Tác động của quy định an toàn thực phẩm đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam của DANG THI LY LY

Chuyên khảo phân tích Microsoft word thesis dang thi ly ly vnp 19 v3, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Dang Thi Ly Ly
• Người hướng dẫn: Dr. Nguyen Hoang Bao
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Tác Động Của Quy Định An Toàn Thực Phẩm Đến Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ABSTRACT
• ACKNOWLEDGEMENT
• TABLE OF CONTENTS
• 1. Problem statement
• 2. Significance of study
• 3. Research objective
• 4. Research question
• 5. Scope of study
• 6. Structure of thesis
• 7. FOOD SAFETY REGULATIONS AND VIETNAM SEAFOOD EXPORTS
• 7.1. Food safety and policy context
• 7.1.1. Food safety
• 7.1.2. Hazard Analysis & Critical Control Points (HACCP)
• 7.1.3. European laws
• 7.1.4. Japan laws
• 7.2. Overview of seafood sector in Vietnam
• 7.3. Evidence of food safety standards (SPS Agreement and technical barrier) impact on Vietnam exports
• LIST OF APPENDICES

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của quy định an toàn thực phẩm đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam

Quy định an toàn thực phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc định hình xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Ngành thủy sản Việt Nam đã có những bước tiến lớn trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, những quy định này cũng đặt ra nhiều thách thức cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn mở ra cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế.

1.1. Quy định an toàn thực phẩm và vai trò của nó trong xuất khẩu thủy sản

Quy định an toàn thực phẩm bao gồm các tiêu chuẩn và quy trình nhằm đảm bảo sản phẩm thủy sản không gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng. Các quy định này thường được áp dụng bởi các quốc gia nhập khẩu, yêu cầu sản phẩm phải đạt tiêu chuẩn chất lượng cao.

1.2. Tình hình xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong bối cảnh quy định an toàn thực phẩm

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm qua, nhưng vẫn gặp khó khăn do các quy định an toàn thực phẩm ngày càng nghiêm ngặt từ các thị trường lớn như EU, Mỹ và Nhật Bản.

II. Những thách thức mà quy định an toàn thực phẩm đặt ra cho xuất khẩu thủy sản

Các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức do quy định an toàn thực phẩm. Những thách thức này bao gồm việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất, cũng như việc đào tạo nhân lực. Nếu không đáp ứng được các yêu cầu này, doanh nghiệp có thể mất thị phần trên thị trường quốc tế.

2.1. Khó khăn trong việc tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế

Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc hiểu và áp dụng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc tế, dẫn đến việc không thể xuất khẩu sản phẩm sang các thị trường khó tính.

2.2. Chi phí đầu tư cho công nghệ và quy trình sản xuất

Để đáp ứng các quy định an toàn thực phẩm, doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ hiện đại và cải tiến quy trình sản xuất, điều này có thể tạo ra gánh nặng tài chính lớn.

III. Phương pháp cải thiện chất lượng thủy sản để đáp ứng quy định an toàn thực phẩm

Để nâng cao chất lượng thủy sản và đáp ứng các quy định an toàn thực phẩm, các doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp quản lý chất lượng hiệu quả. Việc áp dụng hệ thống HACCP và các tiêu chuẩn quốc tế sẽ giúp cải thiện quy trình sản xuất và đảm bảo an toàn thực phẩm.

3.1. Áp dụng hệ thống HACCP trong sản xuất thủy sản

Hệ thống HACCP giúp xác định và kiểm soát các mối nguy trong quá trình sản xuất thủy sản, từ đó đảm bảo sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng.

3.2. Đào tạo nhân lực về an toàn thực phẩm

Đào tạo nhân lực là yếu tố quan trọng để nâng cao nhận thức và kỹ năng trong việc tuân thủ các quy định an toàn thực phẩm, từ đó cải thiện chất lượng sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quy định an toàn thực phẩm

Nghiên cứu cho thấy rằng việc tuân thủ quy định an toàn thực phẩm không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh cho các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản. Các doanh nghiệp đã có những bước tiến đáng kể trong việc cải thiện quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng quy định an toàn thực phẩm

Nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận sự gia tăng doanh thu và thị phần sau khi áp dụng các quy định an toàn thực phẩm, cho thấy tầm quan trọng của việc tuân thủ các tiêu chuẩn này.

4.2. Các nghiên cứu điển hình về thành công trong xuất khẩu thủy sản

Một số doanh nghiệp đã thành công trong việc xuất khẩu sang các thị trường khó tính nhờ vào việc cải thiện chất lượng sản phẩm và tuân thủ các quy định an toàn thực phẩm.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam

Tương lai của xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc vào khả năng đáp ứng các quy định an toàn thực phẩm. Các doanh nghiệp cần tiếp tục cải thiện chất lượng sản phẩm và quy trình sản xuất để duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu. Việc hợp tác với các tổ chức quốc tế và áp dụng công nghệ mới sẽ là chìa khóa cho sự phát triển bền vững của ngành thủy sản.

5.1. Triển vọng phát triển ngành thủy sản Việt Nam

Ngành thủy sản Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển, nhưng cần phải chú trọng đến việc nâng cao chất lượng và tuân thủ các quy định an toàn thực phẩm.

5.2. Các khuyến nghị cho doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản

Doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ, đào tạo nhân lực và cải thiện quy trình sản xuất để đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao từ thị trường quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành thủy sản đóng vai trò là một trong bốn trụ cột xuất khẩu quan trọng nhất của nền kinh tế Việt Nam, đóng góp trung bình từ 4% đến 5% GDP quốc gia và tạo sinh kế cho hơn 5 triệu lao động trực tiếp. Năm 2014, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của nước ta đã vượt mốc 7,8 tỷ USD, khẳng định vị thế vững chắc của Việt Nam trong nhóm 49% giá trị xuất khẩu thủy sản toàn cầu đến từ các quốc gia đang phát triển. Tuy nhiên, trước bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và sự hình thành của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, rào cản phi thuế quan, đặc biệt là các quy định về an toàn thực phẩm và biện pháp vệ sinh dịch tễ (SPS), đang trở thành thách thức sống còn đối với sản phẩm thủy sản Việt Nam.

Nghiên cứu của tác giả Đặng Thị Ly Ly tập trung phân tích tác động của các quy định an toàn thực phẩm đối với hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang 17 quốc gia đối tác trọng điểm trong giai đoạn 16 năm từ năm 1997 đến năm 2012. Ba thị trường lớn nhất được đưa vào trọng tâm phân tích gồm Hoa Kỳ, Nhật Bản và khối 15 quốc gia Liên minh châu Âu (EU-15) – những khu vực hiện chiếm tới 70% tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.

Mục tiêu cốt lõi của đề tài là lượng hóa mức độ ảnh hưởng của các rào cản kỹ thuật này dựa trên mô hình kinh tế lượng, đồng thời xác định các yếu tố nền tảng chi phối như quy mô kinh tế (GDP), tỷ giá hối đoái song phương và khoảng cách địa lý. Đóng góp nổi bật của công trình là việc chỉ ra tiềm năng thương mại chưa được khai thác hết tại các thị trường phát triển, cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 8% đến 10%/năm theo Quyết định 332/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng mô hình trọng lực trong thương mại quốc tế (Gravity Model) làm nền tảng lý thuyết chủ đạo. Khởi xướng bởi Tinbergen vào năm 1962 dựa trên định luật vạn vật hấp dẫn của Newton, mô hình này giải thích lưu lượng thương mại song phương tỷ lệ thuận với quy mô kinh tế của hai quốc gia (đo bằng GDP) và tỷ lệ nghịch với khoảng cách địa lý. Tiếp nối nền tảng đó, luận văn tích hợp các bước phát triển lý thuyết hiện đại bao gồm lý thuyết xuất xứ sản phẩm của Anderson (năm 1979), mô hình cạnh tranh độc quyền và thương mại nội ngành của Helpman và Krugman (năm 1985), cùng mô hình lực cản thương mại đa phương của Anderson và van Wincoop (năm 2003).

Khung lý thuyết của đề tài tập trung vào ba khái niệm cốt lõi:

• Biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS): Các rào cản kỹ thuật mang tính bắt buộc nhằm bảo vệ sức khỏe con người, động vật và môi trường sinh thái.
• Hệ thống phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn (HACCP): Tiêu chuẩn quản trị chuỗi cung ứng bắt buộc do Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) áp dụng từ năm 1997, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và phòng ngừa rủi ro từ khâu nuôi trồng đến bàn ăn.
• Giới hạn hiệu năng yêu cầu tối thiểu (MRPL) và mức dư lượng tối đa (MRL): Tiêu chuẩn nghiêm ngặt của EU và Nhật Bản, điển hình là quy định cấm tuyệt đối kháng sinh Chloramphenicol với ngưỡng phát hiện cực thấp 0,3 microgram/kg và Nitrofuran ở mức 13 microgram/kg theo Quyết định 2003/181/EC của Ủy ban châu Âu.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích định lượng với dữ liệu bảng (Panel Data) bao gồm 237 quan sát thực tế thu thập từ 17 quốc gia đối tác trong giai đoạn 1997 - 2012. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các tổ chức uy tín hàng đầu: Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO), Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Trung tâm Thông tin và Dự báo Quốc tế Pháp (CEPII). Phương pháp chọn mẫu chủ đích được áp dụng nhằm bao quát 17 đối tác thương mại lớn nhất đại diện cho hơn 70% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.

Quy trình kinh tế lượng được tiến hành tuần tự qua các bước: kiểm định Breusch-Pagan Lagrange Multiplier để lựa chọn giữa mô hình gộp (Pooled OLS) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM), tiếp theo là kiểm định Hausman nhằm đưa ra quyết định tối ưu giữa mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Kết quả kiểm định Hausman đạt giá trị Chi-square bằng 34,00 với mức ý nghĩa p < 0,01, khẳng định mô hình tác động cố định (FEM) là phương pháp phân tích phù hợp và chuẩn xác nhất để xử lý các đặc trưng không quan sát được thay đổi theo thời gian giữa các quốc gia nhập khẩu. Ngoài ra, tác giả ứng dụng phương pháp của Jakab (năm 2001) để tính toán tốc độ hội tụ và sai số thương mại, từ đó dự báo tiềm năng mở rộng thị trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mô hình hồi quy bảng thực nghiệm đã đem lại các kết quả có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao:

• Vai trò "chất xúc tác" của quy định an toàn thực phẩm: Trong mô hình tác động cố định theo quốc gia nhập khẩu, biến quy định an toàn thực phẩm có ý nghĩa thống kê ở mức 1% với hệ số dương đạt +0,334. Điều này cho thấy khi các rào cản an toàn thực phẩm được ban hành, xuất khẩu thủy sản Việt Nam không bị suy giảm mà ngược lại có xu hướng gia tăng trong dài hạn. Rào cản kỹ thuật đóng vai trò như một cú hích thúc đẩy các doanh nghiệp nội địa nâng cấp dây chuyền chế biến và chuẩn hóa vùng nuôi.
• Tác động tích cực của tỷ giá hối đoái song phương: Biến tỷ giá hối đoái có ý nghĩa thống kê ở mức 1% với hệ số dương +0,090. Khi đồng Việt Nam (VND) giảm giá 1% so với đồng tiền của đối tác thương mại, giá trị xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường đó tăng trung bình khoảng 0,09%, củng cố lợi thế cạnh tranh về giá của thủy sản chế biến.
• Tính không có ý nghĩa của GDP đối tác và khoảng cách địa lý: Biến GDP của nước nhập khẩu mang hệ số âm (-0,295) nhưng không có ý nghĩa thống kê (p > 0,10). Tương tự, biến khoảng cách địa lý trong mô hình ngẫu nhiên đạt p = 0,050 và không thể hiện tác động cản trở thương mại rõ rệt. Kết quả này phản ánh nhu cầu nhập khẩu thủy sản phụ thuộc vào thị hiếu và sự phù hợp tiêu chuẩn chất lượng hơn là độ giàu có hay khoảng cách địa lý đơn thuần.
• Tiềm năng hội tụ thương mại vượt trội tại EU-15: Kết quả ước lượng tiềm năng thương mại chỉ ra rằng có 10 trên tổng số 17 quốc gia đối tác ghi nhận hiện tượng hội tụ thương mại (tốc độ hội tụ và sai số thương mại trái dấu), và toàn bộ 10 quốc gia này đều thuộc nhóm EU-15 (như Bỉ, Tây Ban Nha, Vương quốc Anh, Đức, Pháp).

Thảo luận kết quả

Kết quả ước lượng cho thấy một quy luật phát triển kinh tế đáng chú ý: các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt không đơn thuần là rào cản bảo hộ mà hoạt động như một chất xúc tác nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong giai đoạn 2001 - 2003, khi EU áp dụng cơ chế kiểm soát không khoan nhượng đối với dư lượng kháng sinh, 76 lô hàng thủy sản Việt Nam đã bị tiêu hủy, gây thiệt hại hơn 15 triệu USD. Tương tự, các lệnh cấm cá da trơn tại 3 bang của Hoa Kỳ năm 2005 gây tổn thất 300.000 USD, hay các cảnh báo dư lượng Ethoxyquin tại Nhật Bản năm 2007 đe dọa mất hơn 1 triệu USD doanh thu.

Tuy nhiên, trước sức ép đó, ngành thủy sản Việt Nam đã thực hiện cuộc tái cấu trúc toàn diện, áp dụng chứng nhận HACCP, GlobalGAP và tiêu chuẩn ngành khắt khe. Dữ liệu thực nghiệm qua bảng hồi quy tác động cố định và đồ thị phân tích chuỗi thời gian cho thấy kim ngạch xuất khẩu sau mỗi đợt siết chặt quy định đều phục hồi và tăng trưởng mạnh mẽ hơn. Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với kết luận của Anders và Caswell (năm 2009) cũng như Mangelsdorf (năm 2012), khẳng định việc đạt chứng chỉ an toàn là tín hiệu xác nhận chất lượng giúp mở rộng thị phần.

Việc 10 quốc gia EU-15 nằm trong nhóm hội tụ thương mại với thời gian hội tụ ngắn chứng minh rằng thị trường Tây Âu với 501 triệu người tiêu dùng và quy mô GDP 17.000 tỷ USD vẫn còn dư địa rất lớn. Trước đây, thủy sản Việt Nam mới chỉ chiếm khoảng 0,75% tổng kim ngạch nhập khẩu của toàn khối EU, cho thấy tiềm năng tăng trưởng tại đây vượt trội so với tình trạng xuất khẩu vượt mức tại thị trường Hoa Kỳ và Nhật Bản.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tận dụng các hiệp định thương mại tự do và vượt qua rào cản kỹ thuật an toàn thực phẩm, các giải pháp mang tính hành động cao được đề xuất như sau:

• Thiết lập hệ thống kiểm soát chất lượng chuỗi cung ứng khép kín: Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp cùng Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) xây dựng cơ chế liên kết chặt chẽ giữa vùng nuôi trồng và cơ sở chế biến. Mục tiêu cắt giảm 80% số vụ vi phạm dư lượng kháng sinh và hóa chất cấm tại các thị trường nhập khẩu trong lộ trình 2 đến 3 năm tới.
• Tái cấu trúc công nghệ và đầu tư phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế: Doanh nghiệp chế biến thủy sản chủ động đầu tư vốn cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới trang thiết bị phân tích kiểm nghiệm đạt chuẩn MRPL dưới ngưỡng 0,3 microgram/kg. Đồng thời, các doanh nghiệp vừa và nhỏ cần liên kết liên doanh với các đối tác phân phối quốc tế để giải quyết bài toán thiếu hụt vốn đầu tư công nghệ.
• Thực thi chính sách tỷ giá hối đoái linh hoạt hỗ trợ xuất khẩu: Ngân hàng Nhà nước duy trì cơ chế điều hành tỷ giá trung tâm có kiểm soát, đảm bảo đồng nội tệ phản ánh đúng tương quan giá trị thương mại song phương. Biện pháp này hướng tới mục tiêu duy trì đà tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu thủy sản ổn định từ 8% đến 10%/năm.
• Chiến lược đa dạng hóa thị trường tập trung vào khối EU-15: Bộ Công Thương và các cơ quan xúc tiến thương mại triển khai chương trình định vị thương hiệu quốc gia cho thủy sản Việt Nam tại châu Âu. Mục tiêu chiến lược là nâng thị phần xuất khẩu thủy sản của Việt Nam tại khối EU từ mức 0,75% lên khoảng 2% đến 3% trong giai đoạn 5 năm tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn sâu rộng cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách thương mại: Cán bộ thuộc Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Ngân hàng Nhà nước sử dụng kết quả kiểm định mô hình trọng lực để xây dựng chiến lược phát triển kinh tế biển, chính sách tỷ giá và hệ thống pháp lý SPS tương thích với chuẩn mực quốc tế.
• Ban lãnh đạo và chuyên viên quản trị chất lượng tại các doanh nghiệp thủy sản: Hơn 534 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản trên cả nước tham khảo để nắm bắt quy luật biến động của rào cản kỹ thuật tại Hoa Kỳ, Nhật Bản, EU-15, từ đó xây dựng kế hoạch kiểm soát điểm tới hạn HACCP và đầu tư công nghệ chế biến phù hợp.
• Các nhà nghiên cứu và giảng viên kinh tế quốc tế: Học giới chuyên ngành Kinh tế phát triển, Thương mại quốc tế và Kinh tế lượng ứng dụng mô hình dữ liệu bảng, phương pháp kiểm định Hausman và kỹ thuật tính toán tiềm năng hội tụ thương mại làm tài liệu tham khảo giảng dạy và phát triển các đề tài mở rộng.
• Sinh viên và học viên cao học ngành Kinh tế: Người học tìm thấy một cấu trúc luận văn thạc sĩ chuẩn mực quốc tế, cách tích hợp các lý thuyết ngoại thương cổ điển và hiện đại, cùng kỹ năng xử lý dữ liệu bảng chuyên sâu từ các tổ chức quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

• Luận văn sử dụng mô hình kinh tế lượng nào và tại sao lại chọn mô hình đó? Luận văn áp dụng mô hình trọng lực với dữ liệu bảng gồm 237 quan sát của 17 quốc gia giai đoạn 1997 - 2012. Sau khi thực hiện kiểm định Breusch-Pagan và kiểm định Hausman với Chi-square bằng 34,00 (mức ý nghĩa p < 0,01), mô hình tác động cố định (FEM) được khẳng định là phương pháp tối ưu nhất để kiểm soát các đặc trưng cố định riêng biệt giữa các thị trường đối tác.

• Tại sao quy định an toàn thực phẩm lại có tác động tích cực đến xuất khẩu thủy sản? Kết quả hồi quy mô hình cố định cho hệ số dương +0,334 với p < 0,01. Trong dài hạn, các tiêu chuẩn khắt khe từ Mỹ, EU và Nhật Bản đóng vai trò chất xúc tác buộc doanh nghiệp Việt Nam chuẩn hóa quy trình nuôi trồng, loại bỏ hóa chất cấm và nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó xây dựng uy tín thương hiệu và gia tăng sản lượng xuất khẩu bền vững.

• Vì sao khoảng cách địa lý và GDP đối tác không có ý nghĩa thống kê trong mô hình? Hệ số khoảng cách địa lý đạt p = 0,050 và hệ số GDP đối tác đạt p > 0,10, cho thấy không có ý nghĩa thống kê. Trong thương mại thủy sản hiện đại, chi phí logistics và quy mô GDP không mang tính quyết định bằng việc sản phẩm có đáp ứng đúng thị hiếu người tiêu dùng và vượt qua các rào cản kiểm dịch khắt khe của nước nhập khẩu hay không.

• Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng cụ thể như thế nào đến kim ngạch xuất khẩu thủy sản? Biến tỷ giá hối đoái song phương đạt mức ý nghĩa thống kê 1% với hệ số hồi quy dương là +0,090. Điều này chứng minh rằng khi đồng Việt Nam giảm giá 1% so với đồng tiền của nước đối tác nhập khẩu, giá trị xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường đó sẽ tăng tương ứng 0,09% nhờ ưu thế cạnh tranh về giá bán.

• Thị trường xuất khẩu nào mang lại tiềm năng phát triển lớn nhất cho Việt Nam trong tương lai? Phương pháp tính toán tốc độ hội tụ và sai số thương mại đã xác định toàn bộ 10 quốc gia có hiện tượng hội tụ thương mại đều thuộc khối EU-15 (tiêu biểu như Bỉ, Tây Ban Nha, Anh). Với quy mô 501 triệu dân và GDP 17.000 tỷ USD nhưng Việt Nam mới chỉ chiếm khoảng 0,75% thị phần, EU-15 chính là thị trường giàu tiềm năng bứt phá nhất.

Kết luận

• Luận văn đã ứng dụng thành công mô hình trọng lực dữ liệu bảng 16 năm (1997 - 2012) trên 17 thị trường để giải quyết bài toán rào cản an toàn thực phẩm.
• Kiểm định Hausman khẳng định mô hình tác động cố định (FEM) là công cụ phân tích chuẩn xác nhất đối với thương mại thủy sản song phương.
• Nghiên cứu chứng minh quy định an toàn thực phẩm hoạt động như một chất xúc tác nâng cao năng lực cạnh tranh với hệ số tác động dương +0,334.
• Tỷ giá hối đoái song phương tác động tích cực (+0,090%), trong khi khối 15 quốc gia EU-15 mở ra dư địa tăng trưởng xuất khẩu vượt bậc.
• Đóng góp chính của luận văn là cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng cho chiến lược phát triển ngành thủy sản đạt tốc độ tăng trưởng 8% đến 10%/năm.

Để chuẩn bị cho các bước phát triển tiếp theo, các viện nghiên cứu và doanh nghiệp cần tiếp tục mở rộng quy mô khảo sát sang giai đoạn sau năm 2015 nhằm đánh giá toàn diện tác động của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA và CPTPP. Doanh nghiệp và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác sâu hơn cơ sở dữ liệu và phương pháp kinh tế lượng của luận văn để tối ưu hóa chiến lược thâm nhập thị trường quốc tế ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS IMPACTS OF FOOD SAFETY REGULATIONS ON VIETNAM SEAFOOD EXPORT BY DANG THI LY LY MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS HO CHI MINH CITY, February 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS IMPACTS OF FOOD SAFETY REGULATIONS ON VIETNAM SEAFOOD EXPORT A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By DANG THI LY LY Academic Supervisor: Dr. NGUYEN HOANG BAO HO CHI MINH CITY, February 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT This paper employs gravity model to analyze the bilateral seafood trade between Vietnam and 17 countries from 1997 to 2012. The panel data is taken from Vietnam General Statistics Organization, International Monetary Fund, World Bank and Centre d'Etudes Prospectives et d'Informations Internationales. The Hausman Test indicates that fixed effects model is suitable for estimating the regression.

The estimation results show that food safety regulations and exchange rate significantly affect seafood export. On the other hands, importing GDP and distance is statistically insignificant. Also the trade potential result reveals that Vietnam has many opportunities to develop trade with Europe partners. Key words: Gravity Model, seafood export, Vietnam iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT I have made great efforts to finish this thesis; nevertheless, it would have not been finished without support of many individual and organizations.

I highly appreciate their full support during this hard time. Iwould like toespecially thank all of my academic supervisors, the Scientific Committee, and staff of Vietnam- Netherlands Program for their guidance and support with this thesis. Finally,I would like to express my special appreciation to my whole family and classmates for helping me complete this thesis. iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS ABSTRACT .iv LIST OF FIGURES.

viii LIST OF TABLES. viii LIST OF APPENDICES. Significance of study. Scope of study.

Structure of thesis. FOOD SAFETY AND VIETNAM SEAFOOD EXPORT. Food safety and policy context. Hazard Analysis and Critical Control Points (HACCP).

Overview of vietnam seafood sector in vietnam. Evidence of food safety standards (sps agreement and technical barrier) impact on vietnam exports. Theoretical review of gravity model. Different origin of a product.

Trade and monopolistic competition .13 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Trade and differing factor endowments. Trade and differences in production technologies .RESEARCH METHODOLOGY AND DATA.25 • Theoretical gravity model with importer fixed effects ………………….26 • Theoretical gravity model with time and importer fixed effects………….26 • Theoretical gravity model with random effects…………………………….26 • Vietnam’s output of seafood .27 • Food safety regulations between importing and exporting country.27 • Importing country’s GDP. Results of Breusch-Pagan Lagrange Multiplier test, the Huasman Test, and checking of Heteroskedasticity.

Gravity model’s estimation result. Vietnam trade potential evaluation .36 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Limitations and recommendations for future research .39 LIST OF APPENDICES .45 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF FIGURES Figure1.1: Vietnam seafood export (1997-2012).1: Total Vietnam aquaculture export (1999-2011) .1: Average Vietnam seafood export volume (1997-2012) .2: Relationship between Vietnam seafood export and output.3: Relationship between Vietnam seafood export and importing countries’ GDP .4: Relationship between Vietnam seafood export and Japan’s GDP .5: Relationship between Vietnam seafood export and USA’s GDP .6: Relationship between Vietnam seafood export and EU15’s GDP .7: Relationship between Vietnam seafood export and distance. 23 LIST OF TABLES Table 2.1: Violations of seafood hygiene standards by Vietnamese Exports, 2002-2007 .1: Summary of Empirical Studies .1: Descriptive statistics of variable in the model .2: Definition and measurements of all variables in this study .1: Estimation results of gravity model (aggregate seafood) .2: Trade potential between Vietnam and USA, Japan and EC-15 .3: Time of convergence.

35 LIST OF APPENDICES Appendix 1: List of 15 European countries. 45 Appendix 2: Regression Results. 46 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABBREVIATIONS CEPII Centre d'Etudes Prospectives et d'Informations Internationales EU European Union FAO Food and Agriculture Organization of the United Nations FDA Food and Drug Administration HACCP Hazard Analysis and Critical Control Point Certification System MOIT Ministry of Industry and Trade NAVIQAFED National Fisheries Quality Assurance and Veterinary Directorate SPS Sanitary and Phytosanitory Standard TPP Trans Pacific Partnership Agreement TQM Total Quality Management VASEP The Vietnamese Association of Seafood Exporters and Producers WTO World Trade Organization ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Problem statement Since 1984 the record of world seafood export has increased remarkably and achieved USD 102.

The top three largest markets have been EU, Japan and United States. 49 percent of world exportvalue has been from many developing countries such as Vietnam, China, Africa, etc.A export_USD 6e+08 4e+08 2e+08 EU-15 0 1995 2000 2005 2010 2015 year Source: GSO (2015) Figure 1.1: Vietnam seafood export (1997-2012) The value of seafood export has recently had a great contribution to Vietnam GDP, about 4-5%. Its aquatic product export has become one of four major export products in terms of value. In 2014, export value of seafood was USD 7.

According to Vietnam Association of Seafood Exporters and Processors (VASEP), in 2014 Vietnam exceeded the target of USD 7 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. However, problems of food safety in Vietnam still exist. For instance, (i) illegal food additives are widely sold; (ii) residue of antibiotics and prohibited chemicals remain in processed food; (iii) there is less understanding of SPS standards due to no linkage between government agencies and private firms; (iv) current SPS legislation is not as equivalent as the international standard. Awareness of seafood quality and safety has risen tremendously over the last decade.

Many countries have established food-safety-policy agenda and regulatory bodies that monitor the standard of imported and exported food which producers have to comply (Kim, 2009). The new food safety standards such as the Agreement on the Application of Sanitary and Measures (SPS Agreement), USA Hazard Analysis and Critical Control Points regulation (1997), EU zero tolerance for residues (2001-2002), Russia, Ukraine restricted import control (2010-2013), Japan’sstringent uniform limit (0,01ppm Ethoxyquin, 0,001ppm for Trifluralin in shrimp) in 2010-2013 etc. has become a major issue for Vietnam in the global market. For example, in order to meet EU zero tolerance of imported seafood requirement, Vietnam must apply for (i) Good agriculture practice (GAP), (ii) authorized antibiotics, (iii) analysis competence and harmonization (Phung, 2015).The strict standard of food safety, sanitary and environmental standards of EU, Japan, the United States and other countries makes Vietnam face many difficulties to comply with.If Vietnam continues to produce frozen seafood regardless of its quality and food safety regulations imposed by importers, it will lose the market share sooner or later.

Especially, Vietnam is preparing to join Trans Pacific Partnership Agreement (TPP), requirements of sanitary and phytosanitary standards become higher and higher. Because of 18,000 different kinds of tax cut, TPP ensures that all of their partners better protect health and food safety through a science- based regulation which mirrors U.S food and agriculture safety policy. In addition to TPP requirements, the more free trade, the more non-tariff methods are applied to protect local manufacturers, farmers, ranchers in other countries. Therefore, Vietnam 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] should better control its supply chain, upgrade its food safety and quality assurance systems, learn the best practices from other countries,and have a good development strategy for seafood field.

This paper aims to study the impacts of food safety regulations on Vietnam seafood export. In particular, it will look at the Vietnam export situation from 1997 to 2012 to see how the food safety regulations of importing countries affect the seafood export and how Vietnam can overcome this barrier. The export markets to be observed are U. Significance of study The results of this paper might be helpful for Vietnamese Government in identifying which factors affect Vietnamese seafood export significantly.

Based on this, they can adjust the policy to enhance future export activities. In particular, exporter companies will enjoy the most benefit of this paper because they can follow changes in food safety regulations and other determinants. Research objective This paper aims to investigate the effect of food safety regulations on Vietnam seafood export with contribution of other aspects including distance, economic size and exchange rate. Research question How do food safety regulations affect Vietnam seafood export? 1.

Scope of study Vietnam export seafood to more than 60 countries around the world; however, the focus of this study will be the United States, Japan, EU-15 due to data limitation. Despiteof limited size of sample, these countries typically represent the seafood exports of Vietnam because they are the three biggest markets. The data includes 237 observations of Vietnam seafood export from 1997 to 2012. Structure of thesis This thesis is divided into six chapters with structure as below: 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] After the first introduction chapter, chapter two will deal with the concept of food safety and several food safety law imposed by importing countries to see how seafood export is affected.

Also, a brief review of Vietnam seafood export situation is discussed. Chapter three will present literature review of gravity model. It will start from the traditional gravity model to the theoretical one with different assumption ranging from product origin, trade and monopolistic competition, factor endowment to technologies. Chapter four will describe how gravity model is relevant to this study.

Five hypothesis and testing methods will be mentioned in details in this chapter. Chapter five presents the empirical results of regression. Based on the empirical evidence, the effects of food safety regulations, economics size, population, exchange and distance will be discussed. The trade potential of Vietnam seafood export is also discussed.

Chapter six will conclude main findings from chapter five and provide policy recommendations. It also draws out limitation of thesis and gives recommendation for future research. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. FOOD SAFETY REGULATIONS AND VIETNAM SEAFOOD EXPORTS This chapter attempts to define the concept of food safety and present the main regulations in the United States, Japan and Europe.

The overview of Vietnam seafood sector will be described, especially, several Vietnam violation cases and their effect. Food safety and policy context 2. Food safety Food safety has attracted attention of both consumers and producers and led to the establishment of new regulation in the last few decades. Consumers considered food is safe if it is not contaminated with any bacteria or harmful additives.

Hartman (2005) defined it as being free from pesticide residues, growth hormones, antibiotics and artificial ingredients. This perspective might have negative influence on the food supply chain. As a result, producers and marketers have faced critical problem of managing safe food production chain and cost of restoring consumer confidence. Food safety hazards include biological pathogens such as bacteria, viruses, fungi and e-coli.

They relate to chemical substances such as pesticides, food additives, antibiotics, heavy metals and cleaners. It can also come from foreign objects in food such as timber, glass, dirt, dust, bones, etc. Hazard Analysis & Critical Control Points (HACCP) Because about 15% of an estimate 76 million case of foodborne illness occurring every year are related to seafood products (Anders & Caswell, 2006), in 1997, United States set up a preventive system to control biological, chemical and physical hazards in food from early production stage to end users which call Hazard Analysis Critical Control Point (HACCP). This is a new approach of controlling quality of imported seafood.