Tác động của quy mô chính phủ đến tăng trưởng kinh tế: Nghiên cứu tại các quốc gia Đông Nam Á

Nghiên cứu tác động của quy mô chính phủ đến tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia Đông Nam Á, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Vũ Thanh Tâm
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Ngọc Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Tác Động Của Quy Mô Chính Phủ Đến Tăng Trưởng Kinh Tế Ở Đông Nam Á
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa của công trình nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 2.1. Cơ sở lý luận về quy mô chính phủ và tăng trưởng kinh tế
• 2.2. Quy mô chính phủ
• 2.3. Tăng trưởng kinh tế
• 2.3.1. Khái niệm tăng trưởng kinh tế
• 2.3.2. Phương pháp đo lường tăng trưởng kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Dữ liệu dùng trong nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Phân tích kết quả nghiên cứu tác động của tổng chi tiêu chính phủ đến tăng trưởng kinh tế ở các nước Đông Nam Á
• 4.2. Phân tích kết quả nghiên cứu tác động của thu ngân sách đến tăng trưởng kinh tế ở các nước Đông Nam Á
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Tổng hợp kết luận từ kết quả nghiên cứu
• 5.2. Một số gợi ý các chính sách
• 5.3. Hạn chế của đề tài và định hướng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của quy mô chính phủ đến tăng trưởng kinh tế

Tác động của quy mô chính phủ đến tăng trưởng kinh tế là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu kinh tế, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á. Nghiên cứu này nhằm làm rõ mối quan hệ giữa hai yếu tố này, từ đó cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách thức mà chính sách tài chính có thể ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế. Các quốc gia trong khu vực này đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc cân bằng giữa chi tiêu công và tăng trưởng bền vững.

1.1. Khái niệm quy mô chính phủ và tăng trưởng kinh tế

Quy mô chính phủ thường được đo lường qua các chỉ tiêu như chi tiêu ngân sách và thu ngân sách. Tăng trưởng kinh tế được định nghĩa là sự gia tăng sản lượng quốc gia, thường được đo bằng GDP. Mối quan hệ giữa hai yếu tố này có thể được phân tích qua các mô hình kinh tế khác nhau.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu này

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa quy mô chính phủ và tăng trưởng kinh tế, mà còn cung cấp những khuyến nghị chính sách cho các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á nhằm tối ưu hóa chi tiêu công và thúc đẩy tăng trưởng.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu quy mô chính phủ

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về tác động kinh tế của quy mô chính phủ, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề và thách thức cần giải quyết. Các quốc gia Đông Nam Á thường gặp khó khăn trong việc xác định mức chi tiêu công hợp lý để không làm giảm tăng trưởng GDP. Việc quản lý ngân sách và nợ công cũng là một thách thức lớn.

2.1. Những khó khăn trong việc đo lường quy mô chính phủ

Việc đo lường quy mô chính phủ có thể gặp khó khăn do sự khác biệt trong cách thức thu thập và báo cáo dữ liệu giữa các quốc gia. Điều này có thể dẫn đến những sai lệch trong phân tích và kết luận.

2.2. Tác động của chính sách tài khóa đến tăng trưởng

Chính sách tài khóa có thể có tác động tích cực hoặc tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế. Việc tăng chi tiêu công không luôn dẫn đến tăng trưởng, mà có thể gây ra nợ công cao và giảm khả năng đầu tư trong tương lai.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của quy mô chính phủ

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp hồi quy để phân tích tác động của quy mô chính phủ đến tăng trưởng kinh tế. Các mô hình hồi quy gộp, tác động cố định và tác động ngẫu nhiên sẽ được áp dụng để đánh giá mối quan hệ này. Dữ liệu sẽ được thu thập từ các quốc gia Đông Nam Á trong giai đoạn 2000-2017.

3.1. Mô hình hồi quy gộp và tác động cố định

Mô hình hồi quy gộp cho phép phân tích dữ liệu từ nhiều quốc gia trong cùng một thời điểm, trong khi mô hình tác động cố định giúp kiểm soát các yếu tố không quan sát được có thể ảnh hưởng đến kết quả.

3.2. Dữ liệu và nguồn thông tin

Dữ liệu sẽ được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy như Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Việc sử dụng dữ liệu lịch sử sẽ giúp tăng tính chính xác của các phân tích.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của quy mô chính phủ

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng quy mô chính phủ có tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế ở một số quốc gia Đông Nam Á. Cụ thể, khi chi tiêu công tăng lên mà không có sự kiểm soát hợp lý, điều này có thể dẫn đến nợ công cao và giảm khả năng đầu tư trong tương lai.

4.1. Phân tích tác động của chi tiêu chính phủ

Chi tiêu chính phủ có thể thúc đẩy tăng trưởng trong ngắn hạn, nhưng nếu không được quản lý tốt, nó có thể dẫn đến những hệ lụy tiêu cực trong dài hạn. Nghiên cứu cho thấy rằng các quốc gia cần phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định tăng chi tiêu công.

4.2. Tác động của thu ngân sách đến tăng trưởng

Thu ngân sách cũng có tác động quan trọng đến tăng trưởng kinh tế. Việc tăng thu ngân sách có thể giúp chính phủ có thêm nguồn lực để đầu tư vào các lĩnh vực quan trọng, từ đó thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

V. Kết luận và khuyến nghị cho tương lai

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng quy mô chính phủ có tác động đáng kể đến tăng trưởng kinh tế ở các quốc gia Đông Nam Á. Để đạt được sự phát triển bền vững, các quốc gia cần phải có những chính sách tài khóa hợp lý, kiểm soát chi tiêu công và tối ưu hóa nguồn thu ngân sách.

5.1. Khuyến nghị chính sách cho các quốc gia Đông Nam Á

Các quốc gia nên xem xét cắt giảm chi tiêu công không cần thiết và tập trung vào các lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao. Đồng thời, cần cải thiện quy trình thu ngân sách để đảm bảo tính bền vững.

5.2. Tương lai của nghiên cứu về quy mô chính phủ

Nghiên cứu về quy mô chính phủ và tăng trưởng kinh tế cần tiếp tục được mở rộng để bao quát nhiều khía cạnh hơn, từ đó cung cấp những giải pháp hiệu quả hơn cho các quốc gia trong khu vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tăng trưởng kinh tế và ổn định vĩ mô luôn là vấn đề trọng tâm được các quốc gia quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh năng suất lao động tại nhiều nước phát triển có xu hướng giảm sút. Ở khu vực Đông Nam Á, quy mô chính phủ ngày càng mở rộng đặt ra câu hỏi về tác động của chi tiêu công và thu ngân sách đến tăng trưởng kinh tế. Theo ước tính, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người tại các quốc gia ASEAN trong giai đoạn 2007-2017 dao động trung bình khoảng 3%, với sự biến động lớn do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008-2009. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ tác động của quy mô chính phủ, được đo lường qua thu và chi ngân sách, đến tăng trưởng kinh tế, đồng thời đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp cho khu vực này trong giai đoạn 2010-2016. Nghiên cứu tập trung vào 10 quốc gia Đông Nam Á, sử dụng dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới, IMF và ADB, nhằm cung cấp cái nhìn đa chiều và bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ này, góp phần hỗ trợ hoạch định chính sách tài khóa hiệu quả, thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế về tăng trưởng và quy mô chính phủ, bao gồm:

• Mô hình Lewis (1954): Nhấn mạnh vai trò của lao động trong tăng trưởng kinh tế, với đường cong tổng sản phẩm thể hiện mối quan hệ giữa lao động và sản lượng trong khu vực nông nghiệp và công nghiệp.
• Mô hình Solow (1956): Cho rằng vốn đầu tư chỉ tác động đến tăng trưởng ngắn hạn, trong khi công nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng dài hạn.
• Lý thuyết tăng trưởng nội sinh: Tập trung vào vai trò của vốn con người, kiến thức và hiệu quả sản xuất (TEF) trong thúc đẩy tăng trưởng liên tục.
• Mô hình Barro (1990): Phân tích mối quan hệ giữa chi tiêu chính phủ, thuế và tăng trưởng kinh tế, đề xuất rằng chi tiêu chính phủ chỉ thúc đẩy tăng trưởng khi hiệu quả chi tiêu vượt quá chi phí thuế.
• Đường cong Rahn: Mô tả mối quan hệ phi tuyến giữa quy mô chi tiêu chính phủ và tăng trưởng kinh tế, với điểm tối ưu chi tiêu khoảng 15-25% GDP.

Các khái niệm chính bao gồm: quy mô chính phủ (đo bằng tỷ lệ thu và chi ngân sách trên GDP), tăng trưởng kinh tế (tốc độ tăng GDP bình quân đầu người), vốn con người (chỉ số HDI), tốc độ tăng dân số và độ mở thương mại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng (panel data) với cỡ mẫu gồm 10 quốc gia Đông Nam Á trong giai đoạn 2007-2017. Các mô hình hồi quy được áp dụng gồm:

• Mô hình hồi quy gộp (Pooled Ordinary Least Squares - POLS)
• Mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model - FEM)
• Mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model - REM)

Các kiểm định Hausman, kiểm định nhân tử Lagrange và kiểm định tham số đồng thời được sử dụng để lựa chọn mô hình phù hợp nhất. Dữ liệu thu thập từ các nguồn uy tín như Ngân hàng Thế giới, IMF và ADB. Các biến kiểm soát bao gồm tốc độ tăng dân số, chỉ số vốn con người (HDI), độ mở thương mại nhằm hạn chế hiện tượng nội sinh và tăng tính chính xác cho mô hình. Kỹ thuật thêm bớt biến giải thích (forward-backward) được sử dụng để tối ưu hóa số quan sát và kiểm tra tính ổn định của các ước lượng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của chi tiêu chính phủ đến tăng trưởng kinh tế:
   Kết quả hồi quy cho thấy chi tiêu chính phủ có tác động âm đến tăng trưởng kinh tế với hệ số hồi quy âm và có ý nghĩa thống kê ở mức 1% trong mô hình tác động cố định (hệ số khoảng -0.0238). Điều này cho thấy việc tăng chi tiêu công có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người tại các quốc gia Đông Nam Á.

2. Tác động của thu ngân sách đến tăng trưởng kinh tế:
   Thu ngân sách cũng thể hiện tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế, với hệ số hồi quy âm và có ý nghĩa thống kê từ 1% đến 10% tùy mô hình (ví dụ, hệ số -0.2253 trong mô hình tác động cố định). Việc tăng thuế và các khoản thu khác có thể tạo áp lực lên doanh nghiệp và người dân, làm giảm động lực sản xuất và tiêu dùng.

3. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát:

   • Tốc độ tăng dân số có tác động âm đến tăng trưởng kinh tế, với hệ số khoảng -1.9 và ý nghĩa thống kê ở mức 5%, phản ánh áp lực dân số lớn làm giảm hiệu quả phát triển kinh tế.
   • Chỉ số vốn con người (HDI) cũng có tác động âm trong một số mô hình, điều này có thể do dữ liệu nghiên cứu chủ yếu tập trung vào các quốc gia đang phát triển, nơi các yếu tố xã hội và kinh tế phức tạp ảnh hưởng đến tăng trưởng.
   • Độ mở thương mại có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê ở mức 10%, cho thấy hội nhập kinh tế quốc tế góp phần thúc đẩy tăng trưởng.

4. Tổng sản phẩm bình quân đầu người:
   Hệ số hồi quy gần bằng 0, cho thấy GDP bình quân đầu người không có tác động đáng kể đến tốc độ tăng trưởng trong giai đoạn nghiên cứu.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết đường cong Rahn và các nghiên cứu thực nghiệm trước đây, cho thấy quy mô chính phủ quá lớn có thể làm giảm hiệu quả phân bổ nguồn lực, chuyển dịch từ khu vực sản xuất hiệu quả sang khu vực công kém hiệu quả. Việc tăng thu ngân sách đồng thời tạo ra "cú sốc" thuế làm giảm động lực đầu tư và tiêu dùng, ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng. Tác động âm của tốc độ tăng dân số phản ánh áp lực xã hội và kinh tế khi dân số tăng nhanh vượt quá khả năng cung ứng dịch vụ và việc làm. Mặc dù vốn con người thường được xem là nhân tố tích cực, kết quả âm có thể do sự khác biệt trong chất lượng giáo dục, sức khỏe hoặc các yếu tố xã hội khác chưa được phản ánh đầy đủ trong chỉ số HDI. Độ mở thương mại tích cực khẳng định vai trò của hội nhập kinh tế trong thúc đẩy tăng trưởng khu vực. Các kết quả này có thể được minh họa qua biểu đồ hồi quy thể hiện mối quan hệ âm giữa chi tiêu chính phủ và tăng trưởng, cũng như bảng so sánh các hệ số hồi quy giữa các mô hình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cắt giảm chi tiêu công không hiệu quả:
   Thực hiện rà soát, đánh giá và loại bỏ các khoản chi tiêu công chưa cần thiết hoặc kém hiệu quả, đặc biệt các dự án đầu tư chưa khởi công hoặc có hiệu quả thấp. Mục tiêu giảm tỷ lệ chi tiêu công trên GDP về mức tối ưu trong vòng 3-5 năm, do Bộ Tài chính phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện.

2. Cải thiện nguồn thu ngân sách bền vững:
   Tăng cường quản lý thuế, chống thất thu và mở rộng cơ sở thuế một cách hiệu quả, đồng thời cân nhắc giảm thuế suất để kích thích sản xuất và tiêu dùng. Thực hiện trong vòng 2 năm với sự phối hợp của Tổng cục Thuế và các cơ quan tài chính.

3. Khai thác nguồn lao động trẻ:
   Tập trung phát triển kỹ năng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ nhằm tăng năng suất lao động và giá trị gia tăng trong sản xuất. Đề xuất các chương trình đào tạo nghề và giáo dục trong 5 năm tới do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì.

4. Thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế:
   Mở rộng và nâng cao hiệu quả các hiệp định thương mại song phương và đa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho xuất nhập khẩu, tăng cường hợp tác kinh tế khu vực. Thực hiện liên tục, do Bộ Công Thương và Bộ Ngoại giao phối hợp triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tài khóa:
   Giúp hiểu rõ tác động của quy mô chính phủ đến tăng trưởng kinh tế, từ đó xây dựng chính sách chi tiêu và thu ngân sách hợp lý, cân bằng giữa phát triển và bền vững tài chính công.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô và phát triển:
   Cung cấp dữ liệu thực nghiệm và mô hình phân tích về mối quan hệ giữa chi tiêu công, thu ngân sách và tăng trưởng kinh tế trong khu vực Đông Nam Á, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo.

3. Các tổ chức tài chính quốc tế và ngân hàng phát triển:
   Hỗ trợ đánh giá hiệu quả chính sách tài khóa của các quốc gia thành viên ASEAN, từ đó đề xuất các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và tài chính phù hợp.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư:
   Hiểu rõ bối cảnh chính sách tài khóa và tác động của quy mô chính phủ đến môi trường kinh doanh, giúp đưa ra quyết định đầu tư và phát triển kinh doanh hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô chính phủ được đo lường như thế nào trong nghiên cứu này?
   Quy mô chính phủ được đo bằng tỷ lệ thu ngân sách và chi tiêu chính phủ trên GDP, phản ánh mức độ can thiệp và hoạt động tài chính của nhà nước trong nền kinh tế.

2. Tại sao chi tiêu chính phủ lại có tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế?
   Chi tiêu công quá lớn có thể làm dịch chuyển nguồn lực từ khu vực tư nhân hiệu quả sang khu vực công kém hiệu quả, gây lãng phí và giảm động lực sản xuất, từ đó làm chậm tăng trưởng.

3. Tác động của thu ngân sách đến tăng trưởng kinh tế như thế nào?
   Thu ngân sách tăng cao, đặc biệt qua thuế, có thể tạo áp lực lên doanh nghiệp và người dân, làm giảm đầu tư và tiêu dùng, dẫn đến tác động tiêu cực đến tăng trưởng.

4. Vì sao chỉ số vốn con người (HDI) lại có tác động âm trong một số mô hình?
   Có thể do dữ liệu tập trung vào các quốc gia đang phát triển, nơi chất lượng giáo dục và sức khỏe chưa đồng đều, hoặc các yếu tố xã hội khác ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực.

5. Làm thế nào để cải thiện tác động của quy mô chính phủ đến tăng trưởng kinh tế?
   Cần cắt giảm chi tiêu công không hiệu quả, cải thiện quản lý thu ngân sách, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế nhằm tạo môi trường thuận lợi cho tăng trưởng bền vững.

Kết luận

• Quy mô chính phủ, đo bằng thu và chi ngân sách trên GDP, có tác động âm đến tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia Đông Nam Á trong giai đoạn 2007-2017.
• Tốc độ tăng dân số và chỉ số vốn con người cũng có ảnh hưởng kiềm hãm tăng trưởng, trong khi độ mở thương mại đóng vai trò tích cực.
• Kết quả nghiên cứu khẳng định cần kiểm soát chặt chẽ chi tiêu công và cải thiện hiệu quả thu ngân sách để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
• Các chính sách đề xuất bao gồm cắt giảm chi tiêu không hiệu quả, nâng cao quản lý thuế, phát triển nguồn nhân lực trẻ và đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế.
• Nghiên cứu mở hướng cho các bước tiếp theo trong việc phân tích chi tiết cơ cấu chi tiêu công và tác động của từng loại thuế đến tăng trưởng kinh tế khu vực ASEAN.

Để tiếp tục phát triển nghiên cứu và ứng dụng chính sách, các nhà hoạch định và chuyên gia kinh tế được khuyến khích tham khảo và áp dụng các kết quả, giải pháp từ luận văn này nhằm góp phần ổn định và phát triển kinh tế vĩ mô bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu vấn đề nghiên cứu Chương 2: Tổng quan lý thuyết và các công trình nghiên cứu trước đây liên quan đến đề tài. Chương 3: Mô hình và phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Chương 5: Kết luận và khuyến nghị. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 2.1 Cơ sở lý luận về quy mô chính phủ và tăng trưởng kinh tế 2. Quy mô chính phủ Quy mô kinh tế là đại lượng được dùng để so sánh độ lớn nền kinh tế của các quốc gia.

Có nhiều cách khác nhau để đo lường quy mô kinh tế. Tuy nhiên, phương pháp cơ bản nhất là sử dụng các chỉ tiêu kinh tế để so sánh như: tổng sản phẩm quốc nội GDP, tổng sản phẩm quốc dân GNP. Lí do chọn GDP làm cơ sở để so sánh vì: a) GDP đo lường tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ cuối cùng được sản xuất trong biên giới của một quốc gia nhất định. Đây là phương pháp phổ biến nhất để đo lường đầu ra của nền kinh tế và do đó được coi là thước đo kích thước của một nền kinh tế; b) GDP còn được định nghĩa là tổng tất cả tiêu dùng của hộ gia đình, tất cả các đầu tư của các doanh nghiệp và tất cả khoản chi của chính phủ, cộng với xuất khẩu ròng của một quốc gia.

Ngược lại GNP được định nghĩa là tổng giá trị bằng tiền của các sản phẩm cuối cùng và dịch vụ mà công dân của một nước làm ra trong một khoảng thời gian nào đó, thông thường là một năm tài chính, không kể làm ra trong một nước hay ngoài nước. Tương tự với cách tiếp cận này thì quy mô chính phủ cũng được xem như là đại lượng kinh tế để so sánh độ lớn của chính phủ các quốc gia với nhau. Khác với quy mô kinh tế, quy mô chính phủ được đo lường bằng nhiều cách khác nhau. Tùy vào phương pháp, mục đích của nghiên cứu thì các chỉ tiêu sẽ được lựa chọn thích hợp.

Cụ thể theo nghiên cứu của Thanh (2015) thì quy mô chính phủ được đo lường bằng 4 chỉ tiêu: chi tiêu ngân sách cấp tỉnh/tổng sản phẩm trong tỉnh (GPP), Thu ngân sách cấp tỉnh/GPP, chi tiêu bình quân đầu người và thu bình quân đầu người của ngân sách cấp tỉnh. Nghiên cứu của Esmaiel Abounoori & Younes Nademi (2010) lại sử dụng 3 chỉ tiêu để đo lường quy mô chính phủ: Tổng chi tiêu chính phủ/GDP, chi thường xuyên/GDP, Chi đầu tư/GDP. Ngược lại, các tác giả Dimitar Chobanov và Mladenova (2009), Salma Keshtkaran, Khosrow Piraee, Farzane Bagheri (2012), Engen Skinner (1991), LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. DiPeitro & Emmanuel Anoruo (2011) sử dụng chỉ tiêu: Chi tiêu chính phủ/ GDP để đo lường.

Nghiên cứu của Marc Labonte (2010) cho rằng quy mô chính phủ được thể hiện ở một số đơn vị đo lường khác nhau như: đo bằng tiền, một tỷ lệ phần tram của GDP hay bình quân đầu người. Vì vậy, trên cơ sở đó Marc Labonte đo lường độ lớn của quy mô chính phủ như sau: số lao động phục vụ cho khu vực công, chi tiêu của chính phủ, thu của chính phủ.2 Tăng trưởng kinh tế. Khái niệm tăng trưởng kinh tế. Tăng trưởng kinh tế được định nghĩa là sự gia tăng về quy mô sản lượng của một quốc gia hay quy mô sản lượng quốc gia trên đầu người trong một khoảng thời gian nhất định.

Theo định nghĩa trên, thì khi lấy chênh lệch giữa quy mô sản lượng của năm nay so với năm trước thì ta có mức tăng trưởng. Hơn nữa, việc lấy chênh lệch giữa quy mô sản lượng trên đầu người giữa năm này với năm khác cũng được xem là tăng trưởng nếu mức tăng của quy mô sản lượng cao hơn mức tăng dân số. Qua đó cũng cho thấy vì sao các nước đang phát triển hầu như kiểm soát gia tăng dân số để đảm bảo mức tăng trưởng của quy mô sản lượng trên đầu người phản ánh đúng mức tăng trưởng của toàn bộ nền kinh tế.2 Phương pháp đo lường tăng trưởng kinh tế Người ta thường sử dụng 03 thước đo GDP, GNP, PCI để đo lường tăng trưởng kinh tế, cụ thể như sau: Tốc độ tăng của tổng sản phẩm quốc nội (GDP): Trong đó GDP là giá trị tính bằng tiền của toàn bộ sản phẩm và dịch vụ cuối cùng được tạo ra trên phạm vi lãnh thổ của một quốc gia trong một khoảng thời gian nhất định thường là 1 năm. Tốc độ tăng của tổng sản phẩm quốc dân (GNP): Trong đó GNP là giá trị tính bằng tiền của tất cả sản phẩm và dịch vụ cuối được sản xuất ra bởi công dân của một nước trong một khoảng thời gian nhất định thường là 1 năm.

Tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người (PCI): Trong đó thu nhập bình LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 quân đầu người là tổng sản lượng quốc gia chia cho tổng dân số của quốc gia đó. Thước đo này cho thấy sự khác biệt giữa thu nhập của người dân giữa các quốc gia.3 Một số lý thuyết về tăng trưởng kinh tế. Lý thuyết tăng trưởng kinh tế được xây dựng dọc theo chiều dài lịch sử phát triển các lý thuyết kinh tế học. Các lý thuyết bàn đầu của tăng trưởng kinh tế có thể kể đến là lý thuyết của Ricardo năm 1817, sau đó là các mô hình của Lewis (1954), mô hinh Harrord – Domar (1947) và mô hình của Solow (1956).

Đây có thể xem là những bước phát triển bền vững của lý thuyết tăng trưởng kinh tế. Mô hình Ricardo (1817) David Ricardo (1772 – 1823) là nhà kinh tế học người Anh, ông đã đặt những nền móng đầu tiên về tăng trưởng kinh tế. Ông đã đóng góp xây dựng lý thuyết giá trị, lợi thế so sánh, quy luật năng suất biên giảm dần và địa tô. Theo lý luận của Ricardo, đất là sản phẩm của tự nhiên và có giới hạn và giới hạn này là tuyệt đối.

Điều này dẫn đến một thừa nhận tất yếu đó là đất là tài nguyên khan hiếm của xã hội và nó có ảnh hưởng trực tiếp đến 2 khu vực sản xuất nông nghiệp và công nghiệp. Cụ thể, Ricardo đã lý luận rằng giới hạn sản xuất nông nghiệp ảnh hưởng đến thay đổi sản lượng nông nghiệp, mặt khác tăng sản lượng còn gọi là tăng trưởng. Vì vậy, giới hạn đất sản xuất nông nghiệp ảnh hưởng tới tăng trưởng nông nghiệp. Thêm vào đó, ở khu vực công nghiệp, đây là khu vực chịu ảnh hưởng từ khu vực nông nghiệp, do giới hạn về đất sản xuất ở khu vực nông nghiệp, chi phí sản xuất công nghiệp tăng.

Điều này làm tăng chi phí sản xuất hàng hóa, do chi phí nguyên liệu đầu vào từ công nghiệp tăng, nó dẫn đến một kết quả tất yêu đó là giá hàng hóa tăng cao và gây ra lạm phát. Khi lạm phát xảy ra, thì tiền lương thực của công nhân nhận về giảm, điều này thúc đẩy các tổ chức công đoàn đấu tranh đòi tăng lương cho công nhân. Tuy nhiên, lương chính là một yếu tố chi phí sản xuất công nghiệp và khi lương tăng thì cùng kéo theo chi phí sản xuất tăng. Hậu quả là sản lượng công nghiệp sẽ giảm.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Theo cách lập luận này của Ricardo, giới hạn về đất (Resources) ảnh hưởng đến sản lượng của nông nghiệp và công nghiệp. Thêm vào đó, nông nghiệp và công nghiệp được xem là đại diện của tổng sản lượng quốc gia. Vì vậy, giới hạn đất (Resources) ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Mô hình Lewis (1954) William Arthur Lewis (1915 – 1991) là nhà kinh tế học người Anh, ông đạt giải Nobel kinh tế năm 1979 với những đóng góp về mô hình hai khu vực, lý thuyết phát triển kinh tế với cung lao động.

Theo Lewis thì lao động chính là yếu tố tác động mạnh mẽ lên tăng trưởng kinh tế, và để chứng minh cho nhận định của mình, ông đã xây dựng đường TPA (Total Products of Agriculture) của khu vực nông nghiệp. Tính chất của đường biểu diễn này là một đường biểu diễn quan hệ dương giữa số lượng lao động trong nền kinh tế và tổng sản lượng theo quy luật giá trị sản lượng biên giảm dần. Như vậy nếu giả định, khu vực nông nghiệp đang ở trạng thái cân bằng với số lượng lao động là L0 và tổng sản lượng là Y0 thì khi L0 tăng lên L1 (L1>L0) thì Y0 sẽ tăng lên Y1 (với Y1>Y0). Điều này cho thấy rằng lao động là yếu tố tác động lên tăng trưởng nông nghiệp.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Đường cong tổng sản phẩm theo mô hình Lewis Nguồn: Todaro & Smith (2003) Trong công nghiệp, với yếu vốn (Capital) cho trước K1 thì ta có L1 tương ứng là điểm cân bằng. Khi lao động dồi dao từ khu vực nông nghiệp dịch chuyển qua khu vực công nghiệp, thì ngay lập tức cung lao động tăng làm giảm chi phí sản xuất, điều này làm gia tăng lợi nhuận cho các nhà sản xuất, chính nguồn lợi nhuận này được dùng tái đầu tư lại và nó là tác nhân gia tăng vốn lên K2 tương ứng với nguồn lao động L2. Kết quả là, ta thấy rất rõ được tác động của lao động lên khu vực công nghiệp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Đường cong tổng sản phẩm theo mô hình Lewis trong công nghiệp Nguồn: Todaro & Smith (2003) Chúng ta thấy rằng ở cả nông nghiệp và công nghiệp, theo các lập luận của Lewis thì lao động là yếu tố tác động lên cả hai khu vực này.

Hay nói tóm lại, khi lao động thay đổi sẽ tác động lên tăng trưởng kinh tế. Mô hình Solow (1956) Robert Merton Solow là nhà kinh tế người Mỹ rất nổi tiếng với giải Nobel kinh tế năm 1987 và đóng góp của ông chủ yếu ở mô hình tăng trưởng kinh tế. Với mô hình của Solow, ông lập luận rằng vốn chỉ có tác động đến tăng trưởng trong ngắn hạn và trong dài hạn thì yếu tố công nghệ mới là nhân tố sống còn của tăng trưởng kinh tế. Điều này thể hiện rõ Solow là người theo chủ nghĩa Keynes mới (kết hợp Keynes và Tân cổ điển).

Để minh chứng cho lập luận của mình, Solow đã xây dựng mô hình như hình bên dưới với giả định ban đầu nền kinh tế ở vị trí cân bằng với mức vốn trên lao động (K/L)0 và mức sản lượng trên lao động là (Y/L)0 theo đường sản lượng Y(t).