Luận văn thạc sĩ kế toán các yếu tố quản trị công ty tác động đến giá trị doanh nghiệp của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán tp hcm

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các yếu tố quản trị công ty tác động đến giá trị doanh nghiệp của các công ty niêm yết trên sàn, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Văn Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Đình Nguyên
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP.HCM
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Tác Động Của Quản Trị Công Ty Đến Giá Trị Doanh Nghiệp Niêm Yết Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của quản trị công ty đến giá trị doanh nghiệp

Quản trị công ty (QTCT) là một yếu tố quan trọng trong việc xác định giá trị doanh nghiệp niêm yết tại TP.HCM. Nghiên cứu cho thấy rằng QTCT tốt không chỉ giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả mà còn gia tăng giá trị kinh tế. Các yếu tố như minh bạch trong quản lý, cấu trúc hội đồng quản trị và quy trình ra quyết định đều có ảnh hưởng lớn đến giá trị doanh nghiệp. Theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Hà (2016), các công ty có QTCT tốt thường có giá trị thị trường cao hơn.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản trị công ty

QTCT được định nghĩa là các biện pháp nội bộ nhằm điều hành và kiểm soát công ty. Vai trò của QTCT là tạo ra một cơ cấu để đạt được các mục tiêu của công ty và giám sát kết quả hoạt động. QTCT tốt giúp tăng cường sự tin tưởng từ các nhà đầu tư và cổ đông.

1.2. Mối quan hệ giữa quản trị công ty và giá trị doanh nghiệp

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng có mối quan hệ tích cực giữa QTCT và giá trị doanh nghiệp. Các công ty có QTCT tốt thường có khả năng thu hút vốn đầu tư cao hơn và giảm thiểu rủi ro tài chính. Điều này dẫn đến việc gia tăng giá trị doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán.

II. Vấn đề và thách thức trong quản trị công ty tại TP

Mặc dù có nhiều lợi ích từ QTCT, nhưng các công ty niêm yết tại TP.HCM vẫn gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu minh bạch trong quản lý và thông tin. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến lòng tin của nhà đầu tư mà còn làm giảm giá trị doanh nghiệp. Theo báo cáo của IFC (2012), nhiều công ty vẫn thực hiện QTCT chỉ để tuân thủ quy định mà không thực sự áp dụng các thông lệ tốt nhất.

2.1. Thiếu minh bạch trong quản lý

Thiếu minh bạch trong quản lý là một trong những vấn đề lớn nhất mà các công ty niêm yết tại TP.HCM phải đối mặt. Điều này dẫn đến việc nhà đầu tư không thể đánh giá chính xác giá trị thực của doanh nghiệp.

2.2. Khó khăn trong việc áp dụng các quy định

Nhiều công ty gặp khó khăn trong việc áp dụng các quy định về QTCT do thiếu nguồn lực và kinh nghiệm. Điều này làm giảm hiệu quả của QTCT và ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của quản trị công ty đến giá trị doanh nghiệp

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố QTCT đến giá trị doanh nghiệp. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính của 100 công ty niêm yết trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán TP.HCM trong giai đoạn 2011-2015. Các chỉ số như tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách (PB) và tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA) được sử dụng để phân tích.

3.1. Dữ liệu và mẫu nghiên cứu

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ các báo cáo tài chính của các công ty niêm yết. Mẫu nghiên cứu bao gồm 100 công ty đại diện cho nhiều ngành nghề khác nhau, giúp đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ thị trường.

3.2. Phương pháp phân tích dữ liệu

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phần mềm SPSS để kiểm tra mối quan hệ giữa các yếu tố QTCT và giá trị doanh nghiệp. Các mô hình hồi quy được sử dụng để xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của quản trị công ty

Kết quả nghiên cứu cho thấy có bốn yếu tố chính của QTCT tác động đến giá trị doanh nghiệp, bao gồm tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách (PB), giá trị vốn hóa thị trường, tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA) và quy mô hội đồng quản trị. Các yếu tố này đều có mối quan hệ tích cực với giá trị doanh nghiệp, trong khi một số yếu tố khác như quyền kiêm nhiệm không có ảnh hưởng đáng kể.

4.1. Các yếu tố ảnh hưởng tích cực đến giá trị doanh nghiệp

Nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách (PB) và tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA) có mối quan hệ tích cực với giá trị doanh nghiệp. Điều này cho thấy rằng các công ty có hiệu quả hoạt động cao thường có giá trị thị trường cao hơn.

4.2. Các yếu tố không có ảnh hưởng đáng kể

Một số yếu tố như quyền kiêm nhiệm và chi phí đại diện không cho thấy mối quan hệ rõ ràng với giá trị doanh nghiệp. Điều này có thể do các yếu tố này không được áp dụng hiệu quả trong thực tế tại các công ty niêm yết.

V. Giải pháp nâng cao giá trị doanh nghiệp thông qua quản trị công ty

Để nâng cao giá trị doanh nghiệp, các công ty niêm yết cần cải thiện QTCT bằng cách tăng cường tính minh bạch và áp dụng các thông lệ tốt nhất. Các giải pháp như đào tạo nhân viên về quản trị, cải thiện quy trình ra quyết định và tăng cường giám sát từ hội đồng quản trị sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

5.1. Tăng cường tính minh bạch trong quản lý

Các công ty cần công khai thông tin tài chính và hoạt động để tăng cường lòng tin từ nhà đầu tư. Việc này không chỉ giúp cải thiện hình ảnh công ty mà còn gia tăng giá trị doanh nghiệp.

5.2. Áp dụng các thông lệ tốt nhất trong quản trị

Áp dụng các thông lệ tốt nhất trong QTCT sẽ giúp các công ty nâng cao hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc cải thiện quy trình ra quyết định và tăng cường giám sát từ hội đồng quản trị.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của quản trị công ty tại TP

QTCT đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị doanh nghiệp niêm yết tại TP.HCM. Các công ty cần nhận thức rõ về tầm quan trọng của QTCT và thực hiện các biện pháp cần thiết để cải thiện. Tương lai của QTCT tại TP.HCM sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng các quy định và thông lệ tốt nhất trong quản lý.

6.1. Tầm quan trọng của quản trị công ty trong tương lai

QTCT sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị doanh nghiệp. Các công ty cần chú trọng đến việc cải thiện QTCT để thu hút đầu tư và phát triển bền vững.

6.2. Triển vọng phát triển của quản trị công ty tại TP.HCM

Với sự phát triển của thị trường chứng khoán và các quy định ngày càng chặt chẽ, QTCT tại TP.HCM có triển vọng phát triển mạnh mẽ. Các công ty cần chủ động áp dụng các thông lệ tốt nhất để nâng cao giá trị doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do hình thành đề tài Quản trị công ty (QTCT) đã đƣợc biết đến nhƣ một thuật ngữ quen thuộc và ngày càng trở nên thông dụng cũng nhƣ đƣợc quan tâm tại nhiều nƣớc trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Theo Các Nguyên tắc Quản trị Công ty của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh Tế (OECD-Organization for Economic Cooperation and Development) năm 1999, “QTCT là những biện pháp nội bộ để điều hành và kiểm soát công ty, liên quan tới các mối quan hệ giữa Ban Giám đốc, Hội đồng quản trị và các cổ đông của một công ty với các bên có quyền lợi liên quan. QTCT cũng tạo ra một cơ cấu để đề ra các mục tiêu của công ty và xác định các phƣơng tiện để đạt đƣợc những mục tiêu đó, cũng nhƣ để giám sát kết quả hoạt động của công ty.

QTCT chỉ đƣợc cho là có hiệu quả khi khích lệ đƣợc Ban Giám đốc và Hội đồng quản trị theo đuổi các mục tiêu vì lợi ích của công ty và của các cổ đông, cũng nhƣ phải tạo điều kiện thuận lợi cho việc giám sát hoạt động của công ty một cách hiệu quả, từ đó khuyến khích công ty sử dụng các nguồn lực một cách tốt hơn”. QTCT tốt đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo nên sự hài hòa trong các mối quan hệ giữa Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc, các cổ đông và các bên có quyền lợi liên quan trong doanh nghiệp, từ đó góp phần đƣa doanh nghiệp phát triển theo một định hƣớng đúng đắn, nhất quán và bền vững. QTCT tốt sẽ thúc đẩy doanh nghiệp hoạt động hiệu quả và giúp doanh nghiệp tăng cƣờng khả năng tiếp cận với các nguồn vốn bên ngoài, góp phần tích cực vào việc gia tăng giá trị doanh nghiệp, tăng cƣờng thu hút đầu tƣ và phát triển bền vững cho doanh nghiệp và nền kinh tế (Nguyễn Trƣờng Sơn, 2010; IFC và UBCKNN, 2010). Nhƣ đã trình bày ở trên, vai trò quan trọng của QTCT đã thu hút đƣợc nhiều sự quan tâm thể hiện ở số lƣợng các nghiên cứu trên thế giới ngày càng tăng lên trong thời gian qua.

Các nghiên cứu cho thấy thực tiễn QTCT tốt giúp thúc đẩy giá trị kinh tế gia tăng của các doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp hoạt động có năng suất 2 cao hơn và giảm rủi ro tài chính hệ thống cho các quốc gia (IFC và UBCKNN, 2006). Tại Việt Nam, khuôn khổ luật pháp về QTCT tại Việt Nam, đặc biệt là đối với các công ty niêm yết, vẫn đang ở trong những giai đoạn đầu phát triển và đƣa vào áp dụng. Vào năm 2007, Bộ Tài chính đã ban hành Quy chế QTCT áp dụng mang tính bắt buộc đối với các công ty niêm yết (IFC và UBCKNN, 2010). Đến năm 2012, Thông tƣ 121/2012/TT-BTC về QTCT áp dụng cho các công ty đại chúng đã đƣợc Bộ Tài Chính ban hành.

Điều này cho thấy nỗ lực của các nhà xây dựng pháp luật trong việc cũng cố cơ sở pháp lý nhằm tăng cƣờng công tác QTCT ở Việt Nam. Mặc dù đã có những chuyển biến đáng kể trong việc xây dựng khuôn khổ pháp luật về QTCT, nhƣng việc tuân thủ về QTCT cũng nhƣ áp dụng các thông lệ tốt trong QTCT của các doanh nghiệp Việt Nam vẫn chƣa thực sự đƣợc quan tâm. Một vấn đề nữa là mặc dù thực tế là các doanh nghiệp Việt Nam đang có sự tăng trƣởng mạnh về số lƣợng, nhƣng năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp còn yếu. Trong đó, một trong những nguyên nhân là nằm ở năng lực quản trị, đặc biệt là năng lực QTCT còn hết sức hạn chế.

Thêm vào đó, theo đánh giá của IFC và UBCKNN (2012), các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu có xu hƣớng thực hiện QTCT nhằm tuân thủ các quy định của luật pháp, mang tính hình thức chứ không phải là áp dụng các kinh nghiệm quốc tế và các thông lệ tốt nhất trên thế giới nhằm nâng cao hiệu quả công tác QTCT của doanh nghiệp mình với mục đích phát huy tác dụng của nó nhằm nâng cao giá trị doanh nghiệp và phát triển bền vững. Xuất phát từ những nhu cầu cấp thiết trên, tôi xin đi vào nghiên cứu “Các yếu tố quản trị công ty tác động đến giá trị doanh nghiệp của các công ty niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán TP. Mục tiêu nghiên cứu - Mục tiêu chung: Nghiên cứu các yếu tố quản trị công ty tác động đến giá trị doanh nghiệp của các công ty đƣợc niêm yết trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành phố Hồ Chí Minh. - Mục tiêu cụ thể: + Xác định các yếu tố quản trị công ty tác động đến giá trị doanh nghiệp của các công ty niêm yết tại TP.

+ Xác định mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố quản trị công ty đến giá trị doanh nghiệp các công ty niêm yết TP. Câu hỏi nghiên cứu Nghiên cứu đƣợc thực hiện nhằm trả lời các câu hỏi nghiên cứu sau: - Các yếu tố nào của quản trị công ty ảnh hƣởng đến giá trị doanh nghiệp trên thị trƣờng chứng khoán TP. HCM? - Mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố quản trị công ty đến giá trị doanh nghiệp trên thị trƣờng chứng khoán Tp.HCM? - Các giải pháp nào nhằm nâng cao giá trị doanh nghiệp trên thị trƣờng chứng khoán TP. HCM thông qua các yếu tố quản trị công ty? 4.

Đối tƣợng, phạm vi và thời gian nghiên cứu  Đối tƣợng nghiên cứu Các yếu tố của quản trị công ty tác động đến giá trị công ty của các công ty niêm yết TP.  Phạm vi nghiên cứu + Về thời gian: Số liệu khảo sát từ 2011 - 2015 + Về không gian: các công ty cổ phần niêm yết trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành phố Hồ Chí Minh. Phƣơng pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng phƣơng pháp luận nghiên cứu định lƣợng để đánh giá mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố quản trị công ty đến giá trị doanh nghiệp của các công ty đƣợc niêm yết trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành phố Hồ Chí Minh. Dựa trên các công trình nghiên cứu trƣớc đây, tác giả đã tổng hợp, xây dựng lại mô hình nghiên cứu sao cho phù hợp với thực tế tại Việt Nam cũng nhƣ phù hợp với điều kiện của nghiên cứu này.

Các kiểm định mô hình nghiên cứu đã đề ra bao gồm các công việc nhƣ chọn mẫu, lọc dữ liệu và phân tích dữ liệu. Nguồn tài liệu chủ yếu là dữ liệu thứ cấp do tác giả thu thập dựa vào các báo cáo thƣờng niên của các công ty niêm yết đã đƣợc công bố. Cùng với sự hỗ trợ của các phần mềm nhƣ SPSS, Microsoft Excel để thống kê, kiểm tra mối quan hệ giữa quản trị công ty và chính sách cổ tức của các công ty niêm yết 6. Ý nghĩa khoa học của đề tài Tổng kết các lý thuyết về quản trị công ty, giá trị doanh nghiệp trong nƣớc và trên thế giới.

Định lƣợng đƣợc mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố quản trị công ty đến giá trị doanh nghiệp công ty niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán TP. Đánh giá tác động của quản trị công ty đối với giá trị doanh nghiệp công ty và đƣa ra những giải pháp từ quản trị công ty nhằm nâng cao giá trị công ty niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán TP. Kết cấu của đề tài nghiên cứu Luận văn bao gồm 5 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu Chƣơng 2: Cơ sở lý luận Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu Chƣơng 5: Kết luận và kiến nghị 5 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Chương này trình bày các nghiên cứu có liên quan đến đề tài đã được thực hiện trên Thế giới và Việt Nam từ đó đưa ra những nhận xét và hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài. Đề tài nghiên cứu nƣớc ngoài Theo nhiều nghiên cứu trƣớc đây, QTCT là một yếu tố có vai trò quyết định trong việc tác động đến giá trị doanh nghiệp nhƣ: Gompers et al.

(2003), xây dựng chỉ số quản trị (G-Index) để đại diện cho quyền cổ đông của 1.500 công ty lớn giao dịch trên thị trƣờng chứng khoán Mỹ trong những năm 1990. Dựa trên chỉ số này, Gompers et al phân loại các doanh nghiệp trong mẫu thành hai danh mục đầu tƣ riêng biệt, các doanh nghiệp với quyền cổ đông mạnh nhất và các doanh nghiệp với quyền cổ đông yếu nhất. Một chiến lƣợc đầu tƣ mua các côngty với quyền cổ đông mạnh nhất và bán các công ty với quyền cổ đông yếu nhất đã kiếm đƣợc lợi nhuận bất thƣờng là 8,5%/năm trong thời gian nghiên cứu. Gompers et al cũng tìm thấy quản trị công ty tốt sẽ làm gia tăng giá trị doanh nghiệp đƣợc đo bằng Tobin Q.

Drobetz et al. (2003), xây dựng chỉ số quản trị (CGR) cho các công ty công chúng Đức. Drobetz et al cho thấy có mối quan hệ cùng chiều giữa quản trị công ty và giá trị doanh nghiệp. Ngoài ra, Drobetz et al còn cho thấy lợi nhuận cổ phiếu (Stock returns) tƣơng quan âm với quản trị công ty nếu tỷ lệ chi trả cổ tức (Dividend yields) đƣợc sử dụng tƣơng đƣơng chi phí vốn (Cost of capital).

Một chiến lƣợc đầu tƣ mua các công ty có chỉ số CGR cao và bán các công ty có chỉ số CGR thấp thu đƣợc lợi nhuận bất thƣờng (Abnormal returns) khoảng 12%/năm trong khoảng thời gian nghiên cứu. 6 Nam và Nam (2004), cho rằng QTCT đóng một vai trò quan trọng trong việc tác động lên giá trị doanh nghiệp tại các thị trƣờng tài chính. Erickson và cộng sự (2005) cũng ủng hộ quan điểm này và cho rằng thực tiễn QTCT tốt có thể làm gia tăng giá trị công ty ở các nƣớc có cơ cấu sở hữu tập trung cao ngay cả khi ở đó có chính sách bảo vệ cổ đông thiểu số tốt. Klapper và Love (2004) khi thực hiện nghiên cứu trên dữ liệu về QTCT tại 14 thị trƣờng mới nổi đã đƣa ra kết luận rằng QTCT tốt hơn thực sự mang lại thành quả tốt hơn cho doanh nghiệp và đƣa đến việc công ty đƣợc định giá cao hơn trên thị trƣờng.

Klapper và Love (2004) cũng cho thấy các quy chế QTCT ở cấp độ công ty lại càng trở nên quan trọng hơn ở các nƣớc có môi trƣờng pháp lý yếu. QTCT có liên quan đến việc bảo vệ quyền lợi cho các cổ đông và các bên liên quan trong một thị trƣờng.