnh thành của Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu: các doanh nghiệp tại 63 tỉnh thành Việt Nam trong thời gian từ 2009 đến 2014.

IV. Mô Hình Tân Cổ Điển Tác Động Yếu Tố Đến Tăng Trưởng

Các nhà kinh tế học tân cổ điển giải thích nguồn gốc phát triển thông qua hàm sản xuất: Y = f(K,L,R,T), trong đó Y: Đầu ra, K: Vốn, L: Lao động, R: Tài nguyên, T: Khoa học – Công nghệ. Hàm Cobb – Douglas nổi tiếng: α β γ Y = T.R, trong đó α, β, γ là các lũy thừa phản ánh tác động cận biên. Hàm Cobb – Douglas cho biết bốn yếu tố tác động đến tăng trưởng, yếu tố T có vai trò quan trọng nhất. Hạn chế của hàm: thiếu hiện thực do các giả định.

4.1. Phân Tích Hàm Sản Xuất Cobb Douglas Vai Trò Công Nghệ

Hàm Cobb-Douglas cho biết có bốn yếu tố cơ bản tác động đến tăng trưởng kinh tế và cách thức tác động của 4 yếu tố này là khác nhau giữa K, L, R với yếu tố T. Họ cũng cho rằng khoa học công nghệ có vai trò quan trọng nhất với sự phát triển kinh tế.

4.2. Hạn Chế Của Mô Hình Cobb Douglas Trong Bối Cảnh Hiện Đại

Mặc dù các chỉ số khá sát thực tế, nhưng về sau được coi là thiếu hiện thực do các giả định mà họ tín...

V. Các Nghiên Cứu Trước Về Quy Mô Doanh Nghiệp và Tăng Trưởng

Nghiên cứu của Hopenhayn (2016) xem xét mô hình động của doanh nghiệp. Nghiên cứu của Pagano và Schivardi (2003) xem xét tác động của quy mô doanh nghiệp đến năng suất. Nghiên cứu của Ilegbinosa và Jumbo (2015) xem xét tác động của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đến tăng trưởng kinh tế ở Nigeria. Nghiên cứu của Đào Thị Bích Thủy (2012) phân tích tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Nghiên cứu của Trịnh Thị Kim Loan (2014) xem xét tác động của vốn đầu tư đến tăng trưởng kinh tế.

5.1. Tổng Quan Các Nghiên Cứu Về DNNVV và Ảnh Hưởng Kinh Tế

Nghiên cứu của Ilegbinosa và Jumbo (2015) xem xét tác động của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đến tăng trưởng kinh tế ở Nigeria.

5.2. Phân Tích Các Nghiên Cứu Về FDI và Vốn Đầu Tư Tại Việt Nam

Nghiên cứu của Đào Thị Bích Thủy (2012) phân tích tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Nghiên cứu của Trịnh Thị Kim Loan (2014) xem xét tác động của vốn đầu tư đến tăng trưởng kinh tế.

VI. Giả Thuyết Nghiên Cứu Về Tác Động Quy Mô Đến Tăng Trưởng

Nghiên cứu giả định rằng quy mô doanh nghiệp (bao gồm tài sản, doanh thu, và lao động) có tác động đáng kể đến tăng trưởng kinh tế của các tỉnh thành Việt Nam. Cụ thể, giả định rằng các doanh nghiệp có quy mô lớn hơn sẽ có đóng góp lớn hơn vào tăng trưởng kinh tế địa phương. Nghiên cứu cũng xem xét vai trò của các yếu tố kiểm soát khác như chi tiêu ngân sách, đầu tư, xuất khẩu, và trình độ học vấn của lực lượng lao động.

6.1. Vai Trò của Tài Sản Doanh Thu và Lao Động Đối Với Tăng Trưởng

Nghiên cứu giả định rằng quy mô doanh nghiệp (bao gồm tài sản, doanh thu, và lao động) có tác động đáng kể đến tăng trưởng kinh tế của các tỉnh thành Việt Nam.

6.2. Ảnh Hưởng của Các Yếu Tố Kiểm Soát Đến Mô Hình Tăng Trưởng

Nghiên cứu cũng xem xét vai trò của các yếu tố kiểm soát khác như chi tiêu ngân sách, đầu tư, xuất khẩu, và trình độ học vấn của lực lượng lao động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tăng trưởng kinh tế là mục tiêu trọng yếu của các quốc gia, đóng vai trò then chốt trong phát triển xã hội và nâng cao đời sống người dân. Tại Việt Nam, trong giai đoạn 2009-2014, nền kinh tế trải qua nhiều biến động nhưng vẫn duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực với GDP danh nghĩa trung bình của các tỉnh đạt khoảng 53,562 tỷ đồng, tăng từ 29,978 tỷ đồng năm 2009 lên 74,156 tỷ đồng năm 2014. Trong bối cảnh đó, vai trò của doanh nghiệp, đặc biệt là quy mô doanh nghiệp, được xem là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng kinh tế địa phương.

Luận văn tập trung nghiên cứu tác động của quy mô doanh nghiệp, được đo lường qua ba yếu tố chính là tổng số lao động, tổng giá trị tài sản và tổng doanh thu của doanh nghiệp tại 63 tỉnh thành Việt Nam trong giai đoạn 2009-2014. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố quy mô này đến tăng trưởng kinh tế địa phương, từ đó đề xuất các giải pháp thúc đẩy sự đóng góp của doanh nghiệp vào phát triển kinh tế bền vững.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ doanh nghiệp đang hoạt động hợp pháp tại 63 tỉnh thành, với dữ liệu thu thập từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tổng cục Thống kê và các nguồn liên quan. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng định lượng về mối quan hệ giữa quy mô doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế, hỗ trợ hoạch định chính sách phát triển doanh nghiệp và kinh tế địa phương hiệu quả hơn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các mô hình tăng trưởng kinh tế kinh điển và hiện đại, bao gồm:

• Mô hình Tân cổ điển (Solow, 1956): Nhấn mạnh vai trò của vốn, lao động và tiến bộ công nghệ trong tăng trưởng kinh tế. Hàm sản xuất Cobb-Douglas được sử dụng để mô tả mối quan hệ giữa đầu ra và các yếu tố đầu vào.

• Mô hình Keynes (1935): Tập trung vào vai trò của đầu tư và tiêu dùng trong thúc đẩy tăng trưởng, đặc biệt nhấn mạnh hiệu ứng số nhân của đầu tư đối với thu nhập và việc làm.

• Mô hình Mankiw-Romer-Weil (1992): Mở rộng mô hình Solow bằng cách bổ sung vốn con người (human capital) như một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tăng trưởng.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm:

• Tăng trưởng kinh tế: Tỷ lệ thay đổi sản lượng thực tế hoặc thu nhập thực tế theo thời gian, được đo bằng tốc độ tăng trưởng GDP địa phương.

• Quy mô doanh nghiệp: Được đo bằng tổng số lao động, tổng tài sản và tổng doanh thu của doanh nghiệp trong từng tỉnh.

• Biến kiểm soát: Bao gồm tỷ trọng các ngành công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ; thu chi ngân sách địa phương; kim ngạch xuất khẩu; đầu tư cơ sở hạ tầng; trình độ lao động; và năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu bảng ngắn (short panel data) gồm 63 tỉnh thành trong 6 năm (2009-2014), tổng cộng 378 quan sát. Dữ liệu cấp doanh nghiệp được tổng hợp lên cấp tỉnh, kết hợp với các số liệu kinh tế xã hội từ Tổng cục Thống kê và VCCI.

Mô hình hồi quy dữ liệu bảng được xây dựng với biến phụ thuộc là logarit GDP địa phương (lnGDP), các biến độc lập chính là logarit tổng số lao động (lnTLabour), logarit tổng tài sản (lnTAsset) và logarit tổng doanh thu (lnTSale) của doanh nghiệp. Các biến kiểm soát được đưa vào để kiểm soát ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế vĩ mô và cơ cấu ngành.

Phương pháp ước lượng bao gồm:

• Phân tích ma trận tương quan để kiểm tra đa cộng tuyến.

• Ước lượng mô hình Fixed Effect (FE), Random Effect (RE) và Pooled OLS để lựa chọn mô hình phù hợp.

• Sử dụng mô hình biến công cụ (instrumental variables) với phương pháp hồi quy hai bước (2SLS) để xử lý vấn đề nội sinh trong mô hình.

Phần mềm Stata 13 được sử dụng để xử lý và phân tích dữ liệu. Cỡ mẫu lớn và đa dạng giúp tăng độ tin cậy và khả năng khái quát hóa kết quả nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của quy mô lao động đến tăng trưởng kinh tế: Tổng số lao động trong doanh nghiệp tại các tỉnh có ảnh hưởng dương và có ý nghĩa thống kê đến tốc độ tăng trưởng GDP địa phương. Trung bình, một tỉnh có tổng số lao động doanh nghiệp khoảng 166,772 người, với mức tăng trưởng lao động ổn định qua các năm.

2. Tác động của tổng tài sản doanh nghiệp: Tổng giá trị tài sản doanh nghiệp trung bình tại một tỉnh đạt khoảng 325,867 tỷ đồng, có ảnh hưởng tích cực đến tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, tổng tài sản có biến động lớn qua các năm, đặc biệt tăng đột biến năm 2011 rồi giảm nhẹ từ 2012 đến 2014.

3. Ảnh hưởng của tổng doanh thu doanh nghiệp: Tổng doanh thu doanh nghiệp trung bình một tỉnh đạt khoảng 209,345 tỷ đồng, cũng có tác động thuận chiều và có ý nghĩa thống kê đến tăng trưởng GDP. Doanh thu có xu hướng tăng từ 2009 đến 2013, sau đó giảm nhẹ năm 2014.

4. Các biến kiểm soát: Tỷ trọng ngành công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp, thu ngân sách, chi ngân sách, kim ngạch xuất khẩu, đầu tư cơ sở hạ tầng, trình độ lao động và chỉ số năng lực cạnh tranh PCI đều có ảnh hưởng đáng kể đến tăng trưởng kinh tế, góp phần làm rõ hơn bức tranh tổng thể.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy quy mô doanh nghiệp, thể hiện qua lao động, tài sản và doanh thu, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương tại Việt Nam. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trước đây tại các quốc gia khác và trong khu vực, khẳng định rằng doanh nghiệp là nguồn lực chủ chốt tạo ra giá trị gia tăng và việc làm.

Sự biến động của tổng tài sản doanh nghiệp trong giai đoạn nghiên cứu phản ánh tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô và chính sách đầu tư, đồng thời cho thấy sự nhạy cảm của tài sản doanh nghiệp với môi trường kinh doanh. Việc tăng trưởng doanh thu ổn định góp phần nâng cao năng lực tài chính và khả năng mở rộng sản xuất, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Các biến kiểm soát như cơ cấu ngành, thu chi ngân sách và năng lực cạnh tranh cũng đóng vai trò quan trọng, cho thấy tăng trưởng kinh tế không chỉ phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp mà còn chịu ảnh hưởng bởi chính sách và môi trường kinh tế địa phương. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ xu hướng GDP, tổng lao động, tài sản và doanh thu theo năm, cũng như bảng hồi quy chi tiết để minh họa mức độ ảnh hưởng của từng biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phát triển nguồn nhân lực doanh nghiệp: Đẩy mạnh đào tạo và nâng cao kỹ năng lao động nhằm tăng năng suất và chất lượng lao động, góp phần nâng cao quy mô lao động hiệu quả. Chủ thể thực hiện: các doanh nghiệp phối hợp với cơ sở đào tạo, thời gian 3-5 năm.

2. Khuyến khích đầu tư mở rộng tài sản và cơ sở vật chất: Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để tăng tổng tài sản, nâng cao năng lực sản xuất và cạnh tranh. Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương, ngân hàng, thời gian 2-4 năm.

3. Thúc đẩy tăng trưởng doanh thu thông qua đổi mới công nghệ và mở rộng thị trường: Hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng công nghệ mới, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng xuất khẩu. Chủ thể thực hiện: các cơ quan quản lý, hiệp hội doanh nghiệp, thời gian 3-5 năm.

4. Cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh địa phương: Tăng cường cải cách hành chính, minh bạch thông tin, giảm chi phí không chính thức để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương, thời gian liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế địa phương hiệu quả, đặc biệt trong việc phân bổ nguồn lực và hỗ trợ doanh nghiệp.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế và học thuật: Tham khảo phương pháp luận và kết quả nghiên cứu để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về mối quan hệ giữa doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế.

3. Doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp: Hiểu rõ tác động của quy mô doanh nghiệp đến tăng trưởng kinh tế, từ đó có chiến lược phát triển phù hợp về nhân lực, tài sản và doanh thu.

4. Cơ quan quản lý địa phương: Áp dụng các khuyến nghị để cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô doanh nghiệp được đo lường như thế nào trong nghiên cứu này?
   Quy mô doanh nghiệp được đo bằng tổng số lao động, tổng giá trị tài sản và tổng doanh thu của doanh nghiệp tại từng tỉnh, sử dụng dữ liệu từ năm 2009 đến 2014.

2. Tác động của quy mô doanh nghiệp đến tăng trưởng kinh tế có ý nghĩa như thế nào?
   Các yếu tố quy mô doanh nghiệp đều có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến tăng trưởng GDP địa phương, cho thấy doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế.

3. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để xử lý vấn đề nội sinh?
   Nghiên cứu sử dụng mô hình biến công cụ (instrumental variables) với phương pháp hồi quy hai bước (2SLS) để xử lý nội sinh và đảm bảo kết quả ước lượng chính xác.

4. Các biến kiểm soát nào được đưa vào mô hình nghiên cứu?
   Bao gồm tỷ trọng ngành công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ; thu ngân sách, chi ngân sách; kim ngạch xuất khẩu; đầu tư cơ sở hạ tầng; trình độ lao động; và chỉ số năng lực cạnh tranh PCI.

5. Làm thế nào kết quả nghiên cứu có thể hỗ trợ chính sách phát triển doanh nghiệp?
   Kết quả cung cấp bằng chứng định lượng về vai trò của quy mô doanh nghiệp, giúp nhà quản lý và hoạch định chính sách tập trung hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực, vốn và doanh thu doanh nghiệp để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Kết luận

• Quy mô doanh nghiệp, thể hiện qua lao động, tài sản và doanh thu, có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến tăng trưởng kinh tế tại 63 tỉnh thành Việt Nam giai đoạn 2009-2014.
• Tổng số lao động doanh nghiệp trung bình một tỉnh đạt khoảng 166,772 người, tổng tài sản khoảng 325,867 tỷ đồng và tổng doanh thu khoảng 209,345 tỷ đồng, với xu hướng tăng trưởng ổn định qua các năm.
• Các biến kiểm soát như cơ cấu ngành, thu chi ngân sách, xuất khẩu, đầu tư cơ sở hạ tầng và năng lực cạnh tranh cũng ảnh hưởng đáng kể đến tăng trưởng kinh tế.
• Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng kết hợp mô hình biến công cụ để xử lý nội sinh, đảm bảo độ tin cậy của kết quả.
• Đề xuất các giải pháp phát triển nguồn nhân lực, tăng cường đầu tư tài sản, thúc đẩy doanh thu và cải thiện môi trường kinh doanh nhằm nâng cao đóng góp của doanh nghiệp vào tăng trưởng kinh tế địa phương.

Tiếp theo, các nhà quản lý và doanh nghiệp nên phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 3-5 năm tới để tận dụng tối đa tiềm năng của quy mô doanh nghiệp trong thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, quý độc giả và các bên liên quan được khuyến khích tham khảo toàn bộ luận văn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP.HỒ CHÍ MINH NGUYỄN ANH NGỌC TÁC ĐỘNG CỦA QUI MÔ DOANH NGHIỆP ĐẾN TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ CỦA 63 TỈNH THÀNH VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2009 - 2014 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ HỌC TP.Hồ Chí Minh, năm 2016 Tai Lieu Chat Luong LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận văn này “Tác động của qui mô doanh nghiệp đến tăng trưởng kinh tế của 63 tỉnh thành Việt nam giai đoạn 2009- 2014” là bài nghiên cứu của chính tôi. Ngoại trừ những tài liệu tham khảo đƣợc trích dẫn trong luận văn này, tôi cam đoan rằng toàn phần hay những phần nhỏ của luận văn này chƣa từng đƣợc công bố hoặc đƣợc sử dụng để nhận bằng cấp ở những nơi khác. Không có sản phẩm nghiên cứu nào của ngƣời khác đƣợc sử dụng trong luận văn này mà không đƣợc trích dẫn đúng qui định. Luận văn này chƣa bao giờ đƣợc nộp để nhận bất kỳ bằng cấp nào tại các trƣờng đại học hoặc cơ sở đào tạo nào khác.

Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2016 NGUYỄN ANH NGỌC i LỜI CẢM ƠN Luận văn này sẽ không bao giờ hiện hữu nếu không có sự hƣớng dẫn, góp ý kiến của Quý Thầy, Cô trƣờng Đại Học Mở Thành Phố Hồ Chí Minh, những ngƣời tôi đã cùng làm việc và những ngƣời tôi chƣa từng gặp nhƣng đóng góp thầm lặng. Tôi chân thành khắc ghi, tri ơn những đóng góp của tất cả và xin đƣợc nói những lời sâu sắc từ đáy lòng mình. Tôi xin đƣợc tri ơn PGS.TS Trần Tiến Khai. Thầy là giảng viên đã thắp cho tôi ngọn lửa của nghiên cứu khoa học.

Bài giảng của Thầy đã khai tâm cho tôi rằng một trong những cách có tác động lớn đến đời sống của cộng đồng là kiến thức khoa học và nghiên cứu khoa học. Thầy tận tình hƣớng dẫn tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin đƣợc tri ơn Quý Thầy, Cô giảng huấn của trƣờng Đại Học Mở TP.Hồ Chí Minh đã cho tôi những tri thức về Kinh tế học. Có thể tôi chƣa lĩnh hội đƣợc trọn vẹn và chƣa thể làm gì khi có đƣợc tri thức đó, nhƣng tôi biết rằng đất nƣớc Việt Nam chỉ cƣờng thịnh khi kinh tế phát triển bền vững, rằng tri thức khoa học sẽ bớt đi sai lầm, tiết kiệm nguồn lực, xây nền vững chãi cho thế hệ tiếp nối.

Tôi xin cảm ơn chân thành đến Quý Thầy, Cô cán bộ công nhân viên nhà trƣờng đã thu xếp cho tôi và bạn bè cùng khoá đƣợc tề tựu, đƣợc lĩnh hội và nhận đƣợc sự quan tâm tốt nhất. Tôi xin tri ơn những ngƣời tôi không quen biết nhƣng nhờ họ mà tôi có những tƣ liệu, số liệu để hoàn thành luận văn này. Tôi xin dâng tặng thành quả này cho Mẹ tôi và Ngƣời tôi yêu đã dành cho tôi nhiều yêu thƣơng, chia sẽ nhọc nhằn, luôn động viên để tôi an tâm đi hết con đƣờng học tập. Sàigòn, ngày 14 tháng 09 năm 2016 NGUYỄN ANH NGỌC - Học viên lớp Cao học ME07A ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT GDP Gross Domestic Product GNP Gross National Product GTTS Giá trị tài sản của doanh nghiệp EVFTA Hiệp định thƣơng mại tự do giữa khu vực Châu Âu và Việt nam TPP Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dƣơng TCTK Tổng cục Thống kê OLS Bình phƣơng nhỏ nhất thông thƣờng OECD Tổ chức hợp tác kinh tế Châu âu iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. iii DANH MỤC BẢNG. viii CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU. Vấn đề nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.

Kết cấu luận văn. Một số khái niệm liên quan. Khái niệm về tăng trƣởng. Khái niệm Doanh nghiệp và qui mô doanh nghiệp.

Các mô hình tăng trƣởng:. Mô hình Tân cổ điển về tăng trƣởng kinh tế:. Mô hình tăng trƣởng của Keynes (1935) về tăng trƣởng kinh tế. Mô hình Harrod – Domar (1948).

Mô hình tăng trƣởng Solow (1956). Mô hình tăng trƣởng M-R-W của Mankiw, Romer và Weil (1992)17 2. Mô hình Production Possibility Frontier. Một số nghiên cứu trƣớc.

Nghiên cứu của Hopenhayn (2016). Nghiên cứu của Pagano và Schivardi (2003). Nghiên cứu của Ilegbinosa và Jumbo (2015). Nghiên cứu của Đào Thị Bích Thủy (2012).

Nghiên cứu của Trịnh Thị Kim Loan (2014). Giả thuyết nghiên cứu. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Mô hình nghiên cứu.

25 Nhóm biến chính phản ánh qui mô doanh nghiệp:. Dữ liệu nghiên cứu. Phƣơng pháp ƣớc lƣợng. 32 CHƢƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 Mô tả dữ liệu .2 Thống kê mô tả .1 Thống kê mô tả biến phụ thuộc:.2 Thống kê mô tả nhóm biến số quy mô doanh nghiệp .3 Thống kê các biến số kiểm soát trong mô hình .3 Phân tích hồi quy.1 Ma trận tƣơng quan .2 Xác định biến công cụ .3 Kết quả hồi quy .4 Thảo luận ý nghĩa tác động của các biến số.

Tác động của quy mô doanh nghiệp tới tăng trƣởng. 50 Biến số lao động - LnTLabour. 50 v Biến số doanh thu – LnTSale. Tác động của các biến số kiểm soát.

51 Biến số chi tiêu ngân sách của địa phƣơng – LnGExpen. 52 Biến số Tổng giá trị đầu tƣ – LnTInvest. 52 Biến số xuất khẩu – LnExport. 52 Biến số ngƣời lao động tốt nghiệp từ cao đẳng trở lên (LnEdu) trong lực lƣợng lao động .12 Tổng hợp tác động của các biến số.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 57 Đối với doanh nghiệp. 57 Đối với cơ quan quản lý địa phƣơng .3 Hạn chế của đề tài. 59 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

1 Phụ lục 1: Kết quả hồi quy tác động của LnTAsset đối với LnTSale. 4 Phụ lục 2: Kết quả bƣớc hồi quy thứ nhất trong mô hình biến công cụ. 5 Phụ lục 3: Kết quả hệ số quyết định riêng phần khi chƣa tính tới biến công cụ 6 Phụ lục 4: Kết quả hồi quy mô hình biến công cụ (bƣớc 2). 7 Phụ lục 5: Kiểm định biến nội sinh.

8 Phụ lục 6: Kiểm định về sự nhận diện đúng mô hình biến công cụ. 9 vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4.1 Thống kê số doanh nghiệp qua từng năm .2 Bảng mô tả biến số GDP Danh nghĩa địa phƣơng.3 Thống kê mô tả các biến số thuộc nhóm quy mô doanh nghiệp .4 Thống kê mô tả các biến kiểm soát trong mô hình .5 Ma trận tƣơng quan .6 Kết quả hồi quy tác động của LnTAsset đối với LnTSale .7 Kết quả bƣớc hồi quy thứ nhất trong mô hình biến công cụ .8 Kết quả hệ số quyết định riêng phần khi chƣa tính tới biến công cụ .9 Kết quả hồi quy mô hình biến công cụ (bƣớc 2) .10 Kiểm định biến nội sinh.11 Kiểm định về sự nhận diện đúng mô hình biến công cụ. 49 viii DANH MỤC HÌNH Hình 2.1 Đồ thị minh hoạ hàm sản xuất ……………………………….2 Cân bằng tăng trƣởng tân cổ điển ……………………….3 Hàm Sản xuất bình quân đầu ngƣời dịch chuyển lên trên …………….4 Đồ thị mối liên hệ giữa quy mô và GDP trên đầu ngƣời …………….1 Mô hình nghiên cứu ……………………………………………………26 Hình 4.1 GDP danh nghĩa của địa phƣơng theo năm…………………………….2 Thống kê tổng số lao động của doanh nghiệp trong một tỉnh …………38 Hình 4.3 Tổng giá trị tài sản của doanh nghiệp trong một tỉnh phân bố…………39 Hình 4.3 Tổng giá trị tài sản của doanh nghiệp trong một tỉnh phân bố…………40 ix Chƣơng 1: Giới thiệu CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU Trong Chƣơng 1, nghiên cứu này sẽ trình bày tóm lƣợc về vấn đề nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, phạm vi và đối tƣợng nghiên cứu, ý nghĩa nghiên cứu và kết cấu của nghiên cứu. Vấn đề nghiên cứu Tăng trƣởng kinh tế là một trong những vấn đề trọng tâm của kinh tế học vì tầm quan trọng của tăng trƣởng kinh tế tới các khía cạnh khác nhau của xã hội.

Theo Perkins (2001), muốn phát triển kinh tế và xã hội thì điều kiện tiên quyết là phải có tăng trƣởng kinh tế. Tăng trƣởng kinh tế đƣợc mô tả trong nhiều mô hình kinh tế học, điển hình nhƣ mô hình của Cobb – Douglas (1976), Solow (1956), Keynes (2007), Harrod – Domar (1948), Mankiw, Romer và Weil (1992). Các mô hình này đều đề cập tới nguồn gốc của tăng trƣởng chủ yếu bao hàm các nguồn lực nhƣ vốn, lao động, vốn con ngƣời, công nghệ … Nhìn rộng ra, các nguồn lực này thuộc về một hoặc một số thực thể trong nền kinh tế. Các thực thể này đều có những đóng góp nhất định tới nền kinh tế thông qua nguồn lực mà nó vận hành.

Ví dụ, xét ở khía cạnh nhà nƣớc hoặc chính quyền địa phƣơng, nhà nƣớc hoặc chính quyền địa phƣơng có thể đóng góp tới tăng trƣởng thông qua đầu tƣ nhà nƣớc, chi tiêu chính phủ, chính sách thúc đẩy năng lực cạnh tranh…Hoặc xét khía cạnh doanh nghiệp nƣớc ngoài, các doanh nghiệp này có thể đóng góp tới tăng trƣởng thông qua vốn đầu tƣ hay công nghệ. Ở góc độ doanh nghiệp nói chung trong nền kinh tế, doanh nghiệp và tăng trƣởng kinh tế có mối quan hệ với nhau. Doanh nghiệp trong nền kinh tế là nơi hội tụ phần lớn vốn, con ngƣời, vận dụng và sử dụng nguồn lực của quốc gia tạo ra tích luỹ, và tạo ra tăng trƣởng kinh tế. Các nghiên cứu trƣớc đây đã chỉ ra một số cách thức mà doanh nghiệp có thể đóng góp tới tăng trƣởng kinh tế nhƣ thông qua việc mở rộng quy mô hay thông qua hoạt động phát triển công nghệ (Akugri và ctg, 2015).

Về quy mô, doanh nghiệp có thể đóng góp tới nền kinh tế thông qua việc gia tăng lƣợng tài sản, gia tăng vốn chủ sở hữu, gia tăng doanh thu hay gia tăng lao động (Igberaese, 2013). 1 Chƣơng 1: Giới thiệu Gia tăng quy mô giúp cho doanh nghiệp ít có nguy cơ bị phá sản hơn (Situm, 2014), tăng năng lực cạnh tranh (Moen, 1999), nhận đƣợc nhiều cơ hội kinh doanh và từ đó đóng góp vào tăng trƣởng cho nền kinh tế (Opafunso và Omoseni, 2014). Quy mô của doanh nghiệp thƣờng đƣợc xác định bởi một số tiêu chí nhƣ quy mô về tài sản, quy mô về doanh thu, và quy mô về lao động (Cabral, 1995). Và mỗi loại hình quy mô này có thể có những mức độ đóng góp khác nhau tới tăng trƣởng của nền kinh tế tùy thuộc vào yếu tố loại hình doanh nghiệp, loại hình kinh doanh hay yếu tố địa bàn.

Tại Việt Nam, theo số liệu Tổng cục Thống kê về doanh nghiệp trong năm 2014 (TCTK, 2014) có một số điểm nhấn (i) Thứ nhất, về số lƣợng, có 74,842 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, giảm 2.7% về số doanh nghiệp.